[R21.092] - Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Kempen 2022-2026

*R21.092*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

22 februari 2022 8 februari 2022 21 december 2021

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

LKO jrok01 Z21000921

Onderwerp Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2022-2026 Voorstel De Raad voor te stellen: 1. In te stemmen met het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2022-2026 en hiervoor: a. Het exploitatiebudget “Vrijetijdseconomie” vanaf 2022 tot en met 2026 met € 43.028 te verhogen. b. Het krediet “Projecten Vrijetijdseconomie” in 2022 met € 40.000,-- te verlagen en de beschikking over de Algemene Reserve voor dit bedrag te laten vervallen. c. De geraamde kredieten hiervoor in het meerjaren investeringsprogramma voor de jaren 2023-2025 eveneens te verlagen met € 40.000,-- als ook de beschikking over de algemene reserve. 2. De financiële consequenties voortvloeiend uit punt 1 mee te nemen in de ….begrotingswijziging 2022. Inleiding/aanleiding In maart 2017 is de gezamenlijke Visie Vrijetijdseconomie ‘Samen op pad in de Brabantse Kempen’ (hierna: Kempenvisie VTE) door de vijf gemeenteraden vastgesteld voor de periode 2017-2026. Deze visie is een samenwerking tussen de vijf Kempengemeenten (Bergeijk, Bladel, Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden) op het gebied van recreatie en toerisme, waarbij De Kempen als één toeristische regio en bestemming wordt gezien. Om de visie daadwerkelijk concreet te maken, is het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie (hierna: UVP1) opgesteld.

Van 2017-2021 hebben de vijf Kempengemeenten, samen met ondernemers en partijen zoals de lokale Visit-organisaties, hard aan het UVP1 gewerkt. In 2021 is UVP1 afgerond en geëvalueerd. Vervolgens is een tweede UVP (hierna: UVP2) opgesteld. UVP2 kijkt naar de resultaten en activiteiten van UVP1 en borduurt met concrete projecten voort op de in de Kempenvisie VTE vastgelegde strategie. Waar de projecten uit UVP1 vooral gericht waren op het opzetten van de lokale identiteit en het inrichten van een sterke toeristische informatie- en netwerkorganisatie (de lokale Visit-organisaties), focussen de projecten uit UVP2 op het versterken van de (regionale) samenwerking en op sterke, onderscheidende producten. Op 8 december 2021 hebben wij u, via een Kempenbrede werkbijeenkomst, op de hoogte gebracht van UVP2 en om een eerste terugkoppeling gevraagd. Wij leggen nu het UVP2 ter vaststelling aan u voor waarbij eveneens de vraag wordt gesteld om budget vrij te maken ter realisatie van de in het UVP2 beschreven projecten. Wettelijk en/of beleidskader De Visie Vrijetijdseconomie ‘Samen op pad in de Brabantse Kempen’. Deze vastgestelde Visie vindt nu zijn vervolg in dit tweede Uitvoeringsprogramma. Argumenten 1.1 Het economisch belang van de Vrijetijdseconomie voor de Kempengemeenten is groot. De vijf Kempengemeenten hebben jaarlijks samen ongeveer 2,5 miljoen overnachtingen.

Daarmee levert de vrijetijdssector een belangrijke bijdrage aan de economie. De sector zorgt voor werkgelegenheid, stimuleert ondernemerschap en draagt toeristenbelasting af aan de gemeenten.

R21.092 Pagina 1 van 5

1.2 De Vrijetijdseconomie speelt een cruciale rol in het kader van ‘Brede Welvaart’ en leefbaarheid. ‘Brede Welvaart’ is een internationale maatstaf die is ontwikkeld om welvaart te meten voorbij de economische groei alleen. Brede Welvaart gaat ook over maatschappelijke aspecten zoals gezondheid, een gevoel van veiligheid, toegankelijkheid van voorzieningen en kwaliteit van de leefomgeving. De vrijetijdssector draagt hier in grote mate aan bij doordat het inzet op behoud van voorzieningen, waardoor de leefbaarheid voor de eigen inwoners vergroot wordt. Toerisme en recreatie worden ingezet als middel om bij te dragen aan andere (maatschappelijke) opgaven. Daarbij geldt uiteraard dat de ontwikkeling van toerisme in balans moet zijn met economie, ecologie, leefomgeving en samenleving. Dit alles maakt de Brabantse Kempen aantrekkelijker om te gaan wonen, werken en recreëren. Zo ontstaat een vliegwiel dat voortdurend wordt aangedreven. 1.3 Overkoepelende samenwerking tussen lokale organisaties zorgt ervoor dat de regio als geheel beter onder de aandacht wordt gebracht. In UVP2 wordt ingezet op verdergaande versterking én op onderlinge samenwerking. Doel hiervan is dat de lokale organisaties ervoor zorgen dat de regio als geheel beter onder de aandacht wordt gebracht van (potentiële) bezoekers.

De professionele Visit-organisaties en de gemeenten hebben een duidelijke taakverdeling gemaakt, waardoor zij efficiënt te werk kunnen gaan en elkaar kunnen versterken. Ook is het de bedoeling dat ondernemers nadrukkelijker in de uitvoering betrokken worden. 1.4 Gezamenlijke projecten stimuleren organische groei van het aantal bezoekers en Bestedingen. Op basis van de ervaringen uit UVP1 en gesprekken met stakeholders (zoals de Visit-organisaties, lokale ondernemers, etc.), is een aantal nieuwe projecten geformuleerd. De projecten zijn in te delen per thema: Verbinden, Verleiden, Verrassen en Verdiepen. UVP2 gaat uit van realistische en concrete projecten die de vrijetijdssector versterken en de groei van het aantal bezoekers, de bestedingen en de beoordelingsscores stimuleren. Het gaat om kwalitatieve projecten die zowel organisatorisch als financieel haalbaar zijn waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande krachten in het werkveld en die passen bij de schaalgrootte van de Kempenregio. 1.5 UVP2 steunt de sector om zich te herstellen na de coronacrisis. De coronacrisis heeft een enorme impact (gehad) op de vrijetijdseconomie. Zo zijn de bestedingen fors gedaald en is veel personeel van baan veranderd, waardoor er op dit moment grote personeelstekorten zijn. Daarnaast heeft de coronacrisis ervoor gezorgd dat we er steeds meer op uit trekken om te wandelen en te fietsen.

Het ‘dicht bij huis’ en de kwaliteit van de eigen leefomgeving is belangrijker geworden. UVP2 is om die reden ook nadrukkelijk bedoeld om samen te werken met de sector waarbij middels een sterk recreatief aanbod geprobeerd wordt om terug te komen op het niveau van vóór corona. 1.6 Gezamenlijk investeren is belangrijk. De Kempengemeenten hebben veel te bieden voor toeristen en recreanten. De meeste bezoekers van het gebied komen af op de sterke verblijfs- of dagrecreatieve bedrijven of op producten zoals het Snoeperke of Zwarte Kaat. Daarbij is het voor de bezoeker niet zichtbaar (en belangrijk) waar de grenzen tussen de gemeenten liggen Door krachten te bundelen kunnen we elkaar sterker maken, van elkaar leren en ondernemers bij elkaar brengen. Het is echter niet de bedoeling om De Kempen als merk te promoten. Daarvoor zijn we, als afzonderlijke gemeenten én als gebied, niet onderscheidend genoeg. 1.7 De financiële bijdrage per gemeente is gebaseerd op een duidelijke verdeelsleutel op basis van inwoneraantal. Voor UVP1 was een gezamenlijk budget binnen de gemeenten gereserveerd. Dit budget was geraamd op basis van een gelijke inbreng, inwoneraantal en inkomsten toeristenbelasting. Deze R21.092 2

wijze van financiering en betaling bleek moeilijk uitvoerbaar en vormde regelmatig een discussiepunt. Voor UVP2 is daarom besloten om een verdeelsleutel naar rato van de inwonersaantallen (d.d. op 01-01-2021) aan te houden. Dit is een pragmatische invulling die recht doet aan de grootte van de gemeenten en die praktisch meetbaar is. De precieze inleg per gemeente wordt verder toegelicht bij het onderwerp ‘Financieel’. Alternatieven Geen budget beschikbaar stellen voor het uitvoeringsprogramma voor het Kempenbrede Uitvoeringsprogramma VTE. Risico’s Eén (of meerdere) gemeente stemt niet in met het UVP2 Als één (of meerdere) gemeenteraad niet instemt met UVP2, dan betekent dit dat betreffende gemeente(n) niet deel kan deelnemen aan het Kempenbrede Uitvoeringsprogramma VTE. Dit heeft ook gevolgen voor de gemeenten waar de gemeenteraden wel instemmen met UVP2. Er zou niet langer sprake zijn van gebundelde kracht en een deel van de projecten zou niet uitgevoerd kunnen worden. Eén of meerdere gemeente(n), maakt geen budget vrij, of een lager bedrag. Als onze gemeente, of een andere gemeente(n) geen budget vrij maken, of een lager bedrag, dan heeft dit invloed op de uitvoering van de projecten. Deze gemeente zal niet deel kunnen nemen, of slechts beperkt, waardoor de vastgestelde doelen niet, of ten dele, behaald kunnen worden.

