03f Schriftelijke vragen en antwoorden Programmabegroting Paragrafen

Raadsvergadering 12 november 2024 Schriftelijke vragen Raadsvoorstel 4: Programmabegroting Paragrafen en overige

Vraag 1: Financiële begroting Pag. 325 1.3 Investeringsstaat 2025-2028 In de investeringsstaat staat het vervangen van het kunstgrasveld bij VV Eijsden opgenomen voor begrotingsjaar 2025. In voorgaande jaren stond dit voor 2026 gepland. Waarom is deze investering naar voren gehaald, wetende dat de volledige visie stationsgebied Eijsden in begrotingsjaar 2026 compleet moet zijn? Antwoord: Het kunstgrasveld van VV Eijsden is versleten en dient te worden vervangen. In feite hebben we de investering al 3 jaar weten te rekken met onderhoudsmaatregelen. Uitstel is nu niet meer mogelijk. Overigens wordt eerst onderzocht naar aanleiding van de gebiedsvisie Station Eijsden welke van de drie mogelijkheden de beste optie is: het verplaatsen van de velden, herschikking of handhaven van de huidige situatie. Daarna kan pas over ontwerp en realisatie worden nagedacht. De levensduur van een mat is ongeveer 10 jaar, onder andere afhankelijk van de bespelingsintensiteit. Ons lijkt dit gezien de doorlooptijd van de visie en ontwikkeling geen weggegooid geld.

Vraag 2: In de investeringsstaat is ook voor 2025 € 300.000 euro opgenomen voor renovatie van de kleedruimten bij RKVVM. Waarom is deze grote investering nu opgenomen inde begroting van 2025 i.p.v. deze vervanging/renovatie mee te nemen in het aangekondigde IHP sport? Antwoord: De staat van deze verouderde sportvoorziening is dermate slecht dat een verbouwing en renovatie niet langer op zich kan laten wachten. Vraag 3: Pag. 332. 1.5 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Van de lokale heffingen maken de Ozb, hondenbelasting, (water)toeristenbelasting, en forensenbelasting deel uit van de algemene dekkingsmiddelen. Deze heffingen hebben geen specifiek bestedingsdoel. Welk deel van de opbrengsten hondenbelasting wordt daadwerkelijk gebruikt om kosten te dekken die te relateren zijn aan honden in onze gemeente? Antwoord: Pagina 1 van 19

Ook de hondenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel, waarbij geen directe relatie gelegd kan met kosten die specifiek voor honden worden gemaakt. Onze financiële administratie is hier ook niet op ingericht. Vraag 4: Vermakelijkheidsretributie Pag. 337. Vermakelijkheidsretributie Dus: Vermakelijkheidsretributie wordt geheven van degene die het vermaak aanbiedt/organiseert en daarvoor gebruik maakt van (algemene of bijzondere) voorzieningen die door of met medewerking van het gemeentebestuur tot stand zijn gekomen. Voorbeelden voorzieningen: algemene: aanleggen/onderhouden van wegen, inzetten politieagenten, schoonmaken van een bepaalde plaats. Bijzondere voorzieningen houden rechtstreeks verband met het aangeboden vermaak (denk aan afzetten, verkeersregelaars, extra vuilophalers, veiligheidsmaatregelen). De gemeenteraad kan in een verordening een vermakelijkheidsretributie invoeren voor dagtoerisme in de gemeente is. Echter er dient wel sprake te zijn van een organisator van wie vermakelijkheidsretributie kan worden geheven, publiek ontvangt en vermaakt binnen een bepaald gebied. De mogelijkheden daartoe zijn zeer beperkt binnen onze gemeente en leveren derhalve te weinig op om tot introductie over te gaan. In welke vorm wordt de vermakelijkheidsretributie normaal geheven? Antwoord: Gebruikelijk is een opslag op het reguliere tarief van een evenement te zetten.

Vraag 5 De gemeente verzorgt o.a. afzettingen en bebording bij doorkomst van grote wielerwedstrijden. Kan de gemeente geen vermakelijkheidsretributie heffen van de organisatoren van deze wedstrijden? Op basis van welk bedrag heeft de gemeente Eijsden-Margraten besloten dat een invoering van een vermakelijkheidsretributie te weinig oplevert, of anders gezegd vanaf welke opbrengst zou de gemeente wel tot invoering overgaan? Antwoord: Vooralsnog worden deze zaken om niet in bruikleen gegeven.

Vraag 6 FINANCIËLE BEGROTING punt 1 en punt 15 U noemt: Strategische grondaankopen ten behoeve van gebiedsvisies en woningbouw. Op welke gronden is dit een kadering die volstaat

Pagina 2 van 19

Hoezo is dit wel een kadering en was de omschrijving van een andere post uit eerdere begrotingen: 1 mjn euro strategische aankoop van ruilgronden ten behoeve van natuur- en landschapsontwikkeling dat niet? De post 1.000.000 voor strategische aankoop van ruilgronden ten behoeve van natuur- en landschapsontwikkeling is aanleiding geweest om een nadere omschrijving te geven van het begrip aankoop strategische gronden. De raad heeft die tekst via een amendement aangepast, waardoor de vlag: van ruilgronden ten behoeve van natuur- en landschapsontwikkeling de lading weer dekt. Waarom heet deze post dan nu niet weer zoals voorheen 1 mjn voor strategische aankoop van ruilgronden ten behoeve van natuur- en landschapsontwikkeling Waarom past het college die tekst nu weer aan om woningbouw mogelijk te maken? Antwoord: Uw stelling klopt niet. Er zijn drie richtlijnen zoals ook opgenomen in de programmabegroting 2025-2028 1 Richtlijn strategische grondaankopen gemeente Eijsden-Margraten 2024 2 Richtlijn strategische verwerving gronden en/of opstallen binnen gebiedsontwikkelingen gemeente Eijsden-Margraten 2024 3. Richtlijn verwerving gronden voor woningbouw Vraag 7 Pag.

