03 VVD Algemene Beschouwingen.docx

Bijdrage Algemene Beschouwingen 8 november 2021 VVD Eijsden-Margraten Voorzitter, Even vooraf: we hebben een viertal gedetailleerde financiële vragen over toeristenbelasting, forensenbelasting, landschapsfonds en algemene uitkering/septembercirculaire. Die vragen brengen we conform uw voorstel in komende woensdag. Hebben we dit zo goed begrepen? Voorzitter, Dank voor de uitvoerige en toegankelijke Begroting 2022 met als titel ‘Samen robuust uit de crisis’. Uw analyse in het voorwoord delen we. Eijsden-Margraten is een speldenknop op de wereldkaart, maar toch worden we vol geraakt door alle ontwikkelingen en trends die u schetst. We zijn er onlosmakelijk mee verbonden en geven er tegelijkertijd onze eigen en bijzondere kleuring aan. We zijn en blijven zelf aan zet om antwoorden te formuleren op de door u genoemde vraagstukken. En tegelijkertijd beseffen we terdege dat onze antwoorden gebrekkig zullen zijn, soms achter de feiten aanlopen, soms weifelend, steeds kwetsbaar maar altijd oprecht gericht op het brede belang van alle inwoners en bedrijven, steeds vanuit het besef dat we in een fantastisch mooie gemeente wonen, werken en verblijven. Want dat is het waar we van overtuigd zijn. Heel veel zaken hebben we al prima voor elkaar in deze gemeente, maar heel veel zaken kunnen ook nog heel veel beter.

We vragen u wel de zorgelijke ondertoon in uw voorwoord aan te vullen met ons positieve vertrouwen dat we alle instrumenten ter beschikking hebben om de negatieve trends te keren en met een positieve blik naar de toekomst kunnen kijken. Voorzitter. Het ontgaat niemand. Het is onrustig in onze gemeente en dat is nog voorzichtig uitgedrukt. Laat ik heel duidelijk zijn. Ik wil geen van de gebeurtenissen van de afgelopen maanden bagatelliseren. Er zijn serieuze zaken aan het licht gekomen en we lopen ook zeker niet weg voor de verantwoordelijkheid van onze partij daarin. Maar feit is wel dat we de laatste bestuursperiode veel over onszelf hebben gepraat. Wie zei wat over wie, wat was er nu weer gebeurd, waarom en wat had dat voor gevolgen voor de samenwerking in deze raad. Het zorgde voor verhitte debatten, over serieuze kwesties, maar het heeft niet bijgedragen aan het algemene beeld van de politiek. Mensen hebben nauwelijks vertrouwen dat wij hier de problemen van vandaag de dag aan het oplossen zijn. Ik kan me daarom voorstellen dat je, als je nu thuis zit te kijken of de politiek volgt, denkt: wat gebeurt daar in de raad? Zijn ze nou met zichzelf bezig of zitten ze daar voor ons? Werkt die politiek nu voor mij of juist 1

tegen mij? Mij, mijn fractieleden en partijgenoten raakt het persoonlijk en het doet het zelfs pijn. Want wij zijn trots zijn op onze gemeente, haar dorpen en haar inwoners. We hebben bewondering en respect voor alle mensen om ons heen die elke dag hiernaar toe komen, omdat we oprecht voelen dat iedereen het allerbeste voor de gemeenschap wil doen. Natuurlijk doen we dat allemaal vanuit onze eigen overtuiging en onze eigen idealen, met onze eigen dromen. We zijn er allemaal op gericht om Eijsden-Margraten nog mooier te maken en problemen op te lossen. De verhalen, de ervaringen, de problemen van mensen, hún dromen over hún levens, hier in óns heuvelland, dát is onze inspiratie. Díe verhalen zitten in ons hoofd of de Ipad of de tas die we meeslepen als we onderweg zijn. Wat ik persoonlijk ingewikkeld vind aan het debat dat we hier de afgelopen periode met elkaar gevoerd hebben, is dat we vaak, als we elkaar vragen stellen of als we al met elkaar in gesprek zijn, elkaars intenties direct in twijfel trekken. Diskwalificaties als ‘schoothondje’ in publicaties achteraf breken de broze relaties af en doen pijn. Dat we in deze zaal andere ideeën hebben over wat die oplossingen zijn, dat is prima. Daar kunnen we met elkaar over praten.

