03c Schriftelijke vragen en antwoorden hfd 3 Duurzaamheid en klimaatverandering

Raadsvergadering 12 november 2024 Schriftelijke vragen Raadsvoorstel 4: Programmabegroting 2025 Hoofdstuk 3 Duurzaamheid en Klimaatverandering

Vraag 1: Pag. 98. 3.4 Van afval tot grondstof De baten zijn ongeveer € 300.000 hoger dan de lasten. Betekent dit dat de inwoners eigenlijk teveel betalen voor de zaken die verbonden zijn aan het ophalen van afval en de reinigingsrechten? Antwoord: Nee, de burger betaalt niet te veel. De lasten 3.4 zijn namelijk niet alle lasten die toegerekend worden aan het beleidsveld Afval (een gesloten compartiment). Een deel van de lasten (o.a. de toegerekende personeelskosten) bevindt zich in andere beleidsvelden. In de paragraaf Lokale Heffingen vindt u onder Afvalstoffenheffing en Reinigingsrechten een staatje van de mate van de kostendekkendheid voor het beleidsveld Afval. Hier kunt u zien dat de totale lasten van het beleidsveld Afval voor 97% worden gedekt. Vraag 2: Pag. 100. 3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst We zien nog al te vaak dat er te traditioneel en te lokaal, op huizen niveau, wordt gedacht als het gaat over energie en daarbij onder andere natuurinclusief vergeten. We prijzen ons landschap maar vergeten daarbij dat we vanuit dat landschap van waar dan ook tegen onze woonomgeving aankijken.

Worden er reeds initiatieven ontplooit of stappen ondernomen om initiatieven zoals tijdelijke energie opslag of andere innovaties mogelijk te maken? Antwoord: Op basis van de verordening stimuleringslening zakelijk (vastgesteld in 2023) hebben we afgelopen jaar een aantal initiatieven voor groen gas en energieopslag ontvangen. We zijn in gesprek met twee initiatiefnemers om te komen tot een definitieve beschikking op basis van deze vastgestelde verordening stimuleringsregeling zakelijk.

Vraag 3: In hoeverre schiet het op met de groen gas ontwikkelingen in onze gemeente? Antwoord: Op dit moment zijn er geen groen gasinstallaties verwezenlijkt. Daar waar mogelijk bekijken we altijd relevante initiatieven welke eventueel kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van groen gas.

Vraag 4: Pagina 1 van 12

Stimuleert en faciliteert de gemeente of zijn er verder andere (potentiële) initiatieven op het gebied van groen gas? Antwoord: We hebben via de verordening stimuleringsregeling zakelijk (vastgesteld in 2023) de mogelijkheid om deze initiatieven te faciliteren van hun aanvraag en project.

Vraag 5: Pag. 102. 3.1 Het gemeentelijk vastgoed verduurzamen en sturen op verdere verduurzaming van scholen, gemeenschapsaccommodaties en huurwoningen. Bij de begrotingscyclus van 2024-2027, heeft u aangegeven druk bezig te zijn met het in kaart brengen hoe het gemeentelijk vastgoed m.b.t. het thema duurzaamheid en klimaatverandering ervoor staat. Inmiddels zijn wij nu bezig aan de begrotingscyclus van 2025-2028. Is het overzicht nu compleet en kunt u de staat van het gemeentelijk vastgoed met betrekking tot deze thema’s delen met de raad? Antwoord: Het overzicht van de energetische staat van ons vastgoed is eind 2024 gereed. We hebben dan een overzicht van alle energielabels per pand. Wij zullen dit overzicht met de raad begin 2025 middels een raadsinformatiebrief delen.