318 bestemmingsreserves en voorzieningen Waarom staan lege of onbeweeglijke bestemmingsreserves/voorzieningen in de lijst? bijvoorbeeld LEEG reserve prioriteiten GEEN enkele BEWEGING Voorziening Escrow verkoop Attero? 51.000 Waarom heft men die voorziening niet op? Antwoord: De meeste “lege” reserves worden wel nog gebruikt. Worden incidenteeel nog gebruikt voor op en af te boeken. Zoals de bijvoorbeeld de reserve Prioriteiten. We zullen bij het opstellen van de jaarrekening beoordelen of niet-gebruikte reserves kunnen vrijvallen. Voor de begroting levert dit geen resultaat op. Vraag 8 Pag. 327 elk jaar 1.472.000 pensioen wethouders Hoe werkt dit en wat wordt daarvan uitgekeerd in de betreffende jaren? Antwoord: Dit is de pensioenvoorziening van de huidige wethouders. Elk jaar bij het samenstellen van de jaarrekening wordt door de salarisverwerker op basis van actuariële waarde berekeningen bekeken of de voorziening nog voldoende is. Dit is onder andere afhankelijk van de levensverwachtingen en het rentepercentage. Bij de voorziening van de huidige wethouders vindt begrotingstechnisch geen onttrekking plaats, aangezien pas wordt uitgekeerd als een wethouder met pensioen gaat. Op dat moment wordt de pensioenpot van de betreffende wethouder overgeheveld naar de voorziening voormalige wethouders en wordt per jaar hieruit onttrokken.

Vraag 9 Onderdeel C De uitkeringsfactor Wat betekent: Waarop de uitkeringsfactor (niet) van toepassing is. Pagina 3 van 19

(Onderdeel D en E niet, A en B wel. De andere?) Antwoord: Een groot deel van de algemene uitkering bestaat uit bedragen per eenheid (onderdeel B) waarbij geen rekening is gehouden met een soort inflatie correctie. Om niet alle bedragen per eenheid te corrigeren wordt in totaal een soort inflatiecorrectie toegepast, zijnde de uitkeringsfactor. Volgens de begrippenlijst van het ministerie van BZK wordt onder uitkeringsfactor het volgende verstaan: Uitkeringsfactor: Het uitgekeerde bedrag uit de algemene uitkering relateert niet direct aan de berekende gemeentelijke werklast, maar wordt pas verkregen na vermenigvuldiging met de zogenoemde ‘uitkeringsfactor’. Omdat de gewichten van de verdeelmaatstaven niet meebewegen met inflatie en de algemene uitkering zich ontwikkelt onafhankelijk van de ontwikkeling in werklast, fluctueert het verschil in omvang tussen de werklast en algemene uitkering. De uitkeringsfactor is de verhouding tussen beide en maakt ze sluitend.

Vraag 10 Aanbesteding Wanneer komt het aanbestedingsbeleid opnieuw op de agenda? (2 april 2024 door coalitie van agenda gehaald) Antwoord: In de februari vergadering van 2025 Vraag 11 Toeristenbelasting Hoe heeft u er zicht op of deze gemeente inkomsten misloopt doordat er onvoldoende controle is/gehandhaafd wordt op de afdracht van toeristenbelasting? Wanneer u daar zicht op heeft, lopen wij toeristenbelasting mis en zo ja, om welk bedrag gaat het dan? Antwoord: De controle op de toeristenbelasting wordt uitgevoerd door de BsGW. Door de BsGW wordt per jaar ¼ van het bestand gecontroleerd. Dit houdt in dat om de 4 jaar het totale bestand wordt gecontroleerd. Bestaan er vermoedens van fraude dan kan de BsGW deze extra controleren. Enkele jaren geleden heeft de gemeente naast de controle van de BsGW nog een extra controle laten uitvoeren. De opbrengst hiervan was minimaal. Er is geen zicht, maar ook geen aanleiding te veronderstellen dat inkomsten toeristenbelasting worden misgelopen. Vraag 12 Welke kost het invoeren/heffen van precariobelasting? Hoeveel zou het kunnen opleveren? Antwoord: De vraag omtrent de invoering-/heffingskosten is uitgezet bij de BsGW. Het antwoord op hoeveel het eventueel invoeren van precariobelasting zou kunnen opleveren, kan op dit moment niet worden gegeven.

Onze gemeente brengt overigens al (op privaatrechtelijke grond) kosten in rekening voor bijvoorbeeld het hebben van terrassen op gemeentelijk eigendom en vragen wij tevens via de marktgelden verordening een vergoeding voor staangelden. Deze vormen, staangelden en terrasvergoeding, zijn bijvoorbeeld in andere gemeenten opgenomen onder de precariobelasting. Pagina 4 van 19

Vraag 13 PARAGRAFEN Pag.120 De belastingheffing Riool en Afval mag maximaal kostendekkend zijn. Hoe komt het dat deze in de Zuid-Limburgse gemeenten verschillen? Dit jaar hebben we over (ca 500.000) (bron: schema p.314). Wat wordt met dat te veel geïnde geld gedaan? Antwoord: Het bepalen van de mate van kostendekkendheid is een autonome bevoegdheid van de raad. Dit kan de reden zijn dat deze in de Zuid-Limburgse gemeente verschillen. Uit het overzicht op pagina 314 valt niet de kostendekkendheid af te leiden. Voor het overzicht van de kostendekkendheid verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen. (pagina 232). Uit het overzicht op pagina 314 kunnen wij niet afleiden dat er een overschot op riolering is van € 500.000. Mocht er sprake zijn van een overschot dan wordt dit in de voorziening riolering gestort. Vraag 14 Pag.131 Xonar laat nog geen duurzaam herstel zien. In dit kader herinneren wij aan de gedane toezegging in de raadsvergadering van 15/10/2024 de lijst met zorgaanbieders in EM te ontvangen. Antwoord: Deze lijst is reeds aan uw raad toegezonden via de griffie op 15 oktober jongstleden. Vraag 15 Pag.133 Bodemverontreiniging. Graag alsnog inzicht in het risico /de kos Antwoord: Deze vraag is ons niet duidelijk.

