04 Schriftelijke vragen en antwoorden Plaatsingsbeleid laadinfrastrcutuur.docx

Raadsvergadering 28 maart 2023 Schriftelijke vragen Raadsvoorstel 4: Plaatsingsbeleid Laadinfrastructuur

Vraag 1: “Om aan de laadbehoefte te voorzien, zullen in de openbare ruimte ongeveer 340 laadpunten aanwezig moeten zijn in 2025. Dit zijn dan 170 laadpalen. Op dit moment beschikken we over 44 laadpunten = 22 laadpalen. In de periode 2025-2030 zal dit worden verdubbeld.” De tekst suggereert dat het aantal van 22 zich verdubbelt in de periode 2025-2030 terwijl bedoeld wordt dat het aantal van 170 in de periode 2025-2030 zich verdubbelt. EML neemt aan dat het aantal laadpalen in de periode 2023-2025 stijgt van 22 naar 170 en vervolgens van 170 naar 340 in de periode 2026-2030? Antwoord: Dat is juist. Conform de prognoses van ElaadNL is de behoefte: - 341 publieke laadpunten (=170 laadpalen) in 2025. - 716 publieke laadpunten (=358 laadpalen) in 2030. Bij deze prognoses is rekening gehouden met o.a. bevolkingssamenstelling, woningtypering en de mogelijkheid om op eigen terrein te laden op buurtniveau. De gemeente Eijsden-Margraten streeft ernaar te voldoen in deze behoefte, gedeeltelijk door proactief laadpalen te plaatsen verspreid over de gemeente, gedeeltelijk reactief, op basis van aanvragen van bewoners en op basis van gebruiksdata van bestaande laadpalen. Vraag 2: “Planning, uitvoering en evaluatie Vattenfall probeert jaarlijks 40-50 openbare laadpunten te realiseren.

Hiermee is in 2022 gestart en het streven is om in 2030 de gewenste 340 laadpunten gerealiseerd te hebben.” EML neemt aan dat hier 340 laadpalen wordt bedoeld. Immers, eerder in het stuk is aangegeven dat er in 2025 170 laadpalen aanwezig moeten zijn, hetgeen overeenkomt met 340 laadpunten. Antwoord: Vattenfall heeft de regionale concessie Limburg/Noord-Brabant gewonnen met een plaatsingsperiode tot eind 2024. Tot eind 2024 zijn zij de enige partij die publieke laadpalen plaatst in dit gebied. Samen met Vattenfall streven we ernaar om voor 2025 340 publieke laadpunten (=170 laadpalen) te realiseren, verdeeld over de hele gemeente. In 2030 340 laadpalen. Vraag 3: “In de zomer van 2022 zijn inwoners van onze gemeente uitgenodigd om met suggesties te komen van plekken waar laadpunten zouden moeten komen.”

1

Hoeveel inwoners c.q. reacties heeft onze gemeente hierop ontvangen? Antwoord: 283 inwoners hebben de enquête geopend en bekeken. 143 inwoners hebben een reactie gegeven op een of meerdere locaties of een nieuwe locatie voorgesteld. Vraag 4: “De 22 reeds bestaande laadpalen worden door verschillende partijen geëxploiteerd. Naar de toekomst toe willen we vanuit bedrijfsvoerings-oogpunt graag 1 exploitant van de laadinfrastructuur hebben.” Hoe verhoudt zich het streven naar één exploitant met de nadelen die verbonden zijn aan een monopolist? Antwoord: Vanuit het verleden staan in onze gemeente nog enkele (oudere) laadpalen van verschillende aanbieders. Het is voor het ambtelijke apparaat arbeidsintensief om met al deze verschillende aanbieders individuele afspraken te maken over plaatsing, gebruik en voorwaarden en deze te monitoren en te handhaven. Vandaar dat wij in 2020 gekozen hebben om mee te doen met de regionale aanbesteding publieke laadinfrastructuur Limburg/Noord-Brabant 2020-2024. Dit geldt overigens voor nagenoeg alle Limburgse gemeenten, met uitzondering van Maasgouw en Valkenburg. Valkenburg is in de 2e fase (2022-2024) alsnog ingestapt. Deze aanbesteding neemt ons veel werk uit handen, leidt tot een uniform straatbeeld, meer duidelijkheid bij de gebruikers en bovenal een gunstig laadtarief.

