01 Schriftelijke vragen en antwoorden Programmabegroting Programma 1 Kwaliteit van leven

Schriftelijke vragen (Programma 1 – Kwaliteit van leven)

Vraag 1: In 2026 wordt de WLZ/ ZVW en daarmee ook de WMO herijkt op een groot aantal punten. De verwachting is dat door deze wijzigingen met name mensen met lichtere zorgvragen niet meer direct in de ZVW of WLZ terechtkomen, maar bij WMO. Wat betekent dit voor de organisatie en in hoeverre is hier rekening mee gehouden in de begroting? Antwoord: De voorgenomen herijking van Wlz/Zvw raken het gemeentelijk Wmo-domein niet direct, maar kunnen indirect financiele en organisatorische effecten hebben op de uitvoering van de Wmo en het bredere sociaal domein. Er wordt extra aandacht besteed aan monitoring en samenwerking met zorgkantoor, zodat tijdig kan worden bijgestuurd als de stelselwijzigingen doorwerken in de gemeentelijke taken en uitgaven. Wij houden rekening met de ontwikkelingen in de Wlz en Zvw, voor zover die nu concreet voorzienbaar zijn. Tegelijkertijd geldt dat de exacte impact van de wijzigingen in Wlz en Zvw nog niet kwantitatief te onderbouwen is. De wetgeving is deels in voorbereiding. Daarom is in de begroting 2026 gekozen voor bewuste behoedzaamheid: volgen, signaleren en waar nodig later bijsturen via een burap en/of kadernota. Vraag 2: Toekomstbestendig Onderwijs: Verhoging betreft de autonome ontwikkelingen door verhoging werkelijke kosten leerling vervoer (- € 113.000, -) als een verlaging in de kantoorkosten leerplicht (- € 57.000, -).

Dit is een verwarrende passage. Zowel een verhoging als een verlaging van de kosten wordt als negatief gezet. Kan dit duidelijker geformuleerd worden? Antwoord: Per abuis is inderdaad 2 maal een negatief bedrag vermeld. Het bedrag van 113k dient een positief bedrag te zijn, zoals tekstueel aangegeven is er immers een budgetverhoging nodig a.g.v. de gestegen kosten. Vraag 3: Er wordt nog meer ingezet op vroeg signaleren van armoede en schuldenproblematiek om daarmee armoede, sociaal isolement en psychische en lichamelijke gevolgen van schulden te beperken of te voorkomen. Welke meetbare effecten verwacht het college voor deze investering en welke positief (financiële) gevolgen worden hierdoor verwacht? Antwoord: Minder mensen in acute problemen (schulden) betekent minder afhankelijk zijn van bijstand en

1

andere vormen van sociale ondersteuning. Dit leidt uiteindelijk tot lagere uitgaven en minder meldingen binnen het sociaal team. Het meten van de effecten kan door het monitoren van een aantal indicatoren zoals aantal mensen in de schuldhulpverlening, kosten geïndiceerde zorg, werkloosheidcijfers en het sociaal welzijn van onze inwoners. Op de lange termijn moet dit financiële voordelen opleveren door een efficiëntere inzet van overheidsmiddelen.

Vraag 4: De toelichting spreekt over een groter beroep op middelen voor inclusie en armoede. Hoeveel hiervan is structureel en hoeveel incidenteel? Antwoord: Ieder jaar wordt ingeschat wat het benodigde budget voor inclusieve samenleving. Dit wordt onder andere gerelateerd aan de inkomsten die we ontvangen vanuit de AU en de voorziene kostenontwikkeling. Dit bedrag wordt structureel begroot voor de gehele begrotingsperiode waardoor dit volledige bedrag structureel is maar wel iedere jaar op nieuw geëvalueerd en bijgesteld indien nodig.

Vraag 5: Verwijzend naar een eerder ingediende motie door het CDA inzake het subsidiebeleid de gemeente constateer ik toch nog een tegenstrijdigheid in de begroting. Enerzijds wordt aangegeven dat verenigingen op allerlei gebieden uitdagingen hebben en enorm belangrijk zijn voor sociale cohesie, binding, leefbaarheid enz. Waarom wordt er dan toch weer gewacht tot 2027 voordat de subsidieregelingen worden aangepast? Kunnen er in 2026 niet reeds extra subsidies verstrekt worden in het kader van een overgangsjaar? Antwoord: De planning is medio 2026 de nieuwe subsidieregelingen vast te stellen. Tot die tijd geldt nog steeds het bestaande subsidiekader. Er kunnen nieuwe subsidieaanvragen worden ingediend, deze worden beoordeeld op basis van het huidige subsidiekader. Vraag 6: Nieuw is de introductie van een maatschappelijke stimuleringssubsidie. Hiermee worden verenigingen aangespoord om bijdragen te leveren aan sociaal maatschappelijke opgaven. Op basis van welke criteria wordt dit beoordeeld? Antwoord: In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte de maatschappelijke stimuleringssubsidie geschrapt. Vraag 7: Voor de ondersteuning van vrijwilligers wordt extra budget vrijgemaakt. Hoe groot is dit bedrag, en wordt dit structureel beschikbaar gesteld of is dit incidenteel?