Financiële begroting Vraag 16: Hoe wordt in deze begroting omgegaan met stijgende kosten voor zorg en sociale voorzieningen, en welke maatregelen worden genomen om deze uitgaven beheersbaar te houden? Antwoord: Wij zijn nu al volop bezig met anders organiseren van de gemeentelijke zorg en ondersteuning. Sinds de drie decentralisaties zetten wij in op transformatie: eigen kracht, preventie zwaardere zorgvraag en Positieve gezondheid, meer algemeen toegankelijke en algemene voorzieningen. Vraag 17: Welke bezuinigingen worden overwogen om het negatieve saldo van de begroting te dichten, en hoe wordt ervoor gezorgd dat deze bezuinigingen de leefbaarheid in de gemeente niet aantasten? Pagina 5 van 19

Antwoord: Voor 2025 is geen sprake van een negatief saldo. Zoals ook in de aanbiedingsbrief is verwoord zullen we begin 2025 samen met uw raad aan de slag gaan het tekort over de jaren 2026-2028 op te lossen.

Vraag 18: Hoe worden lokale ondernemers betrokken bij de economische ontwikkeling van de gemeente en welke maatregelen worden genomen om hen te ondersteunen in tijden van economische onzekerheid? Antwoord: Vanuit de portefeuille plattelandseconomie vindt op diverse niveau’s afstemming plaats met de vertegenwoordigers (besturen ondernemersverenigingen en bedrijventerreinen) van onze ondernemers en hun brancheorganisaties. Op basis van signalen over knelpunten en bedreigingen enerzijds en kansen anderzijds vindt afstemming plaats met gemeentelijke beleidsplannen en uitvoeringsprogramma’s. Daarnaast wordt ook regionaal vanuit de bestuurlijke samenwerking Economische zaken en de Economische samenwerking Zuid-Limburg (ESZL) ingezet op het bevorderen en faciliteren van ondernemerssectoren en de economische ontwikkeling van de regio en gemeenten afzonderlijk al naar gelang actuele behoeftes, trends en ontwikkelingen. Thema’s zijn daarbij o.a. Arbeidsmarkt en Opleiding, Innovatie en Samenwerking. Vanuit SEM wordt gekeken met welke problemen de ondernemers te maken hebben. Gaat het over financiële problemen, dan wordt nagegaan of er sprake is van een levensvatbaar bedrijf en wat er voor nodig is om dat te verkrijgen of te behouden.

Middels het Bbz kan er onder voorwaarden tijdelijke financiële steun geboden worden, zowel met een bedrijfskapitaal als door een lening te verstrekken of een inkomen tot aan bijstandsniveau aan te vullen. Bij het moeilijk vinden van arbeidskrachten kunnen verschillende re-integratie middelen worden ingezet waardoor de loonkosten kunnen worden beïnvloed. Vraag 19: Hoe worden de kosten en baten van toeristische ontwikkeling in de gemeente in balans gehouden, zodat zowel inwoners als ondernemers profiteren van de toeristensector? Antwoord: Via de toeristenbelasting en de bijdrage van ondernemers richting verenigingen en organisaties. Vraag 20: Meerjarig tekort en structurele maatregelen In de begroting wordt een meerjarig tekort van €2 miljoen genoemd voor de jaren 2026-2028. Welke structurele maatregelen worden overwogen om dit tekort op te lossen, en welke gevolgen zullen deze maatregelen hebben voor de gemeentelijke dienstverlening? Antwoord: De basis hiervoor zal de ingezette weg zijn omtrent de kerntakendiscussie in relatie met het visie document welke gemeente willen we zijn. Voor mogelijk te treffen maatregelen verwijzen wij u naar de shortlist (opties) zoals gepresenteerd tussen de presentaties omtrent de kerntakendiscussie. Vraag 21:

Pagina 6 van 19

Hoe robuust zijn de financiële scenario’s die in de begroting zijn opgenomen voor de jaren 2026-2028, en welke alternatieve scenario’s zijn overwogen om met onverwachte tegenvallers om te gaan? Antwoord: Voor de jaren 2026-2028 is conform de richtlijnen van de provincie een realistische begroting gepresenteerd. Hierbij is rekening gehouden met de thans bekende ontwikkelingen en trends. Mocht onverhoopt blijken dat de gehanteerde ramingen achteraf niet correct zijn geweest dan kan de algemene reserve als buffer dienen. Vraag 22: In de investeringsstaat 2025-2028 staat een investering van € 250.000,- in een kunstgrasveld voor VV Eijsden. Is deze investering verstandig gezien de mogelijke woningbouw op de sportvelden? Antwoord: Zie vraag 1 EML. Vraag 23: Paragraaf 1- Lokale heffingen De begroting voorziet een verhoging van de OZB voor woningen met 9,5% vanwege inflatiecorrecties. Hoe wordt de impact van deze stijging op de financiële draagkracht van inwoners beoordeeld, en hoe rechtvaardigt de gemeente deze verhoging? Antwoord: In de paragraaf lokale heffingen is een overzicht opgenomen van de gemiddelde woonlasten voor een gezin. Uit het overzicht valt af te leiden dat de stijging van de woonlasten voor een eigen woningbezitter bij een gemiddelde woningwaarde van € 425.000 uitkomt op € 6,50 per maand. Wij achten dit een verantwoorde stijging.

Vraag 24: Hoe wordt de stijging van de OZB voor niet-woningen (zoals bedrijven) in de begroting beoordeeld in het licht van de aantrekkelijkheid van de gemeente voor ondernemers? Antwoord: Als we de nieuw voorgestelde tarieven afzetten tegen de omliggende gemeenten dan zij wij gezien de tarieven nog steeds een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers. Vraag 25: Wat is de uitkomst van het onderzoek dat is toegezegd tijdens de behandeling van de kadernota, hoe de maatschappelijke accommodaties kunnen worden gecompenseerd voor een tariefsverhoging van de OZB niet-woningen? Antwoord: Het voornemen is om maatschappelijke accommodaties op declaratie basis te gaan compenseren. In februari 2025 zullen we u hiertoe een voorstel doen toekomen.