Vraag 6: Pag. 102. 3.1 Op weg naar een energie neutrale toekomst We bevorderen het verduurzamen van mobiliteit. In dat licht stimuleren we het (elektrisch) fietsen. Als gemeente geven we hierin het voorbeeld en gaan dit actief promoten. Ook het elektrisch rijden stimuleren we. Gezien de verwachte groei van het aantal elektrische auto´s en e-bikers is behoefte aan een integraal laadpalenbeleid; een toekomstgericht beleid dat aansluit bij de behoeften op recreatief en toeristisch gebied alsmede bij de mobiliteitsontwikkelingen binnen onze gemeente. Hoeveel laadpalen waren er voor 2024 gepland en hoeveel palen zijn er inmiddels gerealiseerd? Antwoord: In februari 2023 is door de gemeenteraad het Plaatsingsbeleid Laadinfrastructuur vastgesteld. Hierin is geen specifiek doel voor 2024 opgenomen. In 2024 zijn er 18 laadpalen geplaatst binnen de concessie die werd uitgegeven aan Vattenfall en dus 36 laadpunten.

Vraag 7: Heeft de gemeente inzage in de frequentie van gebruik van de inmiddels geplaatste laadpalen. Zo ja, kunt u aangeven hoe vaak de palen gebruikt worden? Antwoord: De gemeente heeft geen inzage in het gebruik van de laadpalen. Wij verlenen slechts de verkeersbesluiten.

Vraag 8: Pag.109. 3.2 Aan de slag met klimaatadaptatie

Pagina 2 van 12

We blijven daarnaast inzetten op het scheiden van hemel- en afvalwater. Hierbij, wordt waar mogelijk, het hemelwater zolang mogelijk vastgehouden op de plekken waar deze valt en wordt gedoseerd afgevoerd naar bedoelde voorzieningen. Klimaatadaptatie vraagt daarnaast bij onze inwoners en ondernemers om bewustwording en maatregelen die de gevolgen beperken. Afkoppelen van hemelwater wordt derhalve gestimuleerd. Het aanbieden van regentonnen en het ontstenen en vergroenen van tuinen alsmede het vergroenen van daken geven we een impuls, zowel bij bestaande woningen als bij nieuwbouw. Aansluiting wordt in deze gezocht bij Stichting Steenbreek. Instrumenten zoals ´Water in Balans´ worden nader onder de aandacht gebracht. We vragen veel van onze inwoners en ondernemers op gebied van bewustwording en om maatregelen te nemen. We bieden daarvoor diverse middelen aan. Als gemeente moeten we echter ook zelf aan de slag. Waarom blijkt het toch nog steeds moeilijk om anders te denken als het gaat om vergroening van de woonomgeving? Diverse gemeente bieden voorbeelden van hoe het kan. Antwoord: We begrijpen niet goed wat u bedoelt. Als we kijken naar onlangs aangelegde wijk Poelveld is er een groot wijkpark en een groene gordel aangelegd langs de Rijksweg N592. Iedere straat heeft haar eigen groenvoorziening en bomen. Zowel in de Steenuil als in de Koekoeksbloem is een groene zone aangelegd.

In iedere straat zijn infiltratievoorzieningen voor het regenwater aangelegd, is er een gescheiden rioolstelsel en zijn in het midden van de wijk en aan de randen van de wijk wadi’s aangelegd om het regenwater te laten infiltreren. In de wijk Cadier en keer Noord, waar we bezig zijn met een renovatie koppelen we hemelwater af en leiden dit naar de regenwaterbuffers aan de Groenerein, Bemelerweg en Kapelweg. Daarnaast leggen we meer groen aan in de wijk. Kijken we naar het plan Bloesemgaard in Margraten, daar heeft ook iedere straat zijn eigen groenvoorziening en is er een groengebied aangelegd in het bestemmingsplan en is hemelwater en rioolwater gescheiden. Ook hier zijn infiltratievoorzieningen aangelegd. Kijken we naar toekomstige woningbouwplannen: We sturen op meer groen om hittestress te beperken. We vangen water op om droogte te voorkomen en wateroverlast te beperken. We hebben een soort handleiding geformuleerd voor projectontwikkelaars, gebaseerd op vastgesteld beleid waar projectontwikkelaars zich aan hebben te houden: klimaatadaptieve inrichting van het plan maakt hier zeker deel van uit.