2

Antwoord: In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte de maatschappelijke stimuleringssubsidie geschrapt. Vraag 8: Aandacht wordt ook gegeven op de (planologische) sturing op woonzorg-initiatieven voor huisvesting van jeugdigen. Wat wordt hier precies mee bedoeld? Antwoord: We zorgen ervoor dat er voldoende, passende woonruimte beschikbaar is voor jongeren welke zorg/ begeleiding nodig hebben. Een goede spreiding van deze woonzorg-initiatieven is belangrijk. De woonbehoefte moeten naast passende zorg ook specifiek geschikt zijn voor de behoefte van jongeren en hun dagelijkse welbevinden. Daarnaast heeft een dergelijk woonzorginitiatief ook impact op de (directe) omgeving. Vraag 9: Wat levert de inzet op preventie concreet op aan kostenbesparing en vermindering van instroom? Antwoord: De inzet van de jongerenwerker op straat brengt ons in contact met jongeren die voorheen niet of pas veel later zichtbaar waren. Waardoor we nu tijdig ondersteuning kunnen bieden en dit resulteert in een inzet van lichtere zorg dan anders nodig zou zijn geweest. Omdat de preventieve maatregelen niet op persoonsniveau worden ingezet is de besparing niet op casus niveau herleidbaar en derhalve niet te kwantificeren.

De inzet van de consulent welzijn Jeugd heef effect, we hebben in de afgelopen jaren een aantal maatwerktrajecten en daarmee geindiceerde zorg kunnen voorkomen. Dat heeft in de afgelopen jaren een kostenbesparing van 50 – 100k. opgeleverd.

Vraag 10: Er is geschreven dat de gemeente “geen openluchtmuseum” is. Wat wordt hiermee bedoeld en waar ligt voor het college de balans tussen behoud van erfgoed en ruimte voor nieuwe cultuur? Antwoord: Met “geen openluchtmuseum” wordt bedoeld dat erfgoed niet alleen bewaard, maar ook beleefd en actief gebruikt wordt – door en voor onze inwoners. Onze dorpen, landschappen en ons erfgoed vertellen een rijk verhaal en blijven levend als ze worden gedeeld en verbonden met het heden. Het college zoekt daarom de balans tussen behoud en vernieuwing: • beschermen wat waardevol is, • erfgoed zichtbaar en beleefbaar maken, • én ruimte geven aan nieuwe kunst- en cultuurvormen die aansluiten bij deze tijd.

3

Verbondenheid met de lokale gemeenschap staat centraal, zodat Eijsden-Margraten trouw blijft aan haar geschiedenis én een levendige, toekomstgerichte omgeving blijft waar cultuur kan groeien.

Vraag 11: Pagina 5 Ontmoetingsruimten in elke kern: Huiskamer in elke kern. In de kern Eckelrade is nog geen huiskamer. In 2026 wordt gestart met de nieuwbouw van de school in Cadier en Keer. In de huidige school is de huiskamer ondergebracht. Komt deze terug in het nieuwe schoolgebouw? Hoe wordt in de bouwperiode deze opgevangen? Antwoord: Huiskamers zijn inwonersinitiatieven die door de gemeente worden gefaciliteerd. In Eckelrade is dit initiatief er (nog) niet. Onbekend is nog, of de huiskamer van Cadier en Keer medegebruik gaat maken van het in deze kern te bouwen kindcentrum. Wij zullen daarover met de huiskamer het gesprek aangaan, ook over vervangende huisvesting tijdens de bouwperiode. Duidelijk is wel, dat het meenemen van de huiskamer in de nieuwbouw een extra financiële inspanning van de gemeente vergt; de concept-begroting 2026-2029 voorziet niet daarin. Vraag 12: Waar vinden wij de uitvoering van de motie huisvesten diverse verenigingen in de kern Margraten, in deze begroting terug? Antwoord: Op dit moment wordt de motie uitgevoerd, maar er zijn geen financiële middelen vrijgemaakt in begroting, omdat we nog in de onderzoekende fase zitten met de verenigingen. Denk hierbij aan het inzichtelijk maken van de behoefte tot aan de m2 en het vinden van een geschikte locatie. Vraag 13: Pagina 10 Wat mag het kosten.

De uitgaven en de inkomsten van 1.1 een inclusieve samenleving stijgen met 10 miljoen. Als verklaring geeft u dat dit veroorzaakt wordt door de huisvesting van de Oekraïners in de Pelikaanhal. Kunt u dit bedrag nader specificeren? Antwoord: Dit betreft uitgaven door de VeiligheidsRegio voor de eploitatie van de opvanglocatie in Cadier en Keer welke wij als gemeente 100% kunnen declareren bij Rijk i.v.m. opvang Oekraïne. Daarmee zijn deze zowel als bate en als last verantwoord in 1.1.