Pagina 7 van 19

Vraag 26: De begroting gaat uit van een groei van het aantal inwoners door nieuwbouw. Hoe zeker zijn de voorspellingen van stijgende inkomsten uit de algemene uitkering, en wat gebeurt er als deze groei achterblijft bij de verwachtingen? Antwoord: Ons college heeft de opdracht van uw raad om woningbouw te realiseren opgepakt. De woningbouwopgave is gebaseerd op een bestaande vraag naar woningen. We gaan er dan ook vanuit dat hierdoor het aantal inwoners zal stijgen. Indien de verwachte groei achter blijft zal dit bij het samenstellen van de volgende begrotingen bijgesteld moeten worden. Vraag 27: Waarom kiezen we ervoor om alleen de burgers van de gemeente te belasten met de verhogingen van diverse lokale heffingen en de toeristenbelasting en forensenbelasting gelijk te houden voor de jaren 2026 en verder? Antwoord: Indien uw raad ook deze tarieven wenst te verhogen kan dit in begroting 2026 worden meegenomen. Vraag 28: Wat zouden de tarieven hondenbelasting worden als het tarief voor de eerste hond op € 0,- wordt gezet en de overige tarieven worden verhoogd zodat deze wijziging budget-neutraal kan worden doorgevoerd? Antwoord: De opbrengst voor de eerste hond bedraagt € 158.000. Dit bedrag zou dan door 213 tweede en derde honden en 2 kennels opgebracht moeten worden.

Vraag 29: De grafiek hondenbelasting die de vergelijking met andere gemeenten inzichtelijk maakt, is niet correct. De gemeente Valkenburg a/d Geul heeft de belasting voor de 1e hond afgeschaft. Overige tarieven kloppen ook niet met hetgeen in de grafiek staat (bijv. Maastricht € 90,22 / Vaals € 44,55). Antwoord: Het overzicht is correct en betreft de tarieven over 2024. Valkenburg a/d/ Geul staat ook in het overzicht met € 0,00. Conform de verordeningen 2024 van de gemeenten Maastricht en Vaals kloppen de opgenomen tarieven.

Vraag 30 Ook bij de toeristenbelasting kloppen de tarieven niet bij alle gemeenten. Daardoor maakt het de vergelijking erg lastig. Het lijkt erop dat ook dit verouderde gegevens zijn, maar die worden dan vergeleken met de nieuwste gegevens van de gemeente Eijsden-Margraten. Kunnen we de juiste grafieken ontvangen? Antwoord: Ook hier zijn het de tarieven over 2024. Die van 2025 zijn namelijk nog niet bij alle gemeenten vastgesteld. En ook hier kloppen de tarieven.

Pagina 8 van 19

Vraag 31: Wat is de uitkomst van het onderzoek naar de kostendekkendheid van gemeentelijke producten? Antwoord: Het overzicht van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing en rioolheffing kunt u vinden in de paragraaf lokale heffingen. In 2025 wordt de kostendekkendheid van de legesverordening beoordeeld. Vraag 32 Kunt u uitleggen waarom, in tegenstelling tot de kadernota, nu niet is gekozen voor een gedifferentieerd toeristenbelasting-tarief? Antwoord: Er is niet gekozen voor een gedifferentieerd tarief omdat uit de raadsvergadering waarin de kadernota werd behandeld bleek dat een meerderheid van uw raad een differentiatie in het tarief niet noodzakelijk vond.

Vraag 33: Wat is de extra opbrengst van het verhogen van de toeristenbelasting voor campings met € 0,50 in plaats van € 0,10? Antwoord: € 56.000 Vraag 34: Heeft u onderzocht wat de gevolgen voor onze toeristische ondernemers zijn als gevolg van de verdubbeling van de toeristenbelasting binnen 4 jaar. Antwoord: Nee dit is niet onderzocht. Wat wel een feit is, is dat het aantal overnachtingen is toegenomen in de laatste 4 jaar.

Vraag 35: Kunt u aangeven wat de verhouding is van inkomsten uit toeristenbelasting via campings en via hotels? Antwoord: 140.000 Overnachtingen campings/kampeerboerderijen. 280.000 Overige overnachtingen overige accommodaties. Vraag 36: Paragraaf 2 - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen van de gemeente wordt met een ratio van 3,1 als uitstekend beschouwd. Hoeveel financiële ruimte is er om onvoorziene tegenvallers op te vangen, en wat zijn de belangrijkste risico's die de gemeente in deze begrotingsperiode kan treffen?

Pagina 9 van 19

Antwoord: De algemene reserve is in zijn algemeenheid bestemd voor het opvangen van tegenvallers. Zoals u in de begroting kunt zien bedraagt deze op 1-1-2025 € 10,8 miljoen. De thans voorziene risico’s zijn opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen. Vraag 37: De begroting laat zien dat er structurele bezuinigingen zijn doorgevoerd om het tekort te verkleinen. Welke bezuinigingsmaatregelen hebben het grootste financiële effect, en hoe worden deze gemonitord op lange termijn? Antwoord: In de begroting is voor de 3 sociale domeinen een reële inschatting gemaakt van de te verwachten kosten. Daarnaast zijn op overige afdelingen ook besparingen gerealiseerd. Middels raadsthemabijeenkomsten hebben wij uw raad hierin steeds meegenomen. De presentaties zijn overigens ook met uw raad gedeeld. De maatregelen zijn onderdeel van de begroting en zullen dan ook via de gebruikelijke P&C documenten worden gemonitord. Vraag 38: Zorg en sociale voorzieningen De budgetten voor WMO, Jeugd en Participatie zijn naar beneden bijgesteld op basis van zorgvraagontwikkelingen. Hoe realistisch zijn deze aannames, en wat gebeurt er als de zorgvraag toch toeneemt? Antwoord: In de begroting is voor de 3 sociale domeinen een reële inschatting gemaakt van de te verwachten kosten op basis van de inzichten die we op dit moment hebben.