De laadpalen van Vattenfall binnen de concessie Limburg/Noord-Brabant hebben het laagste laadtarief van Nederland. Vraag 5: Welke mogelijkheden zijn er om de exploitatie door een overheidsinstantie te laten uitvoeren? Antwoord: Binnen deze concessie heeft Vattenfall het plaatsingsrecht voor de periode 2020-2024 en exploiteren zij de laadpalen vervolgens voor een periode van 10 jaar. Na deze 10 jaar worden de laadpalen in principe eigendom van de gemeenten en kunnen deze zelf geëxploiteerd worden, of kan er een nieuwe exploitatieovereenkomst worden afgesloten met een andere (of dezelfde) partij. Aangezien alle deelnemende gemeenten op dat moment in dezelfde situatie zitten, ligt het in de lijn der verwachting dat dit dan ook weer regionaal wordt opgepakt om een zo goed mogelijk tarief te realiseren en zo min mogelijk administratieve lasten voor de gemeenten. Vraag 6: “In het RV plaatsingsbeleid laadinfrastructuur wordt gesproken over " Openbare laadplaatsen worden allereerst geplaatst bij bestaande parkeerclusters en bij gemeentelijke voorzieningen waarbij combinatiegebruik wordt gestimuleerd. Kun u het combinatiegebruik specifieker toelichten? Wat wordt hiermee nu precies bedoeld? En aan welke locaties wordt dan bijvoorbeeld gedacht? Antwoord: Met combinatiegebruik wordt bedoeld dat de laadpalen gebruikt kunnen worden door zowel inwoners, werkende en bezoekers.

Overdag voornamelijk door werkenden en bezoekers. In de avonduren en ’s nacht vooral de inwoners.

2

Als voorbeeld: de laadpalen bij het gemeentehuis kunnen tevens worden gebruikt door het winkelend publiek, door bezoekers van gemeenschapshuis Oos Heim, bewoners in de buurt en door werknemers van de winkels en het gemeentehuis. Vraag 7: “Volgens prognoses kunnen we in 2030 verwachten dat er ongeveer 4566 elektrische auto's in Eijsden-Margraten rijden.” Hoeveel "niet”-elektrische auto's zullen er in 2030 zijn? Antwoord: Op dit moment zijn er in Eijsden-Margraten bijna 15.000 personenauto’s geregistreerd. De verwachting is dat dit aantal de komende jaren ongeveer gelijk blijft. Dit betekent dat in 2030 ongeveer 30% van alle personenauto’s in de gemeente elektrisch is. Vraag 8: De laadbehoefte is vastgesteld op 340 plekken in de openbare ruimte.” Wanneer is deze laadbehoefte bepaald (vervoersplan 2021?) en is dit nog in lijn met de actualiteit en de versnelde uitrol van elektrische auto’s? Antwoord: Deze prognose is afkomstig van onderzoek door ElaadNL en is gepubliceerd in oktober 2021. https://elaad.nl/wp-content/uploads/2022/05/2021Q3_Elaad_Outlook_Personenautos_2050.pdf Vraag 9: “Vattenfall probeert jaarlijks 40-50 openbare laadpunten te realiseren. Hiermee is in 2022 gestart en het streven is om in 2030 de gewenste 340 laadpunten gerealiseerd te hebben.” Zijn er ‘harde’ afspraken gemaakt met Vattenfall? Proberen klinkt niet heel overtuigend.

Antwoord: Een gedeelte van deze laadpalen wordt proactief geplaatst (zonder dat er een concrete vraag van een inwoner aan ten grondslag ligt). In de komende maanden worden er ongeveer 25 laadpalen (=50 laadpunten) proactief geplaatst. Daarnaast is er een plankaart opgesteld met potentiële locaties. Zodra er een aanvraag binnenkomt die voldoet aan de voorwaarden wordt er door Vattenfall een nieuwe laadpaal geplaatst op een van deze locaties. Hierover zijn harde afspraken vastgelegd in de concessiedocumenten. Of het totale aantal gehaald wordt is dus mede afhankelijk van het aantal aanvragen. Het aantal aanvragen is afhankelijk van de daadwerkelijke toename van het aantal elektrische auto’s in de gemeente. Hiermee bereiken we dat het aantal publieke laadpalen gelijk op gaat met de vraag.

3

Vraag 1: Bijlage plaatsingskaart: wat is het verschil tussen beoogde en toekomstige laadpalen? Antwoord: De beoogde laadpalen zijn de locaties waar proactief een laadpaal geplaatst wordt (zonder dat hier een concrete vraag van een inwoner aan ten grondslag ligt). De toekomstige laadpalen zijn locaties die geschikt zijn om in de toekomst een laadpaal te plaatsen, als er een concrete aanvraag uit de buurt volgt. Vraag 2: Wat betekenen de getallen bij de rood/blauwe bollen? Antwoord: De getallen hebben geen betekenis. Dit is alleen een nummering van de laadpalen.