4

Vraag 14: Pagina11: 1.8 Kunst en Cultuur in verbinding met onze inwoners. U geeft aan dat de subsidies voor verenigingen en stichtingen zijn geïndexeerd. Is dit naar aanleiding van de ingediende motie? Antwoord: Dit is inderdaad naar aanleiding van de ingediende motie, deze is afgehandeld en dit is inmiddels met uw raad gecommuniceerd. Vraag 15: Pagina 13 Bij inclusieve samenleving staat dat er onder andere door een toename van de taakstelling op statushouders het team van specialisten wordt uitgebreid. Waarop is de verwachting gebaseerd dat de taakstelling in grootte toeneemt? En wat betekent de groei van het specialistenteam financieel voor onze begroting? Antwoord: De taakstelling voor de gemeente Eijsden-Margraten is gebaseerd op het aantal statushouders in heel Nederland. Op dit moment heeft de gemeente Eijsden-Margraten nog een achterstand op de taakstelling, en zal de taakstelling van 2026 daaraan worden toegevoegd. Deze toename heeft geen structurele vorm en daarom wordt de toename in het specialistenteam vanuit de SPUK-middelen gefinancierd. Vraag 16: Pagina 14 Continueren vroegsignalering schuldenproblematiek Vanaf 1 september zijn de spreekuren verplaatst naar de bibliotheken in Eijsden en Margraten zodat deze nog laagdrempeliger zijn voor de inwoners.

Zien jullie hier al de effecten van en ervaren de hulpzoekenden ook de laagdrempeligheid? Antwoord: Voor zover we dat nu kunnen zien is er een lichte stijging in het aantal bezoeken en daaropvolgend aantal aanmeldingen voor de schuldhulpverlening. Burgers geven aan het fijn te vinden dat de spreekuren zijn verplaatst naar een openbare plek waar men anoniem in gesprek kan gaan. Vraag 17: In de RIB van 11 juni wordt aangegeven dat onze motie van vorig jaar als afgedaan beschouwd kan worden, waarbij verwezen wordt naar het addendum van 3 juni 2025 (die op 16 december wordt vastgesteld). De door ons voorgestelde motie behelsde dat het college een voorlichtingscampagne ging initiëren of zoals het in de stukken verwoord wordt: publieksgerichte communicatie. Is er in 2025 al gestart met deze voorlichtingscampagne en krijgt dit een vervolg in 2026? Of gaat dit pas plaatsvinden in 2026? Antwoord: De publieksgerichte communicatie gaat in 2026 plaatsvinden.

5

Ter verduidelijking: het addendum is al vastgesteld door het college. Het bevat geen nieuw beleid en wordt daarom niet ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Aan de raad wordt wél een wijziging van de Integrale Verordening voorgelegd, als gevolg van de in het addendum opgenomen extra maatregelen ter versterking van het armoedebeleid. Vraag 18: Pagina 14 Inwoners via SEM actief begeleiden naar werk of inkomensondersteuning De businesscase rond de optimalisatie van de re-integratieketen is nog onderhanden. Wanneer is de verwachting dat deze ter besluitvorming wordt voorgelegd? Antwoord: De koersnota voor een nieuw sociaal ontwikkelbedrijf zal in december 2025 aan de raad worden voorgelegd. Vraag 19: Pagina 20 Ondersteunen verenigingen bij verbreden maatschappelijke rol in kernen Kunt u hier drie concrete voorbeelden bij geven? Antwoord: In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte de maatschappelijke stimuleringssubsidie geschrapt. Vraag 20: Pagina 26 Investeren in VVE In 2026 wordt geen nieuwe leerling prognose opgesteld. Is dit niet juist relevant in 2026 in het kader van de woningbouwplannen om inzicht te geven in de vereiste ontwikkeling van het voorzieningenniveau per kern? Antwoord: De actuele leerlingenprognose is opgesteld in februari 2025. Deze is onder andere gebaseerd op de destijds verwachte ontwikkeling c.q.

toename van de woningvoorraad in de diverse kernen. De prognose is maatgevend geweest voor uitbreiding van de kindcentra in Eijsden en Margraten. En ook voor het in Cadier en Keer te bouwen kindcentrum zal zij maatgevend zijn. Overigens laten wij een leerlingenprognose tweejaarlijks actualiseren. Dit omdat de betrouwbaarheid ervan slechts van korte duur is.

Vraag 21: Pag. 10 In hoeverre is in de begroting rekening gehouden met het opstarten van nieuwe verenigingen, initiatieven?

6

Antwoord: Een nieuwe vereniging kan een aanvraag indienen. Deze aanvraag dient goedgekeurd te worden door college waarna uitbreiding van de beschikbare subsidiegelden gevraagd worden aan de raad via 1e en/of 2e Burap.

