CConstaterende datEersel
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1: Definitieve begroting 2027-2030 (corsa nr. 26.18345)

Raadsvergadering 3 november 2026, gemeente EerselBij agendapunt: Begroting 2027-203059.822 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

Als Kempengemeenten kiezen we ervoor om zoveel mogelijk gezamenlijk op te trekken om voldoende en kwalitatief goede huisvesting te regelen voor aandachtsgroepen. Het woningbouwprogramma tot en met 2030 gaat uit van 1.030 woningen. Gemiddeld loopt de productie op tot 150 à 200 woningen per jaar. De gemeente Eersel wil invulling geven aan de woningbouwopgave voor haar kernen door voldoende divers woningaanbod te realiseren die voldoet aan de woningbehoefte, in een frequent afzettempo. Het accent ligt op woningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens, gericht op starters en met name senioren. We werken aan een continue voorraad voor de bouw van woningen. We noemen dat cyclisch bouwen. In 2027 herijken we ons volkshuisvestingsprogramma. Dit is verplicht op basis van de (in voorbereiding zijnde) Wet versterking regie volkshuisvesting. Huisvestingsverordening met urgentieregeling In 2027 stellen we een huisvestingsverordening op. Deze is verplicht voor het opnemen van een urgentieregeling voor urgente doelgroepen, zoals voor dak- en thuislozen, uitstroom uit instellingen en statushouders. Deze regeling moet regionaal worden afgestemd. Binnen de MRE pakken we samen op. De woningcorporaties worden hierbij betrokken. Monitoring woonbeleid We monitoren alle ontwikkelingen op het gebied van wonen.

Het gaat om de woningbouwproductie, toewijzing van huur- en koopwoningen aan inwoners uit de eigen gemeente, woningverkopen aan investeerders en de realisatie van woningtypen (met name voor senioren en starters). Op het moment dat we zien dat bijvoorbeeld meer dan 500Zo van de betaalbare nieuwbouwkoopwoningen en/of sociale huurwoningen aan inwoners van buiten onze gemeente worden toegewezen, , kan de gemeente ingrijpen door bijvoorbeeld het instellen van een voorrangsregeling in de huisvestingsverordening om eigen inwoners voorrang te verlenen.. Woningbo uwkaart Voor een actueel overzicht van alle woningbouwprojecten in de gemeente Eersel hebben we de Woningbouwkaart: https://woningbouwkaart.eersel.nl/. De Woningbouwkaart is een interactieve kaart met alle projecten die in studie, in voorbereiding of in aanbouw zijn. Bij elk project zie je hoeveel woningen er gebouwd gaan worden en om welk type woningen het gaat. Ook zie je bijvoorbeeld of het huur- of 27

koopwoningen zijn en in welke prijsklasse ze vallen. Deze website bevat ook een dashboard met aanvullende informatie die een totaalbeeld van de woningbouw in de gemeente geeft. Huisvesting aandachtsgroepen De komende jaren neemt de vraag naar (betaalbare) sociale huurwoningen in de gemeente Eersel toe doordat verschillende aandachtsgroepen (denk bijvoorbeeld aan statushouders, uitstroom uit Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen, etc.) een woning in de gemeente nodig hebben. We hebben een taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Deze taakstelling is de afgelopen jaren sterk opgelopen waardoor we een achterstand hebben opgelopen. We werken aan het inlopen van de achterstand door versneld sociale huurwoningen te realiseren en meer woningen toe te wijzen aan statushouders. In 2027 blijven we werken aan nieuwe plannen. Ook voor de opvang van asielzoekers hebben gemeenten door de Spreidingswet een taak gekregen. We streven naar het bijdragen aan de opvang van asielzoekers. We werken aan geschikte opvanglocaties. Gemeentelijke projecten ^ Duizel-Noord: De eerste twee fasen (ca. 150 woningen) zijn vrijwel afgerond. De derde fase omvat circa 100 woningen; de planvorming is afgerond en de voorbereidingen voor de uitvoering zijn gestart.

^ Veldhoek (Eersel): Nieuwe woonwijk met ongeveer 200 woningen in diverse categorieën, waaronder sociale huur, sociale koop, CPO, middeldure woningen, zelfbouw en beschermd wonen. De uitvoering start naar verwachting vanaf eind 2026, ondanks een lopende beroepsprocedure. • Stokkelsche Akker (Eersel): Nieuwe wijk met betaalbare woningen, maatschappelijke voorzieningen, natuurontwikkeling en recreatieve routes. De planvorming start in 2026, met realisatie vanaf 2028. ^ Herontwikkeling zwembadlocatie (Eersel): De voormalige zwembadlocatie wordt herontwikkeld tot woongebied met een vernieuwde openbare ruimte. De bouw staat gepland vanaf 2028. ^ Nardushoek (Knegsel): Ontwikkeling van circa 95 woningen. De voorbereidingen zijn gestart en de bouw begint naar verwachting in 2027. ^ Boterbochten (Steensel): Uitbreiding met ongeveer 50 woningen. De bouw is in 2026 gestart en wordt naar verwachting in 2028 afgerond. • Herontwikkeling Höllekes (Steensel): Na verplaatsing van het gemeenschapshuis worden 12 sociale seniorenwoningen en een huisartsenpraktijk gerealiseerd. • Vessem Noord: Ontwikkeling van een woonwijk in combinatie met natuur-, recreatie- en wateropgaven. De planologische procedure start in 2027. ^ Verlengd Aangelag (Wintelre): Voorbereiding van een nieuwe woningbouwlocatie aan de oostzijde van het dorp.

In 2026 wordt een gebiedsconcept vastgesteld, waarna de ruimtelijke procedure start. Woningbouwprojecten van derden Naast de gemeentelijke woningbouwprojecten worden ook diverse woningbouwontwikkelingen door marktpartijen gerealiseerd. Deze projecten dragen bij aan een gevarieerd en betaalbaar woningaanbod in de verschillende kernen van de gemeente. ^ De Heydael (Duizel): Ontwikkeling van 67 woningen voor senioren, starters en doorstromers. De bouw start naar verwachting in 2027. ^ Wintermans (Eersel): Herontwikkeling van de voormalige sigarenfabriek tot een woonwijk met circa 290 woningen, waaronder grondgebonden woningen, appartementen en zorgwoningen, grotendeels in het betaalbare segment. De wijk wordt groen ingericht met waterberging en recreatieve routes. De bouw start gefaseerd vanaf eind 2026. ^ Lindestraat 27 (Eersel): Na de oplevering van 11 betaalbare appartementen in 2024 worden op de voormalige sportschoollocatie nog 8 betaalbare appartementen gerealiseerd. Oplevering is voorzien eind 2026. ^ Bisschop Rythoviusweg (Eersel): Realisatie van vijf levensloopbestendige woningen. De bouw start naar verwachting eind 2026. 28

^ Vosven (Knegsel): Ontwikkeling van circa 27 woningen in een groene overgang naar het buitengebied. De bouw start naar verwachting in 2027. ^ Kerkdijkje - oostzijde (Steensel): Bouw van zes huurwoningen gecombineerd met natuurontwikkeling langs de Gender. De bouw start in 2027. ^ Flinkert - zorgboerderij D'n Bolle Akker (Vessem): Realisatie van 12 appartementen, bestaande uit vier sociale huurwoningen en acht zorgappartementen. De bouw start naar verwachting eind 2026. • Pastorie (Wintelre): Verbouwing van de voormalige pastorie tot appartementen, aangevuld met enkele seniorenwoningen in de tuin. De bouw start naar verwachting eind 2026. ^ Mostheuvel - Slikdijk (Wintelre): Bouw van een boerderij met zes rug-aan-rugwoningen. De bouw start eind 2026 of begin 2027. Met deze projecten zet de gemeente in op een gevarieerd woningaanbod, betaalbaarheid, leefbaarheid en een zorgvuldige inpassing van natuur, voorzieningen en openbare ruimte. De particuliere woningbouwprojecten leveren evengoed een belangrijke bijdrage aan de uitbreiding van het woningaanbod binnen de gemeente, met aandacht voor betaalbare woningen, seniorenhuisvesting, zorgwoningen en een kwalitatieve inrichting van de leefomgeving. De hierboven genoemde projecten zijn plannen met meer dan vijf woningen en die concreet zijn. Daarnaast hebben we nog ongeveer 90 projecten van derden in behandeling of uitvoering.

