[26z.000952] Gebiedsconcept Stokkelsche Akker_R001b_met bijlagen_260922_high res
Tekst van het document
GEBIEDSCONCEPT STOKKELSCHE AKKER EERSEL GEMEENTE EERSEL | 22 SEPTEMBER 2026
Colofon opdrachtgever: contactpersooon Eersel: documentnaam: Gemeente Eersel Guus van Mil, Tom van Eersel 2537_Gebiedsconcept Stokkelsche Akke^R001b datum: auteurs: 22 september 2026 Teske de Ruijter, Vivian van Gaal, José Vorstermans contactpersooon VdR: Teske@verhoevenderuijter.nl © 2026, Verhoeven | De Ruijter. Alle rechten voorbehouden. verhoeven de ruijter ideeën voor stad en land hoogstraat 301 5654 nb eindhoven www.verhoevenderuijter.nl 2
Inhoudsopgave Voorwoord | 5 1 | Inleiding | 6 | 3 | Ambities en uitgangspunten | 26 1.1 | Aanleiding en opgave | 6 1.2 | Doel en status document | 6 | 4 | Gebiedsconcept | 28 1.3 | Procedure vervolguitwerking en bouwplanbegeleiding | 8 1.4 | Proces naar gebiedsconcept | 10 | 5 | Kwaliteitskader openbare ruimte | 30 1.5 | Leeswijzer | 10 | 5.1 Infrastructuur | 30 5.2 Groenstructuur en water | 38 2 | Het gebied in beeld | 12 | 5.3 Sociale structuur | 62 2.1 | Ligging in de omgeving | 12 2.2 Historische ontwikkeling | 12 | 6 | Kwaliteitskader woonsferen en bebouwing | 66 2.3 De ondergrond | 14 | 6.1 Woonsferen | 66 2.4 Infrastructuur en aansluiting op omgeving | 18 | 6.2 Wonen en maatschappelijk programma | 68 2.5 Ruimtelijke karakteristiek | 20 | 6.3 Uitwerking drie woonsferen | 69 2.6 Beleving gebied door bewoners | 24 7 Beeldverantwoording | 87 Bijlages Bijlage 1: Verslag dialoogavond #1 Bijlage 2: Verslag dialoogavond #2 Bijlage 3: Verbeeld idee 3
Voorwoord De ontwikkeling van Stokkelsche Akker is een van de belangrijkste projecten binnen de woningbouwopgave van Eersel. In de afgelopen periode is hard gewerkt aan het gebiedsconcept dat we nu aan u voorleggen. Het gebiedsconcept is een nadere concretisering van het eerder vastgestelde ruimtelijk kader. Hierin leggen we de basis voor een sterke hoofdstructuur, aantrekkelijke woonmilieus en kwalitatief hoogwaardige keuzes binnen een financieel gezond en uitvoerbaar plan. Mede door intensief overleg met bewoners en stakeholders is het gebiedsconcept tot stand gekomen. Het is mooi om te zien hoeveel betrokkenheid er vanuit de omgeving is geweest. De opkomst, de reacties en de constructieve bijdragen laten zien dat Stokkelsche Akker leeft en het heeft ons geholpen om tot een beter gebiedsconcept te komen. Het plan zal niet alleen voorzien in woningen, maar ook ruimte bieden aan een school. Daarbij komt er een gevarieerd woningaanbod, zodat er voor zoveel mogelijk mensen (van starters en gezinnen tot senioren) én voor verschillende budgetten een passende plek ontstaat. Ik kijk met veel vertrouwen uit naar de vervolgstappen en uiteindelijk naar de realisatie van een nieuwe, levendige en toekomstbestendige wijk waar mensen zich thuis voelen en die een waardevolle bijdrage levert aan de toekomst van Eersel. Eric Oosterbosch Wethouder Wonen en Landelijk gebied
1 Inleiding 1.1 Aanleiding en opgave De gemeente Eersel heeft een grote woningbouwopgave. Daartoe is in 2022 de Ruimtelijke Visie Woonuitbreidingen opgesteld. Hierin is de gehele zuidelijke dorpsrand van Eersel, van Hoogstraat tot aan de Groote Aardweg, beschreven als dorpsovergangzone. In deze zone krijgen de nieuwe woonbuurten een plek. Het gebied tussen Hazenstraat en Houtwal, de Stokkelsche Akker, is aangemerkt als een van de woonlocaties. Deze visie stelt dat woningbouw altijd gepaard gaat met een brede maatschappelijke meerwaarde: - Groene robuuste inpassing van de wijk Kerkebogten en versterking van de landschappelijke kwaliteiten en biodiversiteit. - Ontwikkeling klimaatadaptieve inrichting in samenhang met gebieds- ontwikkeling de Run. - Versterking van het uitloopgebied voor buurtbewoners Kerkebogten met paden en kleinschalige recreatieve functies. - Eventuele combinatie met kleinschalig, natuurinclusief agrarisch gebruik, gezien de goede cultuurgronden. Het Ruimtelijk Kader Stokkelsche Akker is in 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit betreft een notitie waarin de landschappelijke en steden bouwkundige uitgangspunten voor het gebied op hoofdlijnen nader zijn uitgewerkt. Deze uitgangspunten vormen de basis voor de omgevingsdia- loog en het op te stellen gebiedsconcept voor het gebied.
De gemeente is zich bewust van de sociale uitdagingen en de relatie met de ruimtelijke context. De Woonzorgvisie De Kempen (2024) benoemt onder andere vergrijzing, langer thuis wonen en een groeiende zorgvraag als bepalende trends die vragen om nieuwe woonvormen en een omgeving die een inclusieve, zorgzame samenleving faciliteert. Tegelijkertijd is er een grote behoefte aan betaalbare woningen. De gemeente hanteert om die reden het volkshuisvestelijke programma conform de Kempische visie op wonen 2024-2028. Hierin is opgenomen dat 67% van de woningen in de betaalbare categorie vallen; 30% daarvan is sociale huur. De opgave van dit gebiedsconcept is om een kwalitatieve invulling te geven aan zowel de programmatische, ruimtelijke als volkshuisvestelijke doelstel lingen die in voorliggende beleidsdocumenten zijn vastgesteld. 1.2 Doel en status rapport Het gebiedsconcept is een integraal document dat de ruimtelijke verschij ningsvorm van de nieuwe woonwijk gedurende de doorlooptijd van het project waarborgt. Het beschrijft de ruimtelijke randvoorwaarden en wordt na vaststelling als bijlage aan het Omgevingsplan toegevoegd. Het gebieds- concept wordt daardoor planologisch geborgd. Het gebiedsconcept vormt de basis voor de uitwerking naar een steden bouwkundig plan (SO/VO/DO) en Beeldkwaliteitsplan (BKP). Hierin worden 6
Locatie van het plangebied (stippellijn) Stokkelsche Akker" ļf Veldhoek Ruimtelijk Kader Stokkelsche Akker (2024) 7
de verkaveling, groen- en waterstructuur, publieke plekken, materialise- ring en detaillering (onder- en bovengronds) en architectuur in samenhang doorontworpen. Het BKP geldt als aanvulling op de Welstandsnota (2013) van de gemeente Eersel. 1.3 Procedure vervolguitwerking en bouwplanbegeleiding De gemeente treedt op als initiatiefnemer voor de verdere uitwerking van de hoofdstructuren en bewaakt de aansluiting tussen deze hoofdstructuren en de deelgebieden. Nadat deze uitwerking gereed is - of indien mogelijk parallel aan de uitwerking - worden de deelgebieden verder uitgewerkt. Het gebiedsconcept bevat een aantal zogenaamde ‘ontwikkelvelden’. Deze ontwikkelvelden worden in vervolgfases door initiërende partijen (zoals ontwikkelaars, woningcorporaties en particulieren die een beroep doen op zelfrealisatie) verder uitgewerkt tot het niveau van een definitief steden bouwkundig ontwerp. De initiërende partijen leggen de uitgewerkte plannen voor aan de gemeente. De gemeente heeft tijdens deze fase een adviserende en toetsende rol. Voor de beoordeling stelt de gemeente Eersel een kwaliteits- team aan. Deze wordt voorgezeten door de gemeentelijk projectleider en bemenst met tenminste een stedenbouwkundige, landschapper, verkeers kundige en adviseur beheer openbare ruimte. Het doel is tot een integrale toets van de (deel)uitwerking te komen.