4

Vraag 1: Wat gebeurt er als Vattenfall door verhoogde aanvraag en behoefte niet meer naar onze behoefte laadpalen kan leveren en niet meer in onderhoud en exploitatie kunnen voorzien? Kun je dan niet beter ‘kansen spreiden’? Ik denk hierbij aan het debacle Volta wat we net achter de rug hebben. Antwoord: Hierover zijn contractuele afspraken gemaakt binnen de concessie. De doorlooptijd vanaf aanvraag tot plaatsing kan soms variëren, afhankelijk van de planningen die gemaakt worden, maar Vattenfall is verplicht de palen te plaatsen binnen de plaatsingsperiode (tot eind 2024) en deze vervolgens 10 jaar lang te exploiteren. Tijdens deze exploitatieperiode moet Vattenfall haar investeringen terugverdienen (uiteraard binnen de contractvoorwaarden). Vraag 2: Hoeveel mensen hebben een laadpaal in publieke ruimte aangevraagd de afgelopen tijd? Kunnen inwoners ook suggesties doen als zij niet direct zelf hier gebruik van willen maken? Zij hebben wellicht ook goede ideeën. Antwoord: Het aantal aanvragen is tot nu toe redelijk beperkt. We verwachten dat dit aantal de komende tijd gaat toenemen, nu steeds meer mensen elektrisch gaan rijden. Tijdens het participatieproces rondom de plankaart (augustus 2022) hebben mensen ook suggesties kunnen doen voor nieuwe locaties. Deze suggesties hebben we beoordeeld en (indien waardevol) verwerkt in de uiteindelijke plankaart.

Uiteraard zien wij nieuwe, goede suggesties altijd graag tegemoet. Vraag 3: p.15: wordt er ook gedacht aan laadpalen bij zorgcomplexen voor bezoekers? Denk bijvoorbeeld aan de nieuwe locatie Envida in Gronsveld. Antwoord: Ja, we streven naar een dekkend netwerk met laadpalen, zodat voor iedereen op acceptabele loopafstand een laadpaal beschikbaar is. We hebben de locaties bovendien zodanig gekozen dat combinatiegebruik door inwoners, bezoekers en werknemers gestimuleerd wordt. Vraag 4: Er is een toenemende behoefte aan fietslaadpunten op strategische locaties (p. 4) wordt hier met dit plan ook in voorzien? Antwoord: Nee, dit plan voorziet niet in fietslaadpunten. Elektrische fietsen kunnen worden geladen met een reguliere 230 volt-aansluiting en kunnen door de uitneembare accu’s makkelijk worden geladen, bijvoorbeeld thuis of op werk. Horecaondernemers bieden ook regelmatig aan hun klanten de mogelijkheid om op te laden onderweg.

5

Vraag 5: p. 17: waarom kan asfalt/beton niet opengebroken worden om op een ideale plek een laadinfrastructuur neer te leggen? Antwoord: Dat kan natuurlijk wel, echter dan zijn de herstel- of reparatiekosten in verhouding erg hoog. Vraag 6: Waarom zijn de laadpalen bij het gemeentehuis van Margraten niet beschikbaar voor private ev’s? Antwoord: Volgens onze informatie zijn deze laadpalen voor ieder elektrisch voertuig beschikbaar om te laden.

6

Vraag 1: Wat is het juiste jaartal betreffende de ambitie energieneutraal te zijn, 2040 of 2050? Antwoord: Nederland, en daarmee ook Eijsden-Margraten, stopt uiterlijk in 2050 met het gebruik van fossiele brandstoffen (zoals aardgas) voor de warmtevoorziening in de gebouwde omgeving. Daarmee voldoet Eijsden-Margraten in de toekomst aan de internationale, Europese en nationale doelen om de opwarming van de aarde te beperken. De raad heeft op 14 december 2021 bij de behandeling van de transitievisie Warmte hiertoe besloten. De rapportage bij het raadsvoorstel wordt hierop aangepast, want hierin staat ten onrechte 2040