Vraag 9: Wordt er gedacht aan of lopen er trajecten om natuurinclusief bouwen te implementeren? Antwoord: Nee, op dit moment nog niet.

Vraag 10: Pag. 113. 3.3 Optimalisatie luchtkwaliteiten

Pagina 3 van 12

Via voorlichtingscampagnes worden de veroorzakers van gegronde overlast van houtstook en kachels bewust gemaakt van de schadelijke effecten. Overweegt de gemeente Eijsden-Margraten hout (pallet) kachels te verbieden zoals meerdere gemeentes dat al doen? Antwoord: Op dit moment zijn er geen gemeenten die hout-/ pellet-kachels verbieden. Wel is het zo dat een aantal gemeenten voorwaarden verbinden aan het stoken van hout in relatie tot meteorologische variabelen. Daarbij is ook een verbod op stoken een optie. Genoemde variabelen worden gemonitord in de zogenaamde stookwijzer. Als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord kan een gemeente deze stookwijzer hanteren. Op welke manier een gemeente deze stookwijzer inzet is aan de gemeente zelf. Momenteel kijkt Eijsden-Margraten naar pilots die bij vergelijkbare gemeenten lopen over verschillende wijzen waarop de stookwijzer wordt gehanteerd. Daaruit voortvloeiend zal de gemeente haar standpunt bepalen.

Vraag 11: Pag. 114. Een aanpak stikstof-reductie uitwerken. Schone lucht akkoord De gemeente Eijsden-Margraten heeft zich aangesloten bij de landelijke akkoord in het kader van Schone Lucht. In het Schone Lucht Akkoord is het gezamenlijk doel de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Deelnemende partijen nemen maatregelen om de luchtverontreiniging van binnenlandse bronnen te beperken. In samenspraak met Milieufront Eijsden, de universiteit en de GGD, zullen we samen een plan van de interventies opstellen, die we in toekomst kunnen uitzetten om de luchtkwaliteit in onze gemeente te verbeteren. Er wordt gesproken over de luchtkwaliteit in onze gemeente. Uit een recente RIB is gebleken dat er geen data voorhanden zijn van de luchtkwaliteit op het Plateau. Wat gaat er gedaan worden om deze lacune weg te werken? Antwoord: Een onderdeel van het Schone Lucht Akkoord is (blijvend) inzetten op het monitoren van de luchtkwaliteit. Dat zullen we als gemeente ook blijven doen. Onlangs is uw raad geïnformeerd over de uitgevoerde metingen in Eijsden met een raadsinformatiebijeenkomst. Meetlocaties worden zorgvuldig gekozen op basis van theorie/ verwachtte uitkomsten en de mate waarop uitkomsten extrapoleer-baar zijn naar andere locaties. In het verleden is bewust gekozen om geen metingen op het plateau uit te voeren omdat deze locatie niet aan deze criteria voldoet.

De lacune waar u naar verwijst, is volgens ons niet aan de orde in dit kader.

Vraag 12: Pag. 117. 3.4 Van afval tot grondstof De gemeente heeft gekozen voor een lagere ophaalfrequentie van afval in combinatie met de plaatsing van diverse ondergrondse containers. In hoeverre wordt voldaan aan de behoefte van de burgers? Antwoord: De invoering van een verlaagde ophaalfrequentie i.c.m. de plaatsing van diverse ondergrondse containers is goed verlopen en biedt voldoende opties voor de burgers. - Er zijn nagenoeg geen meldingen van inwoners dat zij niet uitkomen met 4-wekelijkse restafvalinzameling. - Er zijn weinig bij-plaatsingen bij nieuw geplaatste ondergrondse afvalcontainers.

Pagina 4 van 12

-

De meeste bewoners zijn overgegaan van kleine 40-liter restcontainers naar ondergrondse afvalcontainers. Er zijn geen verzoeken voor nieuw te plaatsen ondergrondse afvalcontainers.

