10 Schriftelijke vragen en antwoorden Kadernota 2025-2028

Raadsvergadering 28 mei 2024 Schriftelijke vragen Raadsvoorstel 10: Kadernota 2025-2028

Vraag 1: Pagina 3. U stelt in punt 5 en 6 voor een onderzoek te doen naar de haalbaarheid van vermakelijkheidsbelasting en parkeerbelasting. Hoeveel kunnen deze belastingen opleveren? Antwoord: Dat is onderwerp van onderzoek. Vraag 2: Bij het samenstellen van de conceptbegroting 2025-2028 staat bij de indexering tweemaal 2027. Wij nemen aan dat de ”laatste” 2027 2028 moet zijn? Antwoord: Dat klopt, de laatste kolom heeft betrekking op 2028 Vraag 3: Bijlage Kadernota 2025-2028 Pagina 6. De 5% kortingsregeling vanuit de Zuid-Limburgse gemeenten is bijna 125K. Wanneer wordt bekend of deze regeling doorgaat? Antwoord: Wij kunnen u berekening van 125K niet volgen. Als u bedoelt 5% korting voor de gemeenschappelijke regelingen dan gaat dit over de totale kosten van alle gemeenschappelijke regelingen. Deze grondslag bedraagt +/- € 6,5 miljoen. 5% hierover bedraagt dan € 325.000. In de stukken rondom de begrotingen van de GR-en 2025 kunt meer terug vinden over een algemene zienswijze waarin de Gr-en gevraagd wordt met bezuinigingsvoorstellen te komen van 5% a 10%. Dit wordt nog gevolgd door verdere instructies voor de GR-en, daarmee is hier niet sprake van een regeling maar een zienswijze vanuit de gemeenten die deelnemen aan samen grip op verbonden partijen. Vraag 4: Pagina 9.

Jeugd en WMO: onderzoek naar mogelijke kostenreductie voor Jeugd en WMO hetgeen eventuele wachtlijsten tot gevolg kan hebben. Hoe groot achten we de kans dat reductie lijdt tot langere wachtlijsten? En als deze kans groot is, willen we dit dan überhaupt onderzoeken? Antwoord: Zoals aangegeven geven we hier invulling aan het begrotingsadvies van VNG dat vraagt om ombuigingen op de medebewindstaken in kaart te brengen en voorstellen te doen. Hier is ook opgenomen dat er geen verder onderzoek naar haalbaarheid is gedaan. Wel dient te worden opgemerkt dat de begrippen Jeugd en WMO diverse vormen van zorgarrangementen bevatten die in urgentie kunnen verschillen.

1

Vraag 5: Pagina 10. Toeristenbelasting verhogen voor hotels/motels/B&B etc. Waar is de verhoging van € 0,50 en € 0,10 exact op gebaseerd? Zit hier nog rek om de verhoging nog hoger te laten uitvallen, het is immers de toerist die betaald en dan ook bijdraagt. Antwoord: Dit betreft een voorstel van het college, mede in relatie tot omringende gemeenten. Het is aan de Raad om anders te besluiten en te kiezen voor een eventuele verdere verhoging. Vraag 6 Waarom wordt er bij een verhoging van de toeristenbelasting onderscheid gemaakt tussen hotels/vakantieparken/B&B’s en campings? Antwoord: Er wordt onderscheid gemaakt vanuit de gedachte dat camping verblijven vaak langere verblijven zijn in relatie tot hotels/vakantieparken/B&B’s waar meer sprake is van korter verblijf. Vraag 7: Pagina 13: Parkeerbelasting In welke kernen zou dit relevant en dus van toepassing kunnen zijn? Er worden opbrengsten geraamd bij het invoeren van betaald parkeren. Maar bij het invoeren van betaald parkeren komen ook veel kosten. Bijvoorbeeld aanschaf parkeermeters, onderhoud parkeermeters, controleren of parkeergeld is betaald, plaatsen aanduidingsborden voor betaald parkeren. Zijn deze kosten ook meegenomen? Antwoord: Deze vragen dienen allemaal in het onderzoek te worden betrokken. Vraag 8: Pagina 15. Indexeringen begroting 2025-2027 Moet dit niet 2025-2028 zijn? Er staat twee keer 2027.

