[R26.035] Raadsvoorstel – Innovatief energiesysteem Stokkelsche Akker

*R26.035*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

7 juli 2026 16 juni 2026 26 mei 2026

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

EBE

Jcor11 & Cper01 Z25000407

Onderwerp Innovatief energiesysteem gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker Voorstel De raad voor te stellen: 1. Geen innovatief energiesysteem op te nemen in de scope van de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker; 2. Het college de opdracht te geven een vervolg te geven aan het concept van (elementen uit) een innovatief energiesysteem voor toekomstige gebiedsontwikkelingen. Inleiding/aanleiding In juli 2024 heeft de gemeenteraad het ruimtelijk kader voor de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker vastgesteld en voorkeursrecht gevestigd op de gronden van het plangebied. Vanaf dat moment heeft de gemeente 3 jaar de tijd om een omgevingsplan vast te stellen om het voorkeursrecht te verlengen. In navolging van dat besluit is er onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van het plan en zijn op het gebied van archeologie, verkeer en ecologie (voor)onderzoeken uitgevoerd en is een financiële doorrekening gemaakt op basis van een stedenbouwkundig telmodel. Gezien de voorkeur van de gemeente om regie over de ontwikkeling te voeren, is gestart met het opstellen van een gebiedsconcept (inclusief bijbehorende omgevingsdialoog) en het voorbereiden van de wijziging omgevingsplan.

Vanaf begin 2025 hebben er, op initiatief van KempenEnergie, gesprekken plaatsgevonden over hun initiatief om te onderzoeken hoe nieuwbouwwijken netbewuster gebouwd kunnen worden en daarmee zelfvoorzienender kunnen worden op het gebied van energie. Het college van B&W heeft in april van dat jaar besloten medewerking te verlenen aan dit burgerinitiatief (KempenEnergie) en onderzoeksgeld ter beschikking te stellen. Er is gekozen om hiervoor aan te sluiten bij de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker, mede in verband met de fase in de planvorming en de omvang van de gebiedsontwikkeling die zorgt voor schaalvoordelen. Vervolgens is er in opdracht van KempenEnergie en in samenwerking met de gemeente Eersel een variantenstudie uitgevoerd. Aan de voorkant van het proces zijn twee kaderstellende ambities opgesteld voor het te ontwerpen energiesysteem: a. Het energiesysteem moet op jaarbasis 70% zelfvoorzienend zijn. Door op wijkniveau maatregelen te nemen om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, moet met de jaarlijkse opwek van zonnepanelen voor een groot deel in de jaarlijkse energievraag worden voorzien. b. De piekbelasting van de gehele gebiedsontwikkeling op het elektriciteitsnet moet met minimaal 70% worden teruggebracht in vergelijking met een reguliere woonwijk op basis van individuele warmtepompen. In januari jl.

heeft het college, op basis van de uitgevoerde studie, een voorkeursvariant aangewezen en de opdracht gegeven om de haalbaarheid van dit energieconcept verder te onderzoeken. Voor dit haalbaarheidsonderzoek zijn vier sporen gehanteerd: 1. Technische haalbaarheid: De gekozen voorkeursvariant wordt door een ingenieursbureau verder uitgewerkt en geoptimaliseerd in een schetsontwerp. Dit spoor geeft inzicht in de R26.035 Pagina 1 van 9

ruimtebehoefte, de impact van dit energiesysteem op het elektriciteitsnet en de betaalbaarheid van het initiatief; 2. Planologische haalbaarheid: Gemeentelijke ambities moeten uiteindelijk planologisch worden verankerd in het omgevingsplan. We hebben juridisch-planologisch advies gevraagd of dit mogelijk is, en zo ja, hoe we dat het beste kunnen organiseren; 3. Organisatorische haalbaarheid: Een collectief energiesysteem vraagt ook om een organisatievorm voor beheer en exploitatie. Als onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek hebben we de verschillende organisatievormen verkend en een conclusie getrokken welke (combinatie van) organisatievormen het beste toepasbaar zijn; 4. Financiële haalbaarheid: Uiteindelijk hebben keuzes in de andere sporen ook financiële implicaties. Een eventuele onrendabele top moet gedekt worden. Als onderdeel van dit spoor zijn daar verschillende opties voor verkend en ook mogelijke subsidies in kaart gebracht. Dit proces moest uiteindelijk resulteren in een besluitvormingstraject richting de gemeenteraad. Het is namelijk aan de gemeenteraad om te besluiten of het wenselijk is om het innovatieve energiesysteem al dan niet toe te voegen aan de scope van de gebiedsontwikkeling. Dit raadsvoorstel bevat beknopt de argumenten, risico’s en alternatieven.