Maar van meet af elkaars intenties in twijfel trekken, gaat echt niet bijdragen aan een beter gesprek, laat staan aan het daadwerkelijk oplossen van die problemen. Veerkracht, ondernemerschap en optimisme. Voorzitter. Wanneer het er echt toe doet, dan staan we naast elkaar in plaats van tegenover elkaar. Dát is voor ons Eijsden-Margraten. Zo hebben we er ons al zo vaak doorheen geslagen en dingen voor elkaar gekregen, met nog vers in ons geheugen corona. Alle inwoners hebben hun bijdrage geleverd en leveren nog elke dag hun bijdrage. We zijn thuis gaan werken, we gaven taal en rekenen aan onze kinderen en kleinkinderen, we kochten massaal lokaal en ondernemers bedachten nieuwe dingen om toch te kunnen blijven ondernemen. Samen Robuust uit de crisis. De kabinetsformatie mag dan wel een onontwarbare politieke knoop lijken, de beleidsmatige prestaties van de demissionaire regering blijken na bespreking in de Tweede Kamer gewoon goed. Met de door u gepresenteerde lijn van de Begroting zijn we in lijn met de nationale agenda. Een investeringsagenda van 7.5 miljoen om te bouwen aan een sterk Eijsden-Margraten door te investeren aan de kwaliteit en leefomgeving van onze dorpen en buurtschappen, in onderwijs, muziek en cultuur en sport. We zijn er in geslaagd met juiste keuzes te zorgen voor een gezonde financiële basis met ruimte voor investeringen.

We moeten echt gaan bouwen: letterlijk. Dit vormt het grootste vraagstuk. We kunnen het! De realiteit is echter dat maar 81 woningen inmiddels in uitvoering zijn, terwijl 200 woningen op de planning staan. Bovendien niet in alle dorpen. De VVD Eijsden-Margraten vindt dat niet genoeg. De woningmarkt zit op alle fronten op slot: het kan niet zo zijn dat niet alle initiatieven op dit punt niet worden bekeken, onderzocht of heroverwogen. Het is wat de VVD betreft niet aan om voor specifieke dorpen wel en voor andere dorpen niet te zoeken en te plannen. Dat is discriminerend. Daarom pleiten we vooral voor intensivering van de 2

zoektocht en bevelen we ook de basisschool in Noorbeek bijzonder van harte aan als én een definitieve oplossing voor de welhaast schrijnende opvang van statushouders én huisvesting voor de jongeren en ouderen. Zij allemaal zoeken simpelweg een thuis in onze gemeente: en terecht. Tegelijkertijd zien we een grote vraag naar arbeidskrachten bij onze bedrijven voor mensen die hier nu al wonen, maar ook voor mensen die terug willen naar hun geboortestreek. Hier ligt immers voldoende uitdagend werk in een veilige omgeving met rust en ruimte voor opgroeiende kinderen. Daarom de motie die als het goed is nu in beeld wordt gebracht.

Tevens voorzitter, pleiten we voor een samenhangende aanpak van meerdere elementen in een gebied. Een voorbeeld hiervan is de zogeheten Voerdalroute. Een toeristische verbinding in eerste oogopslag maar bij tweede lezing veel meer dan dat. Feitelijk een keten van samenhangende oplossingen voor een keten van problematieken op de lijn Noorbeek Eijsden met elkaar verbonden door de Voer en de Noor. Te beginnen bij het Station Eijsden als uitvalsbasis voor verbinding met het achterland. Het herstel van ‘oude’ weg- en padenstructuur die terugvoert tot de middeleeuwen die hard is doorgeknipt door de aanleg van de A2. De twee uiteinden bij Withuis zijn daarmee tot rafelranden verworden. Aan de zijde van Eijsden een geliefde plek voor dealers. Aan de zijde van Withuis met het verloederde tankstation ligt hier een mogelijkheid voor woningbouw en het herstel van dit industriële monument. De route voert verder langs de Voer naar Mesch en langs de Noor bij Altembrouck naar Noorbeek. Daarmee levert de Voerdalroute een bijdrage aan het Fietsplan en onlosmakelijk Verantwoord op Weg maar ook aan herstel van cruciale monumenten en dorpsgezichten, het dossier mobiliteit, de toeristische en economische visie en de zo urgente woningbouw en huisvesting.

