01 CDA Algemene beschouwingen.docx

Erwin Debie • vlag hangt er goed bij • Eijsden Margraten is (al jaren) financieel gezond en (nog veel belangrijker)

overwegend gaat het goed met onze mensen. • Dat is op zich een compliment aan college, raad en apparaat, dank daarvoor • Veel mensen zijn tevreden over de het reilen en zeilen in onze gemeente. De verenigingen, de bedrijven en de dienstverlening van de gemeente. De buitenruimte ligt er overwegend verzorgd bij • Zo worden de diensten binnen het sociaal domein hoog gewaardeerd. Dat gold al voor jeugd en WMO en sinds kort is ook weer de sociale dienst weer terug in onze organisatie. Onze complimenten voor deze overgang van SZMH naar EM. • Verder heeft de gemeente goed en fair geacteerd in de coronacrisis. Het op CDA initiatief gevormd COVID-fonds heeft voor goede initiatieven en bijdrages geleid wat niet wil zeggen dat er niemand geleden heeft onder de pandemie. We verwachten dat college vinger aan de pols houdt en waar nodig wederom acteert • Ook complimenten voor (regionale) aanpak tijdens watersnood. EM is redelijk de dans ontspringen., desondanks voor bijna 2 euro schade. • Begroting: financieel ziet het er goed uit. Een sluitende begroting binnen de afspraken zoals die in het raadsakkoord zijn gemaakt met nagenoeg gelijkblijvende lasten. • Ook duidelijk dat de ruimen onze begroting eigenlijk voor 98% bepaald wordt door het Rijk. Obv circulaires van vorig jaar zijn diverse besparingen vervelende vastgesteld (mantelzorgcompliment, onderhoud sportvelden o.a.) en o.b.v.

circulaires van dit jaar kunnen ze weer worden teruggedraaid. En nu zit iedereen weer met de onverzekerden van een nieuw kabinet en nieuwe circulaires. Het model van de financiële verhouding tussen Rijk en gemeente heeft zijn langste tijd gehad. • En hoewel fracties in september wat inbreng hebben gehad is de procedure om te komen tot begroting wederom bedroevend. • Tegelijkertijd is het stuk weinig concreet. Honderden vragen werden gesteld omdat wollige teksten vaak meer vragen oproepen dan antwoord geven. En ook die antwoorden waren vaak vaag en ontwijkend, daar kunnen we niet tevreden over zijn. Zo neem je de raad niet serieus. En overdag serieus nemen gaan ook de volgende 2 sprekers.

1

Nadine Huids De burger in positie. • Anders Durven Doen; waar zat de nadruk op bij deze 3 woorden in het bestuursakkoord? o Zit in het in vooral het anders willen of moeten doen? o Of zit het in het Durven? De durf om het doen, fouten te maken, te leren en weer op te pakken o Of zit het in het Doen? het gewoon simpelweg doen. • We weten WAAROM we het anders willen of moeten doen. Zie het onderzoek van Necker en Naem. Maar blijven hangen in het hoe, wat en wanneer en lopen daarmee weer voorbij aan de noodzaak we WAAROM we het anders durven doen moeten. Nu daadkrachtig en zorgvuldig. Wat wilden me met het coalitie akkoord bereiken? Necker van Naem bevestigd dat er niets aan de hand is, maar dat de communicatie plat gezegd niet goed is. Erwin geeft aan dat het objectief gezien in EM heel erg goed gaat. We doen ons zelf tekort door niet goed met burgers te praten, te overleggen. Op de gevel van dit gebouw staat NIET “gemeentehuis”, maar “Huis van de burger”. En toch vergeten we die steeds. Het zijn de raadsleden die met burgers praten, die ervoor zorgen dat speelplaatsen aangelegd worden. Dat brieven beantwoord moeten worden. Ook dat is onze taak, maar dat moet niet de hoofdmoot worden. Daar is een college en de ambtelijke organisatie voor en het is onze taak er op toe te zien dat dit functioneert. Een belangrijk onderdeel is de burger in positie brengen.

Dat daagt de raad en het bestuur uit te innoveren. ➢ De raad, maar in deze vooral de burger in positie brengen, proactief, met duidelijke en heldere communicatie, informatie, zeggenschap en inbreng. o Dat betekent het streven naar een excellente klantgerichte dienstverlening op orde brengen zoals al aangedragen in 2018. o Dat betekent gewoon, heel simpel, een duidelijk antwoord krijgen, bereikbaar zijn, teruggebeld worden, antwoord krijgen op je ingezonden brief (en dan bedoelen we niet de ontvangstbevestiging), het managen van wat kan de burger verwachten. o We zien dat het dienstverleningsconcept verder wordt uitgerold met serviceformules en een klantrespons systeem. Daarbij wordt het organisatieplan TOEM in uitvoering gebracht. Het financiële overzicht hoe en wat hiervoor wordt ingezet is niet helder terug te vinden in de begroting. Wanneer is het dienstverleningsconcept volledig uitgerold en wat is daar aan capaciteit en investering voor nodig. Gaan we het daarmee zorgvuldig en nu redden? ➢ De burger in positie brengen betekent ook; Burgerparticipatie intensiever en serieuzer oppakken. Leren van de trajecten zoals buitengewoon buitengebied maar ook participatie toepassen bij de zogenaamde niet voor de hand liggende projecten of plannen. Hiervoor is voor 1 jaar een tijdelijke uitbreiding aangesteld.