In bijlage 1 wordt uitgebreider verslag gedaan van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek en de stappen die daarvoor zijn doorlopen. Wettelijk en/of beleidskader De Energiewet bepaalt de spelregels voor hoe de energiemarkt is georganiseerd en gereguleerd in Nederland. De Energiewet is op 1 januari 2026 in werking getreden en bevat ook nieuwe regelingen over bijvoorbeeld energiegemeenschappen. De Wet collectieve warmte (Wcw) stelt regels om de ontwikkeling van nieuwe warmtenetten te vergemakkelijken en zo de energietransitie te bevorderen. Daarnaast moet de wet betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid van collectieve warmtelevering waarborgen. Verder is ook opgenomen dat bij grotere warmtenetten (vanaf 1500 aansluitingen) er sprake moet zijn van een publiek meerderheidsaandeel. Ten slotte regelt de wet de mogelijkheid voor publieke partijen om een warmtebedrijf op te richten om te voorzien in het publieke meerheidsaandeel en daarmee een rol te nemen in de warmtelevering. De Omgevingswet bundelt de regels voor ruimtelijke ordening, bouwen, milieu en leefomgeving. Daarmee is de Omgevingswet kaderstellend voor ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de nieuwbouwwijk Stokkelsche Akker. In het uitvoeringsprogramma energie 2026 is het pilotproject voor een innovatief energiesysteem Stokkelsche Akker ook opgenomen als project waar dit jaar uitvoering aan wordt gegeven.

Argumenten 1.1. Voor de toekomstige bewoners van Stokkelsche Akker zijn de kosten van een innovatief energiesysteem hoger in vergelijking met reguliere nieuwbouw met individuele warmtepompen (financiële haalbaarheid).1 Als onderdeel van het schetsontwerp zijn door ingenieursbureau DWA de eindgebruikerskosten 1 Het is belangrijk om aan te geven dat de informatie onder de business case en eindgebruikerskosten is gebaseerd op

eerste inschattingen. DWA is gevraagd om een schetsontwerp te maken en door te rekenen met de daarbij horende onzekerheidsmarges. De cijfers die worden gepresenteerd, geven een eerste beeld om de energieconcepten met elkaar te kunnen vergelijken, maar dit geeft nog niet de daadwerkelijke kosten op basis waarvan het gerealiseerd kan worden.

R26.035 Pagina 2 van 9

inzichtelijk gemaakt.2 Het innovatieve energiesysteem kost aanzienlijk meer dan de referentievariant met individuele warmtepompen. Het gaat om respectievelijk ca. € 41,5 miljoen euro (met € 6 miljoen herinvestering) bij een innovatief energiesysteem en een investering van ca. € 12,3 miljoen (met € 9 miljoen herinvestering) voor traditionele bouw met individuele warmtepompen. Ondanks het feit dat het innovatieve energiesysteem ook financiële voordelen (zoals lagere energiekosten) heeft, compenseert dit de meerprijs van het innovatieve energiesysteem niet. De te verwachte eindgebruikerskosten voor de toekomstige bewoners van Stokkelsche Akker vallen bij het innovatieve energiesysteem dan ook hoger uit in vergelijking met het referentiescenario. Bij het innovatieve energiesysteem zijn de gemiddelde jaarlijkse kosten volgens de modellering van DWA € 3.933,- per huishouden per jaar en in het referentiescenario met de individuele warmtepomp € 2.922,-. Er is gezocht naar mogelijkheden om het energiesysteem betaalbaar te maken. Het verhogen van de woningprijzen is niet eenvoudig en maakt dat we minder betaalbare woningen kunnen bouwen. Dit geeft weinig ruimte om hier extra kosten voor het energiesysteem in op te nemen. Daarnaast is onderzoek gedaan naar mogelijke subsidies maar is ook op dat vlak nog veel onduidelijk en zijn er op voorhand weinig garanties te geven.