Bijgaand gebiedsconcept vormt daarbij het toetsingskader. Nadat het kwaliteitsteam akkoord heeft gegeven op de stedenbouwkun dige (deel)uitwerking, kunnen initiërende partijen de omgevingsvergunnin- gaanvraag verder uitwerken. De beoordeling van de aanvraag omgevings- vergunning geschiedt volgens het reguliere proces binnen de gemeente (indienen via het Omgevingsloket). Het te wijzigen omgevingsplan en de beeldkwaliteitseisen zijn daarbij de toetsingskaders. Toekomstbestendig ruimtelijk kader Het gebiedsconcept borgt de kwaliteiten van Stokkelsche Akker en geeft richting aan de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk. Tegelijkertijd biedt het ruimte voor maatwerk wanneer inzich ten, wensen of maatschappelijke opgaven veranderen. Door de hoofdstructuur vast te leggen en flexibiliteit te organiseren binnen die structuur, blijft de leefkwaliteit gewaarborgd terwijl het plan meegroeit met nieuwe behoeften van bewoners, gemeente en omgeving. 8
SrfW/v ' ,--- '-v " , -. - f; afeÿL. -^Mjk :’įv ÍS&ċv.' '*' -ŵíķ^'^ŗ. 'íįjjŝįÁèířv J&&Č*IjįÜjgįį,; jįśçíjjįj 1 myķ Psį&îíSŝižk-Ŷ* ’ v~: ;'.:-.v-'t^İÈÉĚ^ĘmÊÊÊ^*m - JĴfå Ww^jrK ypr/ 'ŵipyŴ Iįrf.p ,^/ j* iŵz bįáļr
1.4 | Proces naar gebiedsconcept Het gebiedsconcept is tot stand gekomen via ontwerpend onderzoek en in | 1.5 | Leeswijzer document afstemming en samenwerking met omwonenden en belanghebbenden. De volgende bijeenkomsten hebben plaatsgevonden: | Dit rapport is opgebouwd uit zes hoofdstukken: Inventarisatie wensen en zorgen, uitleg over de planontwikkeling | Hoofdstuk 1 beschrijft de aanleiding voor de ontwikkeling en de - | Op 10 december 2025 zijn tafelgesprekken gevoerd met zo’n 110 | beleidsmatige context. direct aanwonenden en bewoners over de kwaliteiten van het gebied, | Hoofdstuk 2 geeft een samenvatting van de gebiedsanalyse, zorgen, kansen en gewenste woonsferen. | waarin de belangrijkste ruimtelijke en landschappelijke kenmer - | Op 4 en 5 maart 2026 zijn aan de hand van een eerste steden | ken worden benoemd. En hoe bewoners het gebied beleven. bouwkundig raamwerk verdiepende gesprekken gevoerd met direct | Hoofdstuk 3 beschrijft de ambities en volkshuisvestelijke aanwonenden. | uitgangspunten die de basis vormen van het gebiedsconcept. Hoofdstuk 4 geeft een toelichting op de ruimtelijke hoofdstruc Bespreken voorlopig gebiedsconcept | tuur van het gebiedsconcept en de dragers die de kwaliteit en - | Alle input is vertaald naar een voorlopig gebiedsconcept, dat in de | samenhang van het plan borgen.
periode april-juni 2026 is besproken met marktpartijen en particuliere | Hoofdstuk 5 beschrijft de principes en kwaliteitskaders voor de grondeigenaren (17 april en 19 juni 2026), Vlindertuin, Buurtboerderij, | openbare ruimte. ambtenaren en de gemeenteraad. | Hoofdstuk 6 beschrijft de principes en kwaliteitskaders voor de - | Op 25 juni 2026 heeft een tweede bewonersavond plaatsgevonden | woonsferen en bebouwing van de nieuwe woonwijk. voor omwonenden. In tafelgesprekken is het voorlopige gebieds- concept getoetst bij circa 60 aanwezigen. In hoofdstuk 2.6 staat een samenvatting van alle bovengenoemde gesprek ken. In de bijlage zijn uitgebreide verslagen hiervan te vinden. Daarnaast heeft de gemeente gedurende het proces periodiek overleg gehad met de commerciële grondeigenaren en woningcorporatie WSZ. 10
2 Het gebied in beeld In dit hoofdstuk worden de karakteristieken van het gebied in beeld gebracht: de historische ontwikkeling, de opbouw van de ondergrond, de bereikbaarheid, de ruimtelijke kwaliteiten en de manier waarop bewoners het gebied ervaren. 2.1 Ligging in de omgeving Het plangebied bestaat grotendeels uit agrarische percelen. Aan de noordzijde wordt het gebied begrensd door de Houtwal, een recreatieve route die tegelijkertijd de begrenzing vormt met de wijk Kerkebogten. Aan de west- en zuidzijde bevinden zich Stokkelen en de Hazenstraat. Aan de noordoostzijde ligt de Hoogstraat en de buurtschappen in het buitengebied. De Buurtboerderij en Vlindertuin liggen in/aan het plangebied. 2.2 Historische ontwikkeling Het landschap is afgelopen eeuw sterk veranderd: van een kleinscha lig agrarisch landschap met vele paden en houtwallen, naar een open en ontoegankelijk gebied in de dorpsrand van Eersel. Onderdelen van oude routes, waaronder het oude kerkepad tussen Stokkelen - kerk Eersel, zijn nog zichtbaar en waardevol om te behouden. Stokkelen en Hoogstraat zijn oude buurtschappen, nog steeds zichtbaar in het landschap. Bij ontwikke ling is aandacht noodzakelijk voor een zorgvuldige overgang en aansluiting, met name bij de meest authentieke delen. Op het Minuutplan zijn de paden en percelering al goed zichtbaar.
De hogere akkers aan de noordzijde van het plangebied werden destijds geduid als de “Stokkelsche Akker”. Minuutplan ca. 1820, met daarop de naam Stokkelsche Akker (witte cirkel) Historische kaart ca. 1900 12
2.3 De ondergrond Bodem en archeologie Het plangebied ligt op de overgang van hogere gronden - een oud akkercomplex op de dekzandrug - naar lagere gronden: het beekdal van de Run. Opvallend is het sterke hoogteverschil van ongeveer twee meter tussen het noordwestelijke deel en het zuidoostelijke deel van het gebied. Een groot deel van het plangebied bestaat uit enkeerdgronden: dit zijn vruchtbare landbouwgronden. Watersysteem In de Watervisie (2024) van Waterschap De Dommel is het gebied geduid als ‘Hoge kop’ en ‘Flank’. Dit betekent dat er vanuit het handelingsperspec- tief, in afstemming met het waterschap, geen belemmering is voor woning bouw. Voor het beekdal van de Run, dat een Natura 2000-status heeft, is een gebiedsontwikkeling opgestart, onder andere met als doel hydrologisch herstel en instandhouding en herstel van natuurwaarden. Op dit moment lijkt dit geen negatieve impact te hebben op het plangebied. Het hydrolo gisch systeem van de nieuwe woonwijk dient in samenhang met deze gebiedsontwikkeling beschouwd te worden. Het plangebied watert af richting het zuidoosten naar de Run. Het watersysteem in het plangebied is het afgelopen jaar veranderd door de aanpassingen in het afwateringssysteem van de woonwijk Kerkebogten. Deze wijk kampte namelijk met wateroverlast.
