[26.27401] Bijlage 1: 2e bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
1 2e bestuursrapportage 2026
2 Inhoudsopgave Inleiding.............................................................................................................................................................. 3 0. Sociale voorzieningen ............................................................................................................................... 5 1. Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid .................................................................................... 7 2. Onderwijs en educatie ............................................................................................................................ 11 3. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ............................................................................................... 12 4. Milieu ....................................................................................................................................................... 17 5. Veiligheid ................................................................................................................................................. 20 6. Verkeer en vervoer ................................................................................................................................. 21 7.
Cultuur, sport en recreatie ...................................................................................................................... 23 8. Economische structuur ........................................................................................................................... 25 9. Bestuur en organisatie ............................................................................................................................ 26 10. Algemene baten en lasten ...................................................................................................................... 28 11. Overhead ................................................................................................................................................ 30 Bijstellingen i.v.m. rechtmatigheid (budgettair neutraal) .................................................................................. 33 Rekenkameronderzoeken................................................................................................................................ 35 213a Onderzoeken .......................................................................................................................................... 37 Overzicht openstaande restantkredieten .........................................................................................................
38 Inleiding Zoals is vastgelegd in de ‘Financiële verordening gemeente Eersel’ worden de belangrijke afwijkingen ten opzichte van de begroting 2026 voor uw raad in beeld gebracht. Deze 2e bestuursrapportage van 2026 rap- porteert tot en met medio oktober. Financieel resumØ In deze bestuursrapportage is in de inleiding een financieel resumØ per programma toegevoegd, die de actuele stand van de begroting 2026 weergeeft. Het begrotingssaldo na verwerking van de 2e bestuursrapportage bedraagt € 3.756.125 positief. Daarnaast wordt een doorkijk van het begrotingssaldo van de jaren 2026 tot en met 2030 weergegeven. In onderstaande tabel zijn de mutaties op programmaniveau gepresenteerd voor 2026. Programma (bedragen in €) | Mutaties 2e berap 2026 | Saldo Lasten | Baten Begrotingstotaal voorafgaand aan 2e berap 2026 | 72.598.102 | 73.362.043 | 763.941 0. Sociale voorzieningen | 40.000 | 237.176 | 197.176 1. Maatschappelijke dienstverlening en gezond- heid | -136.437 | 54.668 | 191.105 2. Onderwijs en educatie | -36.000 | 0 | 36.000 3. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting | -462.609 | 559.891 | 1.022.500 4. Milieu | -216.293 | -236.293 | -20.000 5. Veiligheid | -37.000 | 0 | 37.000 6. Verkeer en vervoer | -75.000 | 85.000 | 160.000 7. Cultuur, sport en recreatie | 59.954 | 57.630 | -2.324 8. Economische structuur | -93.500 | 8.500 | 102.000 9.
Bestuur en organisatie | 500.686 | 0 | -500.686 10. Algemene baten en lasten | 1.244.213 | 1.230.261 | -13.952 11. Overhead | -1.354.395 | 428.970 | 1.783.365 Subtotaal mutaties | -566.381 | 2.425.803 | 2.992.184 Totaal nÆ 2e berap 2026 | 72.031.721 | 75.787.846 | 3.756.125 3 Bijstellingen i.v.m. rechtmatigheid De rechtmatigheidscontrole kijkt naar zowel uitgaven als inkomsten, niet alleen naar het saldo. Daardoor kunnen afwijkingen die budget neutraal zijn, toch als onrechtmatig gelden als er geen bijstelling plaatsvindt. Deze gevallen zijn gebundeld in het hoofdstuk Rechtmatigheid. Met deze aanpak wil het college duidelijk maken: • | welke afwijkingen belangrijk zijn omdat ze invloed hebben op het budget of afwijkingen die politiek gezien belangrijk zijn; • | de afwijkingen die budget neutraal, technisch van aard zijn. De voorgestelde bijstellingen conform de 1e bullet worden, zoals gebruikelijk, per programma toegelicht bij de exploitatie. De voorgestelde bijstellingen conform de 2e bullet worden in het hoofdstuk rechtmatigheid toe- gelicht. Daarnaast wordt in deze bestuursrapportage per programma een post kleine bijstellingen opgenomen welke niet budgetneutraal zijn. Onder de post kleine bijstellingen worden kleine afwijkingen gebundeld. Deze bij- stellingen zijn onder de rapporteringsgrens van € 25.000.
Begrotingssaldo In onderstaand overzicht is het actuele begrotingssaldo na de verwerking van deze bestuursrapportage voor de jaren 2026 tot en met 2030 weergegeven. Uw raad is op 7 oktober jl. geïnformeerd over de financiºle gevolgen van de septembercirculaire. De mutaties uit deze septembercirculaire worden nu formeel verwerkt in deze bestuursrapportage. Volledigheidshalve merken we op dat de decembercirculaire van 2026 en de resultaten van de bouwgrondexploitatie en anterieure overeenkomsten, nog niet in deze bestuursrapportage zijn verwerkt. De meerjarige begrotingssaldi zijn weergegeven in de tabel hieronder.
Doorkijk begrotingssaldi gemeente Eersel 2026-2030 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Geactualiseerde saldi (tm 18e begrotingswijziging) | 763.941 Geactualiseerde saldi (begroting 2027-2030) | 2.805 | -553.303 | -347.616 | -388.916 Raadsvoorstel Fietsverbinding F67 | -13.650 | -32.180 | -32.180 | -32.180 Raadsvoorstel Herstelcentrum* | -241.621 | -253.595 | -156.000 | -156.000 Raadsvoorstel begroting 2027-2030 amendement | -2.000-2.000 | -2.000 verkeersremmende drempels Knegsel Raadsvoorstel begroting 2027-2030 amendement fietsveiligheid | -2.000-2.000 | -2.000 Wilhelminalaan Vessem Raadsvoorstel begroting 2027-2030 amendement uitbreiding | -170.000-155.000 | -170.000 | -170.000 formatie dorpsondersteuning 72 uur Subtotaal Saldo (voor mutatie 2e bestuursrapportage) | 763.941 | -407.466 | -1.013.078 | -709.796 | -751.096 Mutatie 2e bestuursrapportage 2026 | 2.992.184 | -107.419 | 241.622 | 111.700 | 51.139 (incl. mei- en septembercirculaire) Geactualiseerd begrotingsaldo | 3.756.125 | -514.885 | -771.456 | -598.096 | -699.957 waarvan incidenteel | 59.916 | -1.186.000 | -447.500 Structureel begrotingssaldo | 3.696.209 | 671.115 | -323.956 | -598.096 | -699.957 *Dit raadsvoorstel is nog niet door de raad vastgesteld, maar wordt voor de volledigheid al opgenomen in de doorkijk van het begrotingssaldo.