Ten slotte is het mogelijk om als gemeente in te stappen of een andere partij bereid te vinden om hier een bijdrage aan te leveren. De gemeente zal een aanzienlijke bijdrage niet kunnen dragen en het is nog niet zeker in welke vorm de provincie (bijvoorbeeld met het Regionaal Warmtebedrijf) in dit soort projecten kan instappen. Op basis van de uitgevoerde analyse is een collectief energiesysteem op dit moment niet financieel haalbaar binnen de huidige uitgangspunten van de gebiedsontwikkeling. De investeringskosten van in totaal ruim € 47 miljoen over 30 jaar liggen aanzienlijk hoger dan het referentiescenario met individuele warmtepompen. Als er een vervolg wordt gegeven aan dit initiatief is het belangrijk om te zoeken naar een optimalisatiepunt tussen ambitie en betaalbaarheid. 1.2. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk voor welke subsidies een dergelijk innovatief energiesysteem in aanmerking kan komen. Als onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek is ook een verkennende subsidiescan uitgevoerd (zie bijlage 5) om in kaart te brengen of een deel van de kosten hierdoor kunnen worden gedekt. In de subsidiescan zijn een aantal subsidies opgenomen waar een innovatief energiesysteem, of onderdelen daarvan, voor in aanmerking kunnen komen. Hieronder zijn enkele Europese en nationale subsidies waaruit mogelijk bijdragen kunnen worden verwacht.

Echter, aangezien de bouw van de nieuwbouwwijk naar verwachting pas over enkele jaren start, is nog onduidelijk in hoeverre we ook tegen die tijd daadwerkelijk aanspraak kunnen maken op deze subsidies. Deze onzekerheid komt mede vanuit het feit dat niet zeker is of de subsidieregelingen blijven bestaan en of de voorwaarden veranderen. 1.3. Wet- en regelgeving op het gebied van energie en warmte is nog in ontwikkeling en daarmee is het juridische speelveld nog in beweging (planologische en organisatorische haalbaarheid). De energie- en warmtetransitie komen steeds meer op stoom en dat vraagt om een verdere doorontwikkeling van wet- en regelgeving. Hier zijn de afgelopen jaren belangrijke stappen in gezet en recent is nieuwe wetgeving in werking getreden. Denk daarbij aan de nieuwe Energiewet en Wet collectieve warmte. Een kenmerk van innovatie is om buiten de gebaande paden te denken, maar dan moet de wet- en regelgeving daar wel klaar voor zijn. We hebben in het innovatieproces tot op heden gemerkt dat er ook in de wet- en regelgeving nog een aantal cruciale onderdelen niet helemaal zijn uitgekristalliseerd. Denk daarbij aan: • de beperking die in de Energiewet (art. 6.12) is opgenomen voor gemeenten om te sturen op het energiesysteem. Er moet nog door het ministerie van Klimaat en Groene Groei een

2 Eindgebruikerskosten zijn de totale kosten die de toekomstige bewoners van Stokkelsche Akker voor energie betalen.

Daarbij gaat het om de kapitaalslasten, beheer & onderhoud en energiekosten.

R26.035 Pagina 3 van 9

Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) worden opgesteld waarin wordt aangegeven waar decentrale overheden precies op mogen sturen; • de Energiewet waarin regels zijn opgenomen over energiegemeenschappen. Echter, vanwege het nieuwe aspect van de wet zijn er ook nog onderdelen die verdere uitwerking behoeven; • de onduidelijkheid die nog heerst over het prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM), de vraag welke woningbouwinitiatieven nog gebruik kunnen maken van de gereserveerde capaciteit en de vraag of het mogelijk is om met een congestieverzachtende woonwijk sneller een aansluiting te kunnen krijgen op het elektriciteitsnet. Als gevolg van veranderende wet- en regelgeving is er nog weinig jurisprudentie beschikbaar. Een eventuele keuze voor een innovatief energieconcept is, in verband met de beperkte jurisprudentie, een risico als er (hoger) beroep wordt aangetekend tegen het vastleggen van de ambitie in het omgevingsplan. 1.4. Er is onvoldoende tijd in de planning van de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker om de nog bestaande onduidelijkheden over het innovatieve energiesysteem volledig uit te werken, waarmee op dit moment de haalbaarheid nog niet is aangetoond. Er zijn binnen enkele maanden belangrijke stappen gezet in het onderzoeken van de haalbaarheid en verder brengen van het innovatieve energiesysteem.