Dit betekent dat hierbij ook rekening is gehouden met een eventuele toename aan zorgvragen door vergrijzing. Door een zo goed mogelijke inschatting te maken trachten we ervoor te zorgen dat er niet te veel en niet te weinig budget is gereserveerd voor de maatwerk voorzieningen. Hierdoor kunnen de overige beschikbare middelen worden ingezet om alle burgers de juiste en benodigde voorzieningen te bieden. Vraag 39: Hoe wordt de stijgende zorgvraag door vergrijzing in de komende jaren gefinancierd, en welke maatregelen worden genomen om deze kosten beheersbaar te houden? Antwoord: In onze begroting voor de zorgvraag houden wij reeds rekening met de ontwikkeling van de vergrijzing. De invloed van de gemeente op deze kostenontwikkeling is beperkt. Het Rijk is aan zet om te komen tot een nieuwe bekostigingsvorm van de WMO gericht op kostenbeheersing en evenredige verdeling van de kosten. Meer informatie wordt in 2025 verwacht. Vraag 40: Paragraaf 3 - Kapitaalgoederen De investeringsstaat voor 2025-2028 bevat aanzienlijke uitgaven, waaronder €6 miljoen per jaar voor wegenonderhoud en €9 miljoen voor de nieuwbouw van een school in 2027. Hoe wordt deze investering gefinancierd, en wat zijn de gevolgen voor de gemeentelijke schuldenlast? Antwoord: Deze zullen indien nodig worden gefinancierd middels het aantrekken van een lening.

Hierbij wordt het concept van totaal financiering gehanteerd. Hierbij wordt de totale financieringsbehoefte Pagina 10 van 19

beoordeeld en wordt bekeken of het aantrekken van een lening noodzakelijk is. In de huidige begroting is rekening gehouden met een totale financieringsbehoefte van € 20 miljoen. Door het aantrekken van een financiering zal de schuldenlast toenemen.

Vraag 41: Hoe worden toekomstige investeringen in kapitaalgoederen, zoals sportaccommodaties en wegen, gefinancierd zonder de lasten voor inwoners onevenredig te verhogen? Antwoord: Investeringen in kapitaalgoederen zoals wegen zijn structureel meegenomen in de begroting en daarmee ook afgedekt. Investeringen in sportaccommodaties zijn voor zover deze bekend zijn ook meegenomen. Mochten extra investeringen noodzakelijk zijn dan is altijd de afweging af deze extra investering het billijkt om de lasten voor de burger te verhogen. Uiteraard blijft het altijd de bevoegdheid van de raad om een investering wel of niet te accorderen of andere bezuinigen/besparingen door te voeren om een investering wel te kunnen uitvoeren zonder kostenverhoging voor de burger. Dit is overigens ook altijd de gehanteerde werkwijze. Eerst zoeken naar alternatieve dekkingsvoorstellen alvorens de inwoner hiervoor te belasten.

Vraag 42: Paragraaf 4 - Financiering Gezien de stijging van de rentelasten als gevolg van hogere rentes, hoe worden de rentekosten in deze begroting beheerst? Wordt er bijvoorbeeld gekeken naar herfinanciering of het uitstellen van bepaalde investeringen? Antwoord: Ja, indien herfinanciering mogelijk is wordt dit zeker toegepast. In de investeringsstaat zijn voor 20252028 naar ons inziens de noodzakelijke investeringen opgenomen. Mocht tijdens de begrotingsperiode blijken dat een investering niet noodzakelijk is, of beter nog uitgesteld kan worden, dan wordt dit uiteraard gedaan. Vraag 43: Hoe wordt in de begroting rekening gehouden met de impact van stijgende rentes op de lange termijn financieringslasten van de gemeente, en wat zijn de verwachtingen ten aanzien van rentebeleid? Antwoord: In de begroting wordt rekening gehouden met zo’n goed mogelijk inschatting van de rentelasten van nieuw aan te trekken leningen. Voor het overgrote deel heeft de gemeente langlopende leningen en wordt bij het vervallen van een lening zo goed als mogelijk rekening gehouden met de dan actuele rentepercentages.

Vraag 44: In de paragraaf over financiering wordt aangegeven dat de rentelasten toenemen. Hoe worden de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt meegenomen in de financieringsstrategie, en wat is de strategie om de financieringskosten te optimaliseren? Antwoord:

Pagina 11 van 19

De rentelasten zullen toenemen omdat ook ons investeringsvolume is toegenomen. De ontwikkelingen op de kapitaalmarkt worden in deze gevolgd, waarbij wordt beoordeeld welke financieringsvorm op dat moment het beste past. (kort versus lang) Ook in relatie met toekomstige herfinancieringsverplichtingen zodat renterisico gespreid wordt. Vraag 45: Hoe wordt de schuldpositie van de gemeente gemonitord, en wat zijn de grenswaarden waarbij de schuldenlast als te hoog wordt beschouwd in verhouding tot de financiële ruimte? Antwoord: Hiertoe dienen de kengetallen zoals opgenomen op pagina 253. Hieruit valt ook af te lezen dat ons solvabiliteitsratio in het rood staat. Dit is onder andere het gevolg van ons investeringsvolume in het verleden. Zolang wij onze structurele lasten in onze begroting kunnen dragen (deze is groen in 2025) zijn wij van mening dat de overschrijding verantwoord is. Vraag 46: Paragraaf 5 - Bedrijfsvoering Op pagina 157 wordt gesproken over balans tussen bestuurlijke ambities en going concern. Hoe denkt men concreet deze balans te halen in 2025? Kunt u ons 4 concrete acties aangeven hoe dit te realiseren? Antwoord: In de opgestelde programmabegroting is ons inziens rekening gehouden met de balans tussen bestuurlijke ambitities en going concern. Vraag 47: Pagina 161 bij punt 2 mens gerichte dienstverlening, ‘’verbeteren dienstverlening naar inwoners’’.