Waarom nu pas weer? En waarom niet anticiperen op structureel? Zeker gezien de wens en noodzaak aangesteld door de raad in het bestuursakkoord en de 2daagse vorige jaar?

2

➢ De burger faciliteren betekent ook fysiek bereikbaar zijn. In tegenstelling tot wat in de begroting staat: ‘dat we het fysieke servicepunt in Eijsden in stand zullen houden’ ontstaat er twijfel uit de beantwoording van de vragen. o Door het centraliseren van de dienstverlening vanuit 2 vestigingen hoeft dit niet meer aan de orde te zijn. o Motie. •

Dat brengt ons terug naar de vraag Waarom doen we dit? Omdat burgers graag betrokken willen zijn. Ze gehoord willen zijn. Response willen krijgen. Bereikbaar willen zijn. serieus genomen worden. het wordt tijd dat we dat gaan doen. (aan grote wollige verhalen hebben we niks, doen!)

Armand Opreij

De gemeenteraad in positie Necker van Naem vindt onze raad niet kritisch genoeg. Het college mag actiever en intensiever onderbouwingen en overwegingen delen met de raad. Besluiten worden liever in de beslotenheid van het college genomen. Besluitvorming over beleidszaken en onderwerpen die ertoe doen, hoort hier in de raadszaal thuis. Een actiever verantwoording naar de raad, in de openbaarheid waar plaats is voor debat. Dat is onze boodschap in deze eerste termijn. Als de rol van de raad niet serieus wordt genomen, raken niet alleen de verhoudingen tussen college en raad verstoord. Maar het leidt ook tot irritaties en onbegrip binnen de raad onderling, omdat het niet meer over de inhoud gaat, maar eindeloos over procedures wordt gesproken en het college bestookt wordt met een overvloed aan vragen omdat het zelf geen actieve verantwoording afgelegd. College en leiding van de ambtelijke organisatie moeten er meer dan nu het geval is, voor zorgen om besluiten naar de raad te brengen en daar verantwoording af te leggen. Twee voorbeelden, het eerste is het wegenbeleidsplan, of het ontbreken daarvan. In de begroting wordt een budget opgevoerd van 7 miljoen voor wegen. Dus het gaat om nogal wat. Maar het college vindt het niet nodig om met het wegenbeleid naar de raad te komen.

Het nieuwe wegenbeleidsplan 2021-2024 wordt op 16 maart 2021 in de beslotenheid van het college vastgesteld. Voor het eerst gaat dit niet naar de raad, die bevoegd is op grond van art. 108 en art. 147 Gemeentewet, art. 4 lid 81 Algemene wet bestuursrecht en de bepalingen van art. 12 BBV. Wij zijn de enige gemeenteraad in Nederland die niet besluit over het wegenbeleidsplan. De reden is een lachwekkend. Er zouden geen veranderingen van beleid aan de orde zijn. Een keuze voor geen verandering, is ook een keuze. Maar als niets veranderd, waarom verhoogt u dan het budget met 1,4 miljoen structureel? Het budget voor onderhoud is zelfs verdriedubbeld! Van 5 ton naar 1,5 miljoen: dat is buitensporig. (Als u het niet gerealiseerd krijgt, leidt het tot lucht in de begroting, of het wordt als vrije ruimte gebruikt om projectbudgetten te verdubbelen zoals bij de Dorpstraat in St Geertruid. Beide zijn onwenselijk.) U begrijpt dat de raad geen blanco check van 7 miljoen gaat afgeven. Wij zullen in tweede termijn een amendement indienen om de budgetten naar reële proporties terug te brengen. Mocht u in de praktijk toch meer geld nodig hebben, dan komt u gewoon naar de raad en vraagt u onderbouwd om

3

meer krediet. Wij vergaderen maandelijks, de deur staat altijd open en besluiten worden in alle rationaliteit en redelijkheid genomen. Om de raad meer te betrekken bij de inhoud en de besteding van het wegenbudget, vragen we om voortaan het Meerjareninvesteringsplan aan de raad voor te leggen, en om reconstructies van meer dan 5 ton naar de raad te brengen. Woningcrisis. Vorig jaar kwam het gouvernement met de ‘Limburgse versnellingsagenda’. Hoe zit het met de gemeentelijke versnellingsagenda? Welke plannen heeft u bij het provinciebestuur op de versnellingsagenda gezet? Bij de behandeling van de woonvisie op 23 april 2019 heeft de raad u unaniem opgedragen om de eerste twee bestemmingsplannen in Oost-Maarland en Mheer in 2020 naar de raad te brengen. We zijn inmiddels ruim 2,5 jaar verder, en nog steeds heeft de raad geen bestemmingsplan gezien. Met art. 36 vragen hebben we u opgeroepen om verantwoording af te leggen aan de raad. Tot op heden geen resultaat. Als de raad opdracht geeft, dan moeten wij erop kunnen vertrouwen dat het college daar uitvoering aan geeft. Als dat zoals hier niet gebeurd, zorgt dat voor wantrouwen en zet dat de bestuurlijke verhoudingen onnodig onder druk.

4