Zo is het energieconcept verder geoptimaliseerd, is duidelijk dat een dergelijke ambitie waarschijnlijk planologisch kan worden geborgd en meer inzicht over organisatorische haalbaarheid van een dergelijk systeem. Tegelijk moet ook worden geconstateerd dat er nog enkele belangrijke punten onbeantwoord zijn. Denk daarbij aan de wijze waarop een en ander georganiseerd wordt (met daarin de rol van de gemeente), hoe de meerkosten van een innovatief energiesysteem kunnen worden gefinancierd, of, en zo ja, de wijze waarop publiekrechtelijk kostenverhaal kan plaatsvinden en hoe een optimaal punt valt te bereiken tussen ambitie en betaalbaarheid. Er is hier sprake van een zeer innovatief onderzoek, waarbij de gemeente Eersel voorop loopt in het land door energie en warmte integraal te benaderen. Het is logisch dat bij pionieren risico’s op de weg komen, maar er moet steeds afzonderlijk worden bepaald of de risico’s acceptabel zijn en dat is wat betreft het college bij deze gebiedsontwikkeling niet het geval. We constateren dat er in de lopende planning van de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker onvoldoende ruimte is om deze zaken verder uit te zoeken. In verband met het gevestigde voorkeursrecht moet uiterlijk in juni 2027 een omgevingsplan door de gemeenteraad worden vastgesteld om het voorkeursrecht te verlengen.

Daarvoor is het nodig om een gebiedsconcept vast te stellen en op basis daarvan de ontwerpwijziging van het omgevingsplan ter inzage te leggen. Gezien de benodigde voorbereidingen dient daarom een besluit te worden genomen over het wel of niet opnemen van het innovatieve energiesysteem in dat proces. Daarom heeft het college met de huidige beschikbare kennis de afweging gemaakt dat het plan van een innovatief energiesysteem nu nog te ‘groen’ is om aan deze lopende gebiedsontwikkeling toe te voegen. De voortgang in de huidige ontwikkeling met de beoogde start van de aanleg van de nieuwe wijk in 2028 prevaleert wat het college betreft. Het risico dat we mogelijk helemaal geen elektriciteitsaansluiting krijgen, accepteren we voor nu. Een traject voor prioritering van projecten en netbewust bouwen is inmiddels in MRE-verband opgestart. 2.1. Door aandacht te houden voor het ‘innovatieve energiesysteem’, blijft de kennis beschikbaar en kunnen we het gebruiken bij toekomstige gebiedsontwikkelingen. Met het doorlopen van dit innovatieve traject hebben we samen met KempenEnergie veel expertise en kennis opgedaan over innovatieve energiesystemen en congestieverzachtende woonwijken. We moeten ervoor zorgen dat we deze kennis behouden en bij een toekomstige gebiedsontwikkeling toegepast kan worden. R26.035 Pagina 4 van 9

2.2. Er worden duidelijke onderzoeksvragen geformuleerd om een innovatief energiesysteem in de toekomst mogelijk toepasbaar te maken voor gebiedsontwikkelingen. Eén van de argumenten om het innovatieve energiesysteem nu niet aan de scope van de gebiedsontwikkeling van Stokkelsche Akker toe te voegen, zijn de kosten die hoger uitvallen dan aan de voorkant is voorzien. Daarom willen we de komende tijd verder met KempenEnergie onderzoeken of we een balans kunnen vinden tussen ambitie en betaalbaarheid voor toekomstige gebiedsontwikkelingen. Dit doen we onder meer door een optimalisatiepunt te zoeken tussen ambitie en betaalbaarheid. Daarnaast hebben we in dit traject steeds gesproken over een integraal energiesysteem. We willen uitzoeken wat de impact is van verschillende elementen van het energiesysteem op de mate van zelfvoorzienendheid en de vermindering van de benodigde aansluitcapaciteit. Dit moet leiden tot meer inzicht in de kosten en impact van verschillende maatregelen op de mate van zelfvoorzienendheid en reductie van het benodigde piekvermogen. Denk daarbij in ieder geval aan maatregelen als de buurtaccu, het warmtenet, slimme aansturing van zonnepanelen en de warmtebuffer. Deze analyse kan vervolgens ook worden gebruikt als input voor het nog op te stellen Warmteprogramma. Hierin kunnen ook beleidsmatige keuzes over warmtevoorziening in nieuwbouw worden opgenomen.

