[R25.057] Raadsvoorstel – Herinrichting Willibrordusstraat en aanpak wateroverlast

*R25.057*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

4 november 2025 21 oktober 2025 9 oktober 2025

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

Wnd. WW rcox11 Z25000161

Onderwerp Herinrichting Willibrordusstraat en stukje Kekkeneind (tot dorpsgrens) in Wintelre. Voorstel De raad voor te stellen: 1. In te stemmen met het voorstel om het rioolstelsel in de Willibrordusstraat klimaatrobuuster en daarmee toekomstbestendiger te maken. 2. In te stemmen met het voorstel om voor de realisatie van het ontwerp ook de kadastrale grenzen te corrigeren of qua gebruik vast te leggen. 3. Een aanvullend uitvoeringskrediet van € 1.328.000,-- ter beschikking te stellen vanaf 2026. 4. Gelet op punt 3 de …. begrotingswijziging 2025 vast te stellen.

Inleiding/aanleiding De inrichting van de Willibrordusstraat voldoet niet meer aan de gewenste functionaliteit en beeldkwaliteit. Dit blijkt uit het volgende:  De verkeersveiligheid is verslechterd doordat het gemotoriseerd verkeer sterk is toegenomen, vooral door sluipverkeer. De snelheid ligt vaak hoger dan is toegestaan wat leidt tot onveilige situaties.  De “versteende inrichting” is met name gericht op verkeer en parkeren met weinig aandacht voor de verblijfsfunctie.  De weg is hobbelig en de aanwezige verhardingsmaterialen zijn versleten wat het rijcomfort en de veiligheid negatief beïnvloedt.  De ondergrondse nutsvoorzieningen zijn aan vervanging toe.  De ondergrond is te beperkt voor de groei van veel bomen. Daardoor groeien de bomen slecht en zoeken ze ondergronds naar ruimte, wat schade veroorzaakt aan verharding, tuinen en nutsleidingen. Met de herinrichting van de Willibrodusstraat ontstaat ook de eenmalige gelegenheid om de rioolstrengen in deze straat zo groot mogelijk te dimensioneren. De capaciteit van het regenwaterriool wordt 4 maal zo groot en de capaciteit van het vuilwater 2 maal zo groot. Dit is nodig om zo goed als mogelijk gesteld te staan voor de toekomst. Voor het definitief ontwerp verwijzen wij u naar de bijlagen. De afgelopen twee jaar werd veel wateroverlast in deze straat ervaren.

Het blijkt nu dat de eerder voorgestelde aanpassingen van het riool in de Willibrordusstraat onvoldoende zijn om deze wateroverlast ook op langere termijn te verminderen. Nieuwe ervaring / kennis over de onderliggende oorzaak/het probleem van de wateroverlast, alsook de gewenste verbreding van de scope hebben ervoor gezorgd dat we opnieuw met een bredere kijk naar het rioolstelsel van Wintelre hebben gekeken. Met de herinrichting van de Willibrordusstraat hebben we de mogelijkheid om een begin te maken met een zo klimaatrobuust mogelijk rioolstelsel in Wintelre. R25.057 Pagina 1 van 7

Wettelijk en/of beleidskader De herinrichting is gebaseerd op de door de gemeenteraad vastgestelde kwaliteitseisen voor wegen, riolering en groen. De eisen m.b.t. de riolering zijn vastgelegd in het GRP. Verder is beleid vastgesteld voor duurzaamheid en ligt er de uitdaging op gebied van klimaatadaptatie. Argumenten 1.1 In de begroting van 2025 is voor de Willibrordusstraat alleen krediet opgenomen om een groot deel van de riolering te vervangen. Uit nader onderzoek blijkt dat dit niet voldoende is om het riool onder de Willibrordusstraat ook voldoende robuust te maken voor het gehele toekomstige rioolstelsel van Wintelre. Het probleem van de wateroverlast wordt voornamelijk veroorzaakt door het dempen van oude watergangen in de kern en aan de zuidzijde van Wintelre. Deze watergangen zijn in oorsprong aangelegd om het overtollige water af te voeren van de oude vennen en de achterliggende landbouwpercelen. Afbeelding 1 laat zien dat de kern Wintelre zeer ongunstig ligt wat betreft de hoogteligging en afvoermogelijkheden van overtollig water dat vanuit zuid / zuidwestelijk hoger gelegen gronden komt met o.a. de vennen. Daarbij komt dat de oorspronkelijke watervoerende sloten die door de kern liepen in het verleden zijn gedempt en niet meer hersteld kunnen worden.