Nader vervolgonderzoek is nodig om de nieuwe grondwaterstanden te achterhalen als basis voor een robuust watersysteem bij de woonontwik- keling van Stokkelsche Akker. Het hydrologisch systeem wordt in een latere fase verder uitgewerkt. 14
29,7 30,0 28,0 28,8 27,830,0 29,1 Hoogtekaart - 28,5 29 89 cm 81 cm 78 S élen43 c Lage enkeerdgronden: lemig fijn zand VeldpOdzolgronden: leemarm en zwak ^ lemig fijn zand VŕBoţSeįzWarļe ėņkçerdgronden; jįíjįemig jzíanďv vJ \Stokkele Perspectiefkaart Watervisie Waterschap De Dommel (2024)
Archeologie Op basis van archeologische proefboringen is er een hoge archeologische verwachtingswaarde in het gebied. Dit heeft geen invloed op het ontwerp of de ruimtelijke structuur. Op de kaart zijn in het paars de historische kernen van de buurtschappen Stokkelen en Hoogstraat geduid. Cultuurhistorische waarden Aanvullend op het cultuurhistorisch beleid van de Provincie, is het voorma lige kerkepad in het Ruimtelijke Kader Stokkelsche Akker (2024) geduid als waardevol. Het tracé hiervan is aangegeven op de Cultuurhistori sche Waardenkaart op de afbeelding hiernaast (zwarte stippellijn). Het terugbrengen van het kerkepad is vanuit cultuurhistorisch perspectief wenselijk. Dit is echter niet mogelijk, omdat het oorspronkelijke tracé is onderbroken: een deel van de gronden ligt in particulier eigendom en de eigenaar heeft geen wens om deze route open te stellen. Het gehucht Hoogstraat is een gewaardeerd oud gehucht met waardevolle boerderijen. In het plangebied is een zichtlijn op de kerk vanuit het oude tracé Boevenheuvel opgenomen. Door de ontwikkeling van het Dolium is alleen de kerktoren in de verte nog zichtbaar. Het behoud van deze cultuur historische zichtlijn is om die reden niet meer mogelijk. Archeologische verwachtingswaarden (ODZOB) Cultuurhistorische Waardenkaart (CHW, Provincie Noord-Brabant) aangevuld met het voormalige tracé van het kerkepad 16
zicht op kerk vanaf Boevenheuvel - Hazenstraat is beperkt 17
2.4 Infrastructuur en aansluiting op omgeving Aansluiting op het dorp Het plangebied ligt ten zuiden van Eersel. Het grenst aan de weg Stokke- len, een gebiedsontsluitingsweg naar het centrum van Eersel. Het centrum ligt op een relatief grote afstand, in de noordwesthoek van Eersel. De Hazenstraat vormt een directe verbinding met de N397. Deze route is deels afgewaardeerd door een recente herinrichting van het westelijk deel van de straat. De N397 is vanuit de Diepveldenweg goed bereikbaar en vangt het doorgaand verkeer vanuit Hazenstraat-west op. Aansluiting op directe omgeving Stokkelen en Plaatse zijn belangrijke fietsverbindingen tussen het buiten gebied, scholen en voorzieningen, en het centrum van Eersel. De Houtwal is een belangrijke recreatieve wandel- en ruiter/menroute langs de huidige dorpsrand en de Buurtboerderij, de Vlindertuin en het Dolium. Vanuit Kerkebogten zijn er enkele aantakkingen hierop. Er is geen verbin ding tussen Hazenstraat-Houtwal en Hoogstraat-Stokkelen. Stokkelen gebiedsontsluitingsweg naar centrum Eersel Houtwal belangrijke recreatieve route 18
Schadewijkcentrum P'' ' x? dclhoęk- nveld Gębiędsontsluiting ^__Wijkontsluiting Fiętsvęrbindingęn (hoofd) 4ĺ-- Wandęlroutęs(hoofd) zuidzijde Vooizieningen (dotp) Aansluiting op het dorp ř 'ŵ WUBmx Ä®QB-ïļl fe llftS ijřįíí- î^ĩ yii* r A* PU ^ „ Fiętsvęrbindingęn ^ — Wandęlroutęs Voorzięningęn (buurt) Aansluiting op de directe omgeving 19
2.5 Ruimtelijke karakteristiek van het gebied Het plangebied is een agrarisch en open landschap. Vanuit Hazenstraat (oostelijk deel) zijn er verre zichten op de dorpsrand. Langs de Houtwal staan fraaie bomen, op kavelranden staan bomenrijen, de kerktoren van Eersel is in de verte (beperkt) zichtbaar. Houtwal en Kerkebogten, een harde dorpsgrens Houtwal is een fraai recreatief zandpad tussen het ontoegankelijke agrarisch gebied en de woonwijk Kerkebogten. Op enkele plekken langs het pad staan groepen volwassen bomen. Kerkebogten vormt een harde dorpsrand met hieraan veel blinde gevels en achterzijdes. Door de watergang tussen het zandpad en de woonwijk is de Houtwal slechts op enkele plekken bereik baar. De watergang is diep en breed, landschappelijke inpassing ontbreekt. Dit maakt de dorpsrand stenig, rommelig en weinig aantrekkelijk. Cluster van maatschappelijke voorzieningen Het zorgcentrum Dolium, met haar forsere maat en schaal, vormt de dorpsen- tree. Wonen wordt hier gecombineerd met (bovenwijkse) maatschappelijke en zorgvoorzieningen. De Buurtboerderij heeft een belangrijke dorpsfunc- tie. Een hoge omheining is geplaatst om dieren binnen te houden. Hierdoor functioneert het in ruimtelijke zin als een op zichzelf staande voorziening. Het geheel is niet landschappelijk ingepast. Ertegenover ligt een bijzondere buurtvlindertuin.
Buurtschap Stokkelen authentieke elementen aan dorpsentree Het buurtschap bestaat uit lintbebouwing van vrijstaande woningen en vormt een zelfstandig buurtschap met een eigen karakter en buurtver eniging. Gevarieerde landschappelijke beplantingen en tuinen geven het buurtschap een fraai groen beeld en entree naar de kern Eersel. Het cultuurhistorisch karakter van Stokkelen is veelal verdwenen door het verdichten van het lint met burgerwoningen. Op de splitsing Stokke- len-Plaatse is het historisch karakter nog sterk beleefbaar. Hier ligt ook het voormalig Kerkepad, wat verderop wordt onderbroken door een (particu liere) tuin. Er zijn vanuit de weg enkele verre doorzichten over het plange bied. Hazenstraat, scherpe knip woonstraat Z buitengebied Het cultuurhistorische en landelijke karakter van de Hazenstraat is groten deels verdwenen door het recent aangepaste straatprofiel en de verdwe nen doorzichten. De straat heeft een scherpe overgang naar het landelijk gebied. Alleen in het oostelijke deel is de oorspronkelijke kwaliteit nog goed te ervaren: een aantrekkelijk landelijk lint met een smalle rijbaan, grasber men en open zichten. Hoogstraat, een authentiek buurtschap Het buurtschap Hoogstraat heeft een cultuurhistorisch en nog altijd authentiek karakter: langgevelboerderijen en erven met bijpassende kavel- en erfinrichting.
Een fraaie groene ruimte herinnert aan de voorma lige padenstructuur. De (voormalige) Tinteltuin is landschappelijk robuust omzoomd. Er zijn mooie zichten over het landschap. 20
zorgcentrum Dolium forse maat en schaal in -vergelijking met omgeving brede en diepe watergang, vormt barrière tussen Houtwal en Kèrkebogten dieal en Kerkebogten die aanwonenden-zeer Waarderen open akker -met vergezichten p-4 «-s*. I ' Ti ; rŴMJi- fraaie volwassen bomen ..ŠH*___. plangebied is niet toegankelijk zandpad Houtwal
karakteristieke groene ruimte met oude boerderijer« i ■V'. daaraan ^ 4 landschappelijke beplantingen JtĒ1 fraaie losse bomenrij op kavelrand 1 IìLLL' i 'U fv: 'Ş'ăf ' Sc- ř r‘- authentieke landweg Stokkelen is een doorgaande Plaatse weg, de entreeweg naar de kern Eersel fietsroute Eersel - Bergei irrT-F&ž nyv voormalig tracé kerkepad > nu een doodlopend woonpad fraai zicht over de akkers met volwassen bomen
rijen langs het lint zichtbaarin dekerktoren Eersel verte ne driehoek, relict met hieraan voormalige padenstructuur zichten over het landschap e ove
2.6 Gebiedsbeleving door bewoners Tussen december 2025 en juni 2026 heeft de gemeente vele gesprekken gevoerd met bewoners, aanwonenden, (commerciële) gebiedseigenaren, maatschappelijke partijen en ambtenaren. In totaal ruim honderd mensen, via tafelgesprekken, verdiepende sessies en twee grote bewonersavonden. Bij elke belangrijke stap is duidelijk gemaakt hoe hun inbreng is verwerkt in het ontwerpend onderzoek. Er is uitgetegd dat het een complexe puzzel is waarin ruimtelijke kwaliteit, betaalbaarheid, beleid en draagvlak samen moeten komen. De betrokkenheid was groot en de reacties overwegend positief: er is veel begrip voor de gemaakte keuzes. Tijdens de eerste bewonersavond op 10 december 2025 vertelden circa 110 direct aanwonenden hoe zij het gebied grenzend aan hun achtertuin beleven. Zij waarderen het groene, rustige en dorpse karakter, de open zichten, de Houtwal en het sterke gemeenschapsgevoel. Tegelijkertijd waren er zorgen over toekomstige verkeersdruk, ontsluiting, bouwhoog tes en het verlies van groen en privacy. Bewoners zagen ook kansen: een doorlopende groene parkzone als buffer en ontmoetingsplek, tevenstoop- bestendige woningen voor starters en senioren, en goede routes voor fietsers, wandelaars en beter OV. De gewenste woonsfeer was helder: dorpse, groene buurten met hoven en zicht op het tandschap.
In maart 2026 volgden verdiepende gesprekken met aanwonenden en gebiedseigenaren. Enkele bewoners gaven aan een deel van hun perceel te witten ontwikkelen. Waar deze wensen bijdroegen aan de ambities uit het Ruimtelijk Kader, zijn deze percelen toegevoegd aan het plangebied. Knap hoe juttie het attemaat erin gekregen hebben en zoveet rekening gehouden hebben met atte zorgen en wensen. r~ V Je bent bang voor wat er gaat komen. Nu we het ptan hebben gezien, vatt het mee. Er is goed naar ons getuisterd. 'N Het voortopige gebiedsconcept is in juni 2026 breed besproken. Gebied seigenaren, ambtenaren, de Vtindertuin, Buurtboerderij en bewoners reageerden positief op de opzet. Daarna is de gemeenteraad geïnformeerd. Tijdens de bewonersavond op 25 juni, met circa zestig aanwezigen, ktonk waardering voor het proces en de duidetijke communicatie. Veet mensen herkenden hun eigen inbreng terug in het concept. Een veetgehoorde vraag was hoe de gemeente de gemaakte afspraken en kaders in het concept goed vasttegt en borgt. Bewoners witten zeker weten dat ontwikketaars hier tater niet van kunnen afwijken. De grootste zorg tigt bij verkeersveitigheid in en om het gebied: hoe kan deze gewaarborgd worden bij de voorgeno men woningaantatten? Bewoners hadden vragen over de hoge aantatten woningen, maar toonden voorat begrip voor de gemaakte keuzes, nadat dit tijdens de avond is toegeticht.