Vraag 22: Pag. 10 Inclusieve samenleving. Hoe gaat u bewerkstelligen dat verenigingen zich inspannen voor nieuwkomers in onze gemeente? Antwoord: We zetten actief in op financiele ondersteuning, trainingen, netwerken, en samenwerking met voorliggende initiatieven. Samen zetten we in op het integreren van nieuwkomers in onze gemeenschap. Hierbij spelen verenigingen een belangrijke rol. Vraag 23: Pag. 14 (1.1) om te voorkomen dat inwoners overvallen worden door huisvesting van statushouders in een kern, zou het verspreiden over alle kernen een mogelijkheid zijn. Ook goed voor de integratie van nieuwkomers. Wat heeft het college reeds in deze richting gedaan? Antwoord: Landelijk wordt elk halfjaar het totaal aantal statushouders bepaald dat door alle gemeenten in Nederland moet worden gehuisvest: taakstellend. Statushouder krijgen in de meeste gevallen een sociale huurwoning toegewezen, waarbij er automatisch sprake is van spreiding over de kernen in onze gemeente. Hiervoor zijn afspraken gemaakt met de, in onze gemeente actieve woningcorporaties. Omdat er onvoldoende geschikte woningen beschikbaar zijn en vrijkomen loopt de achterstand in onze taakstelling fors op.

Om toch te voldoen aan onze maatschappelijke verantwoordelijkheid en de achterstand in de taakstelling niet te ver op te laten lopen is het college continu zoekende naar oplossingen en zien we ons gedwongen om alternatieven te organiseren. Hiervan is een tijdelijke doorstroomlocatie zoals voorzien in Groot Welsden, een voorbeeld. In een dergelijke tijdelijke doorstroomlocatie verblijven statushouders in afwachting van een definitieve woning.

Vraag 24: Welke mogelijkheid wordt aan nieuwe inwoners geboden op het gebied van taalonderwijs? Indien ja, welke resultaten zijn daarmee vooralsnog geboekt? Antwoord: Statushouders die naar onze gemeente komen zijn verplicht om conform de inburgeringswet taalonderwijs te volgen om hun inburgeringsdiploma te halen. Nieuwe inwoners die niet via de inburgeringswet in onze gemeente komen hebben deze verplichting niet, maar kunnen via het 7

reguliere volwassenenonderwijs bij VISTA college de Nederlandse taal ontwikkelen. De rapportages van het volwassenenonderwijs bieden momenteel niet de mogelijkheid om eventuele nieuwe inwoners uit te lichten. Vraag 25: Pag. 18 Vooruitlopend op de nieuwe subsidieverordening verzoeken we om een was/wordt tabel daarin op te nemen. Kunnen we daarvan uitgaan? Antwoord: Er komt geen inhoudelijk was/wordt-tabel, aangezien de Algemene Subsidieverordening (ASV) een volledig nieuwe verordening is en er geen oude verordening is. De ASV heeft betrekking op de procedures en algemene regels voor subsidieverstrekking voor de gehele gemeente. De ASV gaat niet over budgetten of subsidiebedragen. Dus er kan ook geen financieel was/wordt-tabel worden opgenomen bij de stukken over de ASV. Vraag 26: Pag. 18 tweede alinea laatste zin ‘subsidieperiode 2021-2024’. Zijn deze jaartallen uit een oude tekst? Indien ja, waarom deze periode hier? Antwoord: Na afloop van de subsidieperiode 2021-2024 is gestart met de herijking van het subsidiebeleid. De herijking heeft geen gevolgen voor de subsidieperiode reguliere subsidies 2025-2026. In december 2025 wordt de nieuwe Algemene Subsidieverordening ter vaststelling aan de raad voorgelegd. De planning is dat in 2026 de bijbehorende subsidieregelingen per beleidsterrein worden voorgelegd. Vraag 27: Pag.

20 Hoeveel verenigingen hebben in het vorige begrotingsjaar een bijdrage geleverd aan de maatschappelijke opgave? Antwoord: In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte de maatschappelijke stimuleringssubsidie geschrapt. Er zijn geen verenigingen die onze ondersteuning gevraagd hebben bij het verbreden van hun maatschappelijke rol. Vraag 28: Hoeveel extra budget is daarvoor uitgekeerd? Antwoord: In het kader van de begroting 2023-2026 is wegens gebrek aan financiële ruimte de maatschappelijke stimuleringssubsidie geschrapt. Vraag 29: Pag. 26 (1.4) Ondersteuning en stimuleren Hoeskamers. Het zou hier niet bij moeten blijven in

8

onze veranderende samenleving. Waarom niet het succesvolle bewonersinitiatief SCE (Sociaal Centrum Eijsden) om hulp gevraagd om tot soortgelijke initiatieven te komen in andere kernen? Antwoord: Het gaat hier om het stimuleren en ondersteunen van Hoeskamers. Dit doen wij voor alle Hoeskamers, ook als er in kernen initiatieven ontstaan voor een nieuwe Hoeskamer. Het Sociaal Centrum Eijsden is inderdaad een succesvol initiatief, veel breder dan alleen een Hoeskamer, dat niet gemakkelijk naar andere kernen te kopiëren is. Het is voor iedere kern maatwerk en ook afhankelijk van initiatiefrijke inwoners. Dus als er in een kern inwoners zijn die iets dergelijks op willen zetten, zullen we zeker gebruik maken van onze ervaringen met en van het SCE. Vraag 30: Pag.31 Hoe groot is het gebruik van de huidige JOP’s? (Jongeren Ontmoetings Plek) Graag met cijfers onderbouwen. Antwoord: Op dit moment wordt er nog gewerkt aan de realisatie (Q4 2025) van een JOP. Verspreid over de kern Eijsden verblijven er gemiddeld 50 jongeren in de buitenruimte. Wel is er een JIP (Jongeren Inloop Punt) in de voormalige accommodatie van de Oranjeboys. Hier komen elke week op donderdag ca. 20 jongeren samen (onder begeleiding van Trajekt en BOA's).