Wij nemen aan dat de ”laatste” 2027 2028 moet zijn? Antwoord: Dat klopt

Vraag 1: OZB tarieven niet-woningen: naar welke referentie gemeenten wordt gekeken? Antwoord: Hier is gebruik gemaakt van 2 referentie categorieën via “waar staat je gemeente”, de “traditioneel welvarende gemeenten” en de landelijk gemiddelde tarieven . Zie ook pagina 11 en 12.

2

Vraag 2: Is er niet al een onderzoek ingesteld naar de omvang van de verhoging en hoe maatschappelijke accommodatie gecompenseerd worden? Antwoord: Er is nog geen onderzoek ingesteld hiernaar. Het uitgangspunt is dat maatschappelijke accommodaties geen nadeel dienen te ondervinden Vraag 3: Wat houdt het onderzoek haalbaarheid introductie van de vermakelijkheidsbelasting in? Tijd/kosten? Antwoord: Bekijken of we een vermakelijkheidsbelasting kunnen introduceren. Dit zullen we met eigen medewerkers onderzoeken en de uitkomsten in de begroting 2025 opnemen. Vraag 4: Er is gekeken naar belasting verhogende maatregelen. Is er ook gekeken naar welke ambities we mogelijk moeten uitstellen om geen kosten verhogingen te hoeven doorvoeren? Antwoord: Dit is onderwerp van de kerntakeninventarisatie Vraag 5: Blz 2: wat zijn de financiële consequenties van de eerste drie bullits? Antwoord: Deze vraag kunnen we niet duiden, op pagina 2 bevindt zich de inhoudsopgave. Als de vraag gaat over het effect van de Voorjaarsnota 2024 dan zijn de financiële consequenties opgenomen op pagina 4 onder afschaffen opschalingskorting. Vraag 6: Blz 3: er worden vier nogal omvangrijke onderzoeken voorgesteld. Wanneer moet daar resultaat van komen? Hebben we daar al iets aan voor de begroting 25? Antwoord: Onze intentie is om ze mee te nemen in de begroting 2025. Vraag 7 Kadernota Blz.

6: autonoom; kosten asiel worden toch 100% (of zelfs meer) gedekt. Dus waarom autonome ontwikkeling? Antwoord: De opvangkosten voor asielzoekers zelf worden wel voor 100% gedekt. Maar het is nog onbekend of vanuit de taakstelling sancties volgen en welke meerkosten we dienen te maken om voldoende plekken te realiseren.

3

Vraag 8 Cultuurhuis? Bij ons onbekend. Dit is dan toch een beleidskeuze, geen autonome ontwikkeling? Antwoord: De bibliotheek is een wettelijke taak, deze dient geherhuisvest te worden. De manier waarop daar zit beleidsvrijheid in. Vraag 9: Hoezo extra kosten kilmaatadaptie? Waarom autonoom? Kunnen toch ook temporiseren etc? Antwoord: Het is vanuit het Rijk nog onvoldoende helder hoe de klimaatdoelstellingen gerealiseerd dienen te worden en welke eventuele financiële consequenties dit met zich meebrengt. De ontvangen klimaatgelden zijn met name bedoeld voor personele inzet t.a.v. klimaatadapdatie. Eventuele andere kosten zijn nog onvoldoende in beeld. Vraag 10: Blz 15 kost de afschaffing opschalingskorting geld in 25? Antwoord: Ja, in de Voorjaarsnota 2024 is dit als initiatiefopgenomen als een soort van uitruil t.a.v. het afschaffen van de opschalingskorting vanaf 2026. Deze maatregelen wordt door het Rijk getroffen om het tekort van het Rijk in 2025 op te lossen.