Indien de raad anders besluit (in de raadsvergadering 15 december), kan het begrotingssaldo wijzi- gen. Leeswijzer In de volgende hoofdstukken wordt per programma gerapporteerd over hoe we er op dit moment voor staan, of er indicatoren en normen worden aangepast en worden financiºle afwijkingen op de exploitatie en investe- ringen toegelicht. 4 0. | Sociale voorzieningen Hoe staan we ervoor? Uitvoering Participatiewet Beleidsontwikkeling KempenPlus In het voorjaar van 2025 heeft Berenschot het rapport ‘Optimalisering uitvoering KempenPlus’ opgeleverd. In dat rapport zijn aanbeveling gedaan voor strategieontwikkeling, het proces van beleidsvorming en het begro- tingsproces. Daarnaast heeft de Eerste Kamer op 30 september 2025 het wetsvoorstel Participatiewet in Ba- lans unaniem aangenomen. Dit is een wetsvoorstel met meer dan 20 maatregelen om de Participatiewet te vereenvoudigen en beter te laten aansluiten bij de leefwereld van mensen. De veranderingen richten zich op het verbeteren van de ondersteuning, het verminderen van de complexiteit en het versterken van de mense- lijke maat, met als doel dat gemeenten meer ruimte krijgen voor maatwerk. De invoering is gefaseerd, met de eerste maatregelen die op 1 januari 2026 zijn ingegaan.
Een ambtelijke projectgroep is aan de slag gegaan met een nieuw beleidskader Werk en Inkomen, waarin de maatregelen uit de Participatiewet in Balans en de aanbevelingen van Berenschot samenkomen en rich- ting geven aan verdere verbetering van beleid en praktijk. Dit beleidskader bevindt zich in een afrondende fase en wordt in het eerste kwartaal van 2027 ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. Exploitatie Een positief bedrag is een voordeel in de begroting (Bedragen in €) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Buig | 131.276 | 32.840 | 0 | 0 | 0 2. Leefgeld vluchtelingen | 62.000 | 62.000 | 0 | 0 | 0 3. Bijzondere bijstand | 51.000 | 51.000 | 51.000 | 51.000 | 51.000 4. Spuk statushouders | -75.000 | 0 | 0 | 0 | 0 5. Kleine bijstellingen | 27.900 | 7.000 | 7.000 | 7.000 | 7.000 Totaal | 197.176 | 152.840 | 58.000 | 58.000 | 58.000 1. | (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorziening Gemeenten) (incidenteel voordeel van € 131.276 in 2026 en € 32.840 in 2027) Inmiddels is de definitieve rijksuitkering BUIG vastgesteld. Deze is € 119.276 hoger dan de geraamde voor- lopige uitkering. De uitkeringslasten zijn door Kempenplus met € 12.000 structureel naar beneden bijgesteld. Per saldo is dit voor 2026 een begroot voordelig effect van € 131.276.
De geraamde voorlopige uitkering vanaf 2027 is eveneens hoger bijgesteld. In 2027 is het geraamde voordelig effect € 32.840. Vanaf 2028 zijn de geraamde lasten en baten gelijk, vandaar dat hier geen financieel effect ontstaat. 2. | Leefgeld vluchtelingen (voordeel van € 62.000 in 2026 en 2027) De meeste Oekraïense ontheemden in de opvang nemen deel aan het arbeidsproces en ontvangen daarom geen leefgeld. Dit levert een voordeel op van € 57.000. Daarnaast betalen werkenden ontheemden in de ge- meentelijke opvang een eigen bijdrage. Deze valt € 5.000 hoger uit dan verwacht. 3. | Bijzondere bijstand (structureel voordeel van € 51.000) De uitgaven aan individuele bijzondere bijstand vallen € 25.000 lager uit dan verwacht. Ook de kosten voor de collectieve ziektekostenverzekering zijn € 34.000 lager dan verwacht. De kosten voor de individuele inko- menstoeslag vallen € 3.000 hoger uit dan begroot. Ook de kosten voor de participatieregeling 18+ vallen € 5.000 hoger uit dan verwacht. Per saldo leidt dit tot een voordeel van € 51.000 op bijzondere bijstand. 5 6 4. Spuk inburgering (incidenteel nadeel van € 75.000 in 2026) De voorlopige rijksuitkering voor de inburgering van statushouders valt lager uit dan vooraf werd verwacht. Hierdoor ontstaat een incidenteel nadeel van € 75.000 waardoor de inkomsten naar beneden worden bijge- steld. 5.
Kleine bijstellingen Dit betreffen kleine bijstellingen (integratie statushouders, studiekosten en BBZ) onder € 25.000. Investeringen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. 7 1. Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid Hoe staan we ervoor? Jeugdhulp Kempisch meerjarenbeleidskader met bijbehorende uitvoeringsplan In december 2025 hebben de gemeenteraden van Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden het Kem- pisch Meerjarenbeleidskader Jeugd 2026–2029 vastgesteld. Hiermee zijn de gezamenlijke koers, ambities en doelstellingen voor het jeugdbeleid voor de komende vier jaar vastgelegd. Het beleidskader richt zich op het versterken van preventie, het normaliseren van opvoed- en opgroeivragen, het versterken van de sociale en pedagogische basis en het bevorderen van de domeinoverstijgende samenwerking. Daarnaast biedt het beleidskader een kader voor monitoring en sturing op basis van data en heldere indicatoren. Eind januari 2026 hebben de colleges van burgemeester en wethouders van de vier Kempengemeenten het Uitvoerings- plan Jeugd 2026 vastgesteld. In dit uitvoeringsplan zijn de doelstellingen uit het Meerjarenbeleidskader ver- taald naar concrete projecten en acties voor 2026.
Het uitvoeringsplan is tot stand gekomen in samenwer- king met strategische partners, waaronder jeugdhulpaanbieders, onderwijs, kinderopvang, welzijnsorganisa- ties en de uitvoerende teams van CJG+ de Kempen. Eind 2026 wordt een nieuw uitvoeringsplan voor de pe- riode 2027–2029 opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd aan de colleges van de vier Kempengemeen- ten. Hiermee wordt invulling gegeven aan een cyclische werkwijze, waarbij op basis van voortgang, resulta- ten en maatschappelijke ontwikkelingen waar nodig kan worden bijgestuurd Regionale ontwikkelingen/ Samen voor Jeugd Het Meerjarenplan Samen voor Jeugd is uitgewerkt rond vier maatschappelijke opgaven: 1. Reikwijdte; gericht inzetten van specialistische jeugdhulp 2. Integraliteit; samenwerken over domeinen heen 3. Verblijf; veilige, kleinschalige woonvormen dichtbij huis 4. Organisatie; efficiºntere inkoop en systeemverbetering In september 2025 is het meerjarenplan formeel vastgesteld en gepubliceerd. Het plan vormt de strategische koers voor de jeugdhulpregio Samen voor Jeugd voor 2026-2029. Het meerjarenplan is de basis voor het uitvoeringsplan waarin concrete acties, verantwoordelijkheden en monitoring zijn vastgelegd. Gemeenschappelijke regeling Samen voor Jeugd: De vorming van de verplichte gemeenschappelijke regeling (GR) Samen voor Jeugd is in voorbereiding.