1\ \ UI
3 Ambities en uitgangspunten Ontmoeting en gemeenschapsvorming vormen de kern van Stokkelsche Akker. In dit hoofdstuk worden de zes ambities toegelicht die richting geven aan de gewenste kwaliteit van de wijk. Ze zijn opgesteld op basis van de gebiedskarakteristieken en de input van bewoners en stakeholders. Deze ambities vormen het fundament voor het gebiedsconcept. Dorps en landelijk wonen in gezonde groene omgeving Versterken gemeenschapszin door maatschappelijke voorzieningen en gedeelde ontmoetingsplekken Veerkrachtig groen en duurzaam watersysteem Eerselse identiteit en buurtschappen koesteren Verbonden met omgeving en nodigt uit tot beweging en ontmoeting Geschikte en betaalbare woningen voor diverse doelgroepen, focus op een- en tweepersoonshuishoudens 26
Referentiebeelden ter illustratie 27
4 Gebiedsconcept Stokkelsche Akker wordt een groene, dorpse en sociaal verbonden woonwijk. De wijk bouwt voort op de kwaliteiten van het landschap, de bestaande buurtschappen en de sterke gemeenschapszin in Eersel. Aan de noordzijde verbindt Park Houtwal de wijk met Kerkebogten en het dorp. Het centraal gelegen wijkpark verbindt via wandel- en fietspaden de nieuwe woonbuurtjes met de voorzieningen. De opzet is kleinschalig, herkenbaar en gericht op ontmoeting, met verschillende woonsferen, autoluwe leefstraten en een veerkrachtig watersysteem. De stedenbouwkundige hoofdopzet bestaat uit vijf ruimtelijke dragers: Robuuste groenstructuur De groenstructuur sluit aan op het omliggende landschap. Aan de noordzijde komt Park Houtwal, een groenzone met maatschappelijke functies die Kerkebogten en de nieuwe wijk verbindt. Het centraal gelegen wijkpark is een belangrijke groenzone die de woonbuurtjes met elkaar en de landschappelijke randen verbindt. De landschappelijke oostrand krijgt een natuurlijke overgang naar het buitengebied. De zuid- en westranden sluiten aan op het agrarisch-lande- lijke karakter van buurtschap Stokkelen. Alle landschappelijke zones bieden ruimte voor waterberging, spelen en gebiedseigen groen dat biodiversiteit versterkt en de woningen landschappelijk inpast.
Informele buurtjes met eigen woonsfeer De wijk bestaat uit kleinschalige, herkenbare buurtjes die aansluiten bij de dorpse schaal van Eersel. Elk buurtje heeft een eigen woonsfeer, geïnspireerd op het landschap: dorps wonen centraal, agrarisch-lande- lijk wonen richting Stokkelen en landschappelijk wonen aan de oostzijde. Hoven, groene randen en informele paden nodigen uit tot ontmoeting. Zo voelen bewoners zich thuis en kunnen ze makkelijker contact maken met buren. Er is ruimte voor buurtinitiatieven. Hoofdlus en autoluwe leefstraten De verkeersstructuur is ontworpen vanuit het perspectief van voetgan gers en fietsers, met fijne recreatieve paden en veilige routes door de wijk. Een hoofdlus zorgt voor overzichtelijke ontsluiting voor auto’s en toegang tot parkeerhoven. Binnen de woonvelden worden de straten autoluw en ingericht als leefstraten, wat rust, veiligheid en sociale interactie bevordert. Sociaal hart en maatschappelijke voorzieningen Het kindcentrum en andere maatschappelijke functies vormen samen het sociale hart van de wijk. Ze liggen aan het centrale wijkpark en zijn verweven met de openbare ruimte. Actieve plinten, ontmoetingsplekken en een menselijke maat stimuleren sociale interactie en dragen bij aan een zorgzame, inclusieve wijk. De voorzieningen zijn goed bereikbaar voor voetgangers en fietsers, ook voor mensen die slecht ter been zijn.
Klimaatadaptief en natuurinclusief systeem Het watersysteem is ontworpen om water vast te houden waar het valt. Verlaagde bermen, wadi’s en landschappelijke laagtes maken water zichtbaar en functioneel. De groenstructuur draagt bij aan verkoeling, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. De inrichting ondersteunt een veerkrachtige wijk die is voorbereid op zowel droogte als piekbuien. De basis is groen met verharde ondergronden daar waar moet. 28
Het dagelijks leven in de wijk Stokkelsche Akker wordt een wijk waar mensen elkaar vanzelf ontmoeten: in Park Houtwal, bij het kindcentrum of in de autoluwe straatjes. Kŕinderen kunnen veilig spelen, ouderen kunnen prettig wandelen en iedereen heeft groen binnen handbereik. De buurtjes voelen klein en herkenbaar, met ruimte voor buurtinitiatieven en sociale activi teiten. De landschappelijke randen en het wijkpark bieden rust en uitzicht, terwijl het Park Houtwal een plek is voor sport, spel en ontmoeting. Gebiedsconcept kaart Legenda uurmu UER 30 HDEUEIU Landschappelijke zones Park Houtwal Natuurlijke landschapszone Agrarisch landelijke zone Centraal wijkpark Routes langzaam verkeer Het Buurtpad Recreatieve paden (voet+fiets) Fietspad losliggend Wandelpaden Ŕoutes gemotoriseerd verkeer Hoofdontsluiting wijk (fiets op rijbaan) , Sto^kelen zuid (fietsstraat, auto te gast) iŗnmwur-"“n9 Autoluwe leefstraatjes Hazenstraat (oostelijk deel), verbreding Ontwikkelvelden (bebouwd programma) Woonvelden Woonvelden + zoekgebied maatsch.
functies (Gestapeld) wonen onderdeel van het wijkpark Particuliere percelen van agrarische bestemming naar wonen Maatschappelijk programmaO Kindcentrum Ontmoetingsplek voor de wijk/wijkoverstijgend Ontmoetingsplekken (mix) voor de buurten Te programmeren ‘park'voorzieningen Groenstructuren Laanbomen langs hoofdwegen Boomgroep op brink Landschappelijke inpassing, houtwal Landschappelijke overgang woonveld Behoud bomen VZZZÀ
5 Kwaliteitskader openbare ruimte In dit hoofdstuk worden de principes en uitgangspunten beschreven van de inrichting van de openbare ruimte. Per thema - infrastructuur, groen & water en sociale structuur - worden de hoofdprincipes toegelicht. De genoemde aantallen zijn richtinggevend. 5.1 Infrastructuur De voetganger staat centraal en de auto is zo veel mogelijk te gast en uit het (straat)beeld. De wijk bestaat daarom uit een aantal hoofdstructuren: - 1 Hoofdlus, een functionele hoofdontsluiting van de gehele wijk voor gemotoriseerd verkeer , met fietsers op de rijbaan. - Kleine (leef)straatjes met hieraan de parkeerhoven vanuit de hoofdlus die alle buurten verbindt. - Gescheiden verkeersstromen rondom het Kindcentrum voor de veiligheid. - Verschillende wandel- en fietspaden die de buurten van Stokkelsche Akker verbinden met elkaar en met belangrijke plekken, omliggende wijken en het buitengebied. 30
L Kaart infrastructuur Landgoed Heijbroeck Legenda Routes gemotoriseerd verkeer Hoofdontsiuiting wijk (fřęts op rijbaan) 'X Z \ -į— Inprikker Stokkeien noord (éénrichting) —— Inprikker Stokkeien zuid (fietsstraat) —» Autoiuwe ieefstraatjes Hazenstraat (oosteiijk deei), verbreding Routes langzaam verkeer Het Buurtpad Hoofd recreatieve paden (voet+fiets) Recreatieve paden (voet+fiets) Wandelpaden Wandelpaden (in afstemming met derden)
Structuurkaart hoofdweg met leefstraatjes 5.1.1 Lusvormige hoofdweg met leefstraatjes Hoofdrijbaan als lus door de wijk De wijk krijgt een heldere hoofdontsluiting voor gemotoriseerd verkeer, met parkeren in koffers die direct vanaf deze hoofdroute bereikbaar zijn (profiel 2). De verkeersstructuur voorkomt lange rechtstanden om sluipverkeer tegen te gaan, onder andere door het toepassen van driesprongen. Een dubbelzijdige bomenlaan begeleidt de hoofdweg, met karakteristieke boomgroepen op de kruispunten. De maximale snelheid binnen de woonwijk is 30 km per uur. Inprikker als eenrichtingsroute naar het kindcentrum Het kindcentrum krijgt een eigen auto-ontsluiting die los ligt van de fiets en wandelpaden vanuit de wijk, ’t Rooie Pad en de Houtwal, zodat een veilige en overzichtelijke verkeerssituatie ontstaat. Woonpaden Z autoluwe leefstraatjes Tussen de woonvelden zijn autoluwe woonpaden van gebakken klinkers, optisch versmald door rabatstroken. Het zijn smalle wegen met groene bermen waar de auto te gast is en een trottoir ontbreekt (profiel 3). Auto te gast als bestemmingsverkeer De fietsstraat bij Stokkelen-zuid maakt deel uit van het recreatieve padennetwerk. Een deel hiervan is bestemd voor bestemmingsverkeer naar twee erven. Dit deel is ingericht volgens het principe ‘auto te gast’ en sluit aan op de aftakking van de doodlopende straat Stokkelen (profiel 1).
Profiel 1: Auto te gast als bestemmingsverkeer woonveld oriëntatie n.t.b. boomgaard in laagte pad deels auto-te-gast — var. 20-60 ------ weides in laagte woonveld oriëntatie n.t.b. 32
Profieí 2: Hoofdontsluitingsweg Profieí 3: Autoluwe woonstraatjes 1 ' 1 1 fř V.ÎE PT—ĩr |fâřř i \ , ‘1 —- tëÈĎnk í'' rV i 4 ——-į | ;1 iíl ŵV.4V.*s lĮf ' -V À[ berm rijbaan m berm 33
Parkeren in groene hoven Parkeren wordt opgelost in groene hoven en bij vrijstaande (gescha kelde) woningen op eigen terrein. Elke buurt van circa 25 woningen voorziet in de eigen parkeeropgave. Door parkeren te bundelen in groene hoven ontstaat efficiënt ruimtegebruik en blijven zoveel mogelijk paden autoluw of autovrij. De hoven liggen nabij de hoofdontsluitings- lus en zijn goed aangesloten op de wandelpaden, zodat bewoners via de voordeur hun woning bereiken. Door de kleinschaligheid van de buurten blijft parkeren op acceptabele loopafstand van de voordeur. Deze opzet houdt auto’s uit het straatbeeld en maakt ruimte voor een groene inrichting van de straat of het pad waaraan je woont. Dit zorgt voor rust, een prettige woonomgeving en stimuleert ontmoeting. Laden en lossen kan dicht bij de voordeur, maar de inrichting van de openbare ruimte voorkomt langdurig parkeren. De positie van vrijstaande woningen en hoekwoningen wordt zorgvuldig gekozen, zodat zij op eigen terrein kunnen parkeren zonder dat dit afbreuk doet aan het groene en autoluwe karakter van de woonstraten. Hazenstraat (oostelijk deel) De inrichting van de Hazenstraat (oostelijk deel) is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat deze wordt verbreed, passend bij een gebiedsontslui- tingsweg met een maximale snelheid van 60 km per uur.
Op basis van de huidige inzichten en verkeerskundig onderzoek, wordt het mogelijk geacht om een rijstrook met aan weerszijden suggestiestroken voor fietsers aan te leggen. Goeiendag! Zonder auto’s voor de deur ontmoeten bewoners elkaar vaker: je komt elkaar vanzelf tegen tijdens het korte wandelrondje van de parkeerhof naar de voordeur. 34
Principes Parkeren in hoven Auto’s worden opgenomen in de structuur van het woonveld. Vanuit de parkeer- hof sluit een logische en korte route aan richting de voordeur. Doel is dat mensen elkaar tegen kunnen komen via een levendige woonstraat en parkeerhoven in het zicht liggen. V. De parkeerhof wordt vanuit één zijde ontsloten voor gemotoriseerd verkeer en grenst aan het hoofdlint of ligt centraal in het woonveld. Na het parkeerhof wordt de woonstraat autoluw of autovrij. (Half) vrijstaande woningen kunnen veelal op eigen terrein parkeren en worden strategisch gepositioneerd ten behoeve van autoluwe woonstraten. Parkeerhoven groen omzoomd Het toepassen van gebundelde parkeerho- ven is efficiënt in ruimtegebruik. Van belang is dat de parkeerhoven een prettig onderdeel van de openbare ruimte zijn. Dit gebeurt door een groene inpassing, een brede haag (1,5m) in combinatie met een variatie aan bomen in de 2e en 3e orde (zie Ş5.2 voor toelichting). Bij grotere parkeerhoven ^24 parkeerplaat sen) vindt een onderbreking plaats door een brede haag en bomen ter plaatse van een parkeerplaats. 35
5.1.2 Recreatieve paden verbinden wijk met omgeving De wijk wordt verbonden met haar omgeving via een divers netwerk van groene wandel- en fietsroutes tussen Kerkebogten, Hoogstraat, Hazenstraat, Plaatse en Stokkelen. Het Buurtpad vormt met de overige fiets- en wandelroutes de belangrijkste recreatieve routes van de wijk. - Recreatieve paden verbinden het wijkpark, woonwijk en omgeving via een logische wandel- en fietsroute door de landschappelijke randen, geschikt voor uiteenlopende vormen van recreatief gebruik zoals wandelen, bewegen of skeeleren. • Het Buurtpad is een aangenaam en toegankelijk wandelpad langs buurtplekken en het wijkhart, ontworpen voor alle doelgroepen - Informele wandelpaadjes verbinden woonvelden, parkeerhoven en de hoofdroute met elkaar. - Aan de zuidzijde loopt vanuit Stokkelen een fietsstraat naar de wijk. Deze heeft gedeeld medegebruik voor het bereiken van twee erven en volgt het principe ‘auto te gast’. Het Buurtpad - Lekker buurten ^ Aangenaam wandelrondje langs nieuwe en bestaande voorzie ningen, zoals de Vlindertuin en de Buurtboerderij. ^ Herkenbaar, dementievriendelijk en inclusief, aansluitend op het bestaande pad rond de Buurtboerderij. ^ 2 meter breed, met bankjes om de 200 meter en een rolstoel- vriendelijke ondergrond. P4 Profiel 4: Het Buurtpad 36
oelvriendelijke
5.2 Groenstructuur en water De groenstructuur vormt het landschappelijk raamwerk van het gebieds- concept. Hierbinnen is ruimte voor de woonvelden, voorzieningen en infrastructuur. De groenstructuren bestaan uit lijnvormige structuren en uit landschappe lijke zones. Lijnstructuren: - Dubbelzijdige bomenlaan langs hoofdontsluiting - Enkelzijdige bomenlaan (langs Kindcentrum) - Driesprong (brinkjes Z bomenweide) • Lommerijke recreatieve paden Landschapszones: 1. Park Houtwal 2. Wijkpark 3. Landschapszone aan de oostzijde 4. Agrarisch-landelijke zone bij buurtschap Stokkelen De groene ruimte wordt efficiënt ingezet door deze onderdeel te maken van de waterbergingsopgave. Landschappelijke laagtes fungeren als natuur lijke bergingsgebieden die bijdragen aan het gewenste groene beeld en gebruik van de openbare ruimte, en tegelijkertijd een klimaatbestendig en duurzaam watersysteem ondersteunen. Principe van waterberging onderdeel groenzones 38
Kaart groenstructuren Legenda Landgoed Heijbroeck Groenzones Park Houtwal met maatsch. functies Wijkpark Natuurlijke landschapszone Agrarisch landelijke zone Groenstructuren Laanbomen langs hoofdwegen Boomgroep op brink Landschapsbomen Landschappelijke overgang woonveld Houtwal Duurzaam behoud bomen
Principe van groene lijnstructuren 5.2.1 Lijnstructuren Lijnstructuren zijn de dragers van de groenstructuur. We onderscheiden er vier: - Dubbelzijdige bomenlaan langs hoofdontsluiting* - Enkelzijdige bomenlaan (éénrichtingsweg langs Kindcentrum)** - Driesprong (brinkjes Z bomenweide) - Lommerijke recreatieve paden De profielen duiden de positionering ten opzichte van bebouwing en routes. Ook wordt hierin een voorstel gedaan voor soortkeuze van de beplanting. Profiel 5: Dubbelzijdige bomenlaan met inheemse gebiedseigen soorten Profiel 6: Enkelzijdige bomenlaan met inheemse gebiedseigen soorten fietspad40