Vraag 2: Waarom wordt zo stellig gebracht dat 'Verlengde private aansluitingen' niet wenselijk zijn? Indien we een particulier kunnen bewegen zijn eigen laadpaal beschikbaar en toegankelijk te maken voor andere gebruikers, zou dit een mes kunnen zijn dat aan twee kanten snijdt. De afnemer van stroom heeft meer laadmogelijkheden tot zijn beschikking. En de leverancier kan zo zijn eventuele overschot aan zonne-energie kwijt. Gelet op het afschalen van de salderingsregeling zijn veel mensen op zoek naar mogelijkheden ter besteding van deze overschotten. De techniek is nu zover dat degene die zijn laadpaal aan andere ter beschikking stelt, hiervoor betaald kan krijgen. Zie ook de verwachte ontwikkelingen. Het argument dat een kabel over de stoep niet wenselijk is, is te kort door de bocht, want hier kunnen oplossingen voor bedacht worden. Antwoord: Dit wordt hier niet bedoeld. Een verlengde private aansluiting is een woning waarbij geen mogelijkheid is om op eigen terrein te laden. Deze private persoon kan dan een lader op de gevel hangen en de auto parkeren op de openbare weg. De kabel hangt of ligt dan over het trottoir. Hierover kunnen voetgangers vallen, tegen aan lopen etc. Oplossingen in de vorm van bijvoorbeeld een kabelgoot zijn mogelijk, maar dan loopt er alsnog een private kabel over/onder openbare ruimte. Wij zijn als gemeente verantwoordelijk voor de openbare ruimte.

Om discussie te voorkomen inzake aansprakelijkheid willen we dit niet. Daarnaast kan dit leiden tot claim-gedrag van de openbare parkeerplaats door deze persoon. Het is wel toegestaan om een laadpunt op privaat terrein beschikbaar te stellen aan derden als er op eigen terrein geparkeerd kan worden tijdens het laden. Het laadtarief kan degene die zijn laadpunt publiek toegankelijk stelt zelf bepalen. Vraag 3: Op pagina 9 van bijlage 4b staat er 321 laadpunten binnen onze gemeente niet in de openbare ruimte staan. Waar staan deze wel? Antwoord: Deze laadpunten staan op privaat eigendom. Bijvoorbeeld bij mensen thuis, bij kantoren/bedrijven of bij horecaondernemers.

7

Vraag 4: Kan er een duidelijkere kaart geleverd worden dan die op pagina 4c? Of een overzicht van plaatsen met vermelding van adressen? Antwoord: We hebben de kaart aangepast en aangegeven waar de beoogde en toekomstige autolaadpalen staan en waar de huidige laadpalen staan. Zo is er één overzichtelijke kaart. De kaart is een pdf bestand. Hierop kan worden ingezoomd, waardoor per kern te zien is waar de autolaadpalen staan of komen te staan. Vraag 5: Heeft het plaatsen van laadpalen invloed op de capaciteit van het netwerk? Antwoord: Het plaatsen van deze individuele laadpalen heeft een beperkte invloed op de netwerkcapaciteit. Het betreft laadpalen met een maximaal vermogen van 2x11kW. Deze zijn aangesloten op een kleinverbruikaansluiting. Bovendien zijn alle laadpalen die geplaatst worden ‘smart-charging-ready’. Dit betekent dat de netbeheerder de mogelijkheid heeft om in de toekomst het laadvermogen tijdelijk te verlagen op piekmomenten om zo het bestaande elektriciteitsnet optimaal te kunnen benutten.

8

Vraag 1: Hoe ziet een verlengde private aansluiting eruit? Antwoord: Een verlengde private aansluiting is een woning waarbij geen mogelijkheid is om op eigen terrein te laden. Deze private persoon kan dan een lader op de gevel hangen en de auto parkeren op de openbare weg. De kabel hangt of ligt dan over het trottoir. Hierover kunnen voetgangers vallen, tegen aan lopen etc. Oplossingen in de vorm van bijvoorbeeld een kabelgoot zijn mogelijk, maar dan loopt er alsnog een private kabel over/onder openbare ruimte. Wij zijn als gemeente verantwoordelijk voor de openbare ruimte. Om discussie te voorkomen inzake aansprakelijkheid willen we dit niet. Daarnaast kan dit leiden tot claimgedrag van de openbare parkeerplaats door deze persoon. Vraag 2: Wordt er ook nagedacht over plekken waar elektrische deelauto’s staan? Antwoord: Ja, deze locaties zijn meegenomen in de plankaart Vraag 3: U gaat aan de slag met Vattenfall, dat is uit praktisch oogpunt begrijpelijk, maar is het geven van een monopolypositie aan een onderneming wel wenselijk? Antwoord: Vanuit het verleden staan in onze gemeente nog enkele (oudere) laadpalen van verschillende aanbieders. Het is voor het ambtelijke apparaat arbeidsintensief om met al deze verschillende aanbieders individuele afspraken te maken over plaatsing, gebruik en voorwaarden en deze te monitoren en te handhaven.

