[R25.022] Raadsvoorstel Ontwerpprogrammabegroting van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2026

*R25.022*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

27 mei 2025 13 mei 2025 8 april 2025

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

WWO pbak02 Z24000393

Onderwerp Ontwerpprogrammabegroting van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2026 Voorstel De raad voor te stellen: 1. Een zienswijze in te dienen op de Ontwerp Programmabegroting 2026 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en dit aan de Veiligheidsregio kenbaar te maken. Inleiding/aanleiding Jaarlijks stelt de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost een begroting vast, welke in ontwerp wordt aangeboden aan de raden van de deelnemende gemeenten met de mogelijkheid om zienswijzen kenbaar te maken. Dit gebeurt volgens de kaders die door het Algemeen Bestuur in de Kadernota zijn meegegeven. Deze is u op 25 februari 2025 voor kennisneming aangeboden. Wettelijk en/of beleidskader - Wet op de Veiligheidsregio's; - artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Argumenten 1.1 In een maatschappij waarin de (veiligheids)risico’s alsmaar toenemen en complexer worden, groeit het belang van een sterke en daadkrachtige Veiligheidsregio. Een Veiligheidsregio die kwantitatief op sterkte is, kwalitatief van een goed professioneel niveau en snel wendbaar om op allerlei (on)denkbare scenario's in te spelen. De lat komt steeds hoger te liggen en de VRBZO kan niet meer goed voldoen aan de zwaardere eisen. Naar aanleiding hiervan heeft het Algemeen Bestuur opdracht gegeven dit beeld te concretiseren en om richting te geven aan de ontwikkeling van VRBZO in de komende jaren.

Deze begroting geeft een beeld van de uitwerking van de uitkomsten van de 1e deelopdracht (voldoen aan wet- en regelgeving) en wat hiervan het financiële effect is. In 2025 – 2026 wordt er een nieuw regionaal beleidsplan opgesteld om invulling te geven aan de totale opdracht van het Algemeen bestuur. Wat voor een veiligheidsregio past bij onze regio? Hoe kunnen we dat gezamenlijk bereiken en wat is daarvoor nodig? →

→ →

Dit jaar is daarbij extra aandacht voor de uitvoering van bestuurlijke deelopdracht 1 (bedrijfsvoering, voldoen aan wet- en regelgeving, voldoende brandweermensen, zowel vrijwilligers als beroeps, vakbekwaam krijgen en houden van medewerkers, duurzaam personeelsbeleid en vraagstukken rondom de operationele bedrijfsvoering (voertuigen, gereedschappen en andere middelen en huisvesting) Daarnaast worden in de begroting onzekerheden en ontwikkelingen benoemd die beleidsmatig en/of financieel effect hebben op de organisatie. Dit wordt meegenomen in de uitwerking van het regionaal beleidsplan. Uitgangspunt is dat er een positief besluit wordt genomen over de 1e begrotingswijziging 2025. Hierop heeft uw raad geen zienswijzen ingediend. Inhoud ontwerpbegroting:

R25.022 Pagina 1 van 7

→

Bestuurlijke opdracht. Deze is uitgewerkt in 3 deelopdrachten: voldoen aan wet- en regelgeving, de basis op orde brengen, komen tot een regionaal beleidsplan. Deelopdracht 1 is in december 2024 vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Deze deelopdracht moet in 2025 en 2026 worden uitgevoerd. Deelopdracht 2, de basis op orde hebben, hangt nauw samen met deelopdracht 1. Het gaat om de volgende thema’s. Taakuitvoering van het primaire proces. Een verhoging van de formatie van vrijwilligers en beroepsbrandweer is noodzakelijk, net als goed opgeleid zijn en blijven. Personele zorg. Het op orde hebben van de arbeidsomstandigheden. Huisvesting (nieuwe huurcontracten, verduurzaming), materialen en materieel. Ondersteuning organisatie, betrouwbare hard- en software, netwerken en informatiebronnen. Goede bedrijfsvoering, capaciteit en deskundigheid. Zie voor financieel effect voor gemeenten hoofdstuk 3.2 Regionaal beleidsplan (bestuurlijke deelopdracht 3) In het verlengde van deelopdracht 1 gaat de VRBZO een meerjarig regionaal beleidsplan 2027-2030 opstellen zoals bedoeld in de Wet Veiligheidsregio’s. In dit beleidsplan staat de koers van de organisatie voor de komende jaren. Het gaat hierbij om inhoudelijke beleidsthema’s van brandweerzorg en crisisbeheersing.