Deze insteek wordt al een aantal jaar gekozen. Hoe denkt men dit in 2025 te gaan doen? En welke concrete acties op korte termijn en middellange termijn worden gedaan? Antwoord: Onlangs is er een projectleider gestart die met de portefeuillehouder en het MT middels een gefaseerde aanpak aan duurzame verbetering en borging van mensgerichte dienstverlening werkt. Vraag 48: BIJLAGE OPVOLGING KADERNOTA Ter verduidelijking: mag vermakelijkheidsbelasting bijvoorbeeld worden geheven op de doorkomst van fiets-toertochten door onze gemeente? Hiermee doelen we op toertochten die niet in EijsdenMargraten worden georganiseerd, maar wel gebruik maken van het wegennet in Eijsden-Margraten. Antwoord: Nee dit is niet mogelijk daar vermakelijkheidsretributie in beginsel wordt geheven als een opslag op een entree- / toegangskaart. Indien hierbij gebruik wordt gemaakt van gemeentelijke materialen zullen we bekijken in hoeverre wij hiervoor leges in rekening kunnen brengen.

Pagina 12 van 19

Vraag 49: Paragrafen: p.239: waarom is de motie “lastenverlichting lage inkomens” hier niet in verwerkt? Antwoord: Middels een raadsinformatiebrief wordt u over de motie geïnformeerd.

Vraag 50: Paragrafen Tabel: overzicht heffingen Pag. 229 :Volgens de tabel blijft de opbrengst hondenbelasting gelijk. In de toelichting pagina 234 stijgt de hondenbelasting mat € 2,00 gemiddeld. Dit is niet volgens het bestuursakkoord. Bent u gezien de opbrengst toch gelijk geraamd is, bereid deze niet te laten stijgen? Antwoord: Wij verwachten dat ondanks dat het tarief is gestegen de opbrengst gelijk zal blijven. Vraag 51: Pag. 233

Tabel afvalstoffenheffing onder 7.3 batenstaat -/- correctie rioolheffing moet zijn -/correctie reinigingsrechten!

Antwoord: Dit is correct en zal worden aangepast. Vraag 52: Pag. 233 Zie onderstaande tabel met een uittreksel van de afvalstoffenheffing. Is het juist dat een grotere container gunstiger is? En waarom stijgen de kosten voor een eenpersoonshuishouden meer dan voor een meerpersoonshuishouden?

Lediging per liter 2024

Lediging per liter 2025

Stijging

40 liter

0,0275

0,0288

4,5%

140 liter

0,0207

0,0218

5,2%

240 liter

0,0163

0,0171

5,1%

Eenpersoonshuishouden

8,24% stijging

Pagina 13 van 19

Meerpersoonshuishouden

7,96% stijging

Antwoord: Het verschil in de stijging tussen een- en meerpersoonshuishoudens komt door afrondingen. Doel is de containers zo vol mogelijk te maken / ledigen (uiteindelijk doel ; minder kosten voor ophalen / verlagen ophaalfrequentie => voordeliger). Kleine containers zijn voller dan de grote waardoor de kosten per kilo voor kleine containers in werkelijkheid lager zullen zijn dan voor de grote containers.

Vraag 53 Toeristenbelasting. Waarom is ervan afgezien om op voorhand een differentiatie tussen campings en overige accommodaties voor te stellen? Terwijl u wel aangeeft dat in de tariefstelling een differentiatie is aangebracht. Blijft verder het bedrag van 0,30 voor landschapsontwikkeling/natuurontwikkeling gehandhaafd op dit bedrag? Antwoord: Er is niet gekozen voor een gedifferentieerd tarief omdat uit de raadsvergadering waarin de kadernota werd behandeld bleek dat een meerderheid van uw raad een differentiatie in het tarief niet noodzakelijk vond. Het woordje tariefdifferentiatie is per abuis in de tekst blijven staan. Het bedrag voor de dotatie in het landschapsfonds is gehandhaafd. Vraag 54: Tarieven in vergelijking met andere gemeenten Pag. 241 Kunt u voor dezelfde gemeenten ook een grafiek toevoegen met de gemiddelde woningwaarde? Antwoord: De gekozen gemiddelde woningwaarde betreft een eigen aanname, gebaseerd op de eerste cijfers van belastingcapaciteit 2024, van de gemiddelde woningwaarde in Eijsden-Margraten. Volgens “alle cijfers’ (peildatum 2023) zijn dit de volgende waardes Eijsden-Margraten € 378.000 Valkenburg aan de Geul € 318.000 Meerssen € 351.000 Maastricht € 302.000 Vaals € 220.000 Gulpen-Wittem € 330.000

Vraag 55: 2. Inventarisatie onbenutte belastingcapaciteit Pag. 246 Door de voorgestelde extra verhoging van de OZB daalt de onbenutte belastingcapaciteit in 2025 met ruim € 5 miljoen ten opzicht van de begroting 2024. Daartegenover is de algemene reserve eind 2025 ten opzichte van de begroting 2024 met ruim € 3,5 miljoen gegroeid. De weerstandscapaciteit blijft op peil en ligt ruim boven de norm zeer goed. Waarom dan toch de burger extra belasten? Antwoord: Pagina 14 van 19

De algemene reserve mag niet worden ingezet om structurele posten in de begroting te dekken. Om de begroting structureel sluitend te krijgen dienen ook structurele inkomsten verkregen te worden of structurele lasten verlaagd te worden. Met € 5 miljoen bedoelt u waarschijnlijk € 500.000 en met € 3,5 miljoen, € 350.000 Vraag 56: Paragraaf 2 3. Inventarisatie financiële risico’s Pag. 248 Jeugd. U voorziet geen extra risico’s bij m.n. Xonar. De berichtgeving onlangs in de media zien deze risico’s wel degelijk. Kunt u nader aangeven waar mee wij rekening moeten houden? Zijn er nog claims van de Mutsaertstichting te verwachten? Antwoord: We voorzien in de komende periode geen acute problemen bij Xonar, dit wil echter niet zeggen dat er geen extra financiële risico’s zijn, zoals in dezelfde alinea vermeld staat. Vraag 57 Pag. 248

Positie MTB: wanneer wordt de business case verwacht?