Alternatieven 1. Het innovatieve energiesysteem wel toe te voegen aan de scope van de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker. De krapte op het elektriciteitsnet wordt steeds nijpender en de impact wordt steeds groter. Er staan steeds meer bedrijven op de wachtlijst en door het nieuwe prioriteringskader gaat binnenkort ook de gereserveerde capaciteit voor nieuwbouwontwikkelingen komen te vervallen. De netcongestie wordt veroorzaakt doordat er meer aanbod aan of vraag naar elektriciteit is dan het elektriciteitsnet kan leveren. De reguliere bouwmethoden, vooral in landelijke gemeenten, versterken deze piek op het elektriciteitsnet aangezien de piekvraag in de ochtend en avond wordt vergroot. Deze situatie vraagt om congestieverzachtende woonwijken en hier maken bijvoorbeeld de provincie Noord-Brabant, de Metropoolregio Eindhoven en Enexis zich dan ook hard voor. Er kan voor gekozen worden om het innovatieve energiesysteem wel toe te voegen aan de scope van de gebiedsontwikkeling. Dat betekent dat de vragen die momenteel onbeantwoord zijn en de risico’s zoals bovenstaand zijn geschetst, geaccepteerd dienen te worden. Voor de planning van de gebiedsontwikkeling betekent dit naar inschatting een vertraging van 9-15 maanden.

Om vervolg te geven aan de gebiedsontwikkeling is duidelijkheid nodig dat de vereiste middelen voorzien van dekking en de uitvoerbaarheid daarmee gegarandeerd is. Vanwege de relatie tussen kosten en het systeem, kan pas na deze duidelijkheid worden bepaald wat de ruimtelijke implicaties zijn en dus welke aanpassingen van het gebiedsconcept nodig zijn. Vanwege de vertraging zal het voorkeursrecht komen te vervallen, wat ervoor zorgt dat de kans op verkoop van de gronden aan derde partijen groter wordt. De ervaring leert dat de waarde waartegen gronden worden verworven bovendien hoger liggen dan bij verwerving door de gemeente van toepassing is. De financiële haalbaarheid van de gebiedsontwikkeling komt daardoor onder druk te staan. Daarnaast wordt de mogelijkheid om via grondeigenaren regie te voeren op het realiseren van publieke ambities kleiner. 2. Het omgevingsplan vaststellen zonder planologische regels om het innovatieve energiesysteem te verankeren, met mogelijkheid via een delegatieopdracht en voorbeschermingsregels om dit op een later moment alsnog toe te voegen. Als onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek is aan Haskoning en Holla gevraagd om te inventariseren welke mogelijkheden er zijn om als gemeente de planning voor het voorkeursrecht te halen en op een later moment de ambitie van een innovatief energiesysteem alsnog toe te voegen.

Als de gemeente het innovatieve energiesysteem op een later moment R26.035 Pagina 5 van 9