Zie hiervoor onze online publieke woningbouwkaart. Ook op onze website is actuele informatie over woningbouwprojecten beschikbaar. Boombeleid en beheerplan In 2026 hebben we het bomenbestand geïnventariseerd en de gegevens gedigitaliseerd. Op basis hiervan wordt het bomenbeheerplan opgesteld. Begin 2027 ronden we dit plan af, waarin de beheermaatregelen en uitvoeringsprogramma’s voor de komende jaren worden vastgelegd. Behoud en versterking natuur, landschap en biodiversiteit Landschap De gemeente zet zich in voor het behoud en de versterking van het landschap. Verspreid over de gemeente beheren wij ongeveer 48 hectare aan landschapselementen, zoals houtwallen, houtsingels en poelen. In 2027 richten wij ons op het beheer en de verdere kwaliteitsverbetering van de landschapselementen rondom Wintelre en Vessem. Hierbij voeren we onderhouds- en herstelwerkzaamheden uit waar dat nodig is, zodat deze landschapselementen ook op de lange termijn hun ecologische, landschappelijke en recreatieve waarde behouden. Waar kansrijke locaties aanwezig zijn, bekijken we hoe we de kwaliteit kunnen verbeteren op gebied van biodiversiteit, waterberging en de landschappelijke inpassing in het gebied. Daarbij zoeken we de samenwerking met grondeigenaren, terreinbeheerders en andere betrokken partijen. Ook blijven wij deelnemen aan de Stimuleringsregeling Landschap (STILA).

Via deze regeling worden particuliere grondeigenaren ondersteund bij de aanleg en het beheer van landschapselementen, het realiseren van wandelverbindingen en het treffen van maatregelen die bijdragen aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. De gemeente stelt hiervoor jaarlijks C 25.000 beschikbaar. Dankzij de bijdrage van de provincie kan een groter aantal projecten worden uitgevoerd. De benodigde middelen zijn structureel opgenomen in de begroting. Bos- en natuurgebieden Onze gemeente bestaat voor ongeveer 250Zo uit bos- en natuurgebieden. Een groot deel daarvan beheren we zelf. Deze gebieden bieden rust en ruimte om te fietsen en te wandelen. Ook bieden deze gebieden een thuis aan vele verschillende dier- en plantensoorten. Tegelijkertijd zijn onze bossen een groeiplaats voor het meest duurzame bouwmateriaal: hout. Zo combineren we een mooie leefomgeving met een duurzame toekomst. Deze gebieden beheren we kostenneutraal. De inkomsten genereren we uit houtverkoop en beheersubsidies. 29

Procedures ruimtelijke plannen In de voorgaande jaren zijn meerdere particuliere ontwikkelingen geïnitieerd en herstructureringslocaties onderzocht. In hoeverre dit in 2027 leidt tot ruimtelijke procedures, is op dit moment nog niet bekend. Toelichting doorlopende landschapsprojecten/kredieten: Gebiedsontwikkelingen in GGA (GebiedsGerichte Aanpak) Kempenland West De ruimtelijke opgave is de afgelopen jaren groter geworden. Denk hierbij aan klimaat (verdroging en wateroverlast), energietransitie, transitie landbouw en stikstofdepositie. Dit vraagt een integrale en gebied overstijgende aansturing van deze nieuwe vraagstukken. Dit is ondergebracht bij de stuurgroep GGA Kempenland West. De samenwerking beslaat het grondgebied van de gemeenten Hilvarenbeek, Reusel - De Mierden, Bladel, Bergeijk, Eersel en Oirschot. In 2024 is het koersdocument GGA Kempenland-West geschreven. Daarbinnen zijn de volgende deelgebiedsprocessen voor gemeente Eersel van belang: ^ Gebiedsproces Levende Beerze, opgesplitst in: o Landschotse Heide (trekker provincie en waterschap) o Beekdal de Kleine Beerze (Eerselse deel is in 2024 afgerond en afgesloten) o Groot en Kleinmeer ^ Gebiedsproces Levende Run (Eersel is gezamenlijk met Bergeijk trekker), de externe kosten worden gedekt uit het IBP - VP budget “Proeftuinen in de Kempen”. Gebiedsontwikkeling Levende Run: Het gebiedsproces is in 2023 gestart.

Dit is sinds 2024 een deelproces van GGA Kempenland-west. De externe kosten worden gedekt uit middelen van de Provincie. De gemeente Eersel is hiervoor penvoerder. Gemeenten Eersel en Bergeijk trekken dit proces samen. In 2024 hebben we samen een externe projectleider en een externe procesmanager vastgelegd. Het deelgebied “de Run” ligt tussen de kernen Eersel, Bergeijk en Weebosch. We streven naar een integraal en bottom-up proces samen met gebiedspartners Eersel, Bergeijk, Waterschap, Provincie, ZLTO en de klankbordgroep agrariërs. In het gebied ligt geen stikstofgevoelige Natura 2000. De doelen, opgaven en ruimteclaims in het gebied zijn in beeld gebracht en worden vertaald naar een gebiedspanorama. In 2025 is een subsidie Aanpak Landelijk Gebied (ALG) van ca 2,9 miljoen aangevraagd voor de uitvoering in het deelgebied. Inmiddels is duidelijk dat de provincie C 530.000 reserveert voor de uitvoering van de Levende Run. Daarnaast geeft de provincie suggesties voor andere mogelijkheden om subsidie te verkrijgen. Deze mogelijkheden worden verkend naast andere mogelijkheden voor de financiering van deze gebiedsontwikkeling. In de tussentijd loopt de gebiedsontwikkeling door, zij het op een lager tempo. Lopende projecten en kansen die zich voordoen in het gebied worden in 2027 opgepakt.

Investeringen Investerings- programma (bedragen in ś) uitvoeringsjaar 2027 Bijdrage EVZ waterbuffers Run Z Schadewijkstraat 500.000 Anticiperende verwervingen 2.000.000 Voorbereiding nieuwe grondexploitaties 50.000 Totaal investeringen 2.550.000 Toelichting op investeringen 2027 Bijdrage EVZ waterbuffers Run Z Schadewijkstraat Onderdeel van de ALG-aanvraag voor gebiedsproces Levende Run is de aanleg van een EVZ tussen Schadewijk en Weebosch en het bijdragen aan de watertransitie door aanleg van klimaatbuffers. De Eerselse bijdrage aan de aanleg van de EVZ en aanleg van waterbuffers wordt geschat op C 250.000. De bijdrage vanuit Eersel van circa C 250.000 kan gedekt worden uit de bestemmingsreserve kwaliteitsverbetering buitengebied. Daarnaast gaan we uit van een subsidie van de provincie van C 250.000. De aanvraag wordt door het waterschap gedaan en hierover zijn begin 2026 afspraken gemaakt met de provincie. 30

Anticiperende grondaankopen In hoofdstuk 5 van de nota grondbeleid is aangegeven dat het college anticiperende verwervingen moet kunnen doen als daartoe vanuit ruimtelijke perspectief aanleiding voor is. Daarom wordt in het kader van de rechtmatigheid, voorgesteld om hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van C 2.000.000. Deze verwervingen worden op de balans geactiveerd op het moment dat de grond in exploitatie genomen wordt. Er is zodoende geen afzonderlijke dekking nodig. Het (restant-)krediet zal bij de jaarrekening niet worden overgeboekt. Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploitaties In de nota grondbeleid kiest de gemeente Eersel voor een proactieve regierol bij locatieontwikkeling. Ten behoeve van voorbereiding, denk hierbij aan onderzoekskosten, advieskosten en ambtelijke inzet, is vooruitlopend op vaststelling van een wijziging van het omgevingsplan en grondexploitatie een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van C 50.000. Deze kosten worden geactiveerd op de balans totdat er een exploitatiebegroting geopend wordt. Deze kosten kunnen dan ingebracht worden in de betreffende grondexploitatie en zullen in beginsel gedekt worden door toekomstige opbrengsten.

Wat mag het kosten? Exploitatie Programma 3: Ruimtelijk ordening en volkshuisvesting Bedragen in ē | Rekening | Begroting | Begroting 2027-20302025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 8.917.738 | 8.678.137 | 18.012.825 | 2.066.012 | 391.012 | 1.391.012 Apparaatskosten | 2.468.077 | 2.792.593 | 3.054.502 | 3.058.731 | 3.057.967 | 3.057.915 Kapitaallasten | 640.813 | 257.622 | 39.697 | 39.787 | 335.535 | 85.455 Totaal lasten | 12.026.628 | 11.728.352 | 21.107.024 | 5.164.530 | 3.784.514 | 4.534.382 Baten | 9.729.854 | 8.526.748 | 18.367.781 | 1.229.210 | 1.442.791 | 1.409.210 Beschikking reserves ter dekking kapitaallasten | 139.384 | 173.755 | 7.667 | 7.667 | 303.415 | 53.415 Totaal baten | 9.869.238 | 8.700.503 | 18.375.448 | 1.236.877 | 1.746.206 | 1.462.625 Saldo Baten minus Lasten | -2.157.390 | -3.027.849 | -2.731.576 | -3.927.653 | -2.038.308 | -3.071.757 Onderstaand worden de mutaties ten opzichte van de jaarschijf 2027 uit de begroting 2026-2029 groter dan C 25.000 toegelicht. De totale apparaatskosten worden in programma 11 overhead toegelicht. Handhaving extra toezicht (nadeel van C 42.000) De raad heeft bij de voorjaarsnota aangegeven een groene boa in eigen dienst te willen nemen. Hierdoor worden er, naast het inhuurbudget tot 1 april 2027 ook loonkosten geraamd. Dit levert een nadeel op van C 42.000.

Groenbeheer binnen de kom (nadeel van C 29.000) Dit budget is geïndexeerd met 2,40Zo. Dit levert een financieel nadeel op. Onderhoud bomen buiten en binnen de kom (nadeel van C 72.000) Door uitbreiding van het aantal bomen stijgen de kosten van het onderhoud in 2027. Beheer landschapselementen (nadeel van C 30.000) In de afgelopen jaren is het areaal aan landschapselementen toegenomen. De beheerkosten zijn hierdoor ook gestegen. Transitie landelijk gebied (voordeel van C 31.000) Dit budget is afgeraamd met C 31.000. Dit houdt verband met de uitbreiding van de formatie bij team ruimtelijke ontwikkeling waardoor minder externe inhuur noodzakelijk is. Anterieure overeenkomsten Op deze post worden de lasten verantwoord i.v.m. het realiseren van woonbestemmingen zonder dat de gemeente hier een grondpositie heeft. De lasten die de gemeente hierop maakt mogen worden verhaald. Dit geschiedt vaak middels het afsluiten van een anterieure overeenkomst. Hierbij worden niet de werkelijke 31 lasten verhaald maar de overeengekomen kostenvergoeding. Hierdoor wijken de lasten en baten in werkelijkheid af. In de begroting wordt dit budgettair neutraal geraamd. Bouwgrondexploitaties Op deze post worden de lasten en baten verantwoord van de actieve grondexploitaties. Het betreft een gesloten exploitatie, hetgeen betekent dat de lasten en baten in beginsel los staan van de reguliere exploitatie.

Het resultaat van de grondexploitatie wordt afzonderlijk geraamd en gerapporteerd. Voor een goed overzicht wordt verwezen naar paragraaf 7 van deze begroting waar de totale doorkijk van de afzonderlijke grondexploitaties wordt weergegeven. Een jaarresultaat moet bezien worden als onderdeel van het totaalresultaat. Een vergelijking met voorgaande jaren is derhalve niet relevant. Een bouwgrondexploitatie wordt minimaal 1 keer per jaar bij de jaarrekening geactualiseerd met als resultaat een eindwaarde. Aangezien er dit jaar nieuwe bouwgrondexploitaties zijn afgesloten, die nog niet in de doorkijk bij de jaarrekening waren opgenomen, is nu bij de begroting deze bouwgrondexploitatie geactualiseerd. Het geraamde jaarresultaat in 2027 bedraagt C 1.183.271. In de jaarrekening 2025 was het geraamde resultaat voor 2027 C 583.272. Het verschil ad C 600.000 bestaat uit geraamde resultaat van 2 nieuwe grondexploitaties zijnde Duizel-Noord fase 3 en Nardushoek.

Beleidsdocumenten - | Omgevingsvisie 2.0 - | Beleid vergunningen, toezicht en handhaving Omgevingsrecht 2026 - | Beleid buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zonder bindend advies en nadeelcompensatie - | Visie Buitengebied 2.0 - | Landschapsinvesteringsregeling De Kempen - | Beeldkwaliteitsplan - | Ruimtelijke Visie woonuitbreidingen - | Welstandsnota - | Kempische visie op wonen 2024-2028 - Volkshuisvestingsprogramma - | Financieel programma impuls sociale woningbouw gemeente Eersel 2025 - | Verordening doelgroepen sociale woningbouw gemeente Eersel 2022 - | Beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten - | Woonzorgvisie Kempengemeenten (gemeente Eersel) - | Afwegingskader woonzorginitiatieven Kempengemeenten - | Beleidsplan gemeentelijke bos- en natuurterreinen 2021-2030 - | Kwaliteitsplan groen - | Bomenbeheerplan Gemeente Eersel 2023- 2033 - | Beleidsplan Groen Loont! - | Nota grondbeleid Gemeente Eersel - | Beleidskader bovenwijkse voorzieningen Eersel-West Gemeente Eersel 32 4. Milieu We bouwen aan een wendbare gemeente die met slimme, veilige en circulaire innovatie beter besluit en duurzaam handelt. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? AFVAL- EN GRONDSTOFFEN Indicator | Realisatie | Norm 22.

Omvang huishoudelijk | Restafval per inwoner inclusief | Norm: 2026: 50 kg restafval | milieustraat: (verplicht) | 2025:57 kg | Landelijke VANG-doelstelling: 2024:60 kg | 100 kg per inwoner Kg/inwoner | 2023:43 kg 2022: 43 kg Wat gaan we daarvoor doen? Om de kaders uit te werken worden de volgende projecten uitgevoerd: ^ Door de verbouwing van de milieustraat zijn we weer voorbereid op de toekomst ^ Seizoen afhankelijke afvalstromen in de schijnwerpers middels het Mobiel Scheidingsstation ENERGIE Indicator | Realisatie | Norm 23. CO2-reductie t.o.v. 1990 | 2024 | Norm: 550Zo CO2-reductie in (eigen indicator) | 62.400 (excl. CO2-uitstoot | 2030 en 950Zo reductie in 2050 auto(snel)wegen = 39,70Zo reductie) | (gemeentelijk beleid in lijn met % reductie ten opzichte van | het klimaatakkoord) 1990 | 2023 66.700 (excl. CO2-uitstoot | In ton CO2: auto(snel)wegen = 35,60Zo reductie) | 2030: 46.597 (45Z) 2050: 5.117 (5Z) 2022 74.400 (excl. CO2-uitstoot auto(snel)wegen = 28,20Zo reductie) IJkpunt 1990 103.550 ton CO2-uitstoot Wat gaan we daarvoor doen? We beperken onze energievraag zoveel mogelijk. We ondersteunen inwoners om minder energie te verbruiken. Dat doen we door middel van onze energiecoaches, die inwoners begrijpelijk en onafhankelijk advies geven over grote en kleine isolatie- en energiebesparende maatregelen.

We gaan gebiedsgericht aan de slag met het verduurzamen van de gebouwde omgeving. In het Warmteprogramma beschrijven we in welke gebieden we de komende jaren aan de slag zullen gaan met een verduurzamingsplan. Het doel is om dit de eerste helft van 2027 vast te stellen, zodat daarna met de uitvoering kan worden gestart. We verduurzamen ons eigen gemeentelijk vastgoed richting aardgasvrij en werken aan een dekkend laadnetwerk voor elektrische auto’s. De energie die we gebruiken, willen we duurzaam opwekken en opslaan. Zo werken we mee aan het realiseren van energiehubs op de bedrijventerreinen De Haagdoorn en Meerheide. Ook werken we aan het realiseren van een zonnepark ten noorden van Wintelre en onderzoeken we de toegevoegde waarde van een energiegemeenschap. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? 33 GEMEENTELIJK VASTGOED Indicator | Realisatie | Norm 24. CO2-reductie t.o.v. 2012 | Reductie t.o.v. 2012 in 2025: | Norm 2025: 390Zo CO2-reductie (eigen indicator) | 29,710Zo | t.o.v. 2012 % reductie ten opzichte van 2012 | Reductie t.o.v. 2012 in 2022: | In ton kg CO2: 21,290Zo | In 2012: 1.303 ^100Zo) (-277 ton kg CO2) | Doel 2025: 795 ^ 6107o) Reductie t.o.v.

2012 in ton kg C02: 2012: 1.303 Wat gaan we daarvoor doen? Verdere uitvoering geven aan het realiseren van 164 duurzaamheidsmaatregelen om de 390Zo reductie te realiseren in 2026 (enkele maatregelen worden in 2027 uitgevoerd). ENERGIEREDUCTIE EN ZON-OP-DAK Indicator | Realisatie | Norm 25. Energiebesparing ten | 2024 | Norm: opzichte van 2007 en | 26,20Zo energiebesparing t.o.v. 2007 | 2030: 15Z energiebesparing duurzame energieopwekking | t.o.v. 2007 (eigen indicator) | 118 TJ duurzaam opgewekte elektriciteit | 2030: 200 TJ duurzame In TJ | energieopwekking 2023: 25,3Z energiebesparing t.o.v. 2007 116 TJ duurzaam opgewekte elektriciteit 2022: 22,2Z energiebesparing t.o.v. 2007 100 TJ duurzaam opgewekte elektriciteit IJkpunt 2007 2.186 TJ energieverbruik Wat gaan we daarvoor doen? In 2027 stellen we het Warmteprogramma vast. Het Warmteprogramma beschrijft hoe de gemeente de woningeigenaren ondersteunt bij het verduurzamen van hun woningen. Dit programma is wettelijk verplicht en geeft invulling aan de regierol die de gemeente heeft om toe te werken naar en gebouwde omgeving die in 2050 wordt voorzien van duurzame warmte en koude. In het Warmteprogramma volgen we de gebiedsgerichte aanpak met als doel om als gemeente inwoners te activeren en enthousiasmeren om aan de slag te gaan met het verduurzamen van hun woning en hen hierbij te ondersteunen.

Met isolatie zetten we grote stappen op het gebied van energiebesparing. Ten slotte treedt in 2027 de nieuwe subsidieregeling in werking waarmee inwoners, als onderdeel van de gebiedsgerichte aanpak, financieel extra worden ondersteunt bij het nemen van verduurzamingsmaatregelen. Dit doen we op de bedrijventerreinen door het opzetten van Energiehubs in samenwerking met het Kempisch Ondernemers Platform (KOP). Begin 2027 wordt de Energiehub op bedrijventerrein de Meerheide gerealiseerd. Op bedrijventerrein de Haagdoorn zetten we in op het toekomstbestendig maken en verduurzamen van het bedrijventerrein. Samen met een aanjager vanuit de Metropoolregio 34 Eindhoven is onderzocht op welke wijze de verduurzaming een impuls kan krijgen. In 2027 willen we hier uitvoering aan geven, waarbij we starten met het opzetten van een goede organisatievorm op de bedrijventerreinen. Daarnaast wordt er in samenwerking met het KOP onderzocht welke ondernemers interesse hebben bij het opzetten van een Energiehub op de Haagdoorn. GROOTSCHALIGE OPWEKKING Indicator | Realisatie | Norm 26. Grootschalige opwekking | 2024: 0 TWh | Norm: 0,055 TWh (eigen indicator) | grootschalige opwekking in 2023: 0 TWh | 2030 In TWh 2022: 0 TWh Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030.

In september 2024 is de vergunning voor het zonnepark nabij Wintelre verleend. Tegen deze vergunning hebben inwoners beroep ingesteld. De zitting bij de rechtbank heeft inmiddels plaatsgevonden, waarbij het beroep ongegrond is verklaard. De indiener heeft vervolgens hoger beroep ingesteld bij de Raad van State. Momenteel wachten wij op een uitnodiging voor de zitting. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? DUURZAME ENERGIE Indicator | Realisatie | Norm 27. Hernieuwbare elektriciteit | 2024 | Norm: 15,9 TJ extra per (verplicht) | 37,10Zo | jaar In % elektriciteit opgewekt uit | 2 TJ extra t.o.v. 2023 wind, waterkracht, zon of biomassa | 2023 36,50Zo 16 TJ extra t.o.v. 2022 2022 31,40Zo 26 TJ extra t.o.v. 2021 Wat gaan we daarvoor doen? - | Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030; - | Medewerking verlenen aan de realisatie van het zonnepark in Wintelre; - | Uitvoering geven aan de acties opgenomen in het Uitvoeringsprogramma energie 2026 en 2027. ENERGIELABELS Indicator | Realisatie | Norm 28.

Woningen met | 2025 | Norm: > het gemiddelde geregistreerd energielabel A | Eersel: 43,00Zo | van gemeenten tot 25.000 (eigen indicator) | Gemeenten tot 25.000 inwoners: | inwoners In % | 39,607o 35 2024 Eersel: 39,20Zo Gemeenten tot 25.000 inwoners: 35,80Zo 2023 Eersel: 35,80Zo Gemeenten tot 25.000 inwoners: 33,607o Wat gaan we daarvoor doen? In 2027 focussen we ons op het opstellen van het nieuwe Warmteprogramma en starten we met de uitvoering van een Warmte-Uitvoeringsplan voor de kern Duizel. Door in te zetten op de gebiedsgerichte aanpak hopen we meer inwoners te activeren om aan de slag te gaan met verduurzaming en deze te versnellen. Dit leidt uiteindelijk tot een verbetering van energielabels van woningen. Om deze resultaten hiervan ook terug te zien moet er wel een nieuw energielabel worden aangevraagd en geregistreerd voor de betreffende woningen. Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2027 Afval'/Grondstoffen De gemeente Eersel richt haar grondstoffenbeleid op de verdere transitie naar een circulaire gemeente. Hierbij staat het verminderen van restafval, het stimuleren van hergebruik en het zo hoogwaardig mogelijk scheiden van grondstoffen centraal. Het doel is om te werken aan minder dan 50 kilogram restafval per inwoner per jaar en zo de milieudruk verder te verlagen.

Een belangrijk onderdeel hiervan is het vergroten van de bewustwording en kennis van inwoners over afvalscheiding. Uit sorteeranalyses blijkt dat er nog steeds waardevolle grondstoffen in het restafval terechtkomen. Door gerichte communicatie en voorlichting willen we inwoners ondersteunen bij het beter scheiden van afvalstromen. Hierbij maken we ook gebruik van het Mobiel Scheidingsstation, zodat inwoners laagdrempelig dichtbij huis afvalstromen gescheiden kunnen aanbieden. Daarnaast blijft een goed functionerende milieustraat essentieel binnen de circulaire ambities van de gemeente. De huidige vloeistofdichte vloer en riolering van de milieustraat zijn verouderd en aan vervanging toe. Omdat de ontwikkeling van een gezamenlijke milieustraat in de Kempen op het KPB niet is doorgegaan, zijn investeringen de afgelopen jaren uitgesteld. Om de milieustraat veilig, duurzaam en toekomstbestendig te houden, is vervanging van de vloer en riolering noodzakelijk. De speerpunten voor 2027 zijn: ^ Vergroten van bewustwording en kennis bij inwoners over afvalscheiding en circulariteit. ^ Het verder inzetten en promoten van het Mobiel Scheidingsstation om meer grondstoffen uit het restafval te halen. ^ Het uitvoeren en communiceren van sorteeranalyses om inzicht en bewustwording bij inwoners te vergroten.

^ Het toekomstbestendig maken van de milieustraat door vervanging van de vloeistofdichte vloer en riolering. Schone lucht akkoord Als deelnemer aan het Schone Lucht Akkoord werken we in 2027 verder aan het Uitvoeringsprogramma luchtkwaliteit 2023-2030. In 2026 is gestart met een upgrade van het regionale meetnet. Over de periode 2027-2030 zijn in de regio operationele en financiële afspraken gemaakt over het in de lucht houden van het meetnet. Daarnaast zijn mobiliteit (F67, onderzoek afwaardering van 50 naar 30 km/uur, laadpunten) en stimulering van schone energie speerpunten. 36

Duurzaamheid Uitvoeringsprogramma Energie Eind 2025 heeft het college het Uitvoeringsprogramma Energie 2026 vastgesteld. Hierin hebben we acties beschreven op het gebied van energie die we in 2026 wilden uitvoeren. Veel van deze acties zijn inmiddels uitgevoerd of zijn lopend. Helaas zijn nog niet alle acties uit het uitvoeringsprogramma uitgevoerd, onder andere doordat andere projecten veel extra aandacht vroegen in 2026. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het onderzoek naar het energiesysteem voor de nieuwbouwwijk in Stokkelsche Akker en de daarmee samenhangende problematiek rond netcongestie. In 2027 willen we de openstaande acties uit het uitvoeringsprogramma oppakken en vervolgacties uitzetten. Warmteprogramma Het doel uit het klimaatakkoord is om te streven naar een gebouwde omgeving die aardgasvrij wordt voorzien van warmte en koude, tapwater en kan koken. Het Warmteprogramma is wettelijk verplicht en beschrijft de route naar een aardgasvrijgemeente Eersel in 2050. Er is eerder al budget beschikbaar gesteld voor het opstellen van het Warmteprogramma en in 2025 is de uitgangspuntennotitie vastgesteld. In 2027 wordt het Warmteprogramma bestuurlijk vastgesteld en gaan we aan de slag met de uitvoering ervan. Verduurzamingsplan Duizel In 2026 zijn we gestart met het opstellen van een verduurzamingsplan voor de kern Duizel.

Dit plan hebben we samen met inwoners van Duizel opgesteld. In 2027 starten we met de uitvoering van het verduurzamingsplan Duizel. In een periode van 5 jaar (tot en met 2031) willen we inwoners, informeren, enthousiasmeren en activeren om hun woning verder te verduurzamen. Zo hopen we na 5 jaar een substantieel deel van de woningen verregaand verduurzaamd te hebben. KempenEnergie Sinds twee jaar werkt de gemeente samen met KempenEnergie op basis van een samenwerkingsovereenkomst. Projectinitiatieven worden gezamenlijk besproken en beoordeeld op de mate waarin zij aansluiten bij de gemeentelijke doelstellingen en ambities. Daarnaast wordt KempenEnergie betrokken bij projecten waarbij hun kennis, expertise en lokale netwerk van toegevoegde waarde zijn. Verduurzaming bedrijventerreinen Begin 2027 staat de realisatie van een energiehub op bedrijventerrein Meerheide gepland. Onder leiding van het Kempisch Ondernemers Platform (KOP) wordt deze energiehub ontwikkeld in samenwerking met ondernemers en de gemeente. De energiehub biedt ondernemers meer ruimte voor toekomstige groei en helpt de gevolgen van netcongestie te beperken. Ook voor bedrijventerrein De Haagdoorn staat een energiehub op de planning. Naar verwachting levert Enexis in de zomer van 2026 de gegevens van de nettopologie aan.

Op basis daarvan kan het KOP met ondernemers in gesprek gaan om de interesse in deelname aan een energiehub te inventariseren. Vervolgens worden analyses uitgevoerd en afspraken gemaakt over energiegebruik en samenwerking. Daarnaast werken we samen met de MetropoolRegio Eindhoven (MRE) aan het vooronderzoek naar de verdere verduurzaming en toekomstbestendigheid van bedrijventerrein De Haagdoorn. Daarbij ligt de focus op het versterken van de samenwerking tussen ondernemers en gemeente. Uit onderzoek blijkt dat een sterke ondernemersorganisatie van groot belang is. Dit zorgt tevens voor een duidelijk aanspreekpunt voor de gemeente en maakt het eenvoudiger om vervolgacties uit het vooronderzoek gezamenlijk op te pakken. Energiegemeenschappen We onderzoeken momenteel of een energiegemeenschap een passende vorm kan zijn om de lokale energietransitie verder te ondersteunen. In dat kader vinden gesprekken plaats met verschillende stakeholders. Een belangrijke gesprekspartner is KempenEnergie. In de afgelopen periode zijn meerdere constructieve gesprekken gevoerd met KempenEnergie. Op korte termijn staat daarnaast een bestuurlijk overleg gepland. Er bestaat overeenstemming over het gezamenlijke doel van een energiegemeenschap en de maatschappelijke meerwaarde die deze kan bieden. Over de gewenste organisatiestructuur bestaan echter nog verschillende inzichten.

De inzet van alle betrokken partijen is erop gericht om hierover gezamenlijk tot een gedragen oplossing te komen. 37

Wanneer de uitkomsten van de gesprekken met de stakeholders positief zijn, zal een advies worden voorbereid voor het college over het al dan niet voortzetten van het traject naar de volgende onderzoeks- of ontwikkelfase. Ook de overige Kempengemeenten onderzoeken of een energiegemeenschap aansluit bij de lokale ambities en opgaven. De gemeente Eersel bevindt zich hierbij in een verder gevorderd stadium dan de andere Kempengemeenten. De gesprekken met KempenEnergie worden gezamenlijk gevoerd, zodat kennis, ervaringen en inzichten tussen de gemeenten kunnen worden gedeeld en waar mogelijk een gezamenlijke koers kan worden ontwikkeld. Verduurzaming gemeentelijke gebouwen Het beleid van de Rijksoverheid is erop gericht om in 2050 van het aardgas af te zijn. Momenteel wordt gewerkt aan een uitvoeringsplan waarin fasering en financiële consequenties van het aardgasloos maken van de gemeentelijke gebouwen inzichtelijk worden. Hierbij wordt ook onderzocht of benodigde investeringen zoveel mogelijk op natuurlijke onderhoudsmomenten kunnen worden uitgevoerd. Op basis van dit uitvoeringsplan zal een raadsvoorstel aan de gemeenteraad worden voorgelegd, waarin de voorgestelde aanpak, planning en benodigde investeringen ter besluitvorming worden aangeboden. Planning is om dit in 2027 af te ronden.

Wat mag het kosten? Hieronder worden de investeringen van 2027 toegelicht en tevens de afwijkingen in de exploitatiekosten ten opzichte van de begroting 2026 van boven de C 25.000. Toelichtingen op investeringen 2027 Investeringen (bedragen in ś) Investerings­ programma uitvoeringsjaar 2027 Vervangen hoofdgemalen & randvoorziening E/M 170.000 Verzwaren riolering Haagdoorn 80.000 Herinrichting Kloosterstraat (riool) 1.344.000 Herinrichting Mr. De la Courtstraat Vessem (riool) 2.130.000 Duurzaam Duizel fase 3 (riool) 1.960.000 Vervangen vloer milieustraat 770.000 Vervangen ondergrondse afvalcontainer 68.000 Warmtetransitie 200.000 Totaal investeringen 6.722.000 Vervangen hoofdgemalen & randvoorziening E/M Vanuit het gemeentelijk rioleringsbeleid (GRP) wordt ingezet op de planmatige vervanging van hoofdgemalen en elektrotechnische/mechanische (E/M) randvoorzieningen. Deze assets naderen het einde van hun technische levensduur, waardoor de kans op storingen en uitval toeneemt. Door tijdige vervanging wordt de bedrijfszekerheid van het afvalwatersysteem gewaarborgd en blijven de functionaliteit, veiligheid en prestaties van de rioleringsinfrastructuur op peil. Daarnaast draagt de investering bij aan het beperken van onderhoudskosten, het verminderen van storingsgevoeligheid en het voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor afvalwaterinzameling en -transport.

Verzwaren riolering Haagdoorn Op industrieterrein Haagdoorn is in het verleden een capaciteitsknelpunt in de riolering geconstateerd. Om de hydraulische belasting van het stelsel te verminderen, is de afgelopen jaren ingezet op het afkoppelen 38

van hemelwater. Een eerste fase van deze afkoppelopgave is inmiddels gerealiseerd, waardoor de noodzaak tot het direct verzwaren van de riolering voorlopig is uitgesteld. Om te bepalen of aanvullende afkoppelmaatregelen voldoende zijn of dat op termijn alsnog een verzwaring van de riolering noodzakelijk is, worden nieuwe hydraulische berekeningen uitgevoerd. Daarbij wordt de huidige situatie beoordeeld en worden verschillende scenario’s onderzocht. Ten behoeve van deze afweging wordt tevens een vervolgfasering voor het afkoppelen van hemelwater opgesteld. Op basis van de resultaten kan een doelmatige keuze worden gemaakt tussen verdere afkoppeling, een combinatie van maatregelen of een toekomstige verzwaring van het rioolstelsel. De verwachting is dat dit project in 2029 wordt afgerond. Herinrichting Kloosterstraat (riool) De riolering van de Kloosterstraat zit bijna op einde levensduur en is aan vervanging toe. Dit geldt ook voor de verharding. Daarom gaan we de Kloosterstraat opnieuw inrichten ten behoeve van het toekomstbestendig maken van het riool en het verbeteren van het wegdek. De riolering en de verharding is aan vervanging toe. Bovendien geeft deze herinrichting gelijktijdig tot een positieve impuls aan de verkeersveiligheid in de straat, rekening houdend met de ontwikkelingen in de omgeving.

In 2027 wordt gestart met de voorbereiding en naar verwachting vindt de uitvoering plaats vanaf 2028. Oplevering wordt verwacht in 2029. Herinrichting Mr. De La Courtstraat Vessem (riool) De riolering (traject Jan Smuldersstraat tot aan bebouwde kombord) van de Mr. de la Courtstraat dient te worden vervangen. Ook het wegdek (asfaltconstructie) is toe aan vervanging. Daarnaast sluit de huidige inrichting van de straat niet goed aan bij de functie van een 30 km/u-weg met een verblijfsfunctie: lange rechte wegvakken, het ontbreken van snelheidsremmende maatregelen en de smalle rijbaan zorgen voor ongewenste snelheden en mogelijke risico’s voor fietsers en zwaarder verkeer. Met de ontwikkeling van de nieuwe buurt Postels Huufke wordt bovendien een toename van langzaam verkeer verwacht, wat meer reden geeft tot een aangepaste en toekomstbestendige inrichting. Daarom gaan we de Meester de la Courtstraat opnieuw inrichten en vervangen we de riolering waarbij we tot een positieve impuls aan de verkeersveiligheid in de straat komen, rekening houdend met de ontwikkelingen in de omgeving. De werkzaamheden zullen in 2029 gereed zijn. Voorbereiding en uitvoering Duurzaam Duizel Fase 3, riool (omgeving Gildestraat-Vendelierstraat) In 2027 starten we met de voorbereidingen van Duurzaam Duizel Fase 3.

Met een nog te selecteren ingenieursbureau wordt een participatie traject opgestart om uiteindelijk gezamenlijk tot een definitief ontwerp te komen, aansluitend op Fase 1 + 2. Ook hier gaan we een nieuw gescheiden rioolstelsel aanleggen, waarbij het vuile water apart wordt afgevoerd van het regenwater. Het regenwater wordt dan niet meer afgevoerd naar de waterzuivering en draagt hierbij om verdroging tegen te gaan. Het regenwater zal zoveel mogelijk worden geïnfiltreerd en het restant wordt vertraagd afgevoerd naar de Kleine Beerze. De voordaken (regenpijpen) van de woningen worden op dit regenwaterriool aangesloten. Het rioolsysteem wordt hierdoor robuuster en kan dan beter omgaan met weersextremen. Hiermee maken we ruimte in het rioolsysteem om nieuwe woonwijken aan te kunnen sluiten op de riolering. Daarnaast gaan we de hoeveelheid verharding verminderen en meer groen aanbrengen. Ook willen we het huidige groen versterken wat hittestress tegengaat en zorgt voor meer biodiversiteit. Bestaande materialen zoals gebakken klinkers willen we zoveel mogelijk hergebruiken. Tegelijkertijd worden ook werkzaamheden aan kabels en leidingen uitgevoerd. Met al deze maatregelen maken we Duizel een stuk duurzamer. We streven naar een uitvoering van het werk in de periode 2028-2029.

Vervangen vloer milieustraat De huidige vloeistofdichte vloer en riolering van de milieustraat zijn aan vervanging toe om de continuïteit, veiligheid en milieutechnische betrouwbaarheid van de locatie te waarborgen. Oplevering wordt verwacht in 2028. In de afgelopen jaren is uitgegaan van de ontwikkeling van een gezamenlijke milieustraat op het KPB. Omdat deze ontwikkeling uiteindelijk niet is doorgegaan, zijn er in de tussenliggende periode geen grootschalige onderhouds- en vervangingsmaatregelen meer getroffen aan de bestaande voorziening. 39

Hierdoor is de technische staat van de huidige vloer en riolering niet meer conform de daaraan gestelde wettelijke vereisten. Om de milieustraat toekomstbestendig te maken en te blijven voldoen aan de geldende eisen op het gebied van milieu is vervanging van de vloeistofdichte vloer en de bijbehorende riolering noodzakelijk. Met deze investering wordt de kans op lekkages en bodemverontreiniging beperkt en wordt de bedrijfszekerheid van de locatie voor de komende jaren gewaarborgd. Vervangen ondergrondse glascontainer De ondergrondse glascontainers binnen de gemeente zijn de komende jaren gefaseerd aan vervanging toe. De bestaande containers zijn technisch verouderd en vertonen door intensief gebruik steeds meer slijtage aan zowel de ondergrondse als bovengrondse onderdelen. Om de inzameling van glas veilig, betrouwbaar en toekomstbestendig te houden, is het noodzakelijk om jaarlijks een aantal containers te vervangen. Door deze gefaseerde aanpak worden onverwachte storingen, hogere onderhoudskosten en uitval van inzamelvoorzieningen zoveel mogelijk voorkomen. Daarnaast biedt vervanging de mogelijkheid om de containers te laten voldoen aan de huidige eisen op het gebied van veiligheid, gebruiksgemak en duurzaamheid. Nieuwe containers zijn beter bestand tegen slijtage en zijn minder storing gevoelig.

Met een meerjarige gefaseerde vervanging wordt de continuïteit van de glasinzameling gewaarborgd en worden de investeringskosten beheersbaar over meerdere jaren verdeeld. Warmtetransitie Binnen de gemeente is gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak van de warmtetransitie. Momenteel wordt deze aanpak voor het eerst toegepast in het Verduurzamingsplan Duizel. Het doel is om vervolgens ook voor andere gebieden verduurzamingsplannen op te stellen die aansluiten bij de behoeften en wensen van woningeigenaren. In het Warmteprogramma wordt een planning opgenomen voor de verdere uitrol van deze gebiedsgerichte aanpak in de komende jaren. Voor Duizel wordt dit traject momenteel doorlopen. Naar planning starten we in 2027 met de uitvoering van het verduurzamingsplan in Duizel.

Exploitatie: Programma 4: Milieu Bedragen in ē | Rekening | Begroting | Begroting 2027-20302025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 3.934.907 | 3.741.683 | 3.476.827 | 3.485.404 | 3.446.827 | 3.446.827 Apparaatskosten | 1.046.766 | 1.269.328 | 1.243.163 | 1.244.389 | 1.244.168 | 1.244.153 Kapitaallasten | 795.384 | 1.171.265 | 825.762 | 1.244.629 | 1.254.665 | 1.359.358 Totaal lasten | 5.777.057 | 6.182.276 | 5.545.752 | 5.974.422 | 5.945.660 | 6.050.338 Baten | 5.710.755 | 5.950.019 | 5.129.628 | 5.382.191 | 5.458.447 | 5.577.311 Beschikking reserves ter dekking kapitaallasten | 212.556 | 106.667 | 0 | 200.000 | 146.667 | 146.667 Totaal baten | 5.923.311 | 6.056.686 | 5.129.628 | 5.582.191 | 5.605.114 | 5.723.978 Saldo Baten minus Lasten | 146.254 | -125.590 | -416.124 | -392.231 | -340.546 | -326.360 Onderstaand worden de mutaties ten opzichte van de jaarschijf 2027 uit de begroting 2026-2029 groter dan C 25.000 toegelicht. De totale apparaatskosten worden in programma 11 overhead toegelicht. Milieubeheer (nadeel van C 30.000) De subsidieovereenkomst met Kempenenergie welke voorheen uit het krediet zon op dak werd gedekt is opgenomen in de exploitatie van de begroting 2027.

Beleidsdocumenten - | Kadernota Grondstoffen - | Duurzaamheidsbeleid 2017-2025 - | Beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030 - | Beleid kleinschalige opwekking gemeente Eersel - | Transitievisie Warmte - | Regionale Energiestrategie Metropoolregio Eindhoven 1.0 - | Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2023-2027 40 5. Veiligheid Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: het creëren van een veilige en leefbare gemeente waarin inwoners zich beschermd gehoord en voorbereid voelen. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? JEUGDCRIMINALITEIT Indicator | Realisatie | Norm 29. Verwijzingen Halt | 2025 | Norm: < het gemiddelde van (verplicht) | Eersel: 6 | gemeenten tot 25.000 Gemeenten < 25.000 inwoners: 9 | inwoners Aantal per 1.000jongeren in de leeftijd van 12-17 jaar | 2024 Eersel: 12 Gemeenten < 25.000 inwoners: 9 2023 Eersel: 6 Gemeenten ^5.000 inwoners: 9 2022 Eersel: 13 Gemeenten ^5.000 inwoners: 8 De burgemeester, als verantwoordelijke voor de openbare orde en veiligheid, en de politie zien verwijzingen Halt als een goed instrument om de jeugd vroegtijdig te corrigeren. De politie maakt dan ook veelvuldig gebruik hiervan.

Daardoor ligt het aantal verwijzingen Halt echter relatief hoog in vergelijking met het landelijke gemiddelde en is het een minder geschikte indicator voor de jeugdcriminaliteit binnen onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? - | Het aandachtsgebied “veiligheid” van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) staat in nauw contact met de politie en gemeente. Door kennis en kunde te delen, voorkomen we problemen. - | Meer zichtbaarheid van jongerenwerk op straat bij hanggroepen om met hen in contact te komen. - | Inzet jongerenwerk. - | Door de bevordering van weerbaarheid van de jeugd, kunnen wij een duidelijkere keuze maken. - | Inzet van een senior gebied gebonden politie jeugd. - | Versterken van de kansen en het welzijn van jeugdigen door middel van het Plan van aanpak jeugdopgave. - | Kempisch OJO (operationeel jongeren overleg) waarbij het professioneel netwerk rondom jeugdigen in relatie tot criminaliteit samenkomt om signalen en trends Kempisch te delen. DELICTEN Indicator | Realisatie | Norm 30.

Winkeldiefstallen | 2024 | Norm: < het gemiddelde van (verplicht) | Eersel: 1,0 | gemeenten tot 25.000 Gemeenten < 25.000 inwoners: 0,9 | inwoners Aantal per 1.000 inwoners 2024 Eersel: 0,7 Gemeenten < 25.000 inwoners: 0,8 2023 Eersel: 1,0 41 Gemeenten < 25.000 inwoners: 1,1 2022 Eersel: 0,8 Gemeenten < 25.000 inwoners: 0,7 Wat gaan we daarvoor doen? In samenwerking met winkeliers handhavend optreden door Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA), politie en justitie. Indicator | Realisatie | Norm 31. Geweldsmisdrijven | 2025 | Norm: < het gemiddelde van (verplicht) | Eersel: 2,5 | gemeenten tot 25.000 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,8 | inwoners Aantal per 1.000 inwoners 2024 Eersel: 2,7 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,6 2023 Eersel: 2,3 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,6 2022 Eersel: 2,3 Gemeenten < 25.000 inwoners: 2,7 Wat gaan we daarvoor doen? We nemen deel aan het Veiligheidshuis en we vaardigen een gemeentelijke functionaris af bij casus­ overleggen. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Indicator | Realisatie | Norm 32.

Diefstallen uit woning | 2025 | Norm: < het gemiddelde van (verplicht) | Eersel: 2,5 | gemeenten tot 25.000 Gemeenten < 25.000 inwoners: 1,1 | inwoners Aantal per 1.000 inwoners 2024 Eersel: 1,5 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1,1 2023 Eersel: 1,8 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1,1 2022 Eersel: 2,0 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 1,2 Wat gaan we daarvoor doen? - | We stimuleren en faciliteren in samenwerking met de politie de zelfredzaamheid en bewonersinitiatieven op het gebied van buurtpreventie en WhatsApp-groepen. We hebben specifieke aandacht voor kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen en mensen met een verhoogde slachtofferkans, en richten bewustwordingscampagnes daarop. - | We pakken veelplegers aan en bieden, als daar behoefte aan is, hulp aan ex-delinquenten mede via onze gemeenschappelijke regeling Kempenplus (Wet straffen en beschermen). 42 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Indicator | Realisatie | Norm 33.

Vernielingen en misdrijven | 2024 | Norm: < het gemiddelde van (tegen openbare orde en | Eersel: 3,5 | gemeenten tot 25.000 gezag) | Gemeenten < 25.000 inwoners: 3,6 | inwoners (verplicht) 2023 Aantal per 1.000 inwoners | Eersel: 3,5 Gemeenten < 25.000 inwoners: 4,0 2022 Eersel: 4,8 Gemeenten < 25.000 inwoners: 4,3 Wat gaan we daarvoor doen? - | Met gerichte publicaties in het weekblad HoiEersel en vooral social media vragen we aandacht voor bevorderen van meldingsbereidheid (onder andere via de meld- en herstellijn) en het doen van aangifte; - | Onze Boa’s houden in samenwerking met de politie, toezicht op de openbare ruimte. Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2027 Proeftuin De Kempen/datagedreven werken Vanaf oktober 2020 is er intensief geïnvesteerd om door middel van de methodiek uit de proeftuin inzicht te krijgen in ondermijnende signalen in het buitengebied. Dit op het gebied van productie & opslag synthetische drugs en hennep. Deze methodiek (1SO) is verder geborgd in het werkproces. We gebruiken deze methode voor het verzamelen van data en het analyseren daarvan, om richting te geven aan onze acties. Jeugdcriminaliteit Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG+) de Kempen is er voor alle (aanstaande) ouders, verzorgers, kinderen en jongeren van 0 tot 23 jaar uit de Kempen.

Ouders zijn zelf de belangrijkste opvoeders, maar ook het netwerk rond een gezin bepaalt het verloop van de opvoeding. Steun vanuit de leefomgeving is heel belangrijk. Vanaf de begroting 2022 zetten we de jeugdcoach structureel in. Hij zoekt actief contact met jongeren, in school maar ook daarbuiten. We maken ook gebruik van een jongerenwerker. Deze wordt vooral ingezet bij jongeren die al het verkeerde pad op dreigen te gaan. Ook hij zoekt de jongeren actief op en bouwt langdurige contacten met ze op. We willen maatschappelijke participatie van jongeren bereiken door vroegtijdig signaleren van risico’s en tijdige preventieve inzet. Pas als deze steun niet voldoende is, volgt professionele hulpverlening. Als jeugdigen een (al dan niet strafbare) misstap maken, vindt er direct afstemming plaats tussen politie en CJG+ om tot een passend (hulpverlenings-)traject te komen om de jeugdige de juiste handvatten te geven. Sinds enkele jaren werken we met een senior gebied gebonden politie jeugd. Dit is een senior project agent met het specialisme jeugd. Deze heeft de verbinding versterkt tussen de gemeente en de politie, specifiek met betrekking tot jeugd. Daardoor hebben we meer inzicht gekregen in wat er speelt op het gebied van jeugd en hebben we hierop adequaat en integraal kunnen reageren.

Om de verbinding tussen zorg en veiligheid verder te versterken, beschikt onze gemeente sinds kort ook over een procesregisseur zorg en veiligheid. Delicten Om regie te houden op ons veiligheidsbeleid werken we intensief samen met de Kempengemeenten, de politie, en ook het Zorg- en Veiligheidshuis. Dit is een samenwerking van organisaties die gaan over jeugd, veelplegers, nazorg ex-gedetineerden, huiselijk geweld en ook radicalisering. Door deze samenwerking en door samen te werken met de inwoners van gemeente Eersel, spelen we adequater, efficiënter en slagvaardiger in op problemen en op het voorkomen daarvan. Vanaf 2025 heeft de gemeente meer verantwoordelijkheden gekregen bij de terugkeer van ex-gedetineerden. De Rijksoverheid wil zorgen voor een goede terugkeer van gedetineerden in de samenleving. Gedetineerden werken tijdens hun detentie al aan hun terugkeer, zodat ze er geleidelijk aan wennen (detentiefasering). Gedetineerden zijn zelf verantwoordelijk om te werken aan terugkeer in de samenleving. Ze kunnen als dat nodig is ondersteuning 43 krijgen van de casemanager van de gevangenis, een reclasseringsambtenaar en van de gemeente. Bijvoorbeeld bij het regelen van de vijf basisvoorwaarden voor succesvolle re-integratie: een betaalde baan of dagbesteding, aanpak van schulden, onderdak, zorg en een geldig identiteitsbewijs.

Door onze beperkte capaciteit is het (nog) niet mogelijk om dit proactief op te pakken. Veiligheidsgevoel Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit tast de maatschappelijke integriteit ernstig aan. Het beïnvloedt de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners. We hebben daarom intensief samengewerkt met onder andere het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) bij bijvoorbeeld de aanpak van ondermijning. Om het vestigingsklimaat van georganiseerde criminaliteit negatief te beïnvloeden, hebben we ons regionale Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur- beleid (BIBOB-beleid) herzien en houden we het up to date. Bestuursrechtelijk treden we consequent op tegen (productie van) drugs. Voor complexe casussen zetten we het Kempen Interventie Team (KIT) in. We hebben contact met onze inwoners via onze dorpsraden en leefbaarheidsgroepen in de kernen, maar ook door de komst van buurtpreventie. Door de beschikbaarheid van informatie kunnen onze inwoners zich beter organiseren en hebben ze meer invloed op hun eigen veiligheid(sgevoel). Door buurtpreventie WhatsAppgroepen en social media zijn de lijntjes kort, waardoor het veiligheidsgevoel is vergroot. Rampen en incidenten Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio, bestaande uit de 21 burgemeesters uit onze regio, zorgt voor passende hulpverlening in geval van rampen en crisis.

Niet alleen het op peil houden van voldoende getraind personeel en het behalen van de gestelde opkomsttijden voor de brandweer, maar ook preventieve maatregelen en voorlichting worden geïnitieerd vanuit de Veiligheidsregio. Om snel en adequaat te reageren bij een ramp of crisis, beschikt de gemeente over een goed opgeleid en toegeruste crisisbeheersingsorganisatie. Samen met de Veiligheidsregio (bevolkingszorg) vullen we deze processen in en zorgen we dat we jaarlijkse oefeningen. De doorontwikkeling bevolkingszorg is een langlopend proces met als doel landelijke kwaliteitsnormen in te voeren op basis van een eenduidige beschrijving van bevolkingszorg. Dit heeft tot gevolg dat de crisisstructuur zal worden aangepast. De afgelopen jaren is de rampenorganisatie binnen onze gemeente op niveau gebracht zodat we voldoen aan de landelijke kwaliteitsnormen. In 2025 is ook gestart om de Veiligheidsregio zelf naar het vereiste niveau te brengen. Om goed te kunnen reageren op branden is het van belang dat de bluswatervoorzieningen gegarandeerd zijn. In 2025 hebben we hiertoe een contract gesloten met Brabant Water voor het onderhoud van de brandkranen in onze gemeente. Risicobeheersing Å. risicobestrijding Op basis van een gemeenschappelijke regeling en (contract)afspraken, heeft de Veiligheidsregio advies gegeven over risico’s en te nemen maatregelen.

Advisering bij evenementen maakt hiervan onderdeel uit. Natuurbranden Door de klimaatverandering is de kans op natuurbranden toegenomen. Dat hebben we kunnen zien door het ontstaan van verschillende grote natuurbranden in onze regio de laatste jaren. Samen met de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost zijn we daarom bezig met het uitvoeren van preventieve maatregelen, om de kans op onbeheersbare natuurbranden te beperken. Dit gaat om de inrichting van het bos met brandlijnen, maar ook om het maken van waterputten die voldoende bluswater leveren in geval van een brand. Bommen en munitieresten uit de tweede wereldoorlog Bij het leggen van een biogasleiding zijn in 2025 een aantal vliegtuigbommen en munitieresten uit de tweede wereldoorlog aangetroffen. De meest gevaarlijke bommen en munitieresten zijn inmiddels geruimd, maar ook in de omliggende velden worden niet ontplofte bommen vermoed. Niet duidelijk is of deze in het kader van de veiligheid ook moeten worden geruimd, of dat deze in de grond kunnen blijven zitten, mits ze op voldoende diepte liggen. Vergroten zelfredzaamheid Brandweer Nederland heeft voorlichtings- en preventiecampagnes waarin ze de zelfredzaamheid en bewustwording bij brand stimuleren. In nauwe samenwerking met de Veiligheidsregio plaatsen we berichten op onze socials om de risicobewustwording van (minder zelfredzame) inwoners en bedrijven te vergroten.

In 2025 is de campagne Denk Vooruit gestart om inwoners voor te bereiden op 72 uur zonder water, stroom of internet. Belangrijk onderdeel hiervan is, naast een aantal andere zaken waarvoor de 44

gemeente aan de lat staat, de oprichting van noodsteunpunten in de dorpskernen. In 2027 zijn de pilots naar verwachting afgerond en zullen deze noodsteunpunten concreet vorm krijgen. Gemeentelijk Signalen Overleg In 2027 wordt binnen onze gemeente het Gemeentelijk Signalenoverleg (GSO), een essentieel instrument tegen ondermijnende criminaliteit, operationeel. Dit is een interdisciplinair overleg waarin we informatie gaan samenbrengen, wegen en duiden en gerichte actie bepalen. Het GSO is het gekoppeld aan strikte privacyprotocollen. Hierdoor kunnen gegevens van bij een casus betrokken partners binnen de wettelijke kaders worden gedeeld en gecombineerd.

Wat mag het kosten? Exploitatie Programma 5: Veiligheid Bedragen in ē | Rekening | Begroting | Begroting 2027-2030 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 1.835.591 | 2.011.967 | 2.034.984 | 2.059.800 | 2.061.299 | 2.061.027 Apparaatskosten | 426.729 | 471.793 | 466.955 | 468.325 | 468.077 | 468.061 Kapitaallasten | 38.444 | 19.143 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal lasten | 2.300.764 | 2.502.903 | 2.501.939 | 2.528.125 | 2.529.376 | 2.529.088 Baten | 213.285 | 217.346 | 219.238 | 219.238 | 219.238 | 219.238 Beschikking reserves ter dekking kapitaallasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal baten | 213.285 | 217.346 | 219.238 | 219.238 | 219.238 | 219.238 Saldo Baten minus Lasten | -2.087.479 | -2.285.557 | -2.282.701 | -2.308.887 | -2.310.138 | -2.309.850 Onderstaand worden de mutaties ten opzichte van de jaarschijf 2027 uit de begroting 2026-2029 groter dan C 25.000 toegelicht. De totale apparaatskosten worden in programma 11 overhead toegelicht. Brandweer en hulpverlening regio Zuid-Oost Brabant (nadeel van C 296.000) In de begroting van de VRBZO voor 2027 wordt de bijdrage voor 2027 met C 296.000 verhoogd (zie ook het Raadsvoorstel van 10 maart 2026, Kadernota 2027 en zienswijzetraject beleidsplan VRBZO).

Beleidsdocumenten - | Regionaal Crisisplan - | Regionaal Risicoprofiel - | Regionaal Beleidsplan - | Damocles beleid - | Bibob-beleid - | Drugsconvenant - | Preventie-, en handhavingsplan alcohol - | Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant - | Integraal Veiligheidsplan Basisteam De Kempen - | Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 45 6. Verkeer en vervoer Een toekomstbestendig en duurzaam mobiliteitssysteem met goede bereikbaarheid, verkeersveiligheid en beperking van overlast. Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? BEREIKBAARHEID Indicator Realisatie Norm 34. Bandbreedtes gedifferentieerd Gedifferentieerd Bandbreedtes kwaliteitsniveau kwaliteitsniveau (eigen indicator) 2026: Voldoende (A+ A) 61Z-83 Z Voldoende (A+ A) 790Zo Basis (B) 9Z-14Z Voorheen Kwaliteitsniveau B Basis (B) 120Zo Laag (C+D) 8Z-15Z wegennet (eigen indicator) Laag (C+D) 90Zo Uitgedrukt in de landelijke richtlijn 2024: CROW (nader toegelicht in de Voldoende (A+ A) 8107o beleidsnotitie risico gestuurd Basis (B) 90Zo beheer) Laag (C+D) 10 0Zo 2022: Voldoende (A+ A) 760Zo Basis (B) 7Z Laag (C+D) 17Z Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van onderhoudsmaatregelen (op basis van twee jarige inspectie) om de verkeersveiligheid te waarborgen en kapitaalvernietiging te voorkomen.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2027 Uitvoering maatregelen Verkeersveiligheid en Mobiliteit De gemeente zet in 2027 in op een integrale aanpak van de verkeersveiligheid door de uitvoering van concrete infrastructurele en educatieve maatregelen. Op basis van actuele ongevalsdata, meldingen en overleg met politie en dorpsraden pakken we, waar nodig en mogelijk, verkeersonveilige locaties aan en optimaliseren we de schoolomgevingen. Om het rijgedrag positief te beïnvloeden, ondersteunen we acties van Veilig Verkeer Nederland (VVN), haken we aan bij landelijke en provinciale campagnes en zetten we flexibele digitale snelheidsdisplays in. Daarnaast voeren we een aantal verkeerstellingen uit om knelpunten objectief te beoordelen en regionale verkeersmodellen actueel te houden. Ook geven we in 2027 op regionaal niveau verder uitvoering aan het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP) van de MRE, waarbij Eersel specifiek participeert in onder andere projecten rondom de werkgeversaanpak en fietsstimulering van Brainport Bereikbaar en de verdere ontwikkeling van mobiliteitshubs Fietspad Domineespad Samen met gemeente Bladel leggen we een vrijliggend fietspad aan tussen Duizel en Hoogeloon langs het Domineespad. De voorbereidingen (o.a. ruimtelijke procedure en grondaankopen) zijn al in 2024 opgestart.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://eersel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/77960edf-4927-4e8e-b027-a64b9354a9a2?agendaItemId=6227ea0d-0c95-446f-a16b-ae181fa4b651