Afbeelding 1: De Willibrordusstraat en Biemeren zijn de eerste oost-west (lager) gelegen straten die overlast krijgen van water vanuit hoger gelegen gronden aan zuidzijde. (Hoogte t.o.v. N.A.P. gaat van rood (ca. 24,5 m), oranje (ca. 23,5 m), geel (ca. 23,0 m), groen (ca. 22,0 m) naar blauw (ca. 21,1 m) in de Willibrordusstraat.)

R25.057 Pagina 2 van 7

2.1 Voor de realisatie van het ontwerp worden ook de kadastrale grenzen gecorrigeerd of qua gebruik vastgelegd. Zoals we buiten vaker constateren is het ook voor dit project nodig dat we voor de uitvoering de kadastrale grenzen corrigeren of qua gebruik vastleggen. Zo zijn vanuit het gebruik en/of onbekendheid ervan, vaak de kadastrale eigendomsgrenzen overschreden. Veelal worden daarmee de tuinen vergroot. Anderzijds komt het ook voor dat (na jaren) achteraf blijkt dat een functioneel openbaar stuk voetpad helemaal niet in eigendom van de gemeente is. Wij streven ernaar dat na de herinrichting duidelijk is vastgelegd waar exact de kadastrale grenzen liggen. Dat betekent dat de voor projectrealisatie noodzakelijke grond wordt teruggenomen óf wordt aangekocht. Voor de grond die voor de uitvoering van dit project én naar verwachting ook in de toekomst als niet noodzakelijk wordt geacht wordt de aangrenzende perceeleigenaar de volgende mogelijkheden geboden. De grond kan dan worden gekocht óf gehuurd (conform beleid) van de gemeente of in beheer teruggegeven aan de gemeente. De kosten van de notaris zijn dan voor de koper. 3.1 In de begroting van 2025 is aanvullend 1,8 miljoen euro aangevraagd om het riool onder de Willibrordusstraat aan te passen. Hierbij zou een groot deel van de riolering worden vervangen en/of verlengd.

Uit nader onderzoek blijkt dat dit niet voldoende is om het riool onder de Willibrordusstraat ook voldoende robuust te maken voor het gehele toekomstige rioolstelsel van Wintelre. De berekening van de hoogte van het aanvullende krediet van 1,8 miljoen euro gebeurde in de verwachting dat daarmee de problemen m.b.t. wateroverlast opgelost zouden zijn. In de geplande werkzaamheden van dat budget was echter alleen gekeken naar het bestaande riool in de Willibrordusstraat zelf. Daar zou de bestaande maar slechts deels aanwezige regenwaterduiker worden verlengd met een infiltratieriool over een lengte van 350 meter. Daarbij was het mogelijk om alleen de woningen langs het nieuwe infiltratieriool af te koppelen. De andere woningen zouden met hun regenwater op het vuilwaterriool aangesloten blijven. De afgelopen winter hebben we naar aanleiding van nieuwe wateroverlast samen met het Waterschap en enkele belanghebbende bewoners naar mogelijke oplossingen gezocht. Dit proces heeft geleid tot het voortschrijdend inzicht dat de eerder voorgestelde maatregelen aan het riool in de Willibrordusstraat onvoldoende klimaatrobuust zouden zijn. Op basis van dit inzicht hebben we met een hydrologisch adviesbureau op hoofdlijnen onderzocht wat voor Wintelre de belangrijkste toekomstige uitdagingen zijn m.b.t. klimaatverandering (waaronder hevige/langdurige buien).

Dit is gedaan met de doelstelling om meer grip te krijgen op het doeltreffend functioneren van de waterketen in de toekomst. We kwamen tot de conclusie dat de diameter van de oude betonnen duiker (50 cm) in de toekomst zeker niet voldoet. En een nader grondonderzoek heeft later uitgewezen dat het eerder voorgestelde infiltratieriool niet mogelijk is omdat in de ondergrond een ondoorlatende leemlaag aanwezig is. Uiteindelijk blijkt dat een 4 maal zo groot regenwaterriool met een diameter van minimaal 1 meter nodig is voor de toekomstige afvoer- en bergingscapaciteit. Dit riool zorgt ervoor dat in de gehele straat een gescheiden rioolstelsel komt én anticipeert op een (mogelijk) toekomstige bouwlocatie (woningbouw tussen De Nie en Everstraatje). Daarvoor zijn nu ook extra putten en uitleggers voorzien richting De Nie en Everstraatje en richting Kekkeneind. Daarbij zorgen we voor de mogelijkheid om schoon regenwater uit het rioolselsel te kunnen oppompen. Daarmee kunnen we het plantsoen watergeven tijdens droge perioden. Ook het bestaande vuilwaterriool moet worden vergroot om te voldoen aan de toekomstige ontwikkelingen voor de geplande nieuwbouw. Alleen zo wordt voorkomen dat we een desinvestering doen in te kleine rioolstrengen onder de Willibrordusstraat.

R25.057 Pagina 3 van 7

3.2 Voor het klimaatrobuust maken van het riool in de Willibrordusstraat is een aanvullend uitvoeringskrediet van € 1.328.000,-- nodig. In dit aanvullend krediet is rekening gehouden met een indexering van ca. 9%. De eerdere raming is namelijk opgesteld in 2023 en het werk wordt naar verwachting eerst in 2026 aanbesteed. Alternatieven 

Wat betreft het bovengronds ontwerp is er geen alternatief mogelijk. Het ontwerp is gebaseerd op de gewenste functionaliteit en duurzaamheid van materialen. In het kader van burgerparticipatie is dit gebeurd in goed overleg met de bewoners.



Het ontwerp houdt nu rekening met een rijkere en afwisselende beplanting in het kader van de wens om meer biodiversiteit. Het aanbrengen van een meer eenvoudige beplanting zou een besparing van ca. € 50.000,-- opleveren.



Bij de herinrichting is rekening gehouden met het vervangen van de conventionele armaturen incl. lichtmasten. We willen de masten van 8 meter vervangen door masten van 6 meter om zo de verlichting af te stemmen op de 30 km weg en de verkeersveiligheid te bevorderen. In het kader van mogelijke bezuinigingen kunnen de masten van 8 meter blijven staan en worden deze alleen voorzien van led armaturen. Dit geeft een bezuiniging van ca. € 8.000,--.



Met het ontwerp voor de verbetering van het riool hebben we in afwijking van de eerdere opdracht, de werkgrens 100 meter verlegd en ook een deel van Kekkeneind meegenomen. Dit is gedaan om ervoor te zorgen dat het regenwaterriool van de Willibrordusstraat meteen een grotere overstort heeft naar de watergang in Kekkeneind. In het geval er een kostenbesparing gezocht wordt dan zou dit stuk riool in de Kekkeneind ook later aangebracht kunnen worden. Dit zou voor dit project een besparing geven van ca. € 250.000,--. In de toekomst moet wel ermee rekening worden gehouden dat deze aansluiting er alsnog komt. De kosten zullen dan wel hoger zijn als gevolg van nieuwe voorbereiding, aparte uitvoering en verkeersomleiding.

Risico’s Risico m.b.t. de raming De kredietraming is gebaseerd op het bestek met prijspeil augustus 2025. Op basis hiervan kan het aanbestedingstraject worden opgestart. Mogelijk risico bestaat dat door internationale spanningen de prijs van brandstoffen (en daarop gebaseerde producten) substantieel kunnen fluctueren. Financieel Vooruitlopend op een meer gedetailleerde bestekraming is op basis van het ontwerp een directieraming opgesteld. De bestekraming is gebaseerd op het alsnog volledig vervangen van het rioolstelsel. Daarbij wordt dit riool veel groter om zo toekomstbestendig te worden. Bij de aanvraag en goedkeuring van het aanvullend krediet in november 2024, was hier nog geen sprake van. De meerkosten voor een volledig gescheiden en klimaatadaptief riool bedragen € 1.328.000,--.

