[R21.016] - Startnotitie Transitievisie Warmte Eersel

*R21.016*

Raadsvoorstel Raad d.d. Commissie d.d. B&W d.d.

20 april 2021 6 april 2021 16 maart 2021

Portefeuillehouder Opsteller Zaaknr.

EBE

bmin01

Onderwerp Startnotitie Transitievisie Warmte Eersel. Voorstel 1. De Startnotitie Transitievisie Warmte Eersel vast te stellen, waarmee invulling wordt gegeven aan het proces om te komen tot een Transitievisie Warmte. Inleiding/aanleiding In 2030 moeten in Nederland zeker twee miljoen huizen van het aardgas af zijn. Het Rijk verwacht daarom van iedere gemeente eind 2021 een Transitievisie Warmte (TVW). De verplichting voor het opstellen van een Transitievisie Warmte is vastgelegd in het Klimaatakkoord. Uiteindelijk moet Nederland in 2050 geheel van het aardgas af zijn. Het Rijk heeft voorgeschreven dat een gemeentelijke Transitievisie Warmte onder andere bepaalt welke wijk er wanneer aardgasvrij gemaakt wordt en in welk tempo. Dat begint met maatregelen zoals het isoleren van woningen. Ook komt terug op welke manier bewoners betrokken worden bij de planvorming en wat de impact voor bewoners is. Bovendien moet de Transitievisie Warme beschrijven welke condities en voorwaarden er nodig zijn om de plannen uit te voeren en welke mee-koppel-kansen er zijn. Vanwege deze verplichting vanuit het Rijk moet ook de gemeente Eersel keuzes maken over welke oplossingen (waar) het beste passen. Daarbij is het belangrijk te weten welke warmtebronnen al aanwezig zijn.

Wordt het ‘all electric’ of een mix van voorzieningen? De antwoorden op deze en diverse andere vragen moet Eersel samen met alle betrokkenen in de wijk en stakeholders in kaart brengen. Draagvlak en samenwerking zijn noodzakelijke randvoorwaarden om per wijk de beste maatschappelijke en technische oplossing te vinden. Hoe die oplossing er uit gaat zien beschrijven gemeenten in hun Transitievisie Warmte. Net als elke andere gemeente, staat ook de gemeente Eersel voor deze uitdaging. Echter, voordat met het opstellen van een Transitievisie Warmte gestart kan worden, is het belangrijk eerst goed na te denken over een projectplan. Een Startnotitie Warmte beschrijft dit projectplan, de route naar een Transitievisie Warmte. Wettelijk en/of beleidskader 1. Elke gemeente moet voor eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen. Deze verplichting vloeit voort uit de Klimaatwet en het Nationaal Klimaatakkoord. 2. Warmte is een onderdeel van de concept-RES van de Metropoolregio Eindhoven. 3. De Eerselse ambities op het gebied van duurzaamheid zijn vastgelegd in het Duurzaamheidsbeleid 2017-2025.

R21.016 1

Argumenten 1.1 Door de beschreven werkwijze in de startnotitie lukt het de gemeente Eersel om vóór het einde van 2021 een Transitievisie Warmte vast te stellen. Het opstellen van de transitievisie warmte is een complexe opgave. Daarom wordt eerst de Startnotitie opgesteld die nu wordt voorgelegd aan uw raad. Wanneer de Startnotitie is vastgesteld, kan er samen met alle relevante stakeholders, voortvarend aan de slag gaan met het opstellen van de transitievisie warmte voor de gemeente Eersel. 1.2 Met de Startnotitie wordt de samenwerking in het proces naar de Transitievisie Warmte voor de gemeente Eersel georganiseerd. De informatie en kennis van verschillende partijen is nodig om een zo volledig en gezamenlijk beeld mogelijk van de gemeentelijke situatie te krijgen. Door de Transitievisie Warmte op te stellen in samenwerking met de relevante partners wordt er gewaarborgd dat de uiteindelijke Transitievisie Warmte breed wordt gedragen. Om ook individuele inwoners en de samenleving als geheel in beweging te krijgen, moet er goed en duidelijk gecommuniceerd worden. Dit wordt gewaarborgd door een open proces te doorlopen. Door de communicatie en participatie goed te organiseren, kan er op het juiste moment de verbinding worden gelegd met de relevante stakeholders in het proces.

De Startnotitie Transitievisie Warmte beschrijft dat proces en draagt bij aan het succesvol vaststellen van de Transitievisie Warmte eind 2021. 1.3 Een integrale aanpak is noodzakelijk voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte. De uiteindelijke Transitievisie Warmte behelst een integraal document waarvan de totstandkoming een integrale aanpak benodigd, met bijbehorende sturing en capaciteit. De manier waarop dit wordt georganiseerd staat beschreven in de Startnotitie. In de startnotitie wordt een werkwijze gehanteerd die aansluit bij de wijze waarop het thema duurzaamheid is georganiseerd binnen de ambtelijke organisatie. Alternatieven 1.1 Het niet opstellen van een Transitievisie Warmte. De mogelijkheid bestaat dat uw raad ervoor kiest om geen Transitievisie Warmte voor de gemeente Eersel op te stellen. Dit alternatief is niet wenselijk, omdat door geen Transitievisie Warmte op te stellen de gemeente niet voldoet aan de wettelijke verplichtingen die voortvloeien uit de Klimaatwet en het nationale Klimaatakkoord. Dit zou leiden tot een afwijzende reactie van de Rijksoverheid en reputatieschade voor de gemeente Eersel. Risico’s 1.1 Een goed participatie- en communicatieplan is geen garantie voor voldoende draagvlak. Het opstellen van de Transitievisie Warmte is een gemeentelijke verantwoordelijkheid.

Het uitvoeren van de Transitievisie Warmte is een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Voldoende draagvlak bij het opstellen van de Transitievisie Warmte is daarom cruciaal. De gemeente heeft veel ervaring met het leiden van gelijksoortige trajecten en zet vanwege het belang van voldoende draagvlak dan ook in op een zo goed mogelijk participatie– en communicatieplan waar stakeholders al in een vroeg stadium bij betrokken worden. 1.2 Nog onbekende factoren rondom de energietransitie. Een mogelijk risico bij de planning van de Transitievisie Warmte, zoals die is uiteengezet in het routeplan van de Startnotitie, zijn de nu nog onbekende ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie. Om hierop in te spelen is afgesproken dat de Transitievisie Warmte tenminste eens per 5 jaar wordt geactualiseerd. Wanneer daar aanleiding toe is, kan de actualisering eerder ingepland worden en de koers worden bijgesteld.

R21.016 2

Financieel De gemeente beschikt over een krediet van € 237.098,-. Dit krediet is bedoeld voor het opstellen van de Transitievisie warmte en realisatie van de eerste maatregelen die daaruit volgen. De geschatte totale kosten voor het opstellen van een Transitievisie Warmte in op € 55.000,-. Dit budget is nodig om de benodigde interne- en externe capaciteit te faciliteren en om de in het routeplan beschreven stappen uit te voeren en te faciliteren. Het genoemde krediet wordt als volgt ingezet:   



Ambtelijke inzet, zowel door de projectleider als andere vakdisciplines. Inhuur van externe expertise voor het opstellen Transitievisie en de begeleiding van het proces. Het organiseren en faciliteren communicatie- en participatie traject tijdens opstellen Transitievisie Warmte. Onder andere het faciliteren van informatieavonden/bijeenkomsten, het beschikbaar stellen van informatiemateriaal en inzet op media, zowel digitaal als analoog. Het uitvoeren van verdiepend onderzoek, zoals nader onderzoek naar technieken en warmtebronnen, maar ook een leef- en belevingswereld onderzoek in kader van de stakeholderanalyse.

Het restant van het krediet voorziet in de dekking van de acties/projecten die voortkomen uit de Transitievisie Warmte en het daarbij behorende te ontwikkelen uitvoeringsprogramma. Communicatie/Participatie Naast de inhoudelijke inventarisatie starten we vooraan in het proces ook met de voorbereidende werkzaamheden voor een participatie- en communicatieplan voor de uitvoering. Deze werkzaamheden lopen parallel mee met het proces voor het opstellen van de Transitievisie Warmte. Als vertrekpunt wordt het gemeentelijke beleid gehanteerd, namelijk de Burgerparticipatienota Meedoen?!. Het is van groot belang dat er voor de verdere uitwerking en uitvoering van de Transitievisie Warmte bekend is wie er betrokken moet worden en waarom. Er wordt daarom een uitgebreide stakeholdersanalyse uitgewerkt. Indien nodig wordt die uitgebreid met een leef- en belevingswereld onderzoek om ook moeilijk bereikbare stakeholders te verleiden om mee te doen. Als onderdeel van het participatie- en communicatieplan wordt bepaald hoe participatiedialoog ingevuld wordt voor de verschillende thema’s, onderdelen en fases van de uitwerking van de Transitievisie Warmte.

Planning De Startnotitie Transitievisie Warmte bevat een planning met daarin een viertal stappen die in 2021 worden doorlopen: Stap 1: In stap 1 wordt er een inventarisatie gemaakt van de huidige verplichtingen rondom de Transitievisie Visie warmte en wordt er gekeken naar de huidige positie van de gemeente ten aanzien van die verplichtingen. Verder wordt er een begin gemaakt aan het communicatie en – participatieplan en een afwegingskader opgesteld. Stap 2: Op basis van de inventarisatie en het afwegingskader wordt er een prioritering van de wijken met de meeste potentie tot afkoppelkansen gemaakt. Stap 3: De opgehaalde informatie wordt visueel en tekstueel verwerkt waarin de kaders, ambities en wijkprioritering beschreven staan, met als doel een aardgasvrij Eersel in 2050. Verder wordt er een procesdocument opgeleverd dat voor hetzelfde tijdspad beschrijft hoe en met wie er wordt ingezet op participatie en communicatie. R21.016 3

Stap 4: Vaststelling Transitievisie Warmte gemeente Eersel door uw raad Onderdeel Besluitvorming startnotitie Stap 1: Opstarten en verdiepen Stap 2: Afwegen en kiezen Stap 3: Opstellen en verbeteren Stap 4: Besluiten en ondertekenen

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

tabel 1: planning

Bijlagen 1. Startnotitie Transitievisie Warmte Eersel (21.05107) Eersel, 16 maart 2021 Burgemeester en wethouders van Eersel secretaris

burgemeester

de heer ing. H.M.L. Offermans

de heer drs. W.A.C.M. Wouters

R21.016 4

Raadsbesluit R21.016 Onderwerp: Startnotitie Transitievisie Warmte Eersel

De raad van de gemeente Eersel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 maart 2021; gehoord de beraadslaging in de commissievergadering van 6 april 2021;

besluit:

de Startnotitie Transitievisie Warmte Eersel vast te stellen, waarmee invulling wordt gegeven aan het proces om te komen tot een Transitievisie Warmte.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 20 april 2021 De raad van de gemeente Eersel de griffier,

de voorzitter,

J.W.G. van Bree

drs. W.A.C.M. Wouters

R21.016 5