alsnog wil toevoegen aan het omgevingsplan met een energieprestatienorm, kan dit middels een voorbereidingsbesluit en delegatieopdracht. Dit wordt gelijktijdig met de wijziging van het omgevingsplan vastgesteld. Het voorbereidingsbesluit zorgt ervoor dat ontwikkelaars voor een periode van maximaal 18 maanden na vaststelling van het omgevingsplan niet kunnen beginnen met bouwen. In deze periode kan het college het innovatieve energiesysteem voor Stokkelsche Akker nader uitwerken en zoeken naar een optimalisatie tussen ambitie en betaalbaarheid om vervolgens de planregels met een omgevingsplanwijziging toe te voegen aan het omgevingsplan. Zo kan de deadline voor het verlengen van het voorkeursrecht worden gehaald en het energiesysteem op een later moment worden toegevoegd aan het omgevingsplan. Dit alternatief heeft ook enkele kanttekeningen. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) staat nog niet toe dat twee parallelle omgevingsplanwijzigingen tegelijk worden doorlopen. Dat houdt in dat niet tegelijk een omgevingsplanwijziging via de raad kan lopen als een gedelegeerd wijzigingstraject via het college. Ook organisatorisch is het lastig om twee wijzigingen tegelijkertijd te regelen. Het is lastig om de wijzigingen te vergelijken en te controleren of die niet verkeerd op elkaar inwerken.

Daarnaast creëert dit alternatief onduidelijkheid richting initiatiefnemers die actief zijn in het plangebied, omdat de gemeente geen duidelijkheid schept over de verwachtingen en ambities die ze voor het plangebied heeft. Er worden dan achteraf nog aanpassingen doorgevoerd in het gebiedsconcept. Ontwikkelende partijen zullen voor de nadelige gevolgen voor wat betreft het financiële rendement gecompenseerd willen worden. Risico’s 1.1. Het is onduidelijk of er voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar is om nieuwbouwontwikkelingen aan te sluiten. Het nieuwe prioriteringskader van de ACM bepaalt hoe schaarse netcapaciteit wordt verdeeld. Woningbouwontwikkelingen zijn onderdeel van categorie 3 ‘maatschappelijke behoeften’ en zijn daarmee de laagste prioriteringscategorie. Het is nog onduidelijk of de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker voldoende gevorderd is om aanspraak te maken op de gereserveerde capaciteit voor woningbouw voordat deze vervalt. Daarna worden initiatieven op de wachtlijst geplaatst en moet er eerst nieuwe capaciteit beschikbaar komen, voordat initiatieven (op volgorde van de prioritering op de wachtlijst) weer worden aangesloten. Er is in de regio een substantiële uitbreiding van het elektriciteitsnet voorzien.

3 Mocht er geen aansluiting worden verstrekt, heeft dit ook consequenties voor alle andere projecten die nog in voorbereiding zijn om te voldoen aan de opgave van 2.750 woningen tot 2040. Hiervoor moet op een gegeven moment een bredere oplossing worden gevonden voor de gehele regionale woningbouwopgave. 1.2. Innovatieve voorsprong richting Enexis, de regio en andere gemeenten verliezen we. De gemeente Eersel heeft met het haalbaarheidsonderzoek op dit moment een innovatieve voorsprong op het gebied van energie en gebiedsontwikkeling. We nemen deel aan het innovatieve Joule4Joule-traject van Enexis, waarin we actief samenwerken met de netbeheerder aan nieuwe oplossingen voor de veranderende energievraag in woonwijken. Binnen dit programma hebben we periodiek overleg met de innovatiemanager van Enexis. In deze gesprekken verkennen we samen welke technische en organisatorische mogelijkheden er zijn om ons project zo slim en toekomstbestendig mogelijk te ontwikkelen, met name op het gebied van netcapaciteit, energieverdeling en duurzame opwekking. Tegelijk werkt Enexis op dit moment aan een pilot voor congestieverzachtende woonwijken waarvoor dit project mogelijk 3 Zie voor meer informatie hierover de raadsinformatiebrief die op 1 april jl. aan de gemeenteraad is verstuurd.