Antwoord: De regionale projectgroep is druk doende om de businesscase af te ronden. Wij verwachten u begin 2025 verder te kunnen informeren over de businesscase

Vraag 58 Paragraaf 3 Kapitaalgoederen Pag. 258 : Waarom is ervoor gekozen geen link meer te koppelen aan de kaderstellende documenten ? Antwoord: Daar waar mogelijk en de beleidsstukken ook openbaar toegankelijk zijn is een hyperlink toegevoegd. De stukken opgenomen onder de kapitaalgoederen zijn niet op een openbaar medium toegankelijk. Vraag 59 3a. Wegen Pag. 262: In de hele periode 2025 t/m 2028 staat geen enkel straat of weg in de kern Margraten opgenomen. Vreemd. Daar waar reeds in 2022 was toegezegd de Andreasstraat en de Dr. Poelstraat hierin op te nemen. Waarom missen wij deze in deze opsomming? Antwoord: De schades in de Andreasstraat en Dr. Poelstraat zijn in vergelijking tot andere straten maar kleine schades, mede de etmaalintensiteiten in acht genomen. Deze schades vatten we samen onder de noemer overige kleine freesvakken. Beide straten staan in onze actielijst om aan te pakken. Overigens staat de Fremme ook in de lijst 2025-2028.

Vraag 60 3d. Groen Pagina 15 van 19

Pag. 264: U geeft aan 22500bomen te onderhouden. In de begroting 2024 waren dit er 14000. Waar komt dit verschil vandaan? Zijn dit de 8300 bomen welke nog grotendeels geplant moeten worden? Moeten we gezien de gigantische bedragen welke u voorstelt voor onderhoud en herplanting dan niet overwegen deze niet meer te planten? Antwoord: Doordat we de afgelopen jaar veel tijd en energie gestopt hebben in het inzichtelijk maken van ons areaal, met name soort boom, standplaats, hoogte en de omstandigheden van de boom etc. hebben we inzichtelijk gekregen hoeveel bomen wij in beheer en eigendom hebben. Dit zijn ongeveer 22.500 bomen. Terecht dat u de herplant ter discussie stelt. Dit is namelijk een beleidskeuze die we als gemeente hebben. Dit zal dan ook mee worden genomen in de kerntakendiscussie komend jaar.

Vraag 61 In 2024 gaf u aan dat er geen achterstallig onderhoud was. Kunt u dit nader uitleggen? Antwoord: Ons is niet duidelijk op welk achterstallig onderhoud u doelt. Vraag 62: Bij de kaderstellende documenten staat het Bomenbeleidsplan 2015. Dit is er niet ander dan de Bomenverordening 2015 welke het rooien en de herplantingsplicht regelt. Wordt het niet tijd een Bomenbeleidsplan ter vaststelling aan de raad voor te leggen? Antwoord: In ons groenbeleidsplan dat in 2020 door de raad is vastgesteld zijn beleidsuitspraken vastgesteld over onder andere de bomen in onze gemeente. De vraag is of een bomenbeleidsplan (dat sec gaat over de bomen) meerwaarde heeft voor onze gemeente. Het gaat meer over de beleidskeuze die we hebben ten aanzien van de herplantplicht. Deze discussie willen we graag met u voeren in de kerntakendiscussie. Overigens is de boomverordening 2015 in 2023 opgenomen in de algemene verordening die in 2023 door uw raad is vastgesteld.

Vraag 63: Paragraaf 4 Financiering Pag. 272 Renterisiconorm. In de tabel ontbreekt 4b. Antwoord: Dit is door de afronding, per abuis weggevallen. Het bedraagt 20%. Zal worden aangepast.

Vraag 64: Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Pag. 280: Wij missen hier een concrete actie om het ambtelijke apparaat kwalitatief te versterken. Welke actie heeft u hierin voorzien? Antwoord: Zoals aangegeven bouwen we voort op de reeds ingezette lijnen die reeds eerder zijn beschreven.

Pagina 16 van 19

Wij blijven inzetten op het werven van kwalitatief goed personeel en blijven investeren in onze mensen middels de trainingen: • Persoonlijk leiderschap; in 2024 is de pilot afgerond en deze heeft geleidt tot het inzicht dat deze training waardevol is voor alle ambtenaren om hun in hun kracht te zetten. Deze training draagt bij aan eigenaarschap en dienstverlenende instelling. • Intervisiebijeenkomsten om het geleerde in de trainingen advieskracht te versterken. Met name de adviseurs hebben de training advieskracht gevolgd en de opgedane kennis en vaardigheden willen wij borgen middels intervisiebijeenkomsten. • Leiderschapsprogramma; al onze hiërarchisch leidinggevenden gaan een twee jaar durend programma volgen om hun competenties te verstevigen zodat ook de kwaliteit van ons leidinggevend kader nog beter wordt. Hetgeen uiteraard de totale kwaliteit van onze organisatie moet gaan versterken. Naast deze collectieve aanpak zijn er uiteraard veel individuele opleidings- en ontwikkeltrajecten die gefinancierd worden uit het opleidingsbudget.