8: Driesprong met markante boomgroep * Soorten in de dubbele laan (mix 1e + 2e orde) als: - Berk- Betula pendula - Zomereik of moseik - Quercus robur/ cerris ^ Lijsterbes als boom - Sorbus aucuparia ^ Tamme kastanje - Castanea sativa - Winterlinde - Tilia cordata - Haagbeuk - Carpinus betulus * *Soorten in de enkele laan (mix 1e + 2e orde) als: - Zomereik of moseik - Quercus robur/ cerris - Tamme kastanje - Castanea sativa ^ Winterlinde - Tilia cordata Profieí 7: Lommerijke recreatieve paden met inheemse gebiedseigen soorten parkzone | ļ behoud bomenrij pad -----------L berm —550------ļ- brink —ļ- 2 - rijbaan pad 41
5.2.2 Landschappelijke zones Landschapszones zijn grotere, samenhangende gebieden die verbonden worden door de lijnstructuren. Er zijn vier zones: - Park Houtwal • Wijkpark - Landschapszone aan de oostzijde - Agrarisch-landelijke zone bij buurtschap Stokkelen De profielen en principes duiden afmetingen en afstanden, positionering ten opzichte van bebouwing, beplantingskeuze, functies en sfeer. Principe van de 4 groene zones 42
'v e j ''nBwmmEwE 23-*?.*? ^•lįJRw * j3kS^8ì " :jaŵ; .--,^ţţįŕľ' "■Bi!; --f - » ?i3K?îţřsřSre2?'k ' .jJKìrįhjļrĩï^B^B^ 4 PK,- .. , Tĩ’ gTSyļİd^^^,*Cť Jj
5.2.3 Park Houtwal Aan de noordzijde van de wijk komt een groene zone met een parkachtige sfeer: Park Houtwal. De zone heeft een brede, robuuste structuur met duidelijke ruimtelijke samenhang en is onderdeel van de waterbuffer. Er lopen veilige en prettige wandel- en fietsroutes doorheen, vanuit Kerkebogten en de nieuwe wijk. Functionele wandel- en fietspaden verbinden voorzieningen in Park Houtwal. In Park Houtwal is ruimte voor (kleinschalige) maatschappelijke voorzieningen afgestemd met nieuwe en bestaande bewoners. De bestaande Buurtboerderij is een prominent onderdeel van Park Houtwal, waarbij in de verdere uitwerking wordt onderzocht of uitbreiding mogelijk is. Van belang bij de verdere invulling van Park Houtwal is dat beweging en ontspanning wordt gefaciliteerd en dat het aanbod een brede doelgroep aanspreekt. Zo kan men denken aan speelvoorzieningen voor kinderen, een moestuin, jeux de boules baan en wandelpaden. De invulling zal in afstemming met bestaande en nieuwe bewoners worden vormgegeven (zie Ş 5.3). Het zandpad met de aanliggende bomenrij de Houtwal blijft behouden als belangrijke verbinding in de wandelstructuur voor de kern Eersel. De bomenrij is reeds aangevuld met bomen. Mix rust- ruis - reuring Prikkelvariatie is beiangrijk voor een gezonde en fijne leefomgeving. Mensen willen elkaar ontmoeten en samen dingen doen. Mensen willen ook rust.
Even zitten op een bankje. Lekker ontspannen op een beschutte plek in de schaduw. Een goede balans vraagt om bewuste keuzes bij inrichting en programma. Zo is het wijkpark meer gericht op ontspannen en ontmoeten (rust) en Park Houtwal meer op bewegen en spelen (reuring). 44
Principes Park Houtwal Variërende parkbreedte Het park heeft een wisselende breedte van ^ 25-40 m. Verspringingen gebeuren aan de zuidzijde door wisselende posities van bouwvelden en kavels. Deze versprin gingen zijn tenminste ^ 5 m zodat zichten geënsceneerd kunnen worden en op logische wijze plekken kunnen ontstaan. Variatie aan oriëntatie aan het park Deze zone vraagt om uitgekiende en zorgvul dige positionering van woningen, platte gronden, gevelopeniningen en erfgrenzen. Een afwisselend spel van voorzijdes, kopse zijdes en achterkanten is cruciaal voor de inrichting van deze zone. Recreatief pad door Park Houtwal Op logische plekken verbinden wandelpa den de wijk Stokkelsche Akker met het pad Houtwal en Kerkebogten. Van oost naar west loopt een wandelpad dat Park Houtwal en de verschillende parkplek- ken zowel met elkaar als met de wijk verbindt. Groene inpassing bij blinde woonzijdes De indeling van de woonkavels wordt samen met de groene inrichting ontworpen. Lage hagen bij gevelopeningen en opgaande beplanting aan de zijde van achtertuinen zoals (vogel)bosjes en bomen. ''N Ruimte voor collectieve plekken Binnen het ‘raamwerk’ van parkbreedtes en paden ontstaan plekken die ruimte geven aan collectief gebruik. Dit behoeft nadere uitwerking, afgestemd op de wensen van (toekomstige) bewoners en belangrijke stakeholders.
Ruimte voor opvangen van water Park Houtwal wordt uitgevoerd in flauwe, landschappelijke laagtes. Daarmee kan de ruimte dubbel worden gebruikt: voor het opvangen van water (waterbergingsopgave) en als groene en recreatieve zone. 45
Profieí 9: Park Houtwal, een plek die de wijk met het dorp verbindt en ruimte biedt voor sport, spel en ontmoeting Maalsteen Houtwal 15 waterberging parkzone pad woonveld, wisselende oriëntatie en hoogte 46
Inspiratiebeelden Park Houtwal oMVr , .ļXi I ontmoetingsplek 'į v 3* wï! VJtSJt 47
5.2.4 Wijkpark Het centraal gelegen Wijkpark is een autoluw en levendig groengebied dat alle woonbuurten met elkaar verbindt. Het is ingericht als een klassiek parklandschap met gras en bomen, dat doorloopt tot aan de erfgrenzen (van uitgeefbaar tot uitgeefbaar). Midden in het park ligt het groene wijkhart. Aan het park liggende bebouwing staat ‘met de voeten in het gras’. In het gras staan veel bomen, zowel in groepen als los gestrooid, waardoor plekken ontstaan. Onder de bomen geldt extensief maaibeheer, wat leidt tot bloemrijk gras. Bij verblijfsplekken wordt dit aangevuld met bloemrijke beplanting voor kleur en fleur en het verhogen van de biodiversiteit. Het gehele park ligt licht verlaagd voor de opvang van water. Dit is zichtbaar in de paden die net wat hoger liggen in het maaiveld. De open opzet met veel bomen zorgt voor rust en schaduw en biedt voldoende draagkracht voor gestapeld wonen (zie pag. 74). Een doorgaande wandel- en fietsroute doorkruist het park en sluit aan op het Park Houtwal aan de noordzijde. Vanuit het wijkpark verspreidt een fijnmazig netwerk van paden zich naar de omliggende groenzones, zodat elke woning op loopafstand van groen ligt.