Vraag 31: Is er onderzoek gedaan naar de noodzaak van nog een mobiele JOP? Antwoord: Ja, de noodzaak voor een JOP in de kern Eijsden kwam voort uit cijfers en advies van Politie en Trajekt. Als het om jongeren gaat fluctueren de aantallen, maar in Eijsden gaat het op dit moment om zo'n 50 jongeren die samenkomen in de buitenruimte. Bij de realisatie en plaatsing van de mobiele JOP worden jongeren betrokken. Vraag 32: P.31 Hoe denkt het college het aantal jongeren dat voldoende beweegt (slechts 15% in E-M) in positieve zin om te buigen? Antwoord: Door extra in te zetten op sporten en bewegen bij doelgroepen waar dat echt nodig is, waaronder jongeren. Dit doen we bijvoorbeeld met programma’s, zoals Jeugd aan Zet (het hele jaar door). Om jongeren optimaal te bereiken en in beweging te krijgen maken we gebruik van integraliteit. De welzijnsmedewerker jeugd heeft jongeren goed in beeld (ook via partners als Trajekt). Als er casussen zijn schakelen de welzijnsmedewerker jeugd en de buurtcoach Sport en Bewegen of de Beweegcoach over en weer met elkaar. Hierbij wordt o.a. doorverwezen of begeleid naar passend beweegaanbod, worden jaarlijks beweegactiviteiten en projecten georganiseerd (denk aan activiteiten als Urban Culture Day en wandel- en renclinics). Omdat het gemiddeld een aantal maanden duurt voordat er echt sprake is van structurele

9

gedragsverandering bij sporten en bewegen, onderhoudt de beweegmakelaar voor een langere periode contact. Daarnaast spelen we in op de populariteit onder jongeren van individueel sporten met de Sportcontrainer in de buitenruimte. Ook zal deze behoefte in het uitvoeringsplan van het IHP maatschappelijke accommodaties landen - denk aan het creëren van faciliteiten of ruimte voor individuele sporters bij onze accommodaties. Bovendien starten we al vanaf een jonge leeftijd (de basisschoolleeftijd) door bewustwording te creëren en in te zetten op gedragsverandering. O.a. met het programma actief en gezond opgroeien. Op de basisschool hebben we kinderen goed in beeld. Hier laten we MQ-scans afnemen om zo in te zetten met programma’s op het verbeteren van motorische vaardigheden (zowel de fijne als grove motoriek). Denk hierbij aan het aanbieden van extra beweegprogramma’s (buiten gymlessen om) aan kinderen met een motorische achterstand, maar ook extra inzet op beweegmomenten tijdens de pauze en na schooltijd. Door kinderen al vanaf een jonge leeftijd te laten bewegen zetten we in op een goede basis voor een betere en gezonde leefstijl, met name ook naar de toekomst.

Vraag 33: Pagina 36 Via de RIB Postbox 30/9/2025 brief A05b ontvingen we het Uitvoeringsplan Jeugd en Middelen. ODE kan zich niet vinden in de collegestelling dat we rekening moeten houden met tradities en daarom drankgebruik moeten tolereren en alleen via bewustwording veranderen. Daarom vragen wij het college vanwege de tendens (ook via Trendbreuk) dat alcoholgebruik moet worden teruggedrongen hoe zij hieraan daadwerkelijk gaat bijdragen, bijv bij Carnavalsoptochten, kinderactiviteiten. Antwoord: Zoals opgenomen in het Lokaal Uitvoeringsplan Eijsden-Margraten tolereren wij nadrukkelijk géén middelengebruik. Dit omvat eveneens het niet goedkeuren van drankgebruik, met name door jongeren onder de 18 jaar. Het is echter uitdagend om middelengebruik binnen onze cultuur volledig tegen te gaan. Daarom focussen we op bewustwording en het ontmoedigen van middelengebruik. Zo geven we uitvoering aan het terugdringen van alcoholgebruik en roken. Verder vindt er handhaving Horeca plaats om naleving te toetsen, ook heeft instituut Trimbos aangekondingd onderzoek te doen op naleving.