Mo- menteel wordt gewerkt aan de bestuurlijke uitgangspunten, de samenwerkingsvorm en een eerste aanzet voor het bedrijfsplan. In het voorjaar van 2027 wordt de gemeenteraad betrokken via consultatie. De besluit- vorming is voorzien in de zomer van 2027. Het streven is om per 1 januari 2028 de GR-vorming geïmple- menteerd te hebben waarmee de jeugdhulpregio voldoet aan de wettelijke vereiste. De oprichting van de GR betreft een organisatorische wijziging en heeft geen gevolgen voor de continuïteit van de jeugdhulp. Brede inkoop specialistische jeugdhulp De inkoop is een van de belangrijke sturingsinstrumenten om bij te dragen aan een kwalitatief en financieel duurzaam jeugdhulpstelsel, gezamenlijk met andere maatregelen. In het kader van de Hervormingsagenda Jeugd en aflopende contracten per eind 2027 is gestart met het project brede Inkoop. Het doel is te komen tot meerjarige, samenhangende en integrale overeenkomsten, gebaseerd op de gezamenlijke visie uit het meerjarenplan. Informatie over actuele cijfers wachtlijsten jeugdhulp De actuele wachttijd voor een intake bij de toegang bedraagt ongeveer zeven weken. De huidige wachttijden (oktober 2026) voor de start van ondersteuning zijn: • Team LOT: 18 jeugdigen wachten op ondersteuning; de langst wachtende wacht sinds januari 2026.
• Team KTJ: 16 casussen wachten op ondersteuning en zijn bovenop de reguliere caseload van me- dewerkers geplaatst. Deze jeugdigen zijn wel direct gekoppeld aan een jeugd- en gezinswerker. 8 Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) Actuele informatie over de wachtlijst hulp bij het huishouden Momenteel is er geen wachtlijst voor het verwerken van meldingen. Inwoners worden doorgaans binnen 3 weken gezien of gehoord door een Wmo-consulent, waarmee we binnen de wettelijke termijn blijven. Ook het vervolgtraject verloopt volgens de richtlijnen: na een aanvraag wordt binnen twee weken een besluit ge- nomen over de inzet van huishoudelijke hulp. Voor inwoners die een positief besluit hebben ontvangen, maar nog wachten op daadwerkelijke hulp, werken we met een wachtlijstoplosser om de wachttijden terug te dringen en inwoners zo snel mogelijk passende ondersteuning te bieden. Momenteel zijn er binnen de gemeente zeven aanbieders actief voor Hulp bij het Huishouden (HBH). Per 1 januari 2027 sluiten, als gevolg van de nieuwe aanbesteding, drie nieuwe aanbie- ders aan. Hiermee hopen we de beschikbaarheid van huishoudelijke ondersteuning te vergroten, de wachttij- den te verkorten en inwoners sneller te kunnen helpen. Dorpsondersteuners In Steensel is al langere tijd een dorpsondersteuner actief.
Inmiddels is op 15 oktober 2026 ook een dorps- ondersteuner gestart in Wintelre en op 1 november 2026 in Vessem. Knegsel start eind 2026 met een kar- trekker dorpsondersteuner als voorbereiding op een daadwerkelijk aan te nemen dorpsondersteuner. In de tussentijd wordt ook gewerkt aan een gemeentelijke visie op dorpsondersteuning. Deze visie wordt in het eerste kwartaal van 2027 ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Toegang – Stevige lokale teams Binnen de Kempengemeenten wordt gezamenlijk verkend hoe de toegang tot ondersteuning en de Lokale Teams momenteel zijn georganiseerd en hoe deze zich verder kunnen ontwikkelen. Deze verkenning sluit aan bij het Kempisch Meerjarenbeleidskader Jeugd 2026–2029, waarin het versterken van de lokale teams, preventief werken en het bieden van tijdige en passende ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen centraal staan. De opgave is echter breder en heeft niet alleen betrekking op jeugd, maar ook op hulpvragen gericht op zorg, welzijn en financiºn. Daarbij is een goede samenwerking met lokale voorzieningen, de sociale basis en andere professionals en organisaties van belang, zodat inwoners zo vroeg mogelijk passende ondersteu- ning krijgen. Het Kempisch onderzoek loopt gelijk op met het Eersels onderzoek. De uitkomsten worden gebruikt om de huidige situatie, lokale knelpunten en mogelijke verbeterpunten in beeld te brengen.
Op basis hiervan wordt een onderbouwd advies opgesteld over de wijze waarop de opgave rondom de toegang en de Lokale Teams het beste kan worden opgepakt: lokaal, regionaal of in een combinatie van beide. Daarbij wordt rekening ge- houden met de gezamenlijke ambities van de Kempengemeenten en de lokale behoeften en mogelijkheden. SPUK GALA Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt af in 2026. Het Rijk heeft besloten om de ingezette be- weging te verbreden en te versnellen via het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) vanaf 2027. Dit betekent dat de GALA-middelen worden opgevangen via het AZWA. De gemeente Eersel blijft zich inzetten op preventie van ziekte en het versterken van de beweging van ziekte naar gezondheid. Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. Exploitatie Een positief bedrag is een voordeel in de begroting (Bedragen in €) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. | Participatie Dorpen maken het Verschil | 55.000 | 0 | 0 | 0 | 0 2. | Jeugdhulp (Dag-) behandeling | -70.000 | -92.000 | -92.000 | -92.000 | -92.000 3. | Zorg voor jeugd | 38.107 | -38.107 | 0 | 0 | 0 4. | Gezondheidszorg | 73.484 | 0 | 0 | 0 | 0 5. | Wmo hulp bij het huishouden | 0 | 0 | -100.000 | -100.000 | -100.000 6. | Wmo maatwerkvoorz. immaterieel | 0 | 27.500 | 27.500 | 27.500 | 27.500 7. | SPUK GALA | 69.000 | 0 | 0 | 0 | 0 8.