Vraag 1: Pag 3 ;” Wij stellen voor om de tarieven niet-woningen te verhogen en een onderzoek in te stellen naar de omvang van de verhoging.” Uit brief C01a 20240402 Provincie Limburg - Belastingoverzicht 2024 Limburgse Gemeenten” blijkt dat OZB tarieven voor niet-woningen minder hard stijgen dan de waardevermeerdering van die panden (bijlage 13). Hoe kan dat? Is dit beleid, en zo ja , op basis van welk besluit? Antwoord: Het gaat hier wat ons betreft niet om een beleidsbesluit anders dan het vaststellen van de jaarlijkse OZB tarieven. Ons beleid t.a.v. inkomsten OZB is gebaseerd op een stijging van de inkomsten in totaal. Dus als we 3% inkomsten verhoging in de begroting opnemen en de WOZ waardes stijgen meer dan 3% dan dalen de tarieven zodat de totale inkomsten nog steeds met 3% stijgen. Vraag 2: Kunnen we onder vermakelijkheidsbelasting ook het gebruik van de openbare ruimte, de omgeving en natuur, opnemen, aangezien de gemeente investeert in het behoud en onderhoud ervan? Antwoord: Dat kunnen we onderzoeken, dit gebruik dient dan wel als activiteit te kunnen worden aangemerkt waarvoor een tarief kan worden geheven. 4

Vraag 3: Pag 6 : “De woningbouwopgave is groot en gezien de hoge kosten vormen sluitende grondexploitaties een uitdaging”. De gemeente heeft geen grondexploitaties, klopt dat? Hoe en hoezo raakt dit de gemeente als dit er niet is? Antwoord: Nee dat klopt niet. De gemeente heeft wel degelijk grondexploitaties. Recente voorbeelden zijn dat Oost-Maarland en Mheer in voorbereiding zijnd. Door stijgende kosten is het een uitdaging om d.m.v. de gevraagde grondprijs de exploitatie sluitend te krijgen. De lopende grondexploitaties kunt u terugvinden in de paragraaf Grondbeleid van de begroting en de jaarrekening.

Vraag 1: Waarom is er niet gekozen om eerst een kerntakendiscussie te voeren? Antwoord: Gezien de grote financiële uitdaging en de ontstane opgave door de Voorjaarsnota 2024 zet het college in op opbrengstverhoging en kerntakeninventarisatie tegelijk. Vraag 2: Bent u met ons eens dat niet zondermeer vanuit vergelijken van de tarieven voor OZB bedrijven gesteld kan worden dat bedrijven binnen onze gemeente minder betalen dan bedrijven van gemeenten waar de tarieven hoger zijn? Antwoord: U vraagt hier om een mening. Deze vraag is een politieke vraag en kan gesteld worden tijdens de vergadering. Vraag 3: Moet niet eerst een gewogen gemiddelde bepaald worden waarbij rekening wordt gehouden met klantenpotentieel, waarde vergelijking van gelijkwaardige panden met andere vergelijkbare gemeenten? Antwoord: Ook dit lijkt ons meer een mening dan een vraag die gesteld kan worden tijdens de vergadering. Vraag 4: In de ontvangen circulaire van de Provincie ten aanzien van het begrotingstoezicht wordt aangegeven dat het nadeel van de herverdeling van het gemeentefonds tot en met 2027 maximaal € 37,50 per inwoner mag bedragen (voor E-M ongeveer € 1 miljoen). Ons is niet duidelijk of u hiermee rekening heeft gehouden? 5

Antwoord: In de algemene uitkering is het nadeel van de herverdeling reeds opgenomen. Wij ondervinden als gemeente E-M voordeel van de herverdeling gemeentefonds. Dit is afgetopt op € 37,50 per inwoner. Vraag 5: U stelt voor in afwijking van het bestuursakkoord, de OZB voor woningen extra te verhogen en hier onderzoek naar te doen. Bent u het met ons eens dat onderzoek ook betekent wat voor impact die verhoging heeft op de steeds vergrijzende bevolking van onze gemeente waardoor inkomsten van deze doelgroep dalen? Antwoord: Ook hier vraagt u naar een mening en deze kan gesteld worden tijdens de vergadering. Het verhogen van de OZB zal voor alle huishoudens in meer of mindere mate impact hebben, niet alleen voor ouderen. T.a.v. de ouderen noemt echter niet de stijgingen van de AOW die de afgelopen jaren fors zijn geweest dan de lastenverhoging van onze gemeente. De afgelopen 5 jaar is de AOW met 28% gestegen. Nog los van pensioenindexaties. Vraag 6: Het overzicht op pagina 5 van het RV over de vraag van de GR’en is schrikbarend. Er lijkt een initiatief te ontstaan om een taakstelling van 5% op te leggen. Waarom nu er niet al voor kiezen een taakstelling van minimaal 10% op te leggen? (Het is bij de zotte dat onze burgers moeten opdraaien voor ongebreidelde kostenstijgingen bij deze organisaties). Antwoord: Zie ook de Raadsstukken met de algemene zienswijze t.a.v.

de begrotingen GR-en waarin wordt voorgesorteerd op een taakstelling van 5% a 10% kostenreductie. Vraag 7: Op pagina 6 stelt u dat het de vraag is of de personele capaciteit voldoende is om alle taken waar te maken. Kunt u een overzicht geven van de personele capaciteit bij vergelijkbare gemeenten? Antwoord: Dat overzicht is niet zo makkelijk op te stellen daar iedere gemeente andere keuzes maakt t.a.v. het uitvoeren van taken; zelf doen danwel uitbesteden en is tevens afhankelijk van de opgaves en uitdagingen waar een dergelijke gemeente voor staat en welk profiel een gemeente heeft. Vraag 8: De organisatie valt uiteen in kerntaken en aanvullend lokaal beleid. Zou het niet verstandig zijn voor ontstane vacatures welke niet op de kerntaken betrekking hebben, nu al een vacaturestop in te stellen? Antwoord: Wij zullen in de kerntakeninventarisatie eerst dienen vast te stellen wat onze kerntaken zijn alvorens tot voorgestelde maatregel kan worden overgegaan. Vraag 9: Voor de kosten klimaatadaptatie worden middelen van het Rijk via de algemene uitkering ontvangen. In de circulaire begrotingstoezicht van de Provincie wordt uitdrukkelijk erop gewezen dat deze middelen ook voor deze doelen gebruikt dienen te worden. Kunt u aangeven wat de omvang van deze middelen is? 6

Antwoord: Deze middelen zijn de zogenaamde CDOKE middelen en bedragen +/- € 480.000. Uitbetaling in 2023 2024 2025

Bedrag € 473.930 € 478.229 € 482.528

Totaal

€ 1.434.687

Vraag 10: Er wordt vooral gekeken naar opbrengst verhogende maatregelen. Gezien de enorme taakstelling ontkomt de gemeente er niet aan om ook naar de kostenkant te kijken. Welke voorstellen liggen hier die verder onderzocht gaan worden? Antwoord: Dit is het onderwerp van de kerntakeninventarisatie. Vraag 11: Er wordt voorgesteld een vermakelijkheidsbelasting in te voeren. In hoeverre raakt dit ook de eigen inwoners? Antwoord: Dit raakt eigen inwoners voorzover zij deelnemen aan activiteiten die potentieel aan vermakelijkheidsbelasting onderhevig zijn. Vraag 12: Op pagina 10 staat geschreven: 'Omnibuzz: onderzoeken of dit anders georganiseerd kan worden'. Wat wordt hiermee bedoeld? Antwoord: Kijken of de collectieve vervoersvoorzieningen (WMO) anders georganiseerd kunnen worden tegen minder kosten. We zijn nu gehouden aan het centrale Omnibuzz beleid welke ruimer is dan de wettelijke norm. Vraag 13: Bij de voorstellen (bijvoorbeeld ozb niet-woningen verhogen) worden uitkomsten van berekeningen gegeven. Graag de onderbouwing van de berekeningen toevoegen. Antwoord: Alle resultaten van de voorgestelde onderzoeken zullen met de Raad gedeeld worden in het proces van de opstellen begroting. Als eerste inschatting zijn globale berekening gemaakt.

Vraag 14: Wanneer is de laatste keer de toeristenbelasting verhoogd, en met hoeveel procent? Antwoord: In 2023 met € 0,50, waarvan € 0,30 per overnachting naar het landschapsfonds gaat. Dat is een stijging van 30% geweest. Vraag 15: Waren de recreatieondernemers toen volgens afspraak tijdig geïnformeerd?

7

Antwoord: Volgens de wettelijke norm wel, echter feedback van de ondernemers is dat zij dit graag tijdiger horen om wijzigingen op tijd te kunnen doorvoeren. Vandaar dat in de juli vergadering een nieuw voorstel verordening toeristenbelasting wordt ingebracht. Vraag 16: Wat is toen afgesproken over toekomstige verhogingen? ( wanneer op z’n vroegst pas weer? ) Antwoord: Daar zijn geen afspraken over gemaakt. Vraag 17: In de reeds eerder genoemde circulaire begrotingstoezicht van de Provincie wordt aangegeven dat ook structurele lasten onder voorwaarden, uit de algemene reserve gefinancierd mogen worden. Waarom deze volgens u zo broodnodige verhoging van de toeristenbelasting niet tijdelijk putten uit deze reserve en de overige uitkomsten afwachten alvorens onze ondernemers hier nu mee te belasten? Antwoord: Wij komen niet in aanmerking voor deze maatregel daar de omvang van ons weerstandvermogen niet aan de voorwaarde voldoet. Daarnaast wordt de last door de toerist gedragen en niet door de ondernemer.

Vraag 1: We gaan deze kadernota ter kennisgeving aannemen, doordat de coalitie dat vorig jaar heeft afgedwongen met een amendement. De kadernota vorig jaar was veel uitgebreider. Is de onderbouwing van dat amendement ook dit jaar van toepassing op deze beperkte kadernota? Een raadstuk voor kennisgeving aannemen kadert niet. Immers, de raad geeft zo in feite een richtlijn waar niet naar gekeken hoeft te worden. Wat is de status van een kadernota die niet kadert? Antwoord: Ook dit jaar is er sprake van een kadernota die nog geen financiële doorrekeningen bevat daar de jaarrekening 2023,1e bestuursrapportage 2024 en meicirculaire 2024 nog niet bekend zijnt. Daarmee is het amendement van vorig jaar wederom van toepassing. Deze kadernota vormt de start van een proces. In dit proces zal ook met de individuele fracties gesproken worden en ideeën worden opgehaald op weg naar het opstellen van de begroting 2025.. Vraag 2: p. 7 Impact voorjaarsnota op 2025 U geeft een kostenstijging van een ruim een half miljoen op veiligheid. We begrijpen ook uit diverse presentaties en uitingen dat de gemeente kampt met te weinig mogelijkheden om te handhaven, te weinig mankracht. Toch geeft u tegenwoordig de Boa’s opdracht om de openbare vergaderingen (Dialoog en Raad) te bewaken.

8

Antwoord: Dit is een constatering maar geen vraag. Vraag 3: Hoeveel kosten zijn gemoeid met deze bewaking van de raadsvergadering: hoeveel is er tot nu toe aan uitgegeven en hoeveel is ervoor gereserveerd? Antwoord: Deze vraag kan gesteld worden bij de jaarrekening waar verantwoording dient te worden afgelegd. De kadernota kijkt vooruit. Vraag 4: Ombuigende maatregelen U bezuinigt op sociale onderdelen van het gemeentewerk: Jeugd, onderwijs/leerplicht WMO. Wij lezen nergens bezuinigingen op economisch, bestuurlijk en infragebied? Dit kan niet kloppen. Graag ook daarvan de mogelijkheden inzichtelijk maken. Antwoord: De opdracht van het VNG bezuinigingsadvies was om in beeld te brengen op welke medebewindstaken omgebogen kan worden. Economisch, bestuurlijk en infragebied zijn geen medebewindstaken, maar taken in eigen beheer. Alle kerntaken komen aan de orde in de kerntakeninventarisatie. Vraag 5: RUD: Onderzoeken of lasten kunnen worden verlegd naar "vervuiler" betaald. Hoe moeten we dit bij de RUD zien en hoe is dat nu geregeld? Antwoord: Er is inmiddels onderzocht of het mogelijk is om de kosten van de bodemtaken te verhalen op de zinkwitfabriek onder het motto “de vervuiler betaalt”. Dit geldt als een verontreiniging na 1987 is ontstaan (inwerkingtreding van de voormalige Wet bodembescherming).

