08 Schriftelijke vragen en antwoorden Afvalstoffenverordening .docx

08 Schriftelijke vragen voorafgaand aan de beeldvormende vergadering van 7 februari 2022 Voorstel: Afvalstoffenverordening Eijsden-Margraten 2022

Vraag 1: Zijn er concrete afweegpunten om te komen tot een verdeling van ondergrondse containers in onze Gemeente? Zo ja, welke zijn die afweegpunten? Antwoord: 1. Zoveel mogelijk nabij de winkelcentra waar mogelijk. Waar mensen het afval halen kunnen ze het ook wegbrengen 2. Locaties zijn bepaald, waar deze het minste problemen met de nabije omgeving opleveren. Hiermee is rekening gehouden met de inspraak van inwoners! 3. Nabij de grootste concentraties stapelbouw (centrum Eijsden en centrum Margraten) Vraag 2: Is er een lijst met “lokale” ondergrondse containers? Zo ja, wij missen deze lijst bij de vergaderstukken, kan deze lijst alsnog voor de Raadsvergadering worden toegevoegd? Antwoord: Het is niet duidelijk wat hier mee bedoeld wordt. Wij denken dat u bedoeld de lijst met locaties waar het college voornemens is om ondergrondse containers te plaatsen: Zie voor het overzicht vraag 1 van EML!

08a. Afvalstoffenverordening. Op pagina 2 wordt er gesproken over een pilot van acht ondergrondse afvalcontainers. De acht locaties worden ingezet als een soort pilot, waar we na een jaar het gebruik kunnen evalueren en beoordelen of deze voldoende zijn of dat containers verplaatst of bijgeplaatst moeten worden. Vraag: Op welke acht locaties wordt een ondergrondse container geplaatst? Antwoord: Eijsden Eijsden Oost-Maarland Rijckholt Gronsveld Sint Geertruid Margraten Margraten

Centrum Breusterstraat Groenstraat (bij begraafplaats) Rijckholterweg (bij glascontainer) Rijksweg (bij glascontainer) Hogeweg (bij sportpark en glascontainer) Julianaweg (bij glascontainer) Julianastraat (bij glascontainer) Amerikaplein / Schinkepoort

1

Vraag: Wordt de raad geïnformeerd over de uitkomsten van deze pilot en het eventuele vervolg? Antwoord: De bedoeling is om deze 8 containers ook als proeflocaties te zien. De bevindingen hiervan zullen worden gemonitord en na 1 jaar zal dit geëvalueerd worden (ook met de raad). In deze evaluatie kan bezien worden enerzijds de ervaringen van de gebruikers en anderzijds naar de vraag van bewoners om mogelijk het aantal locaties uit te breiden. Op pagina 3 staat dat met het plaatsen van minder ondergrondse containers dan voorgenomen, er ruimte gecreëerd wordt om na de evaluatie b.v. containers bij te plaatsen. In de begroting is rekening gehouden met het plaatsen van 20 ondergrondse containers. Vraag: Het is toch logisch dat er dan financiële ruimte gecreëerd wordt? Hoe groot bedraagt deze ruimte? Antwoord: Met het niet plaatsen van 12 containers wordt jaarlijks € 13.000,- bespaard. Dit zijn alle operationele en afschrijvingskosten om deze 12 containers per jaar volledig te laten functioneren.

Vraag 1: Onder motivering geeft u aan 75% van de totale stroom huishoudelijk afval te willen recyclen. Dit komt neer op 100 kg per persoon. Heeft deze 100kg betrekking op de 75% of is dit de totale afvalstroom (dus inclusief papier, groen restafval en grof vuil) per persoon? Antwoord: De totale afvalhoeveelheid van inwoners van de gem. Eijsden-Margraten bedraagt momenteel 620 kg per inwoner per jaar. Dit is incl. alle stromen die aan huis worden opgehaald of gebracht worden naar de milieuparken.) De huis-aan-huis stroom bedraagt 400 kg per inwoner per jaar , 75% afvalscheiding levert een hoeveelheid restafval van 100 kg per inwoner per jaar.

Vraag 2: Het college heeft besloten slechts 8 ondergrondse containers te plaatsen in plaats van20. Dit is een aanzienlijke kostenbesparing. Waar kan de burger deze terugvinden? Wordt tussentijds dat het vastrecht en/of de kg prijs verlaagd? (In de begroting 2022 van RD4 was immer rekening gehouden met het plaatsen van 20 containers). Antwoord: In de begroting Rd4 2022 is rekening gehouden met de invoering van de 4-wekelijkse inzameling over het gehele jaar. Dit heeft als voornaamste doel om een groter scheidingseffect (minder restafval levert in verhouding een positief effect op de verwerkingskosten) te bewerkstelligen. Dit heeft het grootste effect op de begroting Rd4 2022. In deze begroting is daarnaast inderdaad rekening gehouden met het plaatsen van de ondergrondse containers. De kosten per jaar per ondergrondse container bedragen € 13.000,- (zie vraag 3 EML)

2

Vraag 1: Wat is het probleem als er pas na een jaar minder vaak restafval ophalen, besloten wordt om al dan niet ondergrondse containers te plaatsen? Antwoord: De gemeente heeft een wettelijke zorgtaak voor haar inwoners. Om eenieder de mogelijkheid te bieden om op een passende manier haar afval te kunnen aanbieden worden de ondergrondse containers geplaatst als extra flankerende maatregel. Vraag 2: Wat kost het plaatsen van ondergrondse containers ten opzichte van 15% van de huishoudens die ze nodig heeft. Antwoord: De vraag is ons niet duidelijk. Het beleid om 4-wekelijks restafval te gaan ophalen in combinatie met het plaatsen van ondergrondse containers is verwerkt in de begroting 2022 ev. Bij vraag 3 van de EML wordt het verschil (financieel) verklaard tussen 20 ondergrondse containers en de voorgestelde 8 ondergrondse containers. Vraag 3: Is onderzocht waardoor die huishoudens meer afval hebben dan de andere 85 %? Wat is daarvan de uitkomst? Antwoord: Deze redenen zijn divers. Van grote gezinnen, tot bewoners die geen afval scheiden, van bewoners die meer consumeren dan anderen, tot bewoners die door medische redenen meer afval produceren. Vraag 4: Welke rol speelt incontinentiemateriaal bij het hebben van veel restafval? Antwoord: Dit zijn privacygevoelige informatie.

Vanuit landelijke cijfers bezien zou het om 0,5% van de bevolking gaan die door medische problemen meer afval produceert. De verpakkingen hiervan worden via het huidige afvalsysteem gratis ingenomen. Het overige sanitaire materiaal is het extra afval dat deze bewoners meer produceren dan overige bewoners. Vraag 5: Hoe helpen ondergrondse containers met het terugdringen van de hoeveelheid afval? Antwoord: De ondergrondse systemen zijn puur een middel om mensen de mogelijkheid te bieden om 24/7 hun afval kwijt te komen. Het terugdringen van het afval begint met bewustwording bij onze inwoners (Grondstoffenplan 22-26). Ook het terugdringen van de service (4-wekelijkse restafvalinzameling) moet hier aan bijdragen. De resultaten hiervan zijn ook gehaald bij de overige Rd4-gemeenten.