| Vroeg- en voorschoolse opvang | 0 | -50.000 | -50.000 | -50.000 | -50.000 9. | Kleine bijstellingen | 25.514 | 11.850 | 20.839 | -857 | -857 10. Doorbelasting apparaatskosten | 0 | -93.000 | 0 | 0 | 0 11. Mindervalidetoilet Schob | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 191.105 | -257.457 | -193.661 | -215.357 | -215.357 1. | Participatieprogramma Dorpen Maken Het Verschil (in 2026 € 55.000 incidenteel voordeel) De kosten van de junior-editie van Krachtige Kernen zijn lager uitgevallen dan geraamd. Uiteindelijk hebben zes van de negen basisscholen deelgenomen. Daarvan heeft ØØn school helaas geen initiatief kunnen reali- seren en zijn twee scholen ruim binnen hun beschikbare budget gebleven. Hierdoor zijn de totale kosten van dit project bijna € 25.000 lager uitgevallen dan geraamd. Ook zijn in 2026 tot op heden minder en minder kostbare inwonersinitiatieven gerealiseerd dan vooraf was voorzien. Voor de laatste maanden van 2026 staan nog wel verschillende initiatieven en projecten gepland. Op basis van de huidige plannen kunnen we het budget 2026 eenmalig met € 55.000 naar beneden bijstel- len. Voor 2027 en verder is in de begroting 2027-2030 een structureel budget van € 50.000 voorzien. 2.
| Jeugdhulp (Dag-) behandeling (structureel nadeel van € 70.000 voor 2026 en € 92.000 vanaf 2027) Dit betreft specialistische jeugdhulp waarbij behandeling centraal staat zoals dagbehandeling en ambulante behandeling. We zien stijgende kosten binnen deze productgroep wat enerzijds toe te schrijven is aan het aantal gedeclareerde uren per beschikking. Dit lijkt samen te hangen met complexere hulpvragen. Ander- zijds zien we op een aantal producten binnen deze categorie een toename in het aantal jeugdigen. Op basis van de stijgende lijn van de afgelopen jaren stellen we een bijstelling voor van € 70.000 voor 2026 en € 92.000 vanaf 2027. Deze bijstelling staat ook in relatie met de eigen bijdrage die we vanaf 2028 begroten en waarvoor we in de algemene uitkering zijn gekort. 3. | Zorg voor Jeugd (hogere baten van € 38.107 in 2026 hogere lasten € 38.107 in 2027) Het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is in 2023 gestart door de ministeries van Justitie en Veiligheid (J&V), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Het programma richt zich op een effectievere kind- en gezinsbescherming en het verder terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor de uitvoering heeft het Rijk in de periode 2022-2025 middelen beschikbaar gesteld aan de centrumge- meenten Eindhoven en Helmond.
De regio Zuidoost-Brabant heeft deze middelen ingezet voor de voorberei- ding en uitvoering van regionale projecten binnen het Toekomstscenario. Omdat voor 2026 nog geen duidelijke landelijke sturing en opdracht beschikbaar zijn, is er onvoldoende ba- sis om de resterende middelen regionaal in te zetten. Gemeente Eindhoven heeft daarom besloten het res- terende budget voor 2026 over te hevelen naar de lokale gemeenten. Deze middelen zijn bestemd voor acti- viteiten die aansluiten bij de thema’s van het Toekomstscenario Kind en Gezin. Gemeente Eersel wil deze middelen inzetten in 2027 in samenhang met de voorgenomen acties en geborgd in het Uitvoeringsplan Jeugd 2027-2029 (behorend bij het Kempisch MJBK Jeugd). Vandaar het voorstel om deze niet geraamde inkomsten in 2026 te ramen welke ten gunste van het resultaat zal komen. Voor 2027 wordt voorgesteld de geraamde lasten op de post Zorg voor Jeugd met € 38.107 te verhogen om hiermee invulling te geven aan hiervoor genoemde acties. 9 4. | Gezondheidszorg (incidenteel voordeel € 73.484) Het algemeen bestuur van de GGD heeft besloten om het jaarrekeningresultaat 2025 deels uit te betalen aan de deelnemende gemeenten. Voor Eersel betreft dit een incidenteel voordeel van € 39.420. Bij het opstellen van de begroting 2026 van de GGD wordt uitgegaan van het aantal kinderen per 1 januari 2025.
De definitieve bijdrage wordt vastgesteld op basis van het werkelijke aantal kinderen per 1 januari 2026. Dit leidt in 2026 tot een eenmalig voordeel van € 22.404. Ook hoeven dit jaar minder AED’s vervangen te worden dan vooraf was ingeschat. Hierdoor kan het (res- tant) budget met € 11.660 naar beneden bijgesteld worden. 5. | Wmo hulp bij het huishouden (vanaf 2028 € 100.000 hogere lasten) Binnen de Wmo stijgen de kosten voor hulp bij het huishouden. Dit komt onder andere doordat steeds meer mensen huishoudelijke hulp nodig hebben en de kosten voor deze hulp toenemen. 6. | Wmo maatwerkvoorziening immaterieel (vanaf 2027 € 27.500 lagere lasten) Voor de collectieve vervoersvoorziening is een gewijzigde begroting voor 2026 en het jaarplan voor 2027 ontvangen. Op basis van de gerealiseerde vervoersvolumes in maart en april 2026 is een nieuwe inschatting gemaakt van het verwachte aantal ritten en declarabele kilometers voor 2027. Op basis van deze nieuwe inschatting wordt vanaf 2027 een financieel voordeel van circa € 27.500 verwacht. 7. | SPUK Gala (incidenteel voordeel van € 69.000 in 2026) De beschikking SPUK GALA valt hoger uit dan vooraf werd gedacht. De inkomsten worden met € 20.530 naar boven bijgesteld.
Daarnaast kunnen meer bestaande kosten uit de bestaande begroting worden bekos- tigd uit de SPUK GALA middelen, denk hierbij aan ANWB automaatje en werkzaamheden op het gebied van welzijnswerk. Deze activiteiten passen binnen de doelstellingen en kaders van het GALA. Dit levert een inci- denteel voordeel op van € 48.470 op de uitgaven. 8. | Vroeg- en voorschoolse educatie (structureel nadeel van € 50.000 vanaf 2027) Het uitvoeren van vroeg- en voorschoolse educatie is een wettelijke taak. We zien een stijging in het aantal geïndiceerde kinderen en daarbij ook van het aantal ouders dat daadwerkelijk van deze mogelijkheid gebruik wil maken. Dit leidt tot een stijging van de wachtlijst bij NummerEen. Daarnaast valt de rijksuitkering voor het tegengaan van onderwijsachterstanden vanaf 2027 lager uit dan vooraf werd verwacht. 9. | Kleine bijstellingen Dit betreffen kleine bijstellingen (SISA toeslagenaffaire, beleidskader armoede) onder € 25.000. 10. Doorbelasting apparaatskosten Betreft uitbreiding formatie, zie toelichting programma 11. Investeringen 11. Mindervalidetoilet Schob (€ 141.000) Omdat aanvullend flora- en fauna onderzoek noodzakelijk bleek, is de uitvoering van de renovatiewerkzaam- heden voor het plaatsen van een mindervalidetoilet (MIVA) en het realiseren van een autonome kunstruimte aan de Markt 26a te Eersel aanzienlijk vertraagd.