Soorten wijkpark (mix 1e + 2e + 3e orde) als: - Berk- Betula pendula - Zomereik of moseik - Quercus robur/ cerris - Lijsterbes als boom - Sorbus aucuparia - Tamme kastanje - Castanea sativa - Winterlinde - Tilia cordata - Haagbeuk - Carpinus betulus 48
Principes wijkpark Het wijkpark vormt een doorlopende centrale groenruimte met wisselende breedtes van gemiddeld 40m (afhankelijk van aangren zend woonprogramma ï15-60m). Aan de flanken ligt een bredere zone als zachte overgang naar de woonvelden, met ruimte voor een alzijdig woonproduct. 'V Variatie aan oriëntatie aan het park Deze zone vraagt om uitgekiende en zorgvul dige positionering van woningen, platte gronden, alzijdigheid c.q. gevelopeniningen, erfgrenzen en overgang openbaar (park) naar privé (gevel). Een afwisselend spel is cruciaal voor de inrichting van deze zone. Het buurtpad is onderdeel van het wijkpark en loopt langs de het groene wijkhart. De overige wandelpaden sluiten op een logische wijze aan op de omliggende leefstraatjes. Ruimte voor collectieve plekken Het wijkpark wordt gevormd door de wisselende posities van de aangrenzende bouwvelden. V__________ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ Bomen en opgaand groen Grote bomen en opgaande beplanting passen gestapelde volumes en blinde zijdes van achtertuinen in. Centraal ligt het groene wijkhart. Ruimte voor opvangen van water Het wijkpark wordt uitgevoerd in flauwe, landschappelijke laagtes. Dubbelge- bruik wordt mogelijk: opvangen van water (waterbergingsopgave) en groen/recreatie. 49
Profieí 10: Wijkpark met veel bomen en bloemrijk gras, landschappelijke laagtes en mix van grondgebonden en gestapeld wonen, aandacht voor een actieve plint 50
Aan de oostzijde van Stokkelsche Akker ontstaat een natuurlijke landschaps zone die de wijk verbindt met het buitengebied. Deze zone bestaat uit landschappelijke laagtes voor waterbuffering, bosjes en natuurlijke spelaanleidingen, en vormt een groene overgang tussen dorp en landschap. De woningen worden ingepast in een groen ‘dorpssilhouet’ richting het buitengebied, waardoor de randen van de wijk een zachte, landschappe lijke uitstraling krijgen. Vanuit deze zone lopen goede wandel- en fietsrou tes naar zowel Kerkebogten, de nieuwe woonbuurten en de Hazenstraat, als ook naar het buitengebied en landgoed Heijbroeck. Passende beplanting in deze zone is een bomenrij met inheemse, gebieds- eigen soorten, op onregelmatige onderlinge afstand. Geen dichte houtwal of opgaande onderbeplanting maar met een doorkijk vanuit de woonont- wikkeling naar het omliggende landschap. 5.2.5 Natuurlijke landschapszone naar het buitengebied Soorten natuurlijke landschapszone (mix 1e + 2e orde) als: - Berk- Betula pendula - Zomereik of moseik - Quercus robur/ cerris - Lijsterbes als boom - Sorbus aucuparia - Tamme kastanje - Castanea sativa (op de hoek aan een pad) 52
Principes Natuurlijke landschapszone r Variërende parkbreedte Het park heeft een wisselende breedte van ^ 10-20m. Verspringingen gebeuren aan de westzijde door wisselende posities van bouwvelden en kavels. Draaien bouwvelden Door bouwvelden te draaien en te laten verspringen ontstaan driehoekige ruimtes en zichten vanuit de hoofdlus op het buiten gebied. De woonstraatjes vormen onderdeel van de groene driehoeken, waar informele plekken ontstaan. ''N Wandel- en fietsver- binding aan de rand Landschappelijke bomenrij langs de recreatieve route. Met wandelpaden naar de woonvelden. Aandacht voor positie van uitgekiende zichten naar het landschap. Variatie aan oriëntatie aan het park Deze zone vraagt om uitgekiende en zorgvul dige positionering van woningen, plattegron den, gevelopeniningen en erfgrenzen. Een afwisse lend spel van voorzijdes, kopse zijdes en achter kanten is cruciaal voor de inrichting van deze zone. Landschappelijke inpassing achter- en zijtuinen De indeling van de woonkavels worden samen met de groene inrichting ontworpen. Lage hagen bij gevelo- peningen en opgaande beplanting aan de zijde van achtertuinen zoals (vogel)bosjes en bomen. Ruimte voor wateropvang Zone wordt uitgevoerd in flauwe, landschappe lijke laagtes. Daarmee kan de ruimte dubbel worden gebruikt: voor het opvangen van water (waterbergings- opgave) en als groene en recreatieve zone. 53
Profieí 14: Landschappelijke zone op overgang naar het omliggende landschap woonvelU oriëntatie n.t.b. waterberging pau var. 10-20 54
onbuurtruimte voor waterberging in natte overgang dorp - buitengebied
Aan de zuid- en westzijde bevindt zich een landschappelijke zone met landelijke uitstraling met een herkenbaar agrarisch-landelijk karakter. De groenstructuur vormt een natuurlijke buffer tussen bestaande woningen en de nieuwe wijk. Deze zone biedt ruimte voor kleinschalige agrarische elemen ten zoals fruitboomgaardjes, moestuintjes, kruidenrijke akkertjes, dieren weides en waterberging. Wandelpaden zorgen voor een rustige, groene beleving en versterken de verbinding tussen de wijk en het omliggende landschap, terwijl de identiteit en sfeer van het buurtschap behouden blijft. Recreatieve paden lopen door deze landschappelijke zone en verbinden Stokkelen en Hazenstraat met de nieuwe woonbuurtjes. Bewoners aan de Hazenstraat kunnen, indien gewenst, via tuinpoortjes op deze route aansluiten. Langs de achtertuinen van de Hazenstraat wordt een stevige houtwal aangelegd, zodat het zicht vanuit de wijk gericht blijft op groen in plaats van op achtergevels. 5.2.6 Agrarisch- landelijke zone langs buurtschap Stokkelen 56
Principes Agrarisch-landelijke zone zuid r Variërende parkbreedte met bestaande bomen Duurzaam behoud van bestaande bomen. Woonka- vels en bebouwing blijven buiten de boomkronen. De parkzone wisselt van breedte (ï 20-90 m). Variatie aan oriëntatie aan het agrarische park Deze zone vraagt om uitgekiende en zorgvuldige positionering van de kavels, de woningen en platte gronden, gevelopeningen en erfgrenzen. Een afwisse lend spel van voorzijdes, kopse zijdes en achterkan ten zijn cruciaal voor de inrichting van deze zone. Recreatieve paden Een recreatieve route loopt door de agrari sche parkzone. De wandelpaden sluiten op een logische wijze aan op de omliggende leefstraat- jes en richting het buitengebied. 'N Landschappelijke inpassing achter- en zijtuinen De indeling van woonkavels wordt samen met de groene inrichting ontworpen. Bij nieuwe woningen en erven: agrarische beplantingstypen zoals (mix van) boomgaard, boerenhaag, notem/kersenboom. Bij de bestaande achtertuinen komt een bosrand. Ruimte voor (collectieve) weides De (collectieve) weides worden gevormd door de ligging tussen de paden. Te gebruiken door bewoners i.s.m. de Buurtboerderij óf voor het gebruik van ‘klein vee’ of als moestuintje. Ruimte voor wateropvang De agrarische weides worden uitgevoerd in flauwe, landschappelijke laagtes.
Daarmee kan de ruimte dubbel worden gebruikt: voor het opvangen van water (waterbergingsopgave) en als groene en recreatieve zone. 57
Profieí 11: Wonen in erven in landschappelijke zone west 58 houtwal parkeren op grasklinkers rijweg I parkeren op I I pad grasklinkers woonveld oriëntatie n.t.b. collectieve ruimte rug aan rug woning (suggestie) Profiel 12: Landschappelijke zone zuid tussen bestaande woningen Hazenstraat en nieuwe woningen Profiel 13: Landschappelijke zone west tussen bestaande woningen Stokkelen en nieuwe woningen houtwal waterberging var. 10-15 - woonveld met brinkje
ruimtepvoordierenweidea 59
5.2.7 Watersysteem Bovengronds bergen en vertraagd afvoeren Water wordt eerst opgevangen op de kavel, stroomt via verlaagde bermen langs de wegen en verzamelt zich in lager gelegen delen van de wijk richting het zuidoosten. Landschappelijke laagtes maken waterberging onderdeel van de openbare ruimte. Een informele inrichting - in plaats van rechte en diepe bakken - maakt dubbelgebruik mogelijk voor groen, ecologie en recreatie en zorgen voor een robuust systeem dat piekbuien kan verwerken en bijdraagt aan het tegengaan van droogte en hittestress. Vasthouden waar de druppel valt: - Bergingsnorm*: 60 mm per m2 verhard oppervlak - Verhard oppervlak: ca. 124.000 m2 - Bergingsbehoefte: ca. 7.500 m3 - Bergingsaanbod: ca. 12.400 m3 (bij 0,5 m diepte) * O.b.v. de huidige beleidsnorm van het Waterschap. Daarnaast is onderzocht dat een berging van 80 of 100 mm ruimtelijk inpasbaar is, zodat deze hogere norm direct kan worden geïmplementeerd wanneer de aangekondigde beleidswijziging van kracht wordt. 60
ging n ïtíåSF.Xi 't iwaIRMb’* ŕ-%’ ;"™ , „ - - laagte **
5.3 Sociale structuur Een sterke sociale structuur vormt de basis voor een prettige en gezonde woonwijk waar bewoners zich thuis voelen. Dit vraagt om een samenhan gend netwerk van ontmoetingsplekken, maatschappelijke voorzieningen en een kindcentrum, die ruimtelijk en functioneel logisch zijn verbonden en voor iedereen toegankelijk. Er zijn vier hoofdstructuren gericht op ontmoeting en verbinding: Zoekgebied maatschappelijke voorzieningen In deze zone kunnen maatschappelijke functies worden gerealiseerd, zoals het nieuwe kindcentrum en eventueel (gecombineerd met) een buurthuis(functie) of andere voorzieningen, zoals een huisarts of fysiothe rapeut. Het Buurtpad Een herkenbaar wandelrondje door de buurt dat de belangrijkste voorzie ningen en ontmoetingsplekken met elkaar verbindt en geschikt is voor alle gebruikersgroepen. Ontmoetingsplekken Een mix van kleine en grotere plekken met zitgelegenheid en kleinschalige speelmogelijkheden, waaronder de Buurtboerderij en Vlindertuin. Parkvoorzieningen voor en door bewoners Ruimte voor buurtgerichte voorzieningen zoals een trapveld, moestuinen en plekken voor buurtactiviteiten. Deze zones worden in samenspraak met bewoners en andere relevante stakeholders ingevuld. 62
Kaart maatschappelijk programma Landgoed Heijbroeck Legenda Zoekgebied maatschappelijke voorzieningen Buurtpad O v Ontmoetingsplekken (mix) Te programmeren ‘park’voorzieningen i.a.m. bewoners
5.3.1 Maatschappelijk programma Kompas Sociale Stedenbouw* Het maatschappelijk programma vormt een essentieel onderdeel van een sociale en verbonden wijk. Ontmoeting, dorpse gemeenschaps vorming en inclusiviteit staan centraal en krijgen een duidelijke plek in de ruimtelijke structuur. Er is ruimte en ondersteuning voor bewoners- initiatieven. De inrichting van de openbare ruimte en de bebouwing stimuleren contact door een menselijke maat, actieve plinten en zorgvuldige overgangszones tussen woningen en openbare ruimte. Het kindcentrum ligt in het hart van de wijk, waarbij het speelterrein ook ruimtelijke onderdeel vormt van Park Houtwal. Het Buurtpad verbindt de belangrijkste plekken en maakt ze toegankelijk voor iedereen. Gemeenschappen bouwen vanaf het begin Een sterke sociale structuur ontstaat niet alleen door het ruimtelijke raamwerk. Het vraagt om actieve gemeenschapsvorming vanaf de start van de gebiedsontwikkeling, onder leiding van een sociaal projectlei der. Dit betekent aansluiten bij wat er al aanwezig is onder huidige bewoners: bestaande betrokkenheid, initiatieven en gemeenschaps zin benutten via bijvoorbeeld een werkgroep of klankbordgroep.