3

Vraag 1: Heeft de gemeente voldoende aan de burger inzichtelijk gemaakt wat de gevolgen zijn (financieel en procedureel) van het te wijzigen afvalstoffenbeleid? Is de burger voldoende naar zijn mening gevraagd? Hoe worden de uitkomsten van de bevraging vertaald in de plannen? Antwoord: De inwoners zijn tijdens een tweetal inloopdagen geïnformeerd over de plannen. Op verzoek van inwoners hebben gezamenlijk locatiebezoeken plaatsgevonden. Voorafgaand aan de besluitvorming hebben de inwoners de mogelijkheid gehad om zienswijzen in te dienen. De gemaakte opmerkingen tijdens de inloopdagen, de locatiebezoeken en de inhoud van de zienswijzen zijn meegewogen in de besluitvorming en hebben geleid tot het plaatsen van een 8 tal ondergrondse containers op plaatsen waar de aanwonende weinig overlast ervaren. Vraag 2: Kan de gemeente cijfers en hieraan gelieerde kosten voor het schoonhouden van de afvalperrons (glasbakken) in de woonkernen aanleveren? Antwoord: Het wassen en schoonhouden van de containers bedraagt +/- 400 euro per container per jaar. Vraag 3: Wat is de verwachting van de gemeente t.a.v. de hoeveelheid dumpafval bij de dan uitgebreide afvalperrons (glasbakken plus restafvalcontainer)? Antwoord: De verwachting is dat deze niet verder gaan toenemen door het invoeren van de 4wekelijkse rest afvalinzameling.

Rd4 ziet in haar overige gemeentes geen toename van dumpingen bij het extra plaatsen van containers. Vraag 4: Hoe kan de gemeente garanderen dat burgers geen of meer overlast gaan ondervinden van activiteiten en te verwachten afvaldumpingen bij afvalperrons? Antwoord: Dit is niet te garanderen door de gemeente. Dit valt of staat met het gedrag van onze inwoners. De gemeente faciliteert in het monitoren, communiceren en opruimen van deze dumpingen en voert campagnes uit om dit fenomeen tegen te gaan. Vraag 5: Hoe gaat de gemeente om met geconstateerde of te onderzoeken dumpingen van afval? Worden er bijvoorbeeld camera’s geplaatst? Antwoord: Op basis van de ervaringen het komende jaar, overweegt de gemeente of en in welke vorm er gehandhaafd moet worden. Camera’s is dan één van de mogelijkheden die overwogen wordt. Vraag 6: Zal de gemeente een brede communicatiecampagne starten om de burger (nogmaals) aan te geven hoe, waar en tegen welk tarief hij zijn afval kwijt kan? Antwoord: Naar aanleiding van de besluitvorming van de raad op 15 februari 2022 zullen de inwoners goed geïnformeerd worden over de aanstaande wijzigingen. Vraag 7: Het is voor de burger altijd mogelijk om een grotere minicontainer aan te vragen bij RD4 (bijv. 240 l.

ipv 140 l.), hier zijn wel kosten aan verbonden (in dit geval € 25,00) Waarom? Antwoord: De kosten voor het ruilen van een container zijn daadwerkelijkheid hoger dan het tarief dat bij onze inwoners in rekening wordt gebracht. Deze regeling is in het leven geroepen om inwoners niet 4

de mogelijkheid te geven om continu een nieuwe “schone” container te laten aanvragen en om het produceren van minder afval te stimuleren. Vraag 8: Tijdens de inspraakronde bleek dat het plaatsen van de ondergrondse restafvalcontainers vooral bedoeld is om een kleine groep inwoners te faciliteren vanwege hun kleine minicontainer (40 l.) die bij een ledigingsfrequentie van 4 weken te klein geacht wordt. Met name bewoners van appartementencomplexen hebben hiermee van doen. De vraag is of er geen maatwerk te bieden is voor deze specifieke groep inwoners? Bijv. toch 2-wekelijks ledigen. Antwoord: Gekeken is met name naar ervaringen uit onze buurgemeenten. Daar zijn meer dan 15 jaar al ervaringen met ondergrondse containers bij stapelbouw opgedaan. En deze zijn positief. In het kader van een gelijkheidsprincipe is een afwijking van de ledigingsfrequentie voor een kleine groep inwoners (230 op 1 januari 2021) zeker niet wenselijk. Vraag 9: Is er een financieel vergelijk gemaakt tussen de kosten van het gehele project ondergrondse afvalcontainers (incidenteel en structureel) versus het leveren van maatwerk aan de relatief kleine doelgroep waarvoor deze investering vooral bedoeld is? Antwoord: Hier is een financieel vergelijk van gemaakt. De kosten voor de inzameling van ondergrondse containers zijn iets voordeliger dan het 1x per 2 weken ledigen van de 40 liter containers.

De lediging van 40 liter containers is een arbeidsintensieve handeling en doordat niet bekend is waar 40 liter-containers worden aangeboden zullen ze allemaal langsgereden moeten worden. Daarnaast is de werkwijze met ondergrondse containers veel beter om arbo-technische redenen (mechanisatie van de inzameling). Vraag 10: Slechts 27% van PMC is recyclebaar en nascheiding blijkt nog altijd nodig, waarom houden wij vast aan bronscheiding en laten het niet bij nascheiding? Antwoord: Deze veronderstelling is niet juist. Minimaal 75% van het PMD-materiaal wordt gerecycled op dit moment. Daarnaast hebben de Rd4-gemeenten in 2021 een onafhankelijk bureau ingeschakeld om deze 2 methodes met elkaar te vergelijken. De conclusie hiervan was dat het huidige bronscheidingsmodel veel betere kwaliteit oplevert dan bij nascheiding, veel voordeliger is voor onze inwoners en meer Co2 bespaart. Vraag 11: Waarom valt het plaatsen van ondergrondse containers niet onder het Omgevingsplan? Antwoord: De gemeente heeft op dit moment nog geen Omgevingsplan. Het Omgevingsplan volgt onder de nieuwe Omgevingswet juridisch het bestemmingsplan op. Deze nieuwe wet treedt op zijn vroegst 1 juli 2022 inwerking. Op dit moment wordt getoetst op grond van de huidige wetgeving: de vastgestelde bestemmingsplannen.

Vraag 12: Waarom zijn sommige zaken zoals afvalverwerking van textiel pas in 2025 ingevoerd? Antwoord: Landelijk is hier een verplichting voor per 2025. De Rd4-gemeenten hebben dit al jaren geleden gerealiseerd en ingebed in hun afvalsysteem. Vraag 13: Er is gekozen om te beginnen met een pilot van 8 containers, in plaats van 20. Toch wordt gemeente breed de rest afvalinzameling naar eens per 4 weken gebracht. Een evaluatie is pas na een jaar ingepland. Sommige inwoners hebben al aangegeven problemen te zullen 5

ervaren met deze plannen. Op welke manier wordt ervoor gezorgd dat als deze inwoners daadwerkelijk in de problemen komen, hier niet een jaar mee hoeven te blijven zitten? Kan een eerste evaluatie niet beter na bijvoorbeeld drie maanden worden uitgevoerd, en dan na een jaar nog eens? Antwoord: Dit is zeker een optie. Mocht de vraag van bewoners eerder komen dan de geplande evaluatie dan kan hier in overleg zeker gehoor aan worden gegeven.

1. Doc. 08B titel stuk: afvalstoffenverordening gemeente Eijsden-Margraten. In de Toelichting staat op pagina 8 onder het kopje; gescheiden inzameling van huishoudelijk afval, een opsomming van scheiden van bestanddelen op grond van artikel 1 van het besluit GIHA. Ik mis hier nog steeds “incontinentiemateriaal”. In april 2021 hebt u aangegeven dat luiers weliswaar gescheiden worden ingezameld, maar niet gescheiden worden verwerkt. We zijn nu bijna 1 jaar verder. Vraag: kunt u aangeven hoever de plannen zijn ten aanzien van het apart verwerken van incontinentiemateriaal? Antwoord: Er is op dit moment slechts 1 partij in Nederland die incontinentiemateriaal en luiers kan verwerken. Naast dat deze verwerker in de buurt van Nijmegen zit, zijn de kosten voor verwerking op dit moment hoger dan het verbranden van het afval. We volgen de berichtgeving en de huidige pilots die hiermee lopen op de voet. Daarnaast bestaat ook nog de reële optie dat dit soort materiaal als producentenverantwoordelijkheid wordt aangemerkt de aankomende jaren, wat een heel nieuw licht hierop laat schijnen. 2. In de Toelichting artikel 15 pagina 18 Zwerfafval in de openbare ruimte. U schrijft dat de gemeenten van de Wm in de afvalstoffenverordening de zwerfafvalproblematiek regelen. Er is sprake van facultatief medebewind. Gemeenten hebben hiertoe de bevoegdheid, maar géén wettelijke plicht.

Vraag: Kunt u aangeven hoe dit in de gemeente Eijsden- Margraten geregeld is. Wie is nu verantwoordelijk voor zwerfafval opruimen in de openbare ruimte? Antwoord: Dit is een taak die de gem. Eijsden-Margraten organiseert.. Naast onze buitendienst wordt samengewerkt met derden, b.v. Talent. 3. Dat brengt ons tot de algemeen overheersende vraag. Hoe gaat U het afschrikwekkende voorbeeld van Maastricht in Eijsden-Margraten voorkomen bij de ondergrondse perrons? Hóe ziet het handhavingsplan eruit? Monitoring en evalueren schrijft u, Graag concreet wie, waarvoor verantwoordelijk? Of blijft het “wij acteren op signalen”? Antwoord: In Maastricht wordt een heel ander inzamelsysteem gehanteerd. Er zijn in Nederland grote verschillen waar te nemen tussen stedelijke en minder stedelijke gemeenten. Hierbij is de problematiek bij de minder stedelijke gemeenten veel lager dan in de stedelijke gemeenten.

6

Zoals bij de vorige vraag beantwoord is de gemeente verantwoordelijk. Handhaving van zwerfvuil is complex en vergt veel capaciteit. Zoals eerder in de antwoorden aangegeven is handhaving een onderwerp welk wordt meegenomen tijdens de evaluatie van het nieuwe beleid. 4. Vraag naar aanleiding van doc.08C en 08D. In een van de zienswijzen wordt een opmerking gemaakt over de hoge kosten voor storten in de ondergrondse container, namelijk €1,60 per keer. Tevens wordt in deze zienswijze aangegeven dat er onvoldoende gecommuniceerd is over dit bedrag. Kunt u aangeven waarom dit onderwerp niet meer terugkomt in de Inspraaknota? Bent u voornemens duidelijk te communiceren over deze bijdrage van €1,60 per storting zo ja, hoe gaat u dat doen? Antwoord: De kosten voor het storten op een ondergrondse container en het aanbieden van een minicontainer zijn op elkaar afgestemd zoals eerder is uitgelegd. Daarnaast, als onderdeel van het Grondstoffenplan, zal er ook aandacht gegeven worden aan met name uitleg over de kosten van afval, en de stijging van deze kosten, o.a. tijdens het communicatietraject naar aanleiding van de besluitvorming. 5. In de weerleggingen van de zienswijzen gebruikt u de ervaringen van andere gemeenten.

Kunt u nagaan wat de groot verbruikers, zoals ze genoemd worden, kwijt zijn aan storten in de ondergrondse container? Antwoord: Uitgaande van iemand die 2x zoveel afval produceert dan een gemiddelde bewoner. Uitgaande van 25 zakken restafval per jaar per huishouden (dit is een gemiddeld genomen hoeveelheid) betaald deze bewoner aan variabel tarief : 25 X € 1,60 = 40 euro per jaar. Een bewoner die 2x zoveel aanbiedt zal 2x dit tarief per jaar betalen. Vanuit eerder gehouden enquêtes blijkt dat inwoners ook vinden dat hoe meer mensen produceren of gebruik maken van het systeem hier ook evenredig voor moeten betalen.

7