De veroorzaker moet dan de verontreiniging opruimen zodat er weer sprake is van een “schone” grond. De wet gaat er daarbij vanuit dat men had kunnen weten dat bepaalde handelingen (b.v. olie dumpen om het maaiveld) schadelijk/nadelig kunnen zijn voor de bodemkwaliteit. Uit jurisprudentie hieromtrent blijkt dat 1970 een belangrijk jaartal is. Indien de bodemverontreiniging vóór 1970 is veroorzaakt is het heel moeilijk om de veroorzaker aan te spreken dat diens handelingen die de bodemkwaliteit negatief beïnvloed hebben. In het geval van de zinkassen in Eijsden, veelal ontstaan vóór 1970, geldt dan dat de eigenaar van het perceel of diegenen die iets wil doen in de bodem (b.v. aanleggen kabels en leidingen of realiseren van een woning) zelf voor de kosten moet opdraaien en niemand anders meer verantwoordelijk kan worden gesteld voor die bodemverontreiniging. De zinkwitfabrieken hebben destijds niet de zinkassen op en in de bodem gebracht. Dit waren de eigenaren van de percelen waaronder mogelijk ook de voormalige gemeenten. Daarnaast verjaart een rechtsvordering tot het vergoeden van schade als gevolg van bodemverontreiniging verjaart na 30 jaar na de schade veroorzakende gebeurtenis (artikel 3:310 lid 2 BW). Het aansprakelijk stellen van de zinkwitfabriek (EverZinc dan wel PQ Silicas) voor de kosten is dan ook geen haalbare zaak.

9

Vraag 6: Opbrengst verhogende maatregelen U gaat veel onderzoeken. Gaat u al deze onderzoeken op tijd afkrijgen voor de begroting 2025 2028? Antwoord: Dat is onze intentie. Vraag 7: Toeristenbelasting; Met welke argumenten voert u opnieuw in, dat er verschil is tussen slapen op een bed op een camping of in een bed in een hotel of vakantiehuis? Antwoord: Het verschil zit in de duur van het verblijf. Waarbij campings doorgaans een langer verblijf kennen dan hotels/vakantiehuizen Vraag 8: Welke gemeentelijke voorziening gebruiken overnachters op een camping niet, die anderen in hotel, vakantieappartement of B&B wel gebruiken? Antwoord: Zoals bovenstaand aangegeven zit het verschil in duur verblijf. Vraag 9: Klopt het dat voor kinderen tot 14 jaar nu ook toeristenbelasting wordt gevraagd? Wanneer is dat ingevoerd? Antwoord: Nee in de huidige verordening toeristenbelasting is opgenomen vanaf 14 jaar. Vraag 10: Vermakelijkheidsbelasting Hoe definieert u vermaak? Antwoord: De definitie van vermaak zal worden wordt opgesteld indien het onderzoek uitwijst dat het college wil voorstellen vermakelijkheidsbelasting te introduceren. Vraag 11: Parkeerbelasting: Wie gaat deze parkeerbelasting precies betalen en hoe wordt hij geheven? Antwoord: Dat is onderwerp van onderzoek. Vraag 12: Onderzoeken kostendekkendheid van gemeentelijke producten.

Heel goed dat u dit doet, maar als uit dat onderzoek blijkt dat we te duur zijn, gaan de prijzen dan ook omlaag? Antwoord: Ja dat is wettelijk voorgeschreven. 10