Met de toezegging in de Beeldvormende Vergadering aan de slag te gaan met de Voerdalroute en de route ook op te nemen in het fietsplan zijn wij op zich tevreden, dank daarvoor, maar dat doet nog onvoldoende recht aan hetgeen we net hebben ingebracht. Is er als een oriënterend overleg geweest met de gemeente Voeren bijvoorbeeld? Maar vooral zijn wij ontevreden over het feit dat bij overleg of vragen onzerzijds iedere keer opnieuw een essentieel onderdeel van de route, de overbrugging van de A2, niet bespreekbaar lijkt of ontweken wordt. Een verwijzing naar de mededeling van mogelijke kosten door Rijkswaterstaat is voor ons eenzijdig en vertoont weinig diepgang. Derhalve willen wij u door middel van een motie, die wij gezamenlijk indienen met de PvdA, tot een betere aanpak aansporen en ons toe te zeggen dat er gelden vrijgemaakt worden voor een spoedig onderzoek naar de overbrugging. Motie fietsbrug wordt nu in beeld gebracht. Tot slot. Een derde dossier vormt voor ons de grensoverschrijdende problematiek. In alle scherpte zijn we daar tijdens de recente maasoverstromingen mee geconfronteerd op het 3

terrein van de waterveiligheid. Op beantwoording van onze vragen wachten we inmiddels hinderlijk lang: dit kan natuurlijk niet. Maar geduld blijft een schone zaak: we wanhopen niet en u zult beslist een goede reden hebben om te zwijgen. De grensligging van onze gemeente brengt ook grensregio-verantwoordelijkheid met zich mee voor vooral de gezondheidsbedreigingen voor onze inwoners en bezoekers. Meer concreet de voorgenomen bouw van de afvalverbrandingscentrale in Lixhe. Door deskundigen is de daar veroorzaakte problematiek minimaal vergelijkbaar met de situatie rondom Tatasteel in IJmuiden. Ik gebruik bewust dit afschrikwekkende voorbeeld om de ernst van deze bedreiging te duiden. De petitie van de 50 wetenschappers gericht aan de demissionair premier en de kabinetsinformateurs spreekt boekdelen. Uw onderbouwing in de Beeldvormende Vergadering toont aan dat u hier stevig aan de gang bent. Onze VVDbewindspersonen in de Tweede Kamer en het Kabinet zijn hierover in samenspraak met de burgerinitiatieven in deze regio deze week door ons ingelicht met het verzoek eea nader te onderzoeken en met hen en met ons in overleg te treden. Ook onze woordvoerders in het Europese Parlement en het Limburg-parlement zijn daarbij benaderd en betrokken.

Hiermee willen we deze complexe dossiers in beweging krijgen en een proces in gang te zetten waarbij deze ernstige gezondheidsdreiging aangepakt wordt. Tot slot een woord over de bestuurscultuur. We komen daar volgende week uitvoerig over te spreken. Dit zwaar beladen onderwerp ligt als een zwarte schaduw over vrijwel alle besprekingen. Daarmee staat een open gedachtewisseling in deze zaal onder druk. ‘Straks wordt ook mijn integriteit door stellingnames die anderen niet welgevallig zijn in twijfel getrokken’. Niet alleen in dit huis in het samenspel van raad, college en ambtelijk apparaat, maar ook bij de inwoners. Herstel van vertrouwen zal een lange weg vragen. Aanwezigheid van raadsleden tijdens raadsbijeenkomsten is wat de VVD betreft een eerste stap: afwezigheid niet en draagt niet bij aan het gewenste herstel. Voorzitter: we sluiten uiteraard positief af met het oog op hetgeen we in deze inleiding hebben aangegeven. De VVD Eijsden-Margraten is ingenomen met deze voorliggende Begroting, maar laat vooralsnog een positief en definitief eindoordeel afhangen van u reactie.

Dank u.

4