Bovenstaande is overigens ook in een RIB medegedeeld afgelopen jaar.

Vraag 13: Zijn er richting toekomst nog plannen voor het plaatsen van nieuwe ondergrondse containers? Antwoord: Er is op dit moment geen noodzaak voor het plaatsen van nieuwe ondergrondse afvalcontainers. Voor wat betreft toekomstige te ontwikkelen/bouwen woningen zal per locatie in overleg met Rd4 zorgvuldig bekeken worden of het plaatsen van nieuwe ondergrondse afvalcontainers wenselijk is.

Vraag 14: Klimaatadaptatie Pag. 111 Wat gaan wij ervoor doen in 2025. Aan de slag met klimaatadaptatie. Binnen onze gemeente zijn twee regelingen van kracht die onze burgers bewust moeten maken van hun bijdrage aan het klimaat, namelijk: • de stimuleringsregeling vergroenen tuinen • de stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater En u gaat een Waterplan opstellen. Waarom zijn er geen kosten gerekend voor ‘aan de slag met klimaatadaptatie’? Uit welk budget wordt dit betaald? Antwoord: In de begroting is per jaar € 140.000 gereserveerd voor klimaatadaptatie op grond van het klimaatadaptatieprogramma Eijsden-Margraten dat in 2022 door uw raad is vastgesteld. Het budget klimaatadaptatie maakt onderdeel uit van de rioolrechten waarvan de systematiek is bepaald in het waterprogramma 2023-2027 dat ook eind 2022 door uw raad is vastgesteld.

Vraag 15: Pag.115 Stikstofreductie. Wat gaan we ervoor doen in 2025. Uitwerken visie ten aanzien van toeristisch recreatieve accommodaties. Wat is de relatie van deze visie met stikstofreductie? Waarom is er geen sprake van een visie woningbouw en stikstofreductie? Antwoord: Ruimtelijke plannen worden geacht een stikstoftoets uit te voeren. De provincie Limburg is bevoegd gezag. Het rijk heeft de provincie gevraagd om aan te geven hoe ze de stikstofopgave gaan realiseren. Hierbij word met name stikstofruimte gezocht in het landelijk gebied. De planvorming is momenteel door het rijk gepauzeerd. Extra stikstofruimte komt er nu dus niet vrij. Op landelijk niveau zijn afspraken gemaakt met de bouwsector. Op gemeentelijk niveau dient de initiatiefnemer aan te geven wat de Pagina 5 van 12

bouw aan stikstof uitstoot. Ook hierbij is de provincie bevoegd gezag. Het is dan ook niet aan de gemeente om daar een visie over te vormen. Vraag 16: Pag. 100 3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst. Hoelang blijft u terrasverwarming/koeling nog toestaan? Hoe lang gaat u houtstook nog accepteren? (schone luchtakkoord) Antwoord: Wij staan terrasverwarming/koeling gewoon toe bij horecaondernemers. Dit is des bedrijfsvoering van de horecaondernemers om hiervoor te kiezen. Een verbod hierop, is niet aan de orde. Op dit moment zijn er geen gemeenten die hout-/ pellet-kachels verbieden. Wel is het zo dat een aantal gemeenten voorwaarden verbinden aan het stoken van hout in relatie tot meteorologische variabelen. Daarbij is ook een verbod een optie. Genoemde variabelen worden gemonitord in de zogenaamde stookwijzer. Als onderdeel van het Schone Lucht Akkoord kan een gemeente deze stookwijzer hanteren, dat geldt dus ook voor Eijsden-Margraten. Op welke manier een gemeente deze stookwijzer inzet is aan de gemeente zelf. Momenteel kijkt Eijsden-Margraten naar pilots die bij vergelijkbare gemeenten lopen over verschillende wijzen waarop de stookwijzer wordt gehanteerd. Daaruit voortvloeiend zal de gemeente haar standpunt bepalen.

