[R22.072] - Vervroeging formats voorjaarsnota 2023 inzake capaciteitsuitbreiding en coalitieakkoord en aanvullende formatie

*R22.072*

Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

27 september 2022 13 september 2022 23 augustus 2022

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

WWO rhem01

Onderwerp Uitbreiding personele capaciteit en vervroegd beschikbaar stellen krediet ‘uitvoering coalitieakkoord’ Voorstel De raad voor te stellen: 1. Het kredietvoorstel uit de voorjaarsnota 2023 inzake uitvoering coalitieakkoord ad € 250.000,-- nu beschikbaar te stellen. 2. Het in de voorjaarsnota 2023 voorgestelde format capaciteitsuitbreidingen (3,94 fte) én format inzake budget extra capaciteit rampenbestrijding (0,33 fte) vanaf 4e kwartaal 2022 beschikbaar te stellen. 3. Aanvullende formatie-uitbreiding 11,67 fte beschikbaar te stellen. 4. Gelet op punt 1 t/m 3 de … begrotingswijziging 2022 vast te stellen. Inleiding/aanleiding Het ambitieniveau van de gemeente Eersel is hoog. Het aantal lopende en nog op te starten projecten wat op de plank ligt is fors. De accountant heeft hier ook aandacht voor gevraagd bij de gemeenteraad bij de behandeling van de jaarrekening. Het is van belang om ambitie en capaciteit van de organisatie goed op elkaar af te stemmen. De gemeente Eersel groeit de laatste jaren hard qua aantal inwoners en de verwachting is dat de inwonersaantallen door de schaalsprong en geplande woningbouw komende jaren nog sneller gaan stijgen. Daarnaast komen er ook steeds meer taken op de gemeenten af. Om hierop te kunnen anticiperen is het van belang dat de formatie van de gemeente Eersel op orde is.

Om stagnatie in de uitvoering zoveel als mogelijk te voorkomen wordt uw raad gevraagd om de in de voorjaarsnota aangegeven gewenste capaciteitsuitbreidingen reeds in 2022 beschikbaar te stellen. Ook komen we om deze reden met een aanvullend voorstel voor uitbreiding van de formatie. Hierbij wordt aangetekend dat op termijn wederom aanvullende formatie benodigd zal zijn omdat de schaalsprong een continu proces is en ook nog niet alle ambities kunnen worden vertaald in de gemeentelijke begroting (zie ‘specifieke onderwerpen’ zoals genoemd in aanbiedingsbrief van de begroting 2023-2026). Wanneer we kijken naar de personeelsmonitor van het A&O fonds gemeenten (Stichting Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds Gemeenten) zien we dat de gemiddelde formatie van een gemeente met 20.000 inwoners ca. 132 FTE bedraagt. De formatie van de gemeente Eersel bedraagt op dit moment ruim 99 FTE. Zeker gezien de ambities van de gemeente Eersel is het daardoor niet vreemd dat er op dit moment zaken blijven liggen. Na de genoemde uitbreidingen zit de gemeente Eersel nog steeds ruim onder dit gemiddelde. De verwachting op basis van het genoemde rapport is dat er bij groei van de gemeente per 1.000 inwoners ca. 7 FTE formatie benodigd is. Daarnaast wil het college uitvoering geven aan het coalitieakkoord.

Daarvoor vraagt het college aan uw raad het krediet coalitieakkoord zoals dit is opgenomen in de ontwerpbegroting 2023 met één jaar te vervroegen zodat wij voortvarend aan de slag kunnen gaan. Wettelijk en/of beleidskader n.v.t. R22.072 Pagina 1 van 9

Argumenten 1. In 2022 is er een nieuwe raad geïnstalleerd, waarbij de coalitie een nieuw akkoord heeft afgesloten. In de voorjaarsnota 2023 is voor de uitvoering van dit coalitieakkoord een krediet opgenomen ad € 250.000,-- (dekking algemene reserve). Aangezien het college direct aan de slag wil met de uitvoering van dit coalitieakkoord, wordt voorgesteld om dit krediet eerder beschikbaar te stellen. Een nadere toelichting op dit krediet vindt u op bladzijde 94 van de voorjaarsnota 2023-2026. 2. In de voorjaarsnota 2023-2026 is op bladzijde 35 /m 39 een format opgenomen inzake capaciteitsuitbreidingen voor een zestal functies van in totaal 3,93 fte. Daarnaast is op bladzijde 44 een format opgenomen voor extra capaciteit inzake rampenbestrijding. Gelet op de urgentie voor deze uitbreidingen, wordt voorgesteld om deze formatie-uitbreidingen reeds vanaf 2022 beschikbaar te stellen. 3. Hieronder worden de gewenste aanvullende uitbreidingen puntsgewijs toegelicht. Afdelingshoofd managementteam (1 fte) De gemeente Eersel is in ontwikkeling. Externe ontwikkelingen doen nu een groot beroep op de gemeentelijke organisatie in een planvormingsfase en gaan een nog grotere impact hebben in de uitvoeringsfase.

De gemeentelijke organisatie kent een hoge werkdruk die mede ontstaat door een relatief laag aantal personeelsleden: een gemiddelde gemeente onder de 20.000 inwoners heeft 6,6 fte per 1.000 inwoners in dienst, bij de gemeente Eersel zijn dit 4,7 fte per 1.000 inwoners (rapport A&O fonds). De groei van onze gemeente gaat ook zorgen voor een groei van de structurele werkzaamheden, zoals aanvragen van vergunningen, Wmo-trajecten en meer gebruik van gemeentelijke accommodaties. Dit gaat in de toekomst vragen om een verder groeiende gemeentelijke organisatie. Op grote, belangrijke dossiers fungeren afdelingshoofden met grote regelmaat als meewerkend voorman of voorvrouw. Daarnaast vraagt het traject Opnieuw verbinden om een aantal eerder aan de GRSK gemandateerde/ gedelegeerde werkzaamheden per 2023 terug te implementeren in de eigen organisatie. Het bovenstaande, aangevuld met de behoefte om de kwaliteit van adviezen, beleid en producten te allen tijde zo goed mogelijk te houden, is aanleiding voor de wens om het management aan te vullen met een extra afdelingshoofd/ MT-lid. Deze structurele lasten komen volledig ten laste van de exploitatie. Adviseur participatie en communicatie (0,89 fte) Uitdaging voor gemeenten is en blijft om meer samen te werken met inwoners, ondernemers, verenigingen, (zorg)instellingen en ieder ander die (mogelijk) betrokken is bij gemeentelijke plannen.

Maar hoe betrekken we dit breed speelveld aan belanghebbenden op zo’n manier dat we draagvlak creëren? En wat is de rol van deze belanghebbenden? Hoeve ze alleen op de hoogte te worden gebracht, of denken-, werken- of bepalen ze ook mee? De manier waarop we inwoners betrekken wordt steeds belangrijker. Communicatie adviseert bij participatievraagstukken en werkt momenteel aan een praktische leidraad van onze huidige participatienota. Er is binnen de staf/communicatie echter te weinig capaciteit om participatietrajecten van begin tot eind te begeleiden. De adviseur participatie en communicatie gaat samen met de projectleider en ander belanghebbenden werken aan complexe communicatie- en participatievraagstukkken. Hij/zij begeleidt adviestrajecten; brengt het krachtenveld in beeld en ondersteunt bij de uitvoering van de participatiestrategie. De adviseur zorgt voor een relevant gesprek over maatschappelijke onderwerpen die impact hebben op onze omgeving. Voorgesteld wordt om deze structurele lasten tot een bedrag van € 35.000,-- te dekken uit lopende projecten/kredieten. Let op: dit is een andere functie dan de ‘Medewerker dorpsparticipatie’. De medewerker dorpsparticipatie is de schakel tussen de gemeente en onze inwoners. Hét aanspreekpunt voor R22.072 2

onze dorpsraden. Daarnaast probeert de medewerker dorpsparticipatie initiatieven van onze inwoners mogelijk te maken die een sociaal en maatschappelijk draagvlak hebben en die de leefbaarheid van onze kernen versterken. De medewerker dorpsparticipatie is vaak één van de tandwielen binnen een participatietraject. Wmo-consulenten (0,89 fte + 0,78 fte) In de Kempengemeenten wonen meer inwoners van 75 jaar en ouder dan in de rest van Nederland (9,7% versus 8,5%). In Eersel wonen de meeste 75+ers namelijk 10,5%. Dit aantal neemt de komende jaren alleen maar toe. Binnen de doelgroepen die gebruik maken van de Wmo is de doelgroep ouderen oververtegenwoordigd is (60% 67 jaar en ouder). De reële verwachting is dan ook dat bovenop de reguliere toename het beroep dat gedaan wordt op de Wmo, als gevolg van deze oudere populatie, nog extra toeneemt. Uit de cijfers van de afgelopen jaren is dat ook gebleken en is voortdurend getracht de formatie in lijn te brengen met de toename aan hulpvragen. In de voorjaarsnota 2023-2026 is wederom gevraagd middelen beschikbaar te stellen om de formatie Wmo uit te breiden. Daarmee wordt echter alleen het reeds ontstane tekort ingevuld en nog niet geanticipeerd op de verwachte vraagontwikkeling. Gezien voorstaande wordt gevraagd om aanvullend op de reeds gevraagde uitbreiding van de formatie Wmo nogmaals 60 uur extra formatie beschikbaar te stellen.

Met deze extra formatie kan direct geanticipeerd worden op de verwachte toename van het aantal hulpvragen (zodat de wachttijden niet oplopen) en kan de gevraagde inzet voor de multi-problematiek casussen worden geleverd. Deze structurele lasten komen volledig ten laste van de exploitatie. Regiehouder inburgering (1 fte) Op gebied van inburgering (statushouders) en participatie van Oekraïners is veel in ontwikkeling en uitvoering op dit moment. Deze trend van intensieve uitvoering van plannen voor beide doelgroepen zal zich komende jaren handhaven. Het aantal statushouders neemt toe en sinds de oorlog in Oekraïne heeft onze gemeente drie gemeentelijke opvanglocaties en daarnaast particuliere opvangadressen. Zowel de statushouders als de Oekraïense doelgroep doen een beroep op voorzieningen op gebied van onderwijs, zorg, inkomen, arbeid en vrije tijd. De huidige regievoerder inburgering is voor de helft van zijn functie coördinator vluchtelingenwerk en komt door de extra aandacht die de Oekraïense doelgroep nodig heeft, onvoldoende aan zijn coördinerende vluchtelingentaken. Het aantal maatschappelijke vraagstukken vanuit en extra inzet voor de Oekraïense doelgroep neemt toe en dit vraagt om een adequate sturing van hulpvragen en matching van vraag en aanbod.

Gevraagd wordt om formatie uitbreiding voor team welzijn specifiek gericht op extra inzet voor de Oekraïense doelgroep en extra ondersteuning van statushouders conform nieuwe wet inburgering voor 36 uur per week. Deze structurele lasten komen volledig ten laste van de exploitatie. Uitvoerend medewerker Welzijn (0,67 fte) Binnen beleidsterreinen Welzijn liggen vraagstukken waarvoor in de uitvoering onvoldoende formatie beschikbaar is. Specifiek gaat het om onder meer de uitvoering van onderdelen van het Preventieakkoord (gezondheidsbeleid), Kempenbranie (Jeugdbeleid) en het Uitvoeringsprogramma Inclusie. De beleidsplannen zijn vastgesteld. De concretisering ervan in concrete activiteiten loopt echter vertraging op omdat onvoldoende capaciteit beschikbaar is. Het zijn overwegend plannen die in samenwerking met andere partijen en gemeenten tot stand zijn gekomen. Ook andere organisaties hebben een verantwoordelijkheid in de uitvoering. Echter in de praktijk is vaak de gemeente kartrekker en staat of valt een project met de tijd die er vanuit de gemeente in kan worden gestoken.

R22.072 3

Gevraagd wordt om formatieuitbreiding voor het team Welzijn specifiek gericht op beleidsuitvoering voor 24 uur per week. Deze structurele lasten komen volledig ten laste van de exploitatie. Senior en junior medewerker Ruimtelijke ordening (2 fte) Op het gebied van de ruimtelijke ordening staat de komende jaren veel te gebeuren. Het gaat dan bijvoorbeeld om de woningbouwopgave (op basis van het raadsbesluit van 21 december 2022: 1.210 woningen) en de schaalsprong in Zuidoost Brabant. Maar ook een grote transitie in het landelijk gebied. Tevens vinden er gebiedsontwikkelingen plaats, zoals de Levende Beerze en de Levende Run. Bij de bovenstaande zaken is de complexiteit ook toegenomen, waardoor er meerdere belangen meegewogen moeten worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om de stikstofopgave, klimaatadaptatie, de energietransitie en de uitvoering van de Omgevingswet. In het kader van de Omgevingswet moet de organisatie meer zelf de inhoud van het omgevingsplan bijhouden. Het gaat dan om een regiefunctie om de integraliteit en de samenhang van het omgevingsplan te bewaken. Daarnaast moeten er om de dienstverlening te vergroten van de regels in het omgevingsplan beter toepasbare regels gemaakt worden. Dit vraagt ook om meer inzet. Hiervoor zijn een junior en een senior beleidsmedewerker nodig.

Voorgesteld wordt om de lasten van beide functies, ieder voor € 15.000,-- te dekken uit lopende projecten/kredieten. Administratief medewerker Uitvoering en Beheer (0,78 fte) De administratieve taken bij het team UB zijn omvangrijk. Ook de communicatie naar inwoners neemt steeds meer toe. Hiervoor is administratieve ondersteuning gewenst o Inrit-, rioolaanvragen (75 tot 100 per jaar) o Aanvragen vergunningen en meldingen (75 vergunningen, 100 meldingen per jaar), afgifte, voortgangsbewaking, financiële afhandeling o Meldingen burgers/bedrijven openbare ruimte (50% mede beantwoorden van ± 2.500 meldingen/jr) o Beheer verkeersomleidingen (30 per jaar) o Administratieve projectondersteuning o Voortgangsbewaking o Archivering o Verslaglegging Deze structurele lasten komen volledig ten laste van de exploitatie. Medewerker Civiel (riolering) ( 1 fte) Voor het dagelijks beheer en het toezicht op de uitvoering van rioolwerkzaamheden hebben we (volgens landelijke richtgetallen) meer inzet nodig voor een gemeente van onze omvang. Naast de beleidsmedewerker riolering zoeken we dan ook een assistent rioolbeheerder. Denk hierbij aan het laten functioneren van de 40 grote rioolgemalen, de 500 drukrioolgemaaltjes, toezicht op aanleg van huisaansluitingen, reinigen riolering en (deel)reparaties en rioolverstoppingen, beheer grondwatermeetpunten.

Deze structurele lasten worden volledig ten laste van de voorziening gemeentelijk rioleringsplan (GRP) gebracht. Medewerker Klimaatadaptie/Afkoppelcoach (1 fte) Deze functie is wordt specifiek benoemd bij de beslispunten van het raadsvoorstel en beargumenteerd in het vGRP 2023-2027. De medewerker gaat de risicodialogen voeren met onze inwoners over verdroging/vernatting en hittestress. Deze structurele lasten worden volledig ten laste van de voorziening gemeentelijk rioleringsplan (GRP) gebracht.

R22.072 4

Budget Catering Budget ad € 65.000,-- voor uitvoering catering, dit vanwege het feit dat Kempenplus stopt (per einde 2022) met de dienstverlening en begeleiding van de medewerkers die de cateringwerkzaamheden (o.a. lunch, onderhoud koffiemachines) uitvoeren. Als gedeeltelijke dekking kan hiervoor het lopende budget van € 20.000,-- worden ingezet. Bedrijfscontactfunctionaris (tijdelijk 1 fte) Huidige bedrijfscontactfunctionaris gaat over circa 1,5 jaar met pensioen. Vanuit strategische personeelsbeleid is het wenselijk om hier tijdig (±1 jaar van tevoren) een vervanger te werven zodat lopende werkzaamheden op een goede manier overgedragen kunnen worden. Tevens is naar aanleiding van de enquête ondernemerspeiling en vanuit het perspectief van het college nadrukkelijk naar voren gekomen om het contact tussen gemeente en bedrijfsleven te intensiveren en nog actiever deel te nemen in economische regionale projecten. Verder komen er een aantal (grote) ‘projecten’ aan, te weten: Nieuw regionaal bedrijventerrein; Nieuw lokaal bedrijventerrein. Verzoek tot extra tijdelijke (incidentele) formatie (junior bedrijfscontactfunctionaris) schaal 10. Deze lasten (1,5 jaar) komen volledig ten laste van de exploitatie. Financieel medewerker (0,67 fte) Op dit moment zien we een (enorme) toename van werkzaamheden binnen team Financiën (bv.

ondersteuning organisatie, het aantal facturen en kwijtscheldingen). Deze toename heeft een structureel karakter: Groei gemeente, maatschappelijke ontwikkeling en schaalsprong. Met de huidige stand van zaken en de toekomstige ontwikkeling zijn deze werkzaamheden met de huidige bezetting niet meer uit te voeren. Binnen de bestaande formatie is reeds voor € 18.500,-vacatureruimte als dekking aanwezig, het restant komt ten laste van de exploitatie. Latere uitbreiding formatie Een combinatie van de schaalsprong en de ambities van de gemeente Eersel maakt het aannemelijk dat een verdere uitbreiding van de formatie in de toekomst noodzakelijk is. We zullen hier uiteraard kritisch naar kijken op welk moment dit nodig is. Wanneer we echter zo blijven groeien en de ambities ook onverminderd hoog blijven zal er op diverse plekken zeker weer een uitbreiding van formatie moeten plaatsvinden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de uitvoering en beheer, grondzaken en financiën. Alternatieven Uw raad kan besluiten om niet in te stemmen met de voorgestelde (vervroegde) capaciteitsuitbreidingen en/of vervroeging van het krediet inzake het coalitieakkoord. Bij het niet instemmen met de capaciteitsuitbreidingen zal het college moeten heroverwegen welke projecten al dan niet worden uitgesteld. Risico’s De arbeidsmarkt is krap waardoor het goed invullen van vacatures lastig is.

Het beschikbaar stellen van formatie is daarmee nog geen garantie dat alle zaken kunnen worden opgepakt. Hiervoor blijven we afhankelijk van de daadwerkelijke bezetting / inhuur die beschikbaar is. Mede door de krapte wil het college vervroegd aan de slag met de uitbreidingen met in het achterhoofd dat invulling mogelijk langer op zich laat wachten.

R22.072 5

Financieel Het vervroegen van het krediet ad € 250.000,-- inzake het coalitieakkoord leidt niet tot extra lasten aangezien dit krediet reeds was voorzien in de begroting 2023. De dekking uit de algemene reserve blijft gehandhaafd. Het vervroegen van de voorgestelde formats uit de voorjaarsnota 2023 inzake capaciteitsuitbreidingen (3,93 fte) én format inzake budget extra capaciteit rampenbestrijding (0,33 fte) geeft voor 2022 extra lasten. Gelet op het resterende jaar wordt aan uw raad voorgesteld om 25% van de geraamde kosten uit de voorjaarsnota 2023 hiervoor beschikbaar te stellen. De extra geraamde kosten (voor het 4e kwartaal 2022) bedragen € 87.433,-- waarvan wordt voorgesteld om deze te dekken uit het begrotingssaldo 2022. Voor wat betreft de aanvullende formatie is het totaal verwerkt in onderstaande tabel. De mutaties op de begrotingssaldi ná voorgaande bedragen:

Mutaties per beslispunt 1 Vervroeging format 'uitvoering coalitieakkoord' 2 Vervroeging format 'capaciteitsuitbreiding' 3 Aanvullende formatie Totaal mutaties

2022

2023

2024

2025

2026

0 -87.433 -215.531

0 0 -907.122

0 0 -856.342

0 0 -805.562

0 0 -805.562

-302.964

-907.122

-856.342

-805.562

-805.562

In de jaren 2022 t/m 2025 is voor deze hogere uitgaven financiële ruimte binnen de geraamde begrotingssaldi. Voor het jaar 2026 wordt het begrotingssaldo hierdoor verder negatief tot circa -/€ 2.500.000,--. Voor het jaar 2026 is er dus een flinke financiële taakstelling voor de gemeente Eersel. Wellicht worden we door de rijksoverheid nog separaat gecompenseerd voor de schaalsprong of wordt de algemene uitkering nog verhoogd (hierover loopt een landelijke discussie tussen VNG en het Rijk), maar beiden zijn erg onzeker. Het is reëel dat we (ook) naar een andere oplossing moeten kijken, zoals een forse OZB-verhoging of bezuinigingen. Ook willen we uw raad erop wijzen dat er nog andere raadsvoorstellen op de planning staan zoals het beheerplan wegen, Opnieuw Verbinden en plan visie, zorg, welzijn en wonen Steensel. Bij het raadsvoorstel van de begroting 2023-2026 wat u omstreeks 8 september zult ontvangen treft u een geactualiseerde financiële doorkijk aan voor zover dit op dat moment mogelijk is.

Communicatie/Participatie n.v.t. Planning Indien uw raad instemt met de voorgestelde uitbreidingen zal direct gestart worden met de werving van genoemde functies.

R22.072 6

Bijlagen -

Eersel, 23 augustus 2022 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}}

burgemeester {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}}

de heer ing. H.M.L. Offermans

de heer drs. W.A.C.M. Wouters

R22.072 7

Raadsbesluit R22.072 Onderwerp: Uitbreiding personele capaciteit en vervroegd beschikbaar stellen krediet ‘uitvoering coalitieakkoord’ De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 23 augustus 2022; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 13 september 2022;

besluit: 1. Het kredietvoorstel uit de voorjaarsnota 2023 inzake uitvoering coalitieakkoord ad € 250.000,-nu beschikbaar te stellen. 2. Het in de voorjaarsnota 2023 voorgestelde format capaciteitsuitbreidingen (3,94 fte) én format inzake budget extra capaciteit rampenbestrijding (0,33 fte) vanaf 4e kwartaal 2022 beschikbaar te stellen. 3. Aanvullende formatie-uitbreiding 11,67 fte beschikbaar te stellen. 4. Gelet op punt 1 t/m 3 de 22e begrotingswijziging 2022 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 september 2022 De raad van de gemeente Eersel de griffier,

de voorzitter,

J.W.G. van Bree

drs. W.A.C.M. Wouters

R22.072 Pagina 9 van 9