Vandaar dat wij in 2020 gekozen hebben om mee te doen met de regionale aanbesteding publieke laadinfrastructuur Limburg/Noord-Brabant 2020-2024. Dit geldt overigens voor nagenoeg alle Limburgse gemeenten, met uitzondering van Maasgouw en Valkenburg. Valkenburg is in de 2e fase (2022-2024) alsnog ingestapt. Deze aanbesteding neemt ons veel werk uit handen, leidt tot een uniform straatbeeld, meer duidelijkheid bij de gebruikers en bovenal een gunstig laadtarief. De laadpalen van Vattenfall binnen de concessie Limburg/Noord-Brabant hebben het laagste laadtarief van Nederland. Vraag 4: Hoe voorkomt u dat de concurrentiewerking uitgeschakeld wordt en daarmee prijzen opgedreven? Antwoord: Over de laadtarieven gedurende de exploitatietermijn van 10 jaar zijn contractuele afspraken gemaakt. Deze mogen alleen jaarlijks aangepast worden op basis van de consumentenprijsindex van het CBS.

9

Vraag 5: Hoe voorkomt u in een afhankelijke positie te komen? (Denk aan Volta, denk aan Xonar) Antwoord: Over de voorwaarden binnen de plaatsingstermijn (2020-2024) en de exploitatietermijn (10 jaar) zijn duidelijke contractuele afspraken gemaakt. Na deze termijnen hebben andere partijen weer de mogelijkheid om aanbiedingen te doen. Mogelijk in de vorm van een nieuwe concessie, maar ook andere contractvormen zijn mogelijk. Vraag 6: Jammer dat op de kaart niet de bestaande laadpalen staan vermeld. Wat is het verschil tussen beoogd en toekomstig? Antwoord: De beoogde laadpalen zijn de locaties waar proactief een laadpaal geplaatst wordt (zonder dat hier een concrete vraag van een inwoner aan ten grondslag ligt). De toekomstige laadpalen zijn locaties die geschikt zijn om in de toekomst een laadpaal te plaatsen, als er een concrete aanvraag uit de buurt volgt. We hebben de kaart aangepast en aangegeven waar de beoogde en toekomstige autolaadpalen staan en waar de huidige laadpalen staan. Zo is er één overzichtelijke kaart. De kaart is een pdf bestand. Hierop kan worden ingezoomd, waardoor per kern te zien is waar de autolaadpalen staan of komen te staan. Vraag 7: Hoe bepaalt u de plaatsen waar laadpalen komen? Antwoord: We hebben een plankaart gemaakt met geschikte locaties voor laadpalen.

Uitgangspunt is dat er voor iedereen die niet op eigen terrein kan laden een publieke laadpaal beschikbaar komt binnen een acceptabele loopafstand (<300m). Daarnaast hanteren we een lijst met plaatsingscriteria om de beste locaties te bepalen. Hierop staan o.a. zaken als: bij voorkeur op parkeerterrein of haakse parkeerplaatsen, niet in de buurt van boomwortels, dichtbij de laagspanningskabel, liefst niet direct voor een woning, goed bereikbaar, mogelijkheid voor gecombineerd gebruik (inwoners/werkenden/bezoekers), enz. Wanneer er een concrete aanvraag komt beoordelen we of deze voldoet aan de voorwaarden en of er al een publieke laadpaal beschikbaar is binnen acceptabele loopafstand. Zo niet, dan kiezen we de dichtstbijzijnde geschikte locatie van de plankaart en wordt hier een laadpaal gerealiseerd door Vattenfall. Vraag 8: Wat kunt u doen wanneer mensen hun auto’s na het laden laten staan bij laadpalen. Bijvoorbeeld: wat doet u als bij de laadpaal bij de bakker in Gronsveld altijd dezelfde auto staat? Antwoord: de parkeerplaats(en) is/zijn alleen bedoeld voor het laden van een elektrisch voertuig. Als het elektrisch voertuig vol is, dient de auto verplaatst te worden naar een reguliere parkeerplek in de openbare ruimte of op eigen terrein. Handhaven is echter alleen mogelijk wanneer de auto niet is aangesloten op de laadpaal.

10