Daarnaast zijn mensen en organisaties nodig die ontmoeting en samenwerking ondersteunen: buurtverbinders, maatschappelijke partners en professionals die buurtactiviteiten faciliteren en zorg- en hulpvragen signaleren, zoals huisartsen en welzijns- of buurtwerkers. * Het Kompas Sociale Stedenbouw biedt bouwstenen die helpen om het sociale en ruimtelijke domein te verbinden en samenwerking tussen partijen te organiseren, met concrete voorbeelden van duurzame gemeenschapsvor ming. © Verhoeven | De Ruijter of De Sociaal Planoloog 64
umii jrT^5Tl‘ fW
6 Kwaliteitskader woonsferen en programma Het stedenbouwkundig plan bestaat uit drie woonsferen. In dit hoofdstuk worden de hoofduitgangspunten per woonsfeer beschreven zoals programma, maat en schaal, woontypes, architectuurstijl, bouwhoogtes, materialen en gevelgeleding. Deze uitgangspunten vormen het toetsingskader voor individuele bouwplannen. 6.1 Woonsferen De woonomgeving van Stokkelsche Akker wordt vormgegeven in verschil lende woonsferen, geïnspireerd op het landschappelijk raamwerk. Architec tuur, landschap en openbare ruimte vormen hierin een samenhangend geheel. Er zijn drie woonsferen: - Dorps wonen, centraal in de wijk in combinatie met maatschappelijke voorzieningen; - Agrarisch-landelijk wonen, aan de zijde van Buurtschap Stokkelen; - Landschappelijk wonen, aan de oostzijde naar buitengebied . 66
Kleinschalige woonbuurten in mix van woontypes Elke woonsfeer is opgedeeld in kleinschalige woonbuurten. Een woonbuurt bestaat uit circa 25 wooneenheden, variërende in woontypes en doelgroe pen. Deze schaal zorgt voor een herkenbare, dorpse identiteit: kleine wijkjes waar bewoners zich onderdeel van voelen, elkaar kennen en gemakkelijk contact maken. Hier passen overwegend rijwoningen, twee onder een kapwoningen, vrijstaande woningen, rug aan rugwoningen of beneden-bovenwonin- gen. Met aandacht voor levensloopbestendigheid. Ook onderscheidende, vernieuwende, woonvormen zijn voorstelbaar. Rondom het wijkpark is het zoekgebied voor gestapeld wonen in dorpse woonsfeer. Een mix aan woontypes zorgt enerzijds voor een evenwichtige spreiding van doelgroepen en maakt het anderzijds praktisch mogelijk wonen en parkeren binnen één bouwveld op te lossen. Bouwhoogtes De bebouwing bestaat in basis uit twee lagen met kap, met één laag met kap aan de landschappelijke randen (paars op de afbeelding hiernaast). Door de vraag naar betaalbare en vrije sector (senioren)woningen wordt een deel gestapeld uitgevoerd. Langs de grotere groenstructuur in het centrale deel Dorps Wonen is hiervoor ruimte. In paragraaf 6.2 wordt dit toegelicht.
Verscheidenheid en eenheid Binnen een woonsfeer is er verscheidenheid tussen de woonbuurten maar samen vormen zij een heldere en samenhangende eenheid in ruimtelijke en architectonische verschijningsvorm, zonder monotoon en eenvormig te worden. Parkeren in hoven Parkeren in de openbare ruimte vindt plaats in collectieve parkeerhoven met aangename wandelpaden tot aan de voordeur. Zie pagina 34-35. Oriëntatie en positionering Algemene principes met betrekking tot oriëntatie van bouwvelden en positionering van woningen zijn te vinden in hoofdstuk 5. Verbeeld idee Ter ondersteuning van de deeluitwerkingen wordt gebruikgemaakt van een verbeeld idee (ronde kaders bovenaan de pagina’s). Dit betreft illustra tieve voorbeelduitwerkingen. Aan de weergegeven verkaveling, situering, woningtypen en inrichting kunnen geen rechten worden ontleend. Het volledige verbeeld idee van het plangebied is opgenomen in bijlage 3. 67
6.2 | Woon- en maatschappelijk programma De gemeentelijke kaders voor wonen liggen vast in de Kempische visie op wonen 2024-2028 - Volkshuisvestingsprogramma: - | Betaalbaar wonen realiseren, conform de regionale Woondeal. - | Ruimte voor CPO: ca. 20-30 woningen (betaalbaar) voor starters. - | Ook particuliere percelen worden binnen het totale programma betrokken. De procentuele verdeling wordt bepaald o.b.v. het volledige ontwikkelgebied. Kindcentrum en maatschappelijk programma - | 5.500m2 t.b.v. Kindcentrum (bovenwijkse basisschool voor kinderen uit de nieuwe wijk en het bestaande dorp, kinderdagverblijf en gymzaal) - | 1.500m2 reservering maatschappelijk programma (nader in te vullen) Volkshuisvestelijk programma* Sociale huur (^C922,92,-) meerendeel (807) gestapeld 57 | Sociale koop laag | 250.000-295.000,-) meerendeel grondgebonden 137 | Sociale koop midden ^ C1.228,07,- huur of c C245.000,-) | ŗ | \ merendeel grondgebonden | Legenda 1970 | Sociale koop hoog ^C420.000,-) | Woningmix conform Kempische visie op wonen meerendeel grondgebonden 337 | Middenduur, dure koop | Kindcentrum ^ C 1.228,07 huur of ^420.000,-) | Particuliere percelen (geheel of gedeeltelijk) vrijstaand, tweekappers of luxe appartementen (senioren) * obv prijspeil 2026, jaarlijkse actualisatie | V.
* | Zoekgebied maatschappelijke voorzieningen _______________________________________) 68 6.3 Uitwerking drie woonsferen Op de volgende pagina’s worden de drie woonsferen beschreven. 6.3.1 Dorpse woonsfeer De zone met dorpse sfeer bestaat uit circa 11 kleinschalige, dorpse woonbuurten (A). Het gaat om met een mogelijkheid tot gestapeld wonen grenzend aan het wijkpark (B). Ook het kindcentrum ( C) is onderdeel van de dorpse sfeer. Elk buurtje is opgespannen tussen het hoofdlint en een grotere groenzone die onderdeel is van het wijkpark of Park Houtwal. In zone A ligt de nadruk op grondgebonden woningen, in afwisselende prijsca tegorieën waarbij het aandeel sociale huur relatief laag is. Het gros van de sociale huur betreft gestapelde bouw die gepositioneerd is binnen zone B. A Ruimte voor dorpse woonbuurten De architectuurstijl is geïnspireerd op de Eerselse dorpse woning: - Één tot twee bouwlagen met een kap. ^ Natuurlijk en warm materiaal- en kleurgebruik. - Rustige, maar zorgvuldige detaillering. - Woningen verschillen van elkaar, maar vormen duidelijke stijlfamilie. - Woningen zijn naar buiten gericht. - Geveloriëntatie is aan het hoofdlint, aan het woonpad of naar de collectieve groenzone. - Extra aandacht voor hoekwoningen op markante zichtlocaties: hier is een kwalitatieve dubbelzijdige oriëntatie van de gevel vereist.