Inmiddels zijn de onderzoeken afgerond en is de aanbe- stedingsprocedure doorlopen. De gunstigste inschrijving is duurder uitgevallen dan vooraf is geraamd. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn de sterk gestegen materiaal-, arbeid- en energiekosten. Hiervoor is ver- hoging van het krediet van € 98.500 nodig. Het besluit om de resterende ruimte te bestemmen tot autonome kunstruimte leidt ertoe dat de btw op de renovatie voor dit deel van het gebouw niet teruggevorderd kan worden. Terugvorderen mag alleen als de ruimte publiek toegankelijk is, zoals bijvoorbeeld het MIVA-deel van de Schob. Hiervoor is een verhoging van het krediet van € 42.500 nodig. In totaal is een verhoging van het krediet van € 141.000 benodigd in 2027. Het krediet wordt afgeschreven in 40 jaar (in plaats van 15 jaar wat voorheen was begroot). Dit leidt tot lagere afschrijvingslasten van € 8.000 vanaf 2028. In de eerstvolgende liquiditeitsprognose wordt het ef- fect op de rentelasten (indicatief € 4.000 nadeel) meegenomen. Ten opzichte van de lagere lasten nemen we een post op voor onderhoud van het gebouw en het toilet, waardoor deze mutatie neutraal in de begro- ting kan worden verwerkt. 10 11 2.
Onderwijs en educatie Hoe staan we ervoor? Onderwijshuisvesting (IHP) Het college heeft het Onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) 2026 vastgesteld, nadat dit in het Op Over- eenstemming Gericht Overleg (OOGO) met de schoolbesturen en kinderopvang is besproken. De volgende voorziening is opgenomen: - Voorbereidingskrediet Sint Jan Het OHP 2026 Samen met het schoolbestuur zal bekeken worden hoe de eerste verkenning zal plaatsvinden. Omdat het onderdeel is van de Multifunctionele Accommodatie Duizel zullen we hierin gezamenlijk (gemeente – school- bestuur) optrekken. Het OHP 2026 wijkt af van de jaarschijf 2026 van het Integraal Huisvestingsprogramma (IHP) 2024 2038. Er stonden nog 2 andere voorzieningen op de jaarschijf 2026 in het IHP. Op grond van de actuele leerlingen- prognose is tijdelijke huisvesting bij KindCentrum Eersel op dit moment niet noodzakelijk en omdat de reali- sering van Stokkelsche Akker verschoven is (ten opzichte van de aanname in het IHP) is ook het voorberei- dingskrediet voor het nieuwe schoolgebouw en gymzaal opgeschoven. Daarnaast vinden de voorbereidingen plaats voor het OHP 2027. Daarvoor heeft het schoolbestuur, afwij- kend van het IHP, het verzoek om tijdelijke uitbreiding bij ’t Busseltje ingediend. Er heeft een verschuiving plaats gevonden van leerlingengroei bij KindCentrum Eersel naar ’t Busseltje.
Per 2027 heeft ’t Busseltje recht op tijdelijke uitbreiding. Hierover zijn de gesprekken met het schoolbestuur en de school gaande. Er moet onder meer bepaald worden hoe groot deze uitbreiding moet zijn. Hiervoor is ook de nieuwe leerlingen- prognose met het leerlingenaantal per 1 oktober 2026 relevant. Deze opdracht is uitgezet. Het beschikbare budget voor tijdelijke huisvesting KindCentrum Eersel wordt mogelijk dit jaar nog ingezet om tijdelijke huis- vesting voor ’t Busseltje te realiseren. Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. Exploitatie Een positief bedrag is een voordeel in de begroting (Bedragen in €) 2026 2027 2028 2029 2030 1. Leerlingenvervoer 36.000 0 0 0 0 Totaal 36.000 0 0 0 0 1. Leerlingenvervoer (incidenteel voordeel van € 36.000 in 2026) Het gebruik van leerlingenvervoer is momenteel lager dan ingeschat. Hierdoor zijn de uitgaven voor 2026 lager dan vooraf werd gedacht. Dit levert een eenmalig voordeel van € 36.000 op. Investeringen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. 12 3. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Hoe staan we ervoor? Cyclisch bouwen We werken continue aan woningbouwprojecten. We hebben veel projecten in uitvoering, zoals plan Boter- bochten III in Steensel en Wintermans in Eersel.
Daarnaast werken we aan woningbouwontwikkelingen in alle kernen, zoals Duizel Noord 3e fase en De Heydael in Duizel, Veldhoek en Stokkelsche Akker in Eersel, Nardushoek en Vosven in Knegsel, Vessem Noord en Verlengd Aangelag – Hofvelden in Wintelre. Daar- naast hebben we veel kleine plannen in voorbereiding, ook van particulieren die bijvoorbeeld op hun eigen perceel een woning willen realiseren. Vanwege de complexiteit van enkele gebiedsontwikkelingen, beperkte personele capaciteit, toename in het aantal woningbouwprojecten door de plannen van de coalitie en onze- kerheden met betrekking tot netcongestie staat de voortgang van verschillende projecten onder druk en staan enkele projecten in de wacht. Huisvesting statushouders Het realiseren van de wettelijke huisvestingstaakstelling voor statushouders blijft voor de gemeente Eersel een aanzienlijke opgave. Er zijn steeds meer aandachtsgroepen die urgent woonruimte nodig hebben. De druk op de sociale woningvoorraad neemt toe, terwijl het aantal vrijkomende woningen afneemt. In 2026 be- draagt de totale huisvestingsopgave 47 statushouders. Tot 1 oktober 2026 zijn 19 statushouders gehuisvest. Ondanks deze inspanningen resteert een opgave van 28 personen. De provincie heeft de voortgang in 2026 beoordeeld en vastgesteld dat Eersel op trede 3A van de provinciale interventieladder blijft.
Daarmee blijft de gemeente onder verscherpt provinciaal toezicht en wordt verwacht dat concrete maatregelen worden getrof- fen om de achterstand terug te dringen. In samenwerking met woningstichting WSZ benut de gemeente de beschikbare woonruimte zo doelmatig mogelijk, onder meer door passende woningtoewijzing, doorstroming en regionale uitwisseling. De resultaten hiervan zijn echter onvoldoende om de structurele huisvestingsopgave van circa 40 statushouders per jaar op te vangen. Ook de geplande nieuwbouw biedt onvoldoende perspectief om de bestaande achterstand substantieel terug te dringen. Aanvullende maatregelen zijn daarom noodzakelijk. Op verzoek van de provincie heeft de gemeente een nieuw Plan van Aanpak opgesteld, waarin de huisves- tingsopgave, de beschikbare capaciteit en mogelijke aanvullende maatregelen zijn uitgewerkt. Dit plan is in oktober 2026 met de provincie gedeeld en tijdens een ambtelijk overleg besproken. De inzet is gericht op het vergroten van de huisvestingscapaciteit, het realiseren van de toekomstige taakstellingen en het stapsgewijs terugdringen van de achterstand. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar aanvullende en flexibele woon- ruimte voor statushouders en andere urgente doelgroepen, met behoud van aandacht voor leefbaarheid en een evenwichtige verdeling van de schaarse woonruimte.