Denk hierbij aan de nieuwe beleidsrichtingen voor natuurbrandbestrijding, hulpverlening en de landelijke agenda crisisbeheersing. Maar ook andere strategische thema’s worden meegenomen in het beleidsplan, zoals huisvesting, duurzaamheid en ontwikkelingen in de schaalsprong en ruimtelijke infrastructuur zoals Knooppunt XL. De VRBZO heeft tijd nodig om het beleid hierover helder en op orde te krijgen. Dat zal onder meer gevolgen hebben voor de investeringsbegroting die volgend is aan het beleid. Daar waar het bestuurlijke beleidskeuzes betreft wordt een onderbouwd investeringsplan voorgelegd aan het bestuur.

→ Inhoudelijke ontwikkelingen met een financieel effect - Efficiencykorting brede doeluitkering rampenbestrijding (BDuR) via de systematiek van een specifieke uitkering (SPUK). In de voorjaarsnota zal de minister meer duidelijkheid geven of de voorgenomen efficiëntiekorting van 10% blijft bestaan. De kans dat deze structurele korting zal worden doorgevoerd wordt als onwaarschijnlijk ingeschat. Daarom is de korting opgenomen als risico in de risicoparagraaf. Als de structurele korting in stand blijft, moet alsnog worden bepaald hoe de lagere BDuR wordt opvangen in de (meerjaren)begroting 2026. - Landelijke strategische agenda brandweerzorg en crisisbeheersing Opgaven: 1. Versterken (boven)regionale crisisbeheersing en daaraan gerelateerde informatievoorziening. 2. Organiseren van toekomst vaste brandweerzorg. 3. Verbeteren en vereenvoudigen van het brandweeronderwijsstelsel en inrichting van een daarop geïnspireerd stelsel voor crisisonderwijs. 4. En als gevolg van 1 - 3 duurzame inzetbaarheid. Aandacht voor goed werkgeverschap, boeien en binden van personeel en inspelen op de medewerker van de toekomst. Ad 1. Ad 2.

Voor het uitvoeren van de landelijke agenda crisisbeheersing zijn de extra BDuR middelen beschikbaar. De brandweerzorg moet veranderen omdat de maatschappij voortdurend met nieuwe risico’s wordt geconfronteerd. Een toekomstbestendige brandweer moet R25.022 Pagina 2 van 7

Ad 3.

Ad 4.

over voldoende capaciteit en slagkracht beschikken om naast de lokale en regionale basisbrandweerzorg het hoofd te kunnen bieden aan grootschalige en nieuwe incidenttypen. Regionaal zijn er meerdere inhoudelijke thema’s waarop de komende jaren veel ontwikkelingen zijn. Hierbij gaat het concreet om bijvoorbeeld de landelijke strategie natuurbrandbestrijding, de landelijke visie op hulpverlening (HV) en de landelijke systematiek van het gebied gebonden dekkingsplan en de uitwerking hiervan in capaciteit en middelen. Regionaal zijn dit de bouwstenen voor een regionaal beleidsplan. Een en ander is niet mogelijk zonder stevige investeringen. Het onderwijsstelsel moet flexibeler worden gemaakt en beter passen in de praktijk. De ambitie van het programma is een goed werkend onderwijsstelsel met praktijkgericht, flexibel en up-to-date onderwijs voor alle mensen van de brandweer en crisisbeheersing in de veiligheidsregio’s. Er is een koersplan opgesteld, waarin staat beschreven hoe de verbetering van het onderwijsstelsel de komende jaren wordt aangepakt. De minimaal vereiste maatregelen die gerelateerd zijn aan (arbo)wetgeving worden meegenomen in deelopdracht 1. Goed werkgeverschap in brede zin wordt meegenomen in het nieuwe regionaal beleidsplan. Het blijven boeien en binden van personeel heeft ook uitdrukkelijk betrekking op vrijwilligers.

Het is de laatste jaren namelijk steeds moeilijker gebleken om deze binnen te halen en te houden. De Wet normalisering rechtpositie ambtenaren (WNRA) is uitgesteld voor medewerkers van veiligheidsregio’s. De ontwikkelingen rondom de invoering zijn nog onzeker. Daarom kan nog niet ingeschat worden wat dit uiteindelijk voor gevolgen zal hebben voor de kosten van vrijwilligers. Post traumatische stressstoornis (PTSS) en andere psychosociale klachten. Naast de zorg voor de mensen van de VRBZO is het belangrijk dat zaken ook in juridische en financiële zin goed te regelen. Daarom is er een werkgroep opgestart die aan de slag gaat met het maken van regionaal beleid. Investeren in de 2e loopbaan beroepsbrandweer. Medewerkers die vanaf 2006 in dienst kwamen bij de beroepsbrandweer, werken in principe maximaal 20 jaar in een repressieve functie. Dit heeft extra kosten tot gevolg, maar er zijn nog geen uitgebreide ervaringscijfers om die te onderbouwen.

- Ontwikkelingen bedrijfsvoering De reguliere bedrijfsvoeringsprocessen moeten op orde zijn. In control op rechtmatigheid, efficiency en goede personele zorg zijn hierbij de belangrijkste uitgangspunten. - Overige ontwikkelingen en risico’s . Schaalsprong Brainport . Invloed economische en technische ontwikkelingen op investeringen. Economische en technologische ontwikkelingen gaan effect hebben op de investeringsbegroting. Technologische ontwikkelingen en moderne maatschappelijke normen zorgen voor nieuwe standaarden waaraan de mensen, maar ook de voertuigen en gereedschappen moeten voldoen. . Algemene reserve. De algemene reserve is de afgelopen jaren gebruikt om de kostenstijging voor de gemeenten te dempen en is daardoor sterk verminderd. Daardoor is deze onvoldoende om grote financiële tegenvallers op te vangen. . Structureel budget voor projecten. Er is momenteel geen structureel budget voor projecten beschikbaar, zoals implementatiebudget voor beleid of (nieuwe) ICT-

R25.022 Pagina 3 van 7

systemen, kortdurende inhuur van specifieke expertise en andere eenmalige trajecten die om budget vragen. → Opbouw gemeentelijke bijdrage en investeringsbegroting. Baten Voorgesteld wordt om de gemeentelijke bijdrage aan te passen aan de inflatie en daarom te indexeren met 3,95% (loonvoet sector overheid: 4,70% en prijs materiële overheidsconsumptie 2,70%). De indexering van de rijksuitkering is nog niet bekend, maar verwacht wordt dat deze voor een groot gedeelte (25%) gebaseerd zal zijn op de materiële overheidsconsumptie in plaats van op de loonvoet, waardoor dit bedrag minder hard zal stijgen. Overige inkomsten worden geïndexeerd als de gemeentelijke bijdrage. Lasten De indexering van de loonkosten is nog niet bekend, maar er wordt uitgegaan van een gelijke verhoging van de loonkosten als er via indexering beschikbaar komt. De opgenomen indexering voor de stijging van de loonkosten is hoger dan de looneis van de bonden. Op grond hiervan wordt voorgesteld om een zienswijze kenbaar te maken (zie ook hieronder bij “financieel”). Voor de overige kosten wordt een budget gereserveerd in de begroting, waarmee indexeringen kunnen worden toegepast als dat nodig is. Bovenop de al bestaande structurele bijdrage van de gemeenten wordt een bedrag opgenomen ter voldoening aan de bestuurlijke opdracht. In 2026 en 2027 wordt een deel voldaan vanuit onderbesteding en de reserve.

Vanaf 2028 wordt dit echter structureel (vooralsnog € 6.000.000,-). Het definitieve bedrag zal echter pas bekend worden nadat het regionaal beleidsplan is vastgesteld. → Programma’s 1. Brandweerzorg Risicobeheersing, preventie en bestrijding van incidenten. . Bouwen aan een toekomstbestendig brandweerstelsel . Investeren in vrijwilligheid . Herijken beroepsbrandweer . Dynamisch Risicoprofiel Brandweerzorg en visie op de kerntaken . Vakbekwaamheid brandweermedewerkers . Risicogericht adviseren over fysieke veiligheid . Werken aan natuurbrandbeheersing . Meerjareninvesteringsplan (MIP): duurzaam investeren in veilig materieel en materiaal 2. Crisisbeheersing Het programma crisisbeheersing bestaat uit activiteiten van Bevolkingszorg, de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) en Crisisbeheersing. . Versterken voorbereiding en paraatheid . Robuuste informatiedeling en verwerking . Aansluiten bij landelijk platform voor crisismanagement . Doorontwikkeling dynamische preparatie . Doorontwikkeling zorgrisicoprofiel . Versterken van een weerbare samenleving . Effectieve risicocommunicatie . Uniform kwaliteitsniveau Bevolkingszorg . Bevorderen van kwaliteit en professionaliteit crisisorganisatie

R25.022 Pagina 4 van 7

Alternatieven Het niet kenbaar maken van een zienswijze. Risico’s Financieel In de ontwerpbegroting wordt voorgesteld om de gemeentelijke bijdrage voor 2026 met 3,95% te indexeren. Daarbovenop wordt een extra bijdrage gevraagd van de gemeenten voor zaken uit bestuursopdracht 1 ‘voldoen aan de wet- en regelgeven’. Met betrekking tot de indexering wordt het volgende opgemerkt; De huidige cao voor gemeenteambtenaren loopt tot 1 april 2025. De VRBZO heeft in de begroting 2025 rekening gehouden met een loonstijging van 6,7%. Nu wordt voor 2026 rekening gehouden met 4,7%. Tot en met 2026 wordt hiermee rekening gehouden met 11,7% (1,067 x 1,047) loonstijging. We zien echter dat de looneis van de bonden tot en met 31-12-2026 9,2% (1,05x1,04) bedraagt. Hiermee stellen wij vast dat de loonindexering in de begroting 2026 2,5% (11,7-9,2) kan worden verlaagd. Wij zullen dit in onze zienswijze richting de VRBZO mededelen. In onderstaande tabel staat het gevraagde extra budget van de gemeentelijke bijdrage ten opzicht van de huidige begroting 2025-2028.

Gemeentelijke bijdrage (x € 1,-) Gevraagde gemeentelijke bijdrage prijspeil 2026 Begroting Eersel 2025-2028 Gevraagd extra budget t.b.v. indexering 2026 Extra gevraagd budget Bedrag mee te nemen in de voorjaarsnota 2026

2026

2027

2028

2029

1.484.105 1.548.812 1.582.694 1.582.694 1.429.772 1.429.772 1.429.772 1.429.772 54.333

54.333 64.707

54.333 98.589

54.333 98.589

0

64.707

98.589

98.589

De hogere bijdrage voor indexering van 3,95% bedraagt € 54.333,- . Er wordt van uitgegaan dat deze kosten grotendeels worden gecompenseerd door extra Rijksmiddelen uit de meicirculaire 2025. Daarnaast wordt er in 2025 en 2026 een extra bijdrage gevraagd van de gemeenten totaal € 2.130.000,- voor zaken uit bestuursopdracht 1 ‘voldoen aan de wet- en regelgeven’. Deze is al verwerkt in de begroting van Gemeente Eersel via raadsvoorstel R24.106 (februari jl.). Vanaf 2027 wordt de gemeentelijke bijdrage vanuit de bestuursopdracht structureel € 4.670.000,- (gedeelte voor de gemeente Eersel bedraagt in 2027 € 64.707,-). In 2028 wordt de bijdrage structureel verhoogd naar € 6.000.000,- (gedeelte gemeente Eersel bedraagt dan € 33.882,- extra ten opzichte van 2027). Dit bedrag komt volledig ten laste van het begrotingssaldo. Het extra gevraagde budget dat naar verwachting niet gecompenseerd wordt door de meicirculaire zal worden meegenomen in de voorjaarsnota 2026-2029. Communicatie/Participatie Mededeling van uw besluit aan de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost vóór 8 juni 2024.

R25.022 Pagina 5 van 7

Planning -

Bijlagen - Aanbiedingsbrief (Corsanummer: 25.05121); - Begroting (Corsanummer: 25.05122); - Zienswijze (Corsanummer: 25.06483) .

Eersel, 8 april 2025 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

burgemeester {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

ing. H.M.L. Offermans

drs. W.A.C.M. Wouters

R25.022 Pagina 6 van 7

Raadsbesluit R25.022 Onderwerp: Ontwerpprogrammabegroting van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2025

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 8 april 2025; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 13 mei 2025;

besluit:

een zienswijze in te dienen op de financiële ontwikkeling vanaf 2027 van de Ontwerp Programmabegroting 2026 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en dit aan de Veiligheidsregio kenbaar te maken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 mei 2025 De raad van de gemeente Eersel de griffier, {{esl:Signer3:signature:size(200,50)}}

de voorzitter, {{esl:Signer4:signature:size(200,50)}}

J.W.G. van Bree

drs. W.A.C.M. Wouters

R25.022 Pagina 7 van 7