Vraag 34: Pag. 36 Preventieve gezondheidsmaatregelen Wij waarderen dat er het afgelopen jaar al maatregelen genomen zijn om geluidsoverlast bij carnavalsoptochten te verminderen. Hoe denkt u over een verbod op mechanisch geluid bij optochten? (O.a. De gemeente Nederweert heeft dit jaren geleden ingevoerd.) Antwoord: Er zijn inderdaad al maatregelen genomen om geluidsoverlast te verminderen. Daarnaast treden 10

vanaf 1-1-2026 de nieuwe regels voor carnavalsoptochten in werking. In deze nieuwe regels komen ook aangepast geluidsnormen. Tevens zijn er verbeteringen aangebracht voor de controle en naleving. De regels worden in zijn totaliteit duidelijker en aangescherpt om overlast tegen te gaan, het totaal verbieden van mechanisch geluid is momenteel niet aan de orde. Vraag 35: Pag. 43 (1.7) Focus op kostenbeheersing Vanaf dec. 2015 tot 2021 is het aantal meldingen gestegen van 1000 naar 2300. Hoeveel meldingen telde u in de jaren erna? Hoe is dit aantal in verhouding tot gelijke gemeenten? Antwoord: Binnen de werkwijze van het sociaal team worden niet meer het aantal meldingen bijgehouden maar kijken we op niveau van de burger naar wat nodig is. Niet alle signalen worden als een melding geregistreerd en niet alle meldingen leiden tot een maatwerkvoorziening. We proberen om in eerste instantie om middels preventieve voorzieningen de klantvraag te beantwoorden. Wij krijgen van andere gemeenten signalen dat ze te maken hebben met dezelfde problematiek als wij binnen onze gemeente ervaren. Vraag 36: Pag. 45 We missen in de opsomming van preventieve hulpverleners de succesvolle Buurtcoach. Waarom wordt deze niet genoemd? Antwoord: We zien de rol van Buurtcoach niet als preventief hulpverlener, en staat dit ook niet in de opgenomen doelen van de buurtcoach.

Echter zien we zeker de toegevoegde waarde en ook verbindende rol die de buurtcoach hierbij kan hebben. Daarnaast zullen signalen die de buurtcoach mogelijk ophaalt, opgevolgd worden door bijvoorbeeld de consulentConsulent welzijn, of andere preventieve hulpverleners. Vraag 37: Pag. 52 (1.8) Hoe bereikt u de jeugd vanaf de basisschool leeftijd bij het educatief programma Kunst en Cultuur? Antwoord: We betrekken de jeugd via het randprogramma van SKEM Cultuureducatie, dat voor elke basisschool een op maat gemaakt aanbod biedt met activiteiten, belevingen en excursies, zowel binnen als buiten de gemeente. Vraag 38: Tegel Materieel en immaterieel erfgoed. Hoe waakt u over de diversiteit aan dialecten in onze gemeente? Er is immers geen sprake van een Streektaal of van een dialect Eijsden-Margraten. Antwoord: De verschillende dialecten in onze gemeente vormen een belangrijk onderdeel van ons levend

11

immaterieel erfgoed. Ze weerspiegelen de geschiedenis en identiteit van onze dorpen. Omdat er niet één dialect is, willen we juist de rijkdom en diversiteit behouden. We stimuleren daarom projecten waarin diverse dialecten een rol spelen. Voorbeelden is de incidentele culturele subsidie ‘Streektaal’ waarmee we lokale initiatieven ondersteunen en het DoeBoek waarin dialecten uit verschillende dorpen zijn opgenomen. Zo blijven dialecten niet alleen een taalkundig erfgoed van vroeger, maar een levend en gedeeld onderdeel van de cultuur van nu.

Vraag 39: Pagina 11 Verhoging betreft met name de autonome ontwikkelingen binnen het bibliotheekwerk (zorgplicht en huisvesting) en een klein gedeelte de indexering van de subsidies voor verenigingen en stichtingen. Welk bedrag is gemoeid met de indexering van de subsidies voor verenigingen en stichtingen? Antwoord: Voor het gedeelte van subsidies voor verenigingen en stichtingen dat onder deze paragraaf valt betreft dit 20.970 euro Vraag 40: Waarom worden de Kosten van de indexering van de subsidies voor verenigingen en stichtingen niet geboekt onder 1.2 een gezond verenigingsleven? Antwoord: De kosten van de indexering worden daar geboekt waar ook de reguliere subsidies uit worden betaald. Dit is binnen programma 1 maar afhankelijk van het onderwerp kan de paragraaf verschillen. (O.a. sport en cultuur) Vraag 41: Pagina 26 Ook komt er een mobiele Jongeren Ontmoetingpslek (JOP) bij in 2026. De jeugd wordt hier d.m.v. participatie betrokken bij het bepalen van bijvoorbeeld het ontwerp, de locatie en uitvoering. Kan die JOP in alle kernen terecht komen of gaat het hier alleen over een locatie in de kern Eijsden? Antwoord: We starten in Eijsden met een pilot, dus dit hangt mede af van het verloop hiervan en de behoefte in andere kernen. Vraag 42: Pagina 26 De ontwikkelingen van aantallen leerlingen in klassen kritisch volgen 12

Nemen we in de onderzoeken van Pronexus ook de uitbreiding van het aantal woningen in de diverse kernen mee, inclusief wat dat dan betekent voor de huidige accommodaties? Antwoord: Wij verwijzen naar ons antwoord op vraag 20. Vraag 43: Pagina 36 We zetten daarnaast in op behoud van een zwembad in Eijsden en wordt – mede vanuit de verduurzamingsopgave - in deze bestuursperiode onderzoek uitgevoerd naar een toekomstbestendige exploitatievorm. Waarom staat hier expliciet Eijsden genoemd en niet Eijsden-Margraten? Antwoord: Tekstueel is dit zo opgenomen in de meerjarenbegroting 2023-2026, gebaseerd op de oorspronkelijke tekst van het bestuursakkoord en om die reden ongewijzigd opgenomen. Vraag 44: Pagina 51 In de tekst is niks vermeld over de indexering van de subsidies voor verenigingen en stichtingen. Waarom niet? Antwoord: Indexering heeft plaatsgevonden als uitvoering van de motie en daarmee direct verwerkt in de begroting. Vraag 45: Pagina 60 Waarom is er in de tabel met de kopjes “Ambitie” en “Wat gaan we ervoor doen” niks vermeld over de indexering van de subsidies voor verenigingen en stichtingen? Antwoord: Zie antwoord vraag 44.

Vanaf p. 10: We missen budgetten en beleidsvoornemens waar voorzieningen worden getroffen om de zo gewenste exponentiele bewonersgroei te voorzien van “kwaliteit van het leven”. Vraag 46: Hoe gaat de gemeente 5000 nieuwe inwoners voorzien van alles wat ze nodig hebben voor hun kwaliteit van leven zonder daar plannen en budgetten voor bereid te stellen? Antwoord: De gemeente heeft uitgesproken te willen groeien naar 30.000 inwoners. Inmiddels heeft de 13

gemeente Eijsden-Margraten 26.400 inwoners, daarmee is de beoogde groei 3.600. Daarnaast is er een toezegging gedaan om m.b.t. gebiedsontwikkeling in Eijsden nader onderzoek te doen dat onder meer antwoord moet geven op het gestelde in uw vraag. Vraag 47: Al een aantal jaar krijgen wij te horen dat o.a. de subsidieverordening en de bibliotheekvisie aankomend jaar naar de raad zullen komen en dit gebeurt keer op keer niet. Waarom niet? Kunnen wij een realistische inschatting krijgen wanneer dit wel gaat gebeuren? Antwoord: Beide beleidstukken staan gepland voor de raadsvergadering in december 2025. Zo hebben wij conform de meerjarenbegroting 2023-2026 na afloop van de subsidieperiode 2021-2024 een start gemaakt met het herijkingsproces van het subsidiebeleid. Dit resulteert in de Algemene Subsidie Verordening die op 16 december in raad ter vaststelling wordt aangeboden. Na vaststelling in uw raad starten we direct met het herijken van de verschillende subsidieregelingen. Wat betreft het beleidsplan van de bibliotheek is dit in samenwerking met de stichting Heuvellandbibliotheek en de gemeenten Vaals en Valkenburg opgepakt en uitgewerkt, waarbij de keuze is gemaakt om kwaliteit boven snelheid te laten gaan. Vraag 48: P.

14 Een inclusieve samenleving, 2de alinea: Toename taakstelling maakt dat het team specialisten wordt uitgebreid: we behalen steevast de taakstelling niet, waardoor de gemeente zelfs onder verscherpt toezicht is gesteld door de provincie. Waarom moet het team dan worden uitgebreid? Antwoord: Tekstueel is dit zo opgenomen in de meerjarenbegroting 2023-2026, gebaseerd op de oorspronkelijke tekst van het bestuursakkoord en om die reden ongewijzigd opgenomen. Destijd werdt de nieuwe inburgeringswet geimplementeerd en nieuw voor de gemeente. Het staat in dat opzicht los van de huidige situatie waarin we een achterstand in de taakstelling hebben. De inzet van specialisten is van wezenlijk belang om de statushouders welke in EijsdenMargraten verblijven goed te laten integreren, hun potentieel te benutten en hun een stabiele plek binnen onze maatschappij te laten verkrijgen. Vraag 49: P. . 19 Een gezond verenigingsleven, 2de alinea: ‘Gezien de belangrijke rol …….. het licht gehouden” Kunnen wij een actuele versie (tekstueel en inhoudelijk) ontvangen voor het onderdeel over subsidies?

14

Antwoord: Voor de raadsbehandeling van 16 december a.s. ontvangt u een raadsvoorstel inzake de nieuwe Algemene Subsidieverordening en alle benodigde bijlagen. Vraag 50: P. 45 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing Wordt het mantelzorgcompliment ooit geïndexeerd? Antwoord: Nee, het bedrag voor mantelzorgcompliment is vastgesteld in de verordening op maximaal 200 euro per huishouden. De zorgvragers ontvangen op dit moment het maximale bedrag om in te zetten als compliment voor hun mantelzorger(s). Vraag 51: Waarom wordt er geen aandacht geschonken in de begroting aan femicide (in GIA evenmin), veiligheid voor vrouwen (bv OR, zoals de provincie met OV doet), dakloosheid (ETHOS), polarisatie en extremisme en meer maatschappelijk actuele thema’s? Antwoord: Extreme vormen van criminaliteit en geweld worden in samenwerking met het Openbaar Ministerie en het RIEC opgepakt. Denk hierbij aan criminaliteit zoals femicide, mensenhandel en (anti-institutioneel) extremisme. De aanpak voor dakloosheid is onderdeel van het beleidsplan Zicht op Thuis dat eerder dit jaar verlengd werd binnen de regio Maastricht-Heuvelland. Als gemeente vragen wij in het kader van bewustwording regelmatig aandacht voor deze thema's via onze communicatiekanalen. Dit doen we in lijn met de landelijke campagnes bijvoorbeeld: Orange the World week, de wereld thuisloze mensen dag en de week tegen mensenhandel.

Vraag 52: P. 52 Tegel ‘Inzetten op beschermen, ……… materieel en immaterieel erfgoed’. Alinea 1 Er wordt melding gedaan van “levend materieel erfgoed”. Wat is dat? Antwoord: Met “levend materieel erfgoed” bedoelen we dat gebouwen, monumenten en andere tastbare cultuurhistorische plekken niet alleen worden behouden, maar ook daadwerkelijk gebruikt en verbonden blijven met het dagelijks leven van onze inwoners en bezoekers. Erfgoed blijft zo onderdeel van het dagelijks leven en draagt bij aan identiteit en leefkwaliteit. • •

Immaterieel erfgoed verwijst naar tradities, gebruiken, streektaal en oude ambachten die van generatie op generatie worden doorgegeven. Levend (of levendig) materieel erfgoed gaat over het zichtbaar en betekenisvol houden van gebouwen en monumenten door ze te verbinden met inwoners, activiteiten en initiatieven.

15

Dit doen we door samen te werken met inwoners, verenigingen en eigenaren. Een voorbeeld is de Open Monumentendag, waarbij monumenten tot leven worden gebracht met verhalen, rondleidingen en activiteiten die bewoners en bezoekers met het erfgoed verbinden. Vraag 53: Waarom wordt er niets gemeld aangaande monumenten, rijks- dan wel gemeentelijk. Hoe kan dit in onze gemeente, zo rijk aan rijksmonumenten en een gemeentelijke monumentenlijst in wording? Antwoord: De cultuurvisie richt zich vooral op de samenhang tussen kunst, cultuur en samenleving. Het is daarom geen technisch document over monumentenbeleid, maar een strategisch kader dat richting geeft aan samenwerking, participatie en beleving. Monumentenzorg blijft daarbij onverminderd belangrijk en wordt daarom verder uitgewerkt in een aparte erfgoednota. Binnen het uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur worden monumenten verbonden aan actuele thema’s zoals educatie en beleving. Zo zorgen we ervoor dat onze monumenten niet alleen worden beschermd, maar ook beleefd, gebruikt en doorgegeven aan volgende generaties. Vraag 54: Er zou een Nota monumentenzorg of zoiets in de maak zijn. Hoe is de stand van zaken en wanneer kunnen we die tegemoet zien? Antwoord: Het concept van de erfgoedagenda wordt binnenkort besproken in een workshop met de raadscommissie of gemeenteraad.

Aan de hand van stellingen wordt het ambitieniveau van de raad getoetst. Omdat in maart 2026 nieuwe gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, zal het vaststellen van het ambitieniveau (in juni 2026) gebeuren nadat de nieuwe raad is beëdigd. Uitwerking en vaststelling beleid De erfgoedagenda wordt uitgewerkt tot een uitvoeringsprogramma, waarin wordt aangegeven hoe het erfgoedbeleid gerealiseerd wordt. De acties worden specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden (SMART) geformuleerd. De uitgangspunten uit de workshops en het uitvoeringsprogramma worden vervolgens verwerkt in de Erfgoednota, die samen met het uitvoeringsprogramma ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Het is de bedoeling dat het erfgoedbeleid in oktober 2026 door de raad wordt vastgesteld.

16

Vraag 55: Financieel: er wordt € 87.610,- uitgetrokken voor subsidies Kunst en Cultuur. Graag een lijst met waaraan die subsidies worden verleend. Antwoord:

Onderwerp

Bedrag 2026

Adoptie Graven

€ 8.550,00

Carnaval

€ 10.850,00

Cultureel

€ 10.670,00

Dans

€ 3.870,00

Heemkunde

€ 7.250,00

Jeugd- en Jongerenwerk

€ 3.280,00

Jonkheid

€ 5.530,00

Natuur

€ 5.370,00

Oranjecomite

€ 2.560,00

Schutterij

€ 22.980,00

Sint Nicolaas

€ 5.250,00

Wegkruisen

€ 1.450,00

Totaal Subsidies Kunst en Cultuur

€ 87.610,00

17