Opvang vluchtelingen uit Oekraïne Het huidige aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden ligt rond de 200. Hiermee voldoet de ge- meente ruimschoots aan de huidige opgave van 117. De opvang vindt plaats in 2 grote gemeentelijke op- vanglocaties en diverse woningen. Het huurcontract voor Gemeentelijke opvanglocatie aan de Nieuwstraat 75 in Eersel is verlengd tot en met juni 2027. We zijn in gesprek om de huurperiode opnieuw te verlengen en treffen voorbereidingen op het aflopen van dit contract door het zoeken van opvanglocatie(s) om de al bin- nen onze gemeente opgevangen personen te kunnen blijven huisvesten. Het pand Jan Smulderstraat 22 in Vessem is door de gemeente Eersel aangekocht. Hiermee borgen we dat de gemeente voor langere periode aan de huidige gemeentelijke taakstelling kan blijven voldoen. Opvang asielzoekers Op grond van de Spreidingswet moeten we asielzoekers opvangen. Het college werkt aan een plan voor het huisvesten van asielzoekers in samenhang met participatie. Een voorstel aan de gemeenteraad is in voorbe- reiding. Zie hiervoor de raadsinformatiebrief: RIB Asielopvangvoorziening 13 Gebiedsontwikkelingen Levende Beerze In de afgelopen periode zijn de laatste maatregelen opgepakt. De verwachting is dat het proces eind 2026 wordt afgesloten.
GGA Kempenland-West (Gebieds Gerichte Aanpak) Gebiedsontwikkelingen zoals de Levende Beerze waren gericht op het herstel van de oorspronkelijke natuur. Deze oorspronkelijke natuuropgave is in de afgelopen jaren groter geworden. Denk hierbij aan klimaat (ver- droging en nu ook wateroverlast), de Kader Richttlijn Water (KRW), energietransitie, transitie landbouw en stikstofdepositie. Dit vraagt een gebiedsoverstijgende aansturing van deze nieuwe vraagstukken. De samenwerking beslaat het grondgebied van de gemeenten Hilvarenbeek, Reusel-De Mierden, Bladel, Eersel, Bergeijk en Oirschot. Binnen de GGA worden verschillende deelgebieden gedefinieerd. Voor Eersel zijn onderstaande deelgebieden van belang: Gebiedsproces Landschotse Heide De extreme verdroging van dit N2000-gebied is ØØn van de grote zorgen binnen de GGA Kempenland-West. De heide ligt binnen de gemeente Oirschot, maar de oorsprong van de verdroging ligt hoofdzakelijk op het bovenstrooms gelegen Eerselse en Bladelse grondgebied. De provincie trekt dit gebiedsproces. Vanuit de gemeente Eersel zijn we betrokken via de ambtelijke en bestuurlijke overleggen. De afgelopen tijd hebben de partners gewerkt aan beter inzicht in het gebied, de opgaven en de kansen voor een integrale aanpak.
Gebiedsproces “beekdal Kleine Beerze”: Het beekherstelproject op Eersels grondgebied is vrijwel voltooid en de natuurwaarden zijn sterk verbeterd. Op Oirschots grondgebied liggen nog wat kansen die daar worden opgepakt. Gebiedsproces “Groot en Kleinmeer”: Dit N2000-gebied is eigendom van de gemeente Eersel en ligt binnen de onttrekkingszone van het waterwin- gebied Vessem. Het gebied rondom Groot- en Kleinmeer is relatief klein en overzichtelijk. Het water in het Grootmeer is vrijwel schoon, omdat het alleen afkomstig is van regenval en spoelwater van het drinkwater- pompstation. De in het N2000 beheerplan beschreven beheerdoeltypen gedijen hier goed. Samen met Bra- bant Water is een waterinlaatprotocol opgesteld. Gebiedsproces Levende Run Sinds 2024 is gebiedsproces Levende Run een deelgebied van GGA Kempenland-West. De gemeenten Eersel en Bergeijk hebben hierin gezamenlijk de trekkersrol opgenomen. We streven naar een integraal en bottom-up proces samen met gebiedspartners, inwoners en ondernemers uit het gebied. De doelen, opgaven en ruimteclaims in het gebied zijn in beeld gebracht. In 2025 is een subsidie Aanpak Landelijk Gebied (ALG) van ca 2,9 miljoen aangevraagd voor de uitvoering in het deelgebied. Inmiddels is duidelijk dat de provincie € 530.000 reserveert voor de uitvoering van Levende Run.
Daarnaast geeft de pro- vincie suggesties voor andere mogelijkheden om subsidie te verkrijgen. Deze mogelijkheden worden ver- kend naast andere mogelijkheden voor de financiering van deze gebiedsontwikkeling. We zijn hierover in gesprek met provincie en waterschap. Op basis van de uitkomsten bepalen we de vervolgstappen in het ge- biedsproces. In de tussentijd loopt de gebiedsontwikkeling door, zij het op een lager tempo. In 2026 is een teeltanalyse uitgevoerd, zijn verschillende scenario’s en denkrichtingen op stroomgebiedniveau uitgewerkt en werken we aan het verdiepen van deze scenario’s in zogenaamde boerburenclusters in het stroomgebied van de Run. Lopende projecten en kansen die zich voordoen in het gebied worden opgepakt. Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. Exploitatie Een positief bedrag is een voordeel in de begroting (Bedragen in €) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. | Omgevingsvergunningen | 270.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 | 100.000 2. | Subsidieregeling stimulerings- | 51.000 | 0 | 0 | 0 | 0 regeling landschap 3. | Onderhoud groen binnen de kom | 80.000 | -80.000 | 0 | 0 | 0 4. | Bomenbeheersplan | 25.000 | -25.000 | 0 | 0 | 0 5. | Uitvoering woonvisie / prestatie- | 35.000 | -50.000 | -100.000 | -100.000 | -100.000 afspraken 6. | Tijdelijke huisvesting vluchtelingen | 475.000 | 0 | 0 | 0 | 0 7.