R25.057 Pagina 4 van 7

Budgetbijstelling: In de begroting 2025 zijn twee kredieten opgenomen voor de vervanging van de verharding en het vergroten van de rioolcapaciteit aan de Willibrordusstraat. Het totale project bedraagt € 3.605.000.,Het huidig krediet bedraagt circa € 2.277.000,-. Voorgesteld wordt om een extra krediet van per saldo € 1.328.000,- beschikbaar te stellen vanaf 2026 voor de herinrichting van de Willibrordusstraat. In onderstaande tabel wordt de bijstelling van de huidige kredieten weergegeven. De extra kapitaallasten die betrekking hebben op de bijstelling voor wegen bedragen € 16.963,- in 2026, € 33.681,- in 2027, € 33.192,- in 2028 en € 32.703,- in 2029. Deze kapitaallasten komen ten laste van de exploitatie en worden in 40 jaar afgeschreven. De extra kapitaallasten voor riolering komen ten laste van het GRP en worden in 60 jaar afgeschreven. Herinrichting krediet Riool Wegen Totaal

Huidig krediet 1.410.000 867.000 2.277.000

Bijstelling 753.000 575.000 1.328.000

Totaal krediet 2.163.000 1.442.000 3.605.000

GRP De extra lasten voor de Willibrordusstraat zijn niet opgenomen in het GRP. Het saldo van de voorziening riolering is toereikend om in de komende jaren de extra kapitaallasten van de aanvullende werkzaamheden te kunnen dekken. In 2026 wordt het GRP opnieuw geactualiseerd, en hierin worden deze kapitaallasten meegenomen.

Vorm van participatie In overleg met de dorpsraad heeft er in de initiatieffase een enquête plaatsgevonden t.b.v. de eisen en wensen van de bewoners van de straat. Deze zijn zo goed als mogelijk verwerkt in een eerste ontwerp. Daarbij bleek dat het gewenste ambitieniveau vanuit Wintelre hoger was dan in eerste instantie verwacht. De verdere uitwerking van het ontwerp heeft daarvoor moeten wachten op het raadsbesluit voor extra financiële middelen. In de tussentijd is toch nog eens kritisch gekeken naar de eerder aangenomen uitgangspunten dat voor de nutswerkzaamheden alle bomen in de straat vervangen moesten worden. Tijdens de informatie- en inloopavond is uitvoerig het behoud van de waardevolle bestaande bomen aan bod gekomen. Verder hebben we bij inwoners al informatie ingewonnen en gecommuniceerd over het proces om tot oplossingen (en uitvoering) te komen voor het waterprobleem. Alle op- en aanmerkingen op de plannen door bewoners en het Platform voor Mensen met een Beperking (PMB) zijn verwerkt in het voorgelegde voorlopige ontwerp.

Planning Na goedkeuring van de raad kunnen we verder met de aanbesteding. Doelstelling is om in kwartaal 2 van 2026 te starten met het werk. De uitvoering zal meer dan een jaar gaan duren. Bijlagen Ontwerptekening blad 1 (25.17623) en 2 (25.17622).

R25.057 Pagina 5 van 7

Eersel, 9 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

burgemeester {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

ing. H.M.L. Offermans

drs. W.A.C.M. Wouters

R25.057 Pagina 6 van 7

Raadsbesluit R25.057 Onderwerp: Definitief ontwerp herinrichting Willibrordusstraat en stukje Kekkeneind (tot dorpsgrens) in Wintelre

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 oktober 2025; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 21 oktober 2025;

besluit:

1. In te stemmen met het voorstel om het rioolstelsel in de Willibrordusstraat klimaatrobuuster en daarmee toekomstbestendiger te maken. 2. In te stemmen met het voorstel om voor de realisatie van het ontwerp ook de kadastrale grenzen te corrigeren of qua gebruik vast te leggen. 3. Een aanvullend uitvoeringskrediet van € 1.328.000,-- ter beschikking te stellen vanaf 2026. 4. Gelet op punt 3 de …. begrotingswijziging 2025 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 4 november 2025 De raad van de gemeente Eersel de griffier, {{esl:Signer3:signature:size(200,50)}}

de voorzitter, {{esl:Signer4:signature:size(200,50)}}

J.W.G. van Bree

drs. W.A.C.M. Wouters

R25.057 Pagina 7 van 7