[R26.027] Raadsvoorstel – Concept programmabegroting Metropoolregio Eindhoven 2027

*R26.027*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

28 mei 2026 12 mei 2026 7 april 2026

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

JAD bjoo01 Z26000647

Onderwerp Concept programmabegroting Metropoolregio Eindhoven 2027 Voorstel De raad voor te stellen: 1. Geen zienswijze in te dienen op de conceptbegroting van de Metropoolregio Eindhoven 2027. Inleiding/aanleiding Op 13 maart 2026 heeft het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) u de ontwerpbegroting 2027 MRE aangeboden. Aan u is gevraagd om uiterlijk op 8 juni 2026 een zienswijze kenbaar te maken. Uw zienswijze wordt betrokken bij de besluitvorming over de MRE-begroting die in het Algemeen Bestuur van 1 juli 2025 is voorzien. De begroting 2027 betreft de eerste begroting van de nieuwe samenwerkingsperiode 2027-2030. Omdat het nieuwe samenwerkingsakkoord 2027-2030 nog wordt voorbereid (besluitvorming in het eerste kwartaal van 2027), gaat deze ontwerpbegroting uit van de huidige opgaven in de MREbegroting 2026. Nieuw is de opname van het, per 1 januari 2026 gestarte, MRE-Realisatiebedrijf in de MRE ontwerpbegroting 2027. In de begroting MRE 2027 zijn 3 programma’s te onderscheiden: 1. Metropoolregio Eindhoven, bestaande uit de thema’s: • Regionale strategie en samenwerking, inclusief Landgoed Gulbergen • Ruimte en wonen • Mobiliteit, inclusief gebiedsgerichte aanpak • Energietransitie • Economie, inclusief investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development • Landelijk gebied. 2. Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) 3.

Overhead De programmabegroting 2027 bestaat uit een overzicht van de programma’s, de financiële begroting en (voorgeschreven) paragrafen. In deze paragrafen worden een aantal aspecten van de financiële huishouding toegelicht, zoals weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. Tevens wordt informatie gegeven over de verbonden partijen en grondbeleid.

R26.027 Pagina 1 van 5

Wettelijk en/of beleidskader Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven Beleidsnotitie Kaders P&C documenten 4GR Argumenten 1.1 De opgaven in Eersel zijn onlosmakelijk verbonden met de regionale samenwerkingsopgaven en het schaalniveau van de MRE. De gemeente Eersel is één van de 21 deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling MRE. In MRE-verband voeren we regionale regie op groei in balans, op het versneld bouwen van (betaalbare) woningen, de realisatie van HOV, mobiliteitshubs en regionale fietspaden, een toekomstbestendig energiesysteem, de beschikbaarheid van up to date werklocaties, het meegroeien van basis- en topvoorzieningen en behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit en groenblauwe verbindingen. De samenwerking in de metropoolregio is cruciaal voor het realiseren van onze (bovenlokale) opgaven en voor de samenwerking met provincie en rijk aan deze opgaven. 1.2 De conceptbegrotíng sluit aan bij de financiële uitgangspunten. De financiële uitgangspunten voor het opstellen van de begroting zijn vastgesteld in de Kadernota 2027. Gelet op de financiële positie van gemeenten heeft het Algemeen Bestuur daarnaast verzocht een analyse uit te voeren naar de mogelijkheden van besparingen op taakniveau.

Indexering De financiële uitgangspunten voor het opstellen van deze begroting zijn vastgesteld in de Kadernota 2027. Volgens de vastgestelde systematiek wordt de gemeentelijke bijdrage voor 2027 voor de Regionale opgaven, Brainport Development en het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) geïndexeerd met 2,85% . De concrete betekenis hiervan voor de gemeente Eersel wordt onder de paragraaf Financiën uitgewerkt. In de voorliggende begroting (zie blz 8) is opgenomen dat “Naar aanleiding van de begroting 2026 en de ingediende zienswijzen door de verschillende raden is de indexeringssystematiek door een werkgroep bekeken. Naar verwachting zal rond 1 juli 2026 een besluit genomen worden welke systematiek voor het bepalen van de index gaat gelden. Deze begroting is nog opgesteld volgens de huidige vigerende systematiek”. Vooralsnog wordt voorgesteld om bij de nieuwe systematiek de oude systematiek te handhaven met een aantal aanscherpingen. Dit zal indien daartoe wordt besloten niet leiden tot een ander indexeringspercentage voor 2027. Opgaven in het kader van de schaalsprong Vanaf 2024 zijn een aantal besluiten genomen om op regionaal niveau de krachten te bundelen voor de opgaven in het kader van de schaalsprong. De besluiten zijn genomen door het dagelijks en het algemeen bestuur van de MRE en de gemeente Eersel heeft niet ingestemd met alle punten.

Het bundelen van de krachten heeft geleid tot het versterken van de basisorganisaties van de MRE en Brainport Development. Aangegeven wordt dat de regionale uitvoeringskracht van de 21 deelnemende gemeenten naar verwachting zowel organisatorisch als financieel verdere versterking vereist. Er is daarom een bestemmingsreserve van € 4 miljoen gevormd voor de dóórontwikkeling van de regionale opgaven. De focus ligt verder op het verkrijgen van aanvullende middelen uit Rijks-, Provinciale en Europese programma’s, en private bijdragen vanuit Brainport Partnerfondsen. Hierdoor kan een verdere verhoging van de inwonerbijdrage uitblijven. Overige uitgangspunten Zowel de ondersteuning van de organisatie als de taken van het RHCe raken de ondergrens en vragen in principe om aanvullende middelen. De verwachting is dat deze binnen de bestaande begroting op te lossen zijn door het zo efficiënt mogelijk samenvoegen van de bedrijfsvoering. In de conceptbegroting wordt benoemd dat bij het heroverwegen van prioriteiten binnen de regionale opgaven de keuze bestaat tussen vertraging, uitstel of het verlagen van het ambitieniveau. Dit betreft een bestuurlijke afweging, waarbij personele kosten op korte termijn vaak niet direct kunnen R26.027 Pagina 2 van 5

worden afgebouwd. Hoewel schrappen van ambities ook tot de mogelijkheden behoort, wordt die niet genoemd in de conceptbegroting. 1.3 De basisfinanciering van het MRE-Realisatiebedrijf is niet afkomstig uit de inwonerbijdrage. Het MRE-Realisatiebedrijf is een nieuw element in de MRE-begroting dat dient als hulpmotor voor gemeenten bij de realisatie van de complexe ruimtelijke projecten (regionale sleutelprojecten) die voortkomen uit de Rijk-Regio afspraken en de in MRE-verband afgesproken ambities. De financiering van het MRE-Realisatiebedrijf is niet gebaseerd op de inwonerbijdrage, maar op de afspraken in het kader van het convenant-Beethoven met een jaarlijkse bijdrage van het ministerie van Economische zaken van € 1 miljoen en de cofinancieringsbijdrage vanuit de bestemmingsreserve doorontwikkeling MRE. Ook worden middelen ingezet op basis van specifieke Rijk-Regio afspraken voor de uitvoering van de kortetermijnmaatregelen mobiliteit (KTM 1 en KTM2). Daarnaast ontvangt de MRE een jaarlijkse bijdrage van ruim € 300K van het Brainport Partnerfonds voor het realisatieteam wonen. Alternatieven Er worden geen alternatieven voorgesteld, maar zie ook de tekst onder risico's de mogelijke gevolgen van een nog nieuw op te stellen samenwerkingsakkoord 2027-2030.

Risico’s 1.1 Het Samenwerkingsakkoord 2027-2030 is nog niet vastgesteld Gedurende de rest van 2026 wordt samen met de deelnemende gemeenten gewerkt aan het MRESamenwerkingsakkoord voor de nieuwe bestuursperiode tot en met 2030. Besluitvorming daarover is voorzien in het eerste kwartaal van 2027 in het Algemeen Bestuur van de MRE (AB-MRE). Daaraan voorgaand worden de raden om hun zienswijze gevraagd. Op basis van het MRE-Samenwerkingsakkoord én de MRE-begroting 2027 wordt op dat moment ook het MRE-werkprogramma 2027 aan het AB-MRE voor besluitvorming voorgelegd. Als het nieuwe samenwerkingsakkoord, c.q. het werkprogramma alsnog leidt tot een financieel effect op deze primaire begroting, zal een begrotingswijziging worden opgesteld. Als daarbij sprake is van een voorstel voor wijziging van de inwonerbijdrage, dan zal deze begrotingswijziging conform de Gemeenschappelijke Regeling MRE voor zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten worden voorgelegd. Financieel Indexering naar prijspeil 2027 Conform de indexeringssystematiek wordt een gewogen index bepaald over de lonen en prijzen, waarbij de percentages gebruikt worden die in de Macro Economische Verkenning (t-1) zijn opgenomen. Deze bedragen respectievelijk 2,9% en 2,4%. Voor de MRE geldt daarbij de weging: Lonen 90%

Prijzen 10%

Op basis van de Macro Economische Verkenningen 2026 gepubliceerde indexeringen en de weging wordt de gemeentelijke bijdrage 2027 voor Regionale opgaven en Brainport Development met 2,85% geïndexeerd (90%x 2,9%) + (10%x 2,4%). De gemeentelijke bijdrage 2027 voor het Stimuleringsfonds wordt conform het vigerend beleid niet geïndexeerd en blijft gehandhaafd op € 2,516 per inwoner. Een stijging of daling van het aantal inwoners per 1 januari 2026 wordt wel meegenomen in de berekening van de bijdrage.

R26.027 Pagina 3 van 5

Bovenstaande betekent dat de voorlopige bijdrage van de gemeente Eersel in 2027 als volgt is: Gemeentelijke bijdrage (x € 1,-) 2027 2026 mutatie Regionale opgaven 121.526 117.684 3.842 Brainport Development 79.628 77.111 2.517 Stimuleringsfonds 51.676 51.299 377 RHCe 97.987 96.302 1.685 Totaal 350.817 342.396 8.421

Gemeentelijke bijdrage (x € 1,-) Gevraagde gemeentelijke bijdrage prijspeil 2027 Begroting Eersel 2026-2029 Bijstelling begrotingswijziging 2026

2027 350.817 342.396 8.421

2028 350.817 342.396 8.421

2029 350.817 342.396 8.421

2030 350.817 342.396 8.421

In de begroting 2026 van de gemeente Eersel is totaal € 342.396,- geraamd, derhalve een stijging van € 8.421,-. Dit bedrag betreft volledige indexering en past binnen een reële compensatie die naar verwachting ook zal worden gedekt door het rijk via de meicirculaire 2026. Communicatie/Participatie De MRE wordt schriftelijk op de hoogte gesteld van uw zienswijze. Planning De MRE verzoekt alle gemeenten voor 8 juni 2026 een zienswijze kenbaar te maken op de begroting 2026. Vaststelling van de begroting 2027 door het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio vindt, o.a. na behandeling door de Adviescommissie Financiën op 24 juni 2026, plaats op 1 juli 2026. Bijlagen • Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2027 (26.05373) • Ontwerpbegroting 2027 (26.05374) • MRE-magazine januari 2026

Eersel, 7 april 2026 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

burgemeester {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

ing. H.M.L. Offermans

drs. W.A.C.M. Wouters

R26.027 Pagina 4 van 5

Raadsbesluit R26.027 Onderwerp: Concept programmabegroting Metropoolregio Eindhoven 2027

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 april 2026; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 12 mei 2026;

besluit:

geen zienswijze in te dienen op de conceptbegroting van de Metropoolregio Eindhoven 2027.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 28 mei 2026 De raad van de gemeente Eersel de griffier, {{esl:Signer3:signature:size(200,50)}}

de voorzitter, {{esl:Signer4:signature:size(200,50)}}

K. van Thiel-Klein

drs. W.A.C.M. Wouters

R26.027 Pagina 5 van 5