Vraag 17: 1.3 investeringen. Pag. 325. Wij gaan door met het aanleggen van kunstgrasvelden. Hoe motiveert u dat, ook met het oog op de negatieve gevolgen van kunstgrasvelden voor milieu en klimaat, zowel tijdens als na gebruik? Antwoord: Momenteel zijn er geen concrete plannen om een nieuw kunstgrasveld aan te leggen in onze gemeente. Daar waar kunstgrasvelden liggen en aan vervanging toe zijn, dienen we deze te vervangen. Ook de ontwikkelingen van kunstgrasvelden staan niet stil en zijn er nieuwe milieuvriendelijkere technieken beschikbaar. Als we bijvoorbeeld kijken naar de infill is kurk, zand, houtsnippers etc een alternatief dat door kiwa is goedgekeurd en wat natuurproducten zijn.

Vraag 18: De gemeente streeft naar energieneutraliteit. Hoe worden inwoners gestimuleerd om hun woningen te verduurzamen, en welke ondersteuning is er voor hen beschikbaar om dit financieel haalbaar te maken?

Pagina 6 van 12

Antwoord: In het kader van de Energie bespaaractie bieden we huishoudens een gratis bezoek van een energiecoach aan. Deze coach kan kleine energiebesparende maatregelen plaatsen ter waarde van €250. In aanvulling op deze actie zijn we in de voorbereidende fase in het ontwikkelen van een lokaal isolatieprogramma, waarmee we huishoudens ondersteunen hun woning te isoleren. Voor algemene vragen over verduurzaming kunnen inwoners terecht bij ons energieloket. Het energieloket heeft de expertise en capaciteit om advies op maat te geven aan inwoners, zowel over de technische als financiële aspecten van verduurzaming.

Vraag 19: Hoe worden de verduurzamingsmaatregelen in gemeentelijke gebouwen gerealiseerd, en hoe wordt daarbij rekening gehouden met de kosten op lange termijn? Antwoord: We hebben een onderzoek gedaan naar de energetische staat van het gemeentelijk vastgoed. Dit is nu inzichtelijk. Zie ook vraag 5 van EML. Over de te maken kosten, is op dit moment nog niets te zeggen. Dit is een integrale opgave waar meerdere aspecten bij komen kijken, namelijk het accommodatiebeleid, sport, vastgoed en scholen.

Vraag 20: Hoe wordt er binnen deze begroting rekening gehouden met de bescherming van het landschap en de natuur, vooral bij de ontwikkeling van nieuwe woningbouw- en infrastructuurprojecten? Antwoord: De Omgevingswet bepaalt de regels op het gebied van natuurbescherming. Bouwplannen worden getoetst aan de Omgevingswet. De provincie is bevoegd gezag op het gebied van flora en fauna in relatie tot de omgevingswet. De gemeente staat aan de lat voor een goede landschappelijke inpassing. Deze inpassing maakt onderdeel uit van de ruimtelijke ontwikkeling.

Vraag 21: Hoe wordt de circulaire economie bevorderd binnen de gemeente, en welke rol speelt afvalreductie hierin? Antwoord: Zoals is vastgelegd in het grondstoffenplan zetten we ons in nauwe samenwerking met Rd4 voortdurend in om, vanuit de circulaire economie gedachte, richting te geven aan het beheer van grondstoffen en afval. In dit kader is afvalscheiding en de vermindering van restafval voor ons allen een prioriteit. Een goed voorbeeld hiervan is de invoering van de Rd4 BEST-tas binnen onze gemeente in het vierde kwartaal van 2024.