Vraag 65: Pag. 282 Gesproken wordt over een nieuw werkplekconcept. Wat houdt dit in en zijn hier ook kosten aan verbonden? Zo ja, hoeveel? Antwoord: Dit heeft betrekking op de digitale-werkplek waar onze medewerkers hun werkzaamheden mee uitvoeren. Deze werkplek wordt in 2025 vernieuwd naar de algemeen geldende standaarden en normen. Middels een aanbesteding wordt hiervoor een nieuwe professionele ICT-beheer partij geselecteerd. Naast de digitale werkplek maken ook alle onderliggende ICT-infrastructuren deel uit van deze aanbesteding. Met de kennis van nu worden er geen additionele kosten verwacht, anders dan voorzien in de strategische doelstelling die onze gemeente nastreeft ten aanzien van een toekomstbestendige IT omgeving of in andere woorden ‘een goed toegankelijke en veilige ICTomgeving’. Vraag 66: Paragraaf 6: Verbonden Partijen Informatie partijen Programma3: Duurzaamheid en klimaatverandering Pag. 291 : De lay-out van de tabel en tabellen bij de enkele daarop volgende GR’n Financieel belang zijn niet correct. Eigen vermogen , vreemd vermogen en data 1/1 en 31/12 zijn op diverse plekken verwisseld. Antwoord: Deze constatering is terecht. We zullen het corrigeren.

Vraag 66: Programmabegroting 2025-2028 1.2 Incidentele baten en lasten Pag. 317 Is er inmiddels een bestuursovereenkomst met het COA afgesloten over de huisvesting AMV’ers in Cadier en Keer?

Pagina 17 van 19

Antwoord: Er is al sinds de komst van de AMV opvang in Cadier en Keer een bestuursovereenkomst met COA.

Vraag 67: 1.3 Investeringsstaat 2025-2028 Pag. 325: In de investeringsstaat staat opgenomen de investering in het waterveld 1 en 2 van Hockeer opgenomen. Wordt hier de bestemde reserve niet tevens voor ingezet? Antwoord: Deze in 2018 gevormde bruteringsreserve is bestemd als dekking voor de afschrijving van de aanlegkosten van het in 2018 gerealiseerde waterveld. Niet voor de nog te realiseren (vervangings)investeringen. Vraag 68: In 2024 waren 2 x 2,5 miljoen opgenomen voor het IHP onderwijs in Margraten en Eijsden. Zijn deze bedragen gezekerd in de begroting zoals thans voorligt? Antwoord: Voor IHP Margraten is - vertaald naar kapitaallasten - in deze begroting € 1.000.000 opgenomen en voor IHP Eijsden € 1.500.000. Dit omdat beide investeringen naar verwachting goedkoper uitvallen. Het verschil van € 2.500.000 ten opzichte van de oorspronkelijke bedragen, is / wordt ingezet voor IHP Cadier en Keer. Vraag 69: Waar kunnen wij de nieuwbouw basisschool Cadier en Keer terugvinden? Is deze ook gezekerd in de voorliggende begroting? Antwoord: De nieuwbouw basisschool Cadier en Keer kunt u vinden in de Investeringsstaat / programma 4. Wonen en Leefomgeving. Daar is in 2027 een netto investeringsbudget opgenomen van € 8.890.000. De totale kosten worden geraamd op € 10.100.000. Hiervan wordt € 1.210.000 gedekt door een bijdrage van de peuter- / kinderopvang.

Na aftrek hiervan resteert een netto uitgave van € 8.890.000. Vraag 70: Strategische aankopen gronden t.b.v. gebiedsvisies en woningbouw. Wordt de raad al dan niet in een besloten deel hierover vooraf geïnformeerd? Antwoord: Nee. In de paragraaf grondbeleid is onder de Richtlijn Verwerving gronden voor woningbouw alsmede de Richtlijn Strategische verwerving gronden en/of opstallen binnen Gebiedsontwikkelingen Gemeente Eijsden-Margraten 2024 opgenomen hoe gehandeld wordt bij aankoop van gronden. De raad wordt middels de jaarrekening geïnformeerd over de aangekochte percelen.

Vraag 71: Pagina 18 van 19

Investering parkeerplaatsen (nabij Natura 2000 gebieden). Deze zou naar aanleiding van een amendement (Padelbanen) bij de begroting 2024 nog aan de raad worden voorgelegd. Waarvoor gaat u deze gebruiken? Antwoord: Als u bedoelt waarvoor we deze middelen aan het inzetten zijn, dan kunnen we u berichten dat de parkeerplaats in Scheulder inmiddels gereed is . We hebben een quickscan laten doen rondom de natura 2000 gebieden welke plekken geschikt zouden zijn als parkeerplaats voor de start van wandelroutes richting natura 2000 gebieden om wild parkeren te voorkomen. We hebben een zestal potentiële locaties gevonden. Op dit moment is grondzaken bezig om te kijken welke grond verworven kan worden om deze parkeerplaats te kunnen realiseren.

Vraag 72: Aanpassingen gemeentehuis. Om dit voortvarend te kunnen oppakken wordt dit hier opgenomen en komt niet meer terug naar de raad. Kunt u de investering nader toelichten? Antwoord: Deze investering heeft betrekking op het vervangen van de oude aluminium kozijnen in de kantoorvleugel van het gemeentehuis.

Vraag 73: Zonnepaneleninstallatie gemeentehuis. Betekent dit dat u de bestaande installatie gaat uitbreiden of is hier iets anders aan de hand? Antwoord: De bestaande zonnestroominstallatie is afgekeurd. Deze installatie voldoet niet aan huidige (scope 12) kwaliteitseisen. Dit vormt een risico en kan brand veroorzaken. De bestaande installatie wordt vervangen. De nieuwe installatie voorziet in nog grotere mate in de elektriciteitsbehoeften van het gemeentehuis.

Vraag 74: Investering kleedruimtes RKVVM. Ook hier geldt dat opnemen in de investeringsstaat betekent dat dit voortvarend kan worden opgepakt. Toch de vraag waarom dit niet was voorzien in het meerjaren onderhoudsplan? Antwoord: Dit plan is voorbereid en kan in 2025 worden gerealiseerd. Een investeringsuitgave van deze omvang maakt geen deel uit van een meerjarenonderhoudsplan.

Pagina 19 van 19