R26.035 Pagina 6 van 9

in aanmerking komt. Onze aanpak is inmiddels ook breder opgemerkt. Zo is er op verzoek van de provincie een presentatie gegeven op een bijeenkomst over netbewuste nieuwbouw, waarin we onze aanpak en werkwijze hebben toegelicht. Ook hebben we vanuit de Metropoolregio Eindhoven (MRE) een subsidie van €50.000,- ontvangen voor het uitgevoerde haalbaarheidsonderzoek. Financieel In januari is door het college besloten om € 125.000,- budget beschikbaar te stellen voor het onderzoek naar een innovatief energiesysteem om de Stokkelsche Akker. Dit budget wordt gedekt uit de CDOKE-middelen € 75.000,- en een MRE-subsidie van € 50.000,-. Hierover wordt gerapporteerd in de 1e Bestuursrapportage 2026. Van dit budget is inmiddels €75.500,- besteed aan het inhuren van externe expertise en advies. Deze inzet was noodzakelijk om de technische, planologische, organisatorische en financiële haalbaarheid zorgvuldig in kaart te brengen en om een gedegen basis te leggen voor dit raadsvoorstel. Hierdoor resteert momenteel een bedrag van €49.500,-. Wij stellen voor om dit resterende budget in te zetten om voor verdere kennisontwikkeling over innovatieve energiesystemen en netbewuste nieuwbouw.

Het doel van dit onderzoek is om meer inzicht te creëren welke oplossingen technisch haalbaar zijn, terwijl tegelijkertijd de financiële lasten aanzienlijk kunnen worden beperkt ten opzichte van de tijdens dit traject onderzochte varianten. Binnen dit onderzoek willen wij specifiek kijken naar de balans tussen energieonafhankelijkheid, netcapaciteit en investeringskosten. Daarbij wordt onderzocht welke mate van zelfvoorzienendheid realistisch en toekomstbestendig is, zonder dat dit leidt tot disproportioneel hoge investeringen of exploitatiekosten. Communicatie/Participatie Dit project is begin 2025 gestart als burgerinitiatief van energievereniging KempenEnergie. In het begin heeft KempenEnergie de rol van opdrachtgever op zich genomen en maakte de gemeente onderdeel uit van de werkgroep die de begeleiding van de variantenstudie op zich nam. Op basis van de resultaten van de variantenstudie heeft de gemeente besloten een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren. De werkgroep van KempenEnergie is op drie momenten bijeengekomen om te reflecteren op de voortgang van het (technische spoor van het) haalbaarheidsonderzoek. Voor de samenwerking met KempenEnergie is ook een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Als onderdeel van deze overeenkomst betaalt de gemeente KempenEnergie een vergoeding van € 5.000,- voor de inzet van vrijwilligers en expertise.

Planning Het voorstel is om het innovatieve energiesysteem niet toe te voegen aan de scope van de gebiedsontwikkeling. Daarmee heeft dit besluit geen impact op de al lopende planning van de gebiedsontwikkeling. Verder wordt met dit raadsvoorstel voorgesteld om een vervolg te geven aan de kennisontwikkeling over innovatieve energiesystemen en congestieverzachtende woonwijken. Het is de bedoeling om dit de komende maanden zonder de druk van een lopende gebiedsontwikkeling met onder andere KempenEnergie verder uit te werken zodat we in de eerste helft van 2027 meer inzicht hebben in de kansen en mogelijkheden. Bijlagen 1. Rapport haalbaarheidsonderzoek [26.09740] 2. Schetsontwerp innovatief energiesysteem Stokkelsche Akker [26.10159] 3. Planologische borging innovatief energiesysteem Stokkelsche Akker [26.10162] R26.035 Pagina 7 van 9

4. Verslag governance innovatief energiesysteem [26.10163] 5. Subsidiescan innovatief energiesysteem Stokkelsche Akker [26.10164] Eersel, 26 mei 2026 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

burgemeester {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

ing. H.M.L. Offermans

drs. W.A.C.M. Wouters

R26.035 Pagina 8 van 9

Raadsbesluit R26.035 Onderwerp: Innovatief energiesysteem Stokkelsche Akker

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 mei 2026; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 16 juni 2026;

besluit:

1. Geen innovatief energiesysteem op te nemen in de scope van de gebiedsontwikkeling Stokkelsche Akker; 2. Het college de opdracht te geven een vervolg te geven aan het concept van (elementen uit) een innovatief energiesysteem voor toekomstige gebiedsontwikkelingen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 7 juli 2026 De raad van de gemeente Eersel de griffier, {{esl:Signer3:signature:size(200,50)}}

de voorzitter, {{esl:Signer4:signature:size(200,50)}}

K. van Thiel-Klein

drs. W.A.C.M. Wouters

R26.035 Pagina 9 van 9