Vraag 22: Hoe worden agrariërs ondersteund in hun transitie naar duurzame landbouw, en welke maatregelen worden genomen om deze transitie financieel haalbaar te maken? Antwoord: Pagina 7 van 12

Een transitie naar duurzame landbouw kent verschillende vormen. Agrariërs die het initiatief nemen om hun bedrijfsvoering duurzamer in te richten, kunnen ondersteuning zoeken bij de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op de installatie van zonnepanelen op hun daken, de ontwikkeling van groengras, of het aanmelden voor de vergoeding van landschapselementen vanuit het landschapsfonds. Niet op elke verduurzamingsmogelijkheid van een agrarisch bedrijf kan de gemeente financieel invloed uitoefenen. De gemeente fungeert echter vaak als eerste contactpunt en denkt actief mee door plannen te toetsen aan wet- en regelgeving, en door partijen met elkaar in contact te brengen. Op deze manier wordt gezocht naar zoveel mogelijk oplossingen om de transitie naar duurzame landbouw te ondersteunen. Vraag 23: Hoe wordt ervoor gezorgd dat klimaatadaptatieplannen, zoals waterbeheer en groenvoorzieningen, niet alleen gericht zijn op duurzaamheid, maar ook bijdragen aan de leefbaarheid in de dorpen? Antwoord: Door dit integraal te benaderen en projectmatig dit soort plannen aan te pakken. Vraag 24: U stelt dat “zonne- en windenergie in het buitengebied is uitgesloten”.

Hoe gaat u om met zonneenergie in reststroken en op daken van panden/schuren in het buitengebied? Antwoord: In het kader van RES-ZL 1.0, vastgesteld door uw raad, heeft uw raad grootschalige grondgebonden zonne- en windenergie in het buitengebied uitgesloten ter bescherming van het landschap. Op basis hiervan focussen we ons naast energiebesparing ook op zonne-energie op daken binnen de hele gemeente. Daarbij ook voor panden en schuren in het buitengebied. Wat betreft zonne-energie op reststroken langs de A2 verkennen we met Rijkswaterstaat de mogelijkheden in het kader van het OER-traject. Hierbij gaat het om stroken langs de snelweg. Middels een raadsinformatiebrief bent u hierover afgelopen voorjaar geïnformeerd. Vraag 25: De Gemeente wil mogelijkheden bovenop de Beng norm verkennen. -Wat is de ambitie/wat houden deze plannen in? -Wat is de bedoeling van de verkenning/wat wil je met deze verkenning bereiken? Antwoord: We verkennen in 2025 wat er nodig is om te komen tot energieneutrale woningen (ENG), in het kader van nieuwbouw. Op dit moment geldt overigens, in overeenstemming met het bouwbesluit, bijna energie neutraal (BENG) voor nieuwbouwwoningen. Wij willen laten onderzoeken wat de technische mogelijkheden zijn om te komen tot ENG en welke meerkosten hiermee gemoeid zijn.

Vraag 26: Via “Zuid-Limburg bereikbaar“ werken veel organisaties samen op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit. Is de gemeente hierbij aangesloten en zo nee, is deze intentie er? Antwoord: Ja, we zijn hier bij aangesloten.

Pagina 8 van 12

Vraag 27: Welke lokale initiatieven worden er al ondersteund? Antwoord: We weten niet welke initiatieven worden bedoeld. Vraag 28: Hoeveel bedrijven maken gebruik van de stimuleringsregeling zakelijk? Om hoeveel geld gaat het? Antwoord: Tot op heden is er nog geen gebruik gemaakt van de stimuleringslening zakelijk. Iedere initiatiefnemer kan aanspraak maken op maximaal een lening van € 1 miljoen voor zijn initiatief, mits hij voldoet aan de voorwaarden uit de vastgestelde verordening. Op dit moment zijn we in gesprek met twee initiatiefnemers die hiervan gebruik zouden willen maken. Dit heeft nog niet geleid tot een definitieve aanvraag. Vraag 29: De begroting 3.3 optimaliseren luchtkwaliteiten gaat van € - 54.000 naar € - 30.000. Waar wordt op bezuinigd? Antwoord: Er wordt niet bezuinigd. Dit komt omdat het project data verzameling fijnstof conform planning in 2024 is geëindigd. Het ging hier om een incidenteel budget 2024. Vraag 30: Er gelden regelingen voor bestaande bouw voor afkoppelen van regenwater en het vergroenen van tuinen. Hoe pakt de gemeente dit aan bij nieuwbouw? Word het hemelwaterafvoer niet meer aangesloten op de riolering en gaan we naar reguleringen van groene tuinen bij nieuwbouw? Antwoord: In de bestemmingsplannen/bouwverordening is sinds 2003 opgenomen dat bij nieuwbouw HWA (hemelwater) en DWA ((vies) rioolwater) separaat moeten worden afgevoerd.

Later is bepaald dat hemelwater op eigen terrein opgevangen moet worden. Onlangs, in 2022, is bepaald dat 80mm per m2 HWA op eigen terrein opgevangen moet worden. In nieuwe bestemmingsplannen wordt zelfs een percentage opgenomen per kavel dat maximaal verhard mag worden. Vraag 31: Pagina 64 herinrichting grondstoffenpark. Vraag: hoeveel gaat dit kosten en waar kunnen we dit terug vinden in de begroting? Antwoord: Het budget voor de herinrichting van het grondstoffenpark bedraagt € 3,8 miljoen. Dit betreft een project/investering van Rd4 en is daarom niet relevant / terug te vinden in de programmabegroting 2025 van de gemeente Eijsden-Margraten. Vraag 32: De regentonnenactie krijgt een impuls in 2025. In de vorige actie moest er gebruik worden gemaakt van een aanbieder in Eijsden-Margraten. Houdt u er rekening mee dat er in onze gemeente steeds minder aanbieders van regentonnen zijn? Pagina 9 van 12

Antwoord: De regenton maakt onderdeel uit van de stimuleringsregeling Afkoppelen verhard oppervlak en is niet meer gekoppeld aan één leverancier.

Vraag 33: p. 66 of p. 96. Waar in de begroting vinden wij de middelen voor het onderzoek naar rechten voor de natuur terug? Antwoord: De kosten voor het onderzoek naar rechten voor de natuur worden betaald uit landschapsontwikkeling en uit de reserve landschap. Vraag 34: 3.1 Op weg naar een energie neutrale toekomst. Pag 102 : De projecten ´zorgeloos zonnepanelen´, ´plus je huis´, en ´dubbel duurzaam´ voortzetten. “Verder is een aanpak geformuleerd ter bevordering van duurzame nieuwbouw. In een samenwerkingsverband van het team Wonen en het team Duurzaamheid, worden de verschillende (on)mogelijkheden tot het beleidsmatig verankeren van (componenten van) duurzame bouw, bovenop de BENG-eisen zoals per 1-1-’21 belegd in het bouwbesluit in 2025 verkend.” Wat betekent dit precies? Waar vinden we de geformuleerde aanpak ter bevordering van duurzame nieuwbouw? Wanneer kunnen we de uitkomsten van de verkenning tegemoet zien? Antwoord: We verkennen in 2025 wat er nodig is om te komen tot energieneutrale woningen (ENG), in het kader van nieuwbouw. Op dit moment geldt overigens, in overeenstemming met het bouwbesluit, bijna energie neutraal (BENG) voor nieuwbouwwoningen. Wij willen laten onderzoeken wat de technische mogelijkheden zijn om te komen tot ENG en welke meerkosten hiermee gemoeid zijn. De uitkomsten van de verkenning zullen in de tweede helft van 2025 met u worden gedeeld.

Vraag 35: “Het fietsgebruik binnen de organisatie promoten.” Net als in voorgaande jaren wordt in 2025 bekeken wat de beste opties zijn om het fietsgebruik binnen de organisatie te promoten. In welk jaar verwacht de gemeente hier tot een resultaat te komen? Antwoord: Eind 2024 wordt het leasefietsplan voor medewerkers uitgerold om het fietsgebruik te promoten. Vraag 36: Pag 121. Wat betekent de beleidsindicator “Demografische druk” Antwoord: Pagina 10 van 12

De demografische druk is het aandeel personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (CBS-definitie). Bij de beleidsindicatoren is overigens ook een hyperlink opgenomen. Via de database kunt u uitleg van de definitie vinden. Vraag 37: p. 122. In de startnotitie klimaat en duurzaamheidsbeleid 2012 staat dat dit beleid verder uitgediept dient te worden. Wanneer wordt deze uitdieping aan de raad voorgelegd? Antwoord: Op basis van de startnotitie klimaat- en duurzaamheidsbeleid 2012, heeft de gemeente EijsdenMargraten ten behoeve van de verdieping/uitdieping afgelopen jaar een opdracht verstrekt aan Stantec Dit om te komen tot een visie & strategie energie, klimaatadaptatie en circulaire economie 2025 – 2030. In deze visie en strategie wordt ook een uitvoeringsprogramma opgesteld voor de energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. Dit om te komen tot een organisatiebrede integrale aanpak.

Vraag 38: 3.1 Op weg naar een energie neutrale toekomst. Pag. 98 Waardoor dalen de kosten voor het optimaliseren van de luchtkwaliteit in vergelijking tot 2024? Antwoord: Dit komt omdat het project data verzameling fijnstof conform planning in 2024 is geëindigd. Het ging hier om een incidenteel budget 2024. Vraag 39: Pag. 102 De Projecten zorgeloos zonnepanelen, plus je huis en dubbel duurzaam voortzetten. De gemeente geeft op verschillende manier advies aan burgers, door lokale initiatieven actief te stimuleren en ondersteunen, de projecten zorgeloos panelen, plus je huis en dubbel duurzaam. Hoe vaak wordt er gebruikt gemaakt van deze mogelijkheden? Wat zijn de kosten van deze diensten? Antwoord: De projecten Zorgeloos Zonnepanelen, Plus je huis en Dubbel Duurzaal zijn al afgesloten. In het afgelopen jaar zijn dus in het kader van de deze projecten geen nieuwe leningen verstrekt. Op dit moment lopen betere alternatieven om de woning te verduurzamen bij landelijke en provinciale regelingen (zoals ISDE subsidies). Vraag 40: Pag. 102 Lokale initiatieven actief stimuleren en ondersteunen. Hier schrijft u dat u lokale initiatieven actief wil stimuleren en ondersteunen middels de verordening stimuleringsregeling. Tot welke projecten heeft dit beleid inmiddels geleid? Antwoord: Pagina 11 van 12

Tot op heden is er nog geen gebruik gemaakt van de stimuleringslening zakelijk. Iedere initiatiefnemer kan aanspraak maken op maximaal een lening van € 1 miljoen voor zijn initiatief, mits hij voldoet aan de voorwaarden uit de vastgestelde verordening. Op dit moment zijn we in gesprek met twee initiatiefnemers die hiervan gebruik zouden willen maken. Dit heeft nog niet geleid tot een definitieve aanvraag. Vraag 41: Maakt het biogasproject bij het veehoudersbedrijf naast het milieupark in Rijckholt / Oost Maarland ook gebruik van deze regeling? Hoever is dit project inmiddels gevorderd? Antwoord: Dit is een van de initiatiefnemers waar we mee in gesprek zijn inzake de stimuleringslening zakelijk. Dit heeft echter nog niet geleid tot een voltooide aanvraag vanuit de initiatiefnemer. Vraag 42: Beleidsindicatoren. Pag. 119 Demografische druk is in E-M 87,5%. Ruim boven het landelijk gemiddelde. Dit betekent dat de vergrijzing in E-M waarschijnlijk ruim hoger ligt dan landelijk. Wat betekent dit voor de doelstellingen in dit programma? Antwoord: Een hoge demografische druk kan maatschappelijke gevolgen teweegbrengen. In hoeverre deze druk gevolgen heeft voor de doelstellingen in het hoofdstuk “Duurzaamheid en klimaatverandering” is niet te zeggen.

Pagina 12 van 12