Financieel UVP2 wordt financieel ondersteund door de vijf Kempengemeenten. De kosten van de projecten zijn gebaseerd op basis van de ervaringen van UVP1. Om te komen tot een zo eerlijk mogelijke verdeling van de kosten van het uitvoeringsprogramma is gekozen voor een bijdrage en verdeelsleutel op basis van inwoneraantal (per 01-01-2021). In onderstaande tabel zijn de kosten per gemeente per jaar opgenomen. Onderstaande bijdrage en verdeelsleutel gelden gedurende de gehele looptijd van UVP2. Inwoneraantal Percentage Percentage Bijdrage per jaar Gemeente 1-1-2021 5 gemeenten 4 gemeenten periode 2022-2026 Bergeijk 18.754 20,66% 26,07% € 41.318 Bladel 20.529 22,61% 28,54% € 45.229 Eersel 19.530 21,51% 27,15% € 43.028 Oirschot* 18.839 20,75% x Op projectbasis* Reusel-De Mierden 13.127 14,46% 18,25% € 28.921 Totaal 90.779 100,00% 100,00% € 158.495

*Oirschot neemt deel op projectbasis. Indien Oirschot deelneemt worden de percentages uit kolom ‘percentages 5 gemeenten’ gebruikt. Indien Oirschot niet deelneemt worden de percentages uit kolom ‘percentage 4 gemeenten’ gebruikt.

In de begroting 2022 van de gemeente Eersel wordt in het meerjaren investeringsprogramma vanaf 2022 € 40.000,-- geraamd voor het uitvoeringsprogramma VTE middels krediet “Projecten Vrijetijdseconomie”. Gezien deze uitwerking wordt het uitvoeringsprogramma VTE nu gezien als een exploitatiepost (en dus niet als krediet). Nu het een exploitatiepost betreft, stellen we voor om vanaf 2022 het krediet “Projecten Vrijetijdseconomie” met € 40.000,-- te verlagen en de beschikking over de Algemene Reserve voor dit bedrag te laten vervallen. Tegelijkertijd wordt voorgesteld om de exploitatiepost “Vrijetijdseconomie” vanaf 2022 met € 43.028 te verhogen. Deze hogere lasten kunnen vooralsnog worden gedekt uit het begrotingssaldo 2022.

R21.092 3

Volledigheidshalve merken we hierbij op dat het begrotingssaldo vanaf 2025 op dit moment ontoereikend is. In de voorjaarsnota/ begroting 2023 zullen deze structurele hogere uitgaven meegenomen worden. Communicatie/Participatie 11 november hebben alle betrokken wethouders terugkoppeling gegeven op UVP2. 24 november heeft een Kempenbrede bijeenkomst plaatsgevonden met alle betrokken ambtenaren en de lokale Visit-organisaties onder leiding van EHV247 en SvdH Consultancy als onafhankelijke voorzitter.  29 november is UVP2 aangevuld door overkoepelende partijen uit de vrijetijdssector zoals;. Het Land van de Brabantse Kempen, HISWA-RECRON en VisitBrabant  8 december heeft een Kempenbrede werkbijeenkomst met de vijf gemeenteraden plaatsgevonden. Deze (werk)bijeenkomsten worden gedurende dit UVP doorgezet zoals beschreven in het document. Tijdens de looptijd van dit UVP worden de gemeenteraden regelmatig geïnformeerd over de voortgang middels een raadsinformatiebrief.  

Planning Als er wordt ingestemd met UVP2 en de gevraagde bijdrage beschikbaar wordt gesteld, zal afstemming plaatsvinden met de betrokken organisaties over de volgorde van de projecten en over de inrichting van de projectgroepen. Bijlagen 21.26019 • Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Brabantse Kempen 2022-2026 Eersel, 21 december 2021 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris

burgemeester

de heer ing. H.M.L. Offermans

de heer drs. W.A.C.M. Wouters

R21.092 4

Raadsbesluit R21.092 Onderwerp: Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Kempen 2022-2026

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 december 2021; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 8 februari 2022;

besluit:

1. In te stemmen met het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2022-2026 en hiervoor: a. Het exploitatiebudget “Vrijetijdseconomie” vanaf 2022 tot en met 2026 met € 43.028 te verhogen. b. Het krediet “Projecten Vrijetijdseconomie” in 2022 met € 40.000,-- te verlagen en de beschikking over de Algemene Reserve voor dit bedrag te laten vervallen. c. De geraamde kredieten hiervoor in het meerjaren investeringsprogramma voor de jaren 2023-2025 eveneens te verlagen met € 40.000,-- als ook de beschikking over de algemene reserve. 2. De financiële consequenties voortvloeiend uit punt 1 mee te nemen in de ….begrotingswijziging 2022.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 22 februari 2022 De raad van de gemeente Eersel de griffier,

de voorzitter,

J.W.G. van Bree

drs. W.A.C.M. Wouters

R21.092 Pagina 5 van 5