| Locatieontwikkeling opvang COA | 40.000 | 0 | 0 | 0 | 0 8. | Uitwerking ruimtelijke plannen | 73.000 | -40.000 | 0 | 0 | 0 9. | Rijksbijdrage realisatiestimulans | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 10. Kleine bijstellingen | 26.500 | 5.500 | 5.500 | 5.500 | 5.500 11. Doorbelasting apparaatskosten | 0 | -30.000 | 0 | 0 | 0 Totaal | 1.022.500 | 119.500 | 5.500 | 5.500 | 5.500 1. | Omgevingsvergunningen baten (incidenteel voordeel € 270.000 in 2026, waarvan € 100.000 structureel vanaf 2027) De legesinkomsten zijn momenteel begroot op € 830.000. De verwachting is dat we (mede door 1 groot pro- ject) eind 2026 uitkomen op ca. € 1.100.000. De inkomsten mogen voor het jaar 2026 dus met € 270.000 positief worden bijgesteld. Meerjarig wordt voorgesteld de inkomsten met € 100.000 te verhogen, daarmee komen de begrootte bedra- gen voor 2027 t/m 2030 op € 960.000, € 800.000, € 880.000 en € 880.000. We zien een relatie tussen de extra inkomsten uit omgevingsvergunningen en de hogere kosten van de ODZOB. Vanaf 2027 nemen we daardoor € 100.000 structureel extra lasten voor de ODZOB op. (zie programma 4). 2. | Subsidieregeling stimuleringsregeling landschap (Stila) (incidenteel voordeel € 51.000 in 2026) Binnen de subsidieregeling Stila is een deel van het beschikbare budget van de afgelopen 7 jaren onbenut gebleven. De provincie Noord-Brabant stort het resterende bedrag van € 51.000 terug.
Dit levert in 2026 een incidenteel voordeel op van € 51.000. 3. | Onderhoud groen binnen de kom (incidenteel voordeel van € 80.000 in 2026 en incidenteel nadeel van € 80.000 in 2027) Door de extreme droogte en natte perioden in de afgelopen twee jaar zijn veel bomen afgestorven. Door de lang aanhoudende warmte in 2026 worden deze bomen begin 2027 vervangen. In 2026 stellen we het bud- get daarom met € 80.000 naar beneden bij en in 2027 verhogen we het budget met € 80.000. 4. | Bomenbeheersplan (incidenteel voordeel € 25.000 in 2026 en incidenteel nadeel van € 25.000 in 2027) In 2026 zijn nog geen kosten gemaakt doordat we eerst een overzichtelijk beeld moeten krijgen van het hui- dige bomenbestand. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 25.000 in 2026. De verwachte kosten die niet zijn gemaakt in 2026 komen nu in 2027. Hierdoor is het resterende budget van € 25.000 in 2027 no- dig. 5. | Uitvoering woonvisie/prestatieafspraken (incidenteel voordeel van € 35.000 in 2026, inciden- teel nadeel van € 50.000 in 2027 en structureel nadeel van € 100.000 vanaf 2028) Op 1 juli 2026 is de Wet versterking regie volkshuisvesting in werking getreden. De komende tijd werken we aan een Volkshuisvestingsprogramma en Huisvestingsverordening waarin we een urgentieregeling moeten opnemen voor de huisvesting van diverse aandachtsgroepen.
Anders dan nu komt de taak voor de beoorde- ling en afhandeling van urgentieverzoeken volledig bij de gemeente te liggen. De wijze waarop we dit willen gaan organiseren werken we uit, waarbij we onderzoeken of we aan kunnen sluiten bij bestaande organisa- tiestructuren binnen de regio Eindhoven. 14 De voorbereidingen zijn opgestart, maar de kosten worden vooral vanaf 2027 gemaakt. In 2026 maken we € 35.000 minder kosten dan verwacht, terwijl we in 2027 meer uitgaven gaan doen. Door het Rijk zijn extra middelen beschikbaar gesteld. Voorgesteld wordt om van de rijksmiddelen voor 2026 à € 91.840 te laten vrijvallen ten gunste van de exploitatie. De rijksmiddelen 2027 voor een bedrag van € 50.000 toe te voegen aan de post woonvisie/prestatieafspraken en het restant in 2027 te laten vrijvallen. Daarnaast wordt voorgesteld om de rijksmiddelen vanaf 2028 (afgerond € 100.000) toe te voegen aan de post woonvisie/prestatieafspraken. 6. | Tijdelijke huisvesting vluchtelingen (uit Oekraïne) (incidenteel voordeel van € 475.000 in 2026) Het huidige aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden ligt rond de 200 in onze gemeente. De rijksmiddelen zijn opnieuw meer dan voldoende kostendekkend om de opvang adequaat volgens de eisen van het Rijk uit te voeren. Het saldo van de inkomsten en uitgaven zijn € 475.000 positief zodat dit bedrag vrij kan vallen ten gunste van de exploitatie. 7.
| Locatieontwikkeling opvang COA (incidenteel voordeel van € 40.000 in 2026) Op grond van de Spreidingswet moeten we asielzoekers opvangen. Het college werkt aan een plan voor het huisvesten van asielzoekers. Omdat we nog niet over zijn gegaan naar de werkelijke realisatie van ØØn of meerdere opvanglocaties, maken we minder kosten voor projectleiding dan voorzien. Hierdoor kan € 40.000 vrijvallen ten gunste van de exploitatie. 8. | Pilot omgevingsplan (incidenteel voordeel € 73.000 in 2026, incidenteel nadeel € 40.000 in 2027) Op deze post is een budget van € 108.000 beschikbaar voor de pilot omgevingsplan. In de pilot maken we een omgevingsplan voor een beperkt en afgebakend gebied. Zo kunnen we leren hoe we regels (willen) op- stellen en annoteren en kunnen we wennen aan de nieuwe plan- en regelsoftware. In 2026 worden hier naar verwachting € 35.000 kosten gemaakt. In 2027 loopt de pilot door en wordt naar verwachting nog €40.000 uitgegeven. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 73.000 in 2026 en een nadeel van € 40.000 in 2027. 9. | Rijksbijdrage Realisatiestimulans Voor 2026 verwachten we dat voor 22 betaalbare woningen de bouw is gestart. Dit leidt tot een opbrengst van € 154.000 (€ 7.000 per woning) welke we (conform raadsvoorstel realisatiestimulans betaalbare wonin- gen 3 november 2026) storten in de bestemmingsreserve vereveningsfonds sociale woningbouw.
Per saldo budgettair neutraal voor de exploitatie en een inkomst in de bestemmingsreserve. Het aantal woningen zou nog kunnen toenemen, hier zullen we dan bij de jaarrekening 2026 over rapporteren. 10. Kleine bijstellingen Dit betreffen kleine bijstellingen (inkomsten pacht van de jacht en kosten elektriciteitskasten) onder € 25.000. 11. Doorbelasting apparaatskosten Betreft uitbreiding formatie, zie toelichting programma 11. 15 16 Investeringen 12. Vessem Noord – Aanvullend voorbereidingskrediet € 340.000 Voor de ontwikkeling van Vessem Noord is een aanvullend voorbereidingskrediet van € 340.000 noodzake- lijk om de ruimtelijke procedure tot en met de vaststelling van het omgevingsplan door de gemeenteraad af te ronden. Om vervolgens te kunnen starten met de daadwerkelijke bouw van de woningen. Het gebiedsconcept is inmiddels vastgesteld en de ruimtelijke procedure loopt. Tot nu toe zijn diverse ruim- telijke en milieukundige onderzoeken uitgevoerd, grondtaxaties verricht, het stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt en een SSK1-raming opgesteld. Het beschikbare voorbereidingskrediet van € 400.000 is volledig benut en momenteel is sprake van een overschrijding van circa € 100.000. Het oorspronkelijke voorbereidingskrediet was onvoldoende om alle werkzaamheden tot en met de vaststel- ling van de wijziging van het omgevingsplan te bekostigen.
