[R24.027] Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025

*R24.027*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

16 april 2024 4 april 2024 12 maart 2024

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

SKR baar01 Z23000153

Onderwerp Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025 Voorstel De raad voor te stellen: 1. De ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaarbewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025’ vast te stellen,  waarmee de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024’ wordt ingetrokken en waardoor, i. per woning een maximum van € 3.000,- aan kosten vergoed wordt, in plaats van € 2.500,- (artikel 3, vierde lid); ii. de uitvoering van de maatregelen kan plaatsvinden tot en met 31 december 2025, in plaats van 31 december 2024 (artikel 3, zesde lid); iii. het subsidieplafond wordt verhoogd tot € 525.000,- (artikel 4); iv. de aanvraagtermijn voor de subsidie verlengd wordt tot en met 1 mei 2024 (artikel 5, tweede lid); v. het college de bevoegdheid krijgt om in het vervolg eventuele noodzakelijke of wenselijke wijzigingen aan te brengen in de subsidieregeling (artikel 8); vi.

de looptijd van de subsidieregeling verlengd wordt tot en met 31 december 2025 (artikel 10, eerste lid);  hiervoor het eerder voor de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 20232024’ beschikbaar gestelde budget, beschikbaar te stellen voor de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025’. Inleiding/aanleiding In de raadsvergadering van 4 juli 2023 heeft uw raad besloten om woningeigenaren die te maken hebben met energiearmoede te ondersteunen bij het isoleren van hun woning. Hiervoor is het project woningisolatie woningeigenaren in energiearmoede (hierna: het project) opgezet. Binnen dit project zorgt de gemeente ervoor dat er isolatiemaatregelen getroffen worden aan de woning en betaalt de gemeente ook de kosten voor de uitvoering. Hiervoor heeft uw raad de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024’ (hierna: de EEW 23-24) vastgesteld. De EEW 23-24 is bijgevoegd in bijlage 1. Tijdens het aanbestedingstraject van het project, deed de Raad van State uitspraak in een zaak over hoe omgegaan moet worden met gebouw bewonende diersoorten.

Kern van de uitspraak is dat de meest gangbare manieren om deze soorten op te sporen niet voldoende zijn om te voldoen aan de Wet natuurbescherming (Wnb). Het gevolg van deze uitspraak was dat projecten rond woningisolatie, zonder diersoortenonderzoek vooraf, stil zijn komen te liggen. Zo ook dit project. R24.027 Pagina 1 van 7

Op dit moment is het opstellen van een Soorten Management Plan (SMP) de enige mogelijkheid om op grote schaal verder te kunnen met de isolatie van gebouwen. Hiervoor zijn echter financiële middelen en beschikbare ecologisch adviesbureaus nodig. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) werkt daarom momenteel aan een korte termijn oplossing. Het idee van deze oplossing is dat gemeenten onder bepaalde voorwaarden toch aan de slag kunnen met het isoleren van een beperkt deel van hun woningvoorraad. Wij verwachten daarom dat wij per 1 augustus kunnen starten met de uitvoering van dit project. Inwoners die mogelijk in aanmerking komen voor de subsidie zijn daarom in maart aangeschreven. Omdat we in juli 2023 nog voor ogen hadden om in oktober 2023 te starten met het project, is de EEW 23-24 inmiddels achterhaald. Zo is het volgens de EEW 23-24 niet meer mogelijk om subsidie aan te vragen en moet de uitvoering van isolatiemaatregelen uiterlijk 31 december 2024 gereed zijn. Ook zijn de uitvoeringskosten gestegen, omdat verblijfplaatsen voor kwetsbare diersoorten gecreëerd moeten worden. Daarbij zijn er ook extra Rijksmiddelen beschikbaar gekomen sinds juli 2023. Dit maakt het mogelijk om per woning een hoger bedrag aan kosten te vergoeden, waarmee deze hogere kosten gecompenseerd kunnen worden.

Gezien de EEW 23-24 op al deze punten inmiddels achterhaald is, ligt het voorstel voor aan uw raad om een nieuwe subsidieregeling vast te stellen en de EEW 23-24 in te trekken. Deze nieuwe subsidieregeling (hierna: EEW 24-25) is te vinden in bijlage 2 en herstelt de bovengenoemde tekortkomingen door: - een aanvraagtermijn tot en met 1 mei 2024 te hanteren (artikel 5, tweede lid); - een uitvoeringstermijn tot en met 31 december 2025 te hanteren (artikel 3, zesde lid); - een looptijd tot en met 31 december 2025 te hanteren (artikel 10, eerste lid); - de maximumvergoeding per woning te hanteren van € 3.000,-1 (artikel 3, vierde lid); - een subsidieplafond van € 525.000,- te hanteren (artikel 4). Daarnaast stellen we uw raad voor om het college de bevoegdheid te geven om in het vervolg noodzakelijke of wenselijke wijzigingen aan te brengen in de subsidieregeling (artikel 8), zoals het verlengen van aanvraag- en uitvoeringsperioden (artikel 8, eerste lid) en het verhogen van het subsidieplafond, wanneer uw raad besluit om extra middelen toe te kennen aan de EEW 24-25 (artikel 8, tweede lid). Op deze manier kunnen we in het vervolg sneller handelen, wanneer zich nieuwe ontwikkelingen voordoen. Uiteraard zal uw raad hierover te allen tijde geïnformeerd worden. Wettelijk en/of beleidskader -

Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel In de raadsvergadering van 4 juli 2023 heeft uw raad het ‘Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel’ vastgesteld. Hierin staan verschillende projecten omschreven die de komende jaren worden uitgevoerd om inwoners van de gemeente te ondersteunen bij het (laten) treffen van grote energiebesparende maatregelen. Eén van deze projecten is het project woningisolatie woningeigenaren in energiearmoede.

-

Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaarbewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024 Deze subsidieregeling is onderliggend aan het project woningisolatie woningeigenaren in energiearmoede en is specifiek bedoeld voor eigenaar-bewoners van eengezinswoningen die leven in energiearmoede. Met deze subsidieregeling ontzorgt de gemeente Eersel de inwoner volledig. Door nieuwe ontwikkelingen is deze subsidieregeling echter achterhaald.

1 Voor woningen die recht hebben op een verdubbeling volgens artikel 3, vijfde lid van de EEW

24-25, komt dan een maximumvergoeding van € 6.000,- te gelden.

R24.027 Pagina 2 van 7

Argumenten 1.1. Een nieuwe subsidieregeling vaststellen houdt de subsidieregeling het meest zuiver De subsidieregeling is een verordening en wordt als zodanig openbaar gepubliceerd. Wanneer Met het vaststellen van de EEW 24-25, wordt de EEW 23-24 ingetrokken. Dit maakt het overzichtelijk voor een inwoner die zoekt naar de subsidieregeling. Wanneer uw raad zou besluiten om wijzigingen aan te brengen aan de EEW 23-24, worden deze wijzigingen als apart gepubliceerd, naast de EEW 23-24. Wanneer een inwoner dan zoekt naar de subsidieregeling, moet de wijzigingen naast de originele subsidieregeling leggen en zelf de nieuwe subsidieregeling in elkaar puzzelen. 1.2. Door de inschrijftermijn te verlengen, maken we de uitvoering van het project mogelijk Met vaststelling van de EEW 23-24 in juli 2023, was het idee dat dit project in oktober van dat jaar zou starten. De inschrijftermijn in de EEW 23-24 is inmiddels verstreken. Om het project uit te kunnen voeren, moet het mogelijk zijn voor inwoners om subsidie aan te vragen. 1.3. Door de realisatietermijn en einddatum te verlengen, creëren we ruimte in de planning voor uitvoering van de werkzaamheden De uiterlijke datum voor realisatie in de EEW 23-24 ligt op 31 december 2024. Dit is ook de einddatum van de EEW 23-24. In de EEW 24-25, worden beide termijnen met één jaar verlengd.

Hiermee creëren we ruimte in de planning om alle maatregelen uit te kunnen voeren. Dit is allereerst nodig, omdat we later starten met het project. Verder moet sinds de uitspraak van de Raad van State geïsoleerd worden volgens de natuurkalender. Deze kalender houdt rekening met winterslaap en broed- en kraamperiodes van diersoorten en stelt per type isolatiemaatregel tussen welke momenten deze niet uitgevoerd mogen worden. Zo mogen spouwmuren en schuine daken niet geïsoleerd worden tussen van april tot en met juli (zie ook Planning). Daarom kan pas in augustus daadwerkelijk gestart worden met de uitvoering van isolatiewerkzaamheden. 1.4. Door de maximumbedragen per woning te verhogen, zetten we extra beschikbaar gestelde middelen effectief in en kunnen we de meerkosten voor verblijfruimtes vergoeden, zonder dat dit ten koste gaat van de middelen voor isolatiemaatregelen Sinds de vaststelling van de EEW 23-24 in juli 2023 zijn er extra middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. Hierdoor is het mogelijk om in de EEW 24-25 de maximumbedragen per woning verhogen tot € 3.000,-. Tegelijkertijd zijn de kosten voor isolatiemaatregelen gestegen, doordat (potentiële) verblijfplaatsen voor kwetsbare diersoorten gecompenseerd dienen te worden. Daarbij gaat het om verblijfplaatsen in de spouwmuur, of aan de woning.

Door de maximumbedragen per woning te verhogen, kunnen deze kosten gedekt worden, zonder dat dit ten koste gaat van de beschikbare middelen voor isolatiemaatregelen. 1.5. Door het subsidieplafond te verhogen, kunnen nog steeds alle inwoners binnen de doelgroep geholpen worden Wanneer we de maximumbedragen per woning verhogen (argument 1.4.), maar het subsidieplafond niet, betekent dat automatisch dat we niet alle inwoners binnen de doelgroep kunnen helpen. De door het Rijk extra beschikbaar gestelde middelen zijn door uw raad in de 2e Bestuursrapportage 2023 al toegekend voor dit project. Het verhogen van het subsidieplafond gaat dan ook niet ten koste van de Algemene Reserve. 1.6. Door overgangsrecht op te nemen in de EEW 24-25, worden inwoners niet benadeeld Sinds maart is het mogelijk voor inwoners om een aanvraag te doen voor de EEW 23-24. Door de EEW 24-25 met terugwerkende kracht te vast te stellen en hierin overgangsrecht op te nemen, gelden dezelfde, gunstigere, voorwaarden voor inwoners die al een aanvraag gedaan hebben, als voor inwoners die nog geen aanvraag gedaan hebben.

R24.027 Pagina 3 van 7

1.7. Door het college de bevoegdheid te geven om de subsidieregeling te wijzigen, kan snel worden ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen In de EEW 23-24 ligt de bevoegdheid voor het aanbrengen van wijzigingen aan de subsidieregeling volledig bij uw raad. Het is echter goed mogelijk dat er nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden gedurende de looptijd van dit project. Zo hebben we alleen al tussen juli en oktober 2023 gezien dat er extra Rijksmiddelen beschikbaar gesteld zijn, dat deze Rijksmiddelen een jaar langer uitgegeven mogen worden en dat er beperkingen gekomen zijn voor het isoleren van woningen. Om in de toekomst snel te kunnen handelen bij nieuwe ontwikkelingen, is in de EEW 24-25 opgenomen dat ook het college de bevoegdheid heeft om de subsidieregeling aan te kunnen passen. Alternatieven 1.1. Besluiten de EEW 23-24 te wijzigen in plaats van een nieuwe subsidieregeling vast te stellen Het is mogelijk om de EEW 23-24 te wijzigen, in plaats van een nieuwe subsidieregeling vast te stellen. Wanneer uw raad echter zou besluiten om wijzigingen aan te brengen aan de EEW 2324, worden deze wijzigingen apart van de EEW 23-24 gepubliceerd. Een inwoner moet dan zelf de wijzigingen naast de originele regeling leggen om de geldende regeling te kunnen lezen. Dit maakt de regeling onoverzichtelijk (zie ook argument 1.1.).

Risico’s Aan het vaststellen van de EEW 24-25 zijn geen risico’s verbonden. Financieel Voor dit voorstel zijn geen extra financiële middelen nodig. De benodigde financiële middelen zijn al eerder door uw raad beschikbaar gesteld voor de EEW 23-24. Deze middelen dienen echter wel te worden overgezet van de EEW 23-24 naar de EEW 24-25. Hieronder staat nogmaals omschreven welke middelen uw raad op welk moment beschikbaar gesteld heeft. SpUk Aanpak Energiearmoede In juli 2023 heeft uw raad voor dit project € 151.624,- uit de Specifieke Uitkering (SpUk) Aanpak Energiearmoede beschikbaar gesteld. In de 2e Bestuursrapportage 2023 heeft uw raad de extra beschikbaar gestelde middelen op deze SpUk, zijnde € 84.754,-, beschikbaar gesteld voor de aanpak van energiearmoede. Van deze SpUk is nog € 218.631,- beschikbaar. Krediet Energiereductie en zon op dak In juli 2023 heeft uw raad € 90.168,- uit het krediet ‘Energiereductie en zon op dak’ beschikbaar gesteld voor de uitvoering van dit project. SpUk Lokale Aanpak Isolatie Uw raad heeft in juli 2023 tevens besloten om de middelen uit de SpUk Lokale Aanpak Isolatie deels in te zetten voor dit project. De middelen uit deze SpUk zetten we daarnaast ook in voor de gemeentelijke subsidieregeling voor energiebesparende maatregelen.

Eén van de voorwaarden van deze SpUk is dat per slecht geïsoleerde woning met een lage WOZ-waarde maximaal € 4.000,mag worden besteed. Binnen dit project vallen maximaal 56 woningen in deze categorie. Daardoor is voor deze woningen een maximumbedrag van € 224.000,-2 beschikbaar uit de SpUk Lokale Aanpak Isolatie.

2 € 4.000,- x 56 = € 224.000,-

R24.027 Pagina 4 van 7

In de tabel hieronder staan de beschikbare middelen nogmaals overzichtelijk weergegeven. Beschikbaar uit SpUk Aanpak Energiearmoede Krediet Energiereductie en zon op dak SpUk Lokale Aanpak Isolatie Totaal

Bedrag € 218.631,€ 90.168,€ 224.000,€ 532.799,-

De beschikbare middelen zitten ruim boven het voorgestelde subsidieplafond van de EEW 24-25, zodat alle inwoners die recht hebben op deze subsidieregeling ook geholpen kunnen worden. Verder kunnen gemeenten sinds 1 februari ISDE-subsidie3 aanvragen namens woningeigenaren en deze zelf ontvangen, wanneer de gemeente de kosten voor isolatie betaald. Communicatie/Participatie Inwoners die mogelijk recht hebben op de subsidie, zijn inmiddels aangeschreven. Zij hebben een brief van de gemeente ontvangen met daarin uitleg over het project. Bij deze brief zit tevens een aanvraagformulier en een retourenvelop, om het inwoners zo makkelijk mogelijk te maken om de subsidie aan te vragen. Planning In maart zijn we gestart met het project. Momenteel worden de eerste stappen doorlopen: 1) Allereerst heeft de gemeente een brief naar de inwoners gestuurd die mogelijk in aanmerking komen voor de subsidie. Bij deze brief zit tevens een aanvraagformulier voor de subsidie, dat inwoners in kunnen vullen en terug kunnen sturen. 2) Nadat een aanvraagformulier binnengekomen is, nemen de energiecoaches contact op met de inwoner, om een huisbezoek te plannen. Tijdens dit huisbezoek wordt met de inwoner bekeken welke isolatiemaatregelen al zijn uitgevoerd en welke nog uitgevoerd kunnen worden. Het kan zijn dat bij het huisbezoek van de energiecoach blijkt dat de woning al goed geïsoleerd is.

In dat geval komt de inwoner niet in aanmerking voor de subsidie. 3) Na het huisbezoek ontvangt de inwoner bericht over welke maatregelen uitgevoerd kunnen gaan worden aan de woning. Op dit moment vragen we de betreffende uitvoerder om contact op te nemen met de inwoner. 4) De uitvoerder maakt vervolgens een offerte op en stuurt deze ter goedkeuring op aan de inwoner en de gemeente. Na goedkeuring kan de uitvoerder de uitvoering van de maatregelen plannen met de inwoner. Deze eerste stappen zullen over het algemeen een aantal weken in beslag nemen, waardoor uitvoering van de eerste maatregelen niet vóór 1 april mogelijk zal zijn. Tussen 1 april en 1 augustus mag volgens de Natuurkalender niet geïsoleerd worden. Dit geeft de uitvoerder de tijd om de werkzaamheden goed vooruit te plannen en de uitvoering efficiënt te laten verlopen.

3 De Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) is een Rijkssubsidie voor

woningeigenaren om hun woning te verduurzamen. Normaliter investeert de woningeigenaar zelf in isolatiemaatregelen om vervolgens ISDE terug te vragen van het Rijk. Wanneer de gemeente deze kosten op zich neemt, zoals in dit project, kan sinds 1 februari ook de gemeente de ISDE ontvangen. R24.027 Pagina 5 van 7

Bijlagen 1. [23.12119] - Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024 2. [24.05560] - Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025

Eersel, 12 maart 2024 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

burgemeester {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

ing. H.M.L. Offermans

drs. W.A.C.M. Wouters

R24.027 Pagina 6 van 7

Raadsbesluit R24.027 Onderwerp: Wijziging Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12 maart 2024; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 4 april 2024;

besluit: de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025’ vast te stellen, 1. waarmee de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024’ wordt ingetrokken en waardoor, a. per woning een maximum van € 3.000,- aan kosten vergoed wordt, in plaats van € 2.500,- (artikel 3, vierde lid); b. de uitvoering van de maatregelen kan plaatsvinden tot en met 31 december 2025, in plaats van 31 december 2024 (artikel 3, zesde lid); c. het subsidieplafond wordt verhoogd tot € 525.000,- (artikel 4); d. de aanvraagtermijn voor de subsidie verlengd wordt tot en met 1 mei 2024 (artikel 5, tweede lid); e. het college de bevoegdheid krijgt om in het vervolg eventuele noodzakelijke of wenselijke wijzigingen aan te brengen in de subsidieregeling (artikel 8); f. de looptijd van de subsidieregeling verlengd wordt tot en met 31 december 2025 (artikel 10, eerste lid); 2.

hiervoor het eerder voor de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2023-2024’ beschikbaar gestelde budget, beschikbaar te stellen voor de ‘Tijdelijke subsidieregeling eenmalige energetische woningverbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede gemeente Eersel 2024-2025’.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16 april 2024 De raad van de gemeente Eersel de griffier,

de voorzitter,

J.W.G. van Bree

drs. W.A.C.M. Wouters

R24.027 Pagina 7 van 7