De keuze om de ontwikkeling vorm te geven met een kostenverhaalsgebied zorgt ervoor dat werkzaamheden die normaal gesproken pas na de vaststelling plaatsvinden, zoals grondtaxaties en het opstellen van een gedetailleerde SSK-raming, naar voren moeten worden gehaald. Gezien de complexiteit van het project, met een combinatie van gemeentelijke gronden en gronden van 29 particuliere eigenaren, is een zorgvuldige financiºle onderbouwing noodzakelijk om de kosten op een juiste en evenredige manier aan de verschillende grondeigenaren toe te rekenen. Met het aanvullende krediet komen de totale geraamde voorbereidingskosten op € 740.000. Dit krediet is noodzakelijk om de ruimtelijke procedure zorgvuldig af te ronden en vertraging in de woningbouwontwikke- ling te voorkomen. De gemaakte voorbereidingskosten worden waarschijnlijk terugverdiend bij de toekom- stige gronduitgifte en via het kostenverhaal bij particuliere ontwikkelingen. De financiºle haalbaarheid en de uiteindelijke kostendekking worden in de verdere planuitwerking nader onderbouwd. Op dit moment werken we aan verschillende scenario’s om de ontwikkeling verder vorm te geven. In begin 2027 wordt u hierover nader geïnformeerd. 1 Standaard Systematiek Kostenramingen 17 4.
Milieu Hoe staan we ervoor? Energietransitie-netcongestie-warmteprogramma Netcongestie vormt een groeiende uitdaging voor gemeenten, dus ook voor de gemeente Eersel. De be- perkte capaciteit van het elektriciteitsnet kan de realisatie van woningbouw, bedrijvigheid, maatschappelijke voorzieningen en de gemeentelijke duurzaamheidsambities vertragen. Voor ons betekent dit dat netcapaciteit steeds nadrukkelijker een randvoorwaarde wordt bij ruimtelijke ont- wikkelingen en investeringsbeslissingen. Dit vraagt om vroegtijdige afstemming met Enexis als netbeheer- der, de Metropoolregio Eindhoven en de Kempengemeenten. Tevens zorgt de netcongestie dat we dit inte- graal moeten betrekken bij de afweging van ruimtelijke, economische en duurzaamheidsdoelen. Voor de organisatie leidt dit tot een grotere behoefte aan regie, samenwerking en specialistische kennis. De complexiteit van projecten neemt toe doordat de beschikbaarheid van netcapaciteit een medebepalende fac- tor wordt in planvorming en uitvoering. De afgelopen maanden is dit duidelijker geworden en is meer van de afweging/werkzaamheden bij de gemeente komen te liggen. Binnen de huidige organisatie is hier geen capaciteit voor. De komende periode wordt ook hard gewerkt aan het warmteprogramma hiervoor is, samen met de netcongestie aanvullende capaciteit nodig (zie programma 11).
Wij hebben er voor gekozen om het opstellen van het warmteprogramma binnen de eigen organisatie op te pakken, dit omdat hier fundamentele keuzes in worden gemaakt voor onze inwoners en bedrijven. Om hier de goede afwegingen in te maken willen we dat als gemeente zelf doorleven. Daar staan we nog steeds achter, maar we merken dat een lange termijn project zoals het Warmteprogramma vaak het onderspit delft ten koste van de waan van de dag of andere urgente projecten. Daarom willen we – specifiek voor het schrij- ven van het Warmteprogramma – hier capaciteit voor inhuren. De keuzes en richting bepalen en doorleven we op het gemeentehuis en binnen de reguliere capaciteit en met extra capaciteit verwachten we daadwer- kelijk de vervolgstappen te kunnen zetten en het Warmteprogramma in de eerste helft van 2027 te kunnen laten vaststellen. Grootschalige opwek In september 2024 is de vergunning voor het zonnepark nabij Wintelre verleend. Tegen deze vergunning hebben inwoners beroep ingesteld. De zitting bij de rechtbank heeft inmiddels plaatsgevonden, waarbij het beroep ongegrond is verklaard. De indiener heeft vervolgens hoger beroep ingesteld bij de Raad van State. Momenteel wachten wij op een uitnodiging voor de zitting.
Energiegemeenschap Eersel is in 2025 gestart met het verkennen van de mogelijkheden voor het oprichten van een energiege- meenschap en liep daarmee voorop bij de vijf Kempengemeenten. In 2026 hebben de Kempengemeenten gezamenlijk een verdere verkenning naar energiegemeenschappen uitgevoerd. Daarmee sluit Eersel aan bij de gezamenlijke ontwikkeling en aanpak van de andere Kempengemeenten vanuit efficiency-oogpunt. Tij- dens het onderzoek stond centraal voor welke opgaven een energiegemeenschap een (deel)oplossing kan bieden. De interne organisaties zijn meegenomen, wat resulteerde in een missie- en visiedocument per ge- meente. Daarnaast spraken we met maatschappelijke organisaties (zoals Team Vessem) en initiatiefnemers van duurzame energieprojecten (KempenEnergie). Dit leidde tot een stakeholderanalyse. Als laatste is ook verkend welke organisatiemodellen passend kunnen zijn voor een energiegemeenschap voor gemeenten binnen de Kempen. Hoewel de verkenning laat zien dat energiegemeenschappen kansrijk kunnen zijn voor het aanpakken van verschillende gemeentelijke opgaven, bestaan er nog vragen over onder meer de organi- satievorm, Governance, financiering en praktische uitvoerbaarheid. Daarom wordt in de volgende fase nader onderzocht onder welke voorwaarden een energiegemeenschap in Eersel haalbaar is en daadwerkelijk toe- gevoegde waarde kan bieden.
Voor de volgende fase loopt momenteel een Europese Aanbesteding in sa- menwerking met de andere Kempengemeenten. De huidige planning is dat de opdracht rond februari 2027 kan starten. Op 13 oktober de raad ook geïnformeerd over het onderzoek energiegemeenschappen middels een raadsinformatiebrief. Energiereductie en Zon-op-dak Dit programma kent zowel een component voor woningen als voor bedrijven. Gezien de huidige problema- tiek rondom netcongestie ligt de focus op dit moment bij bedrijven. Netcongestie vormt een toenemende uitdaging voor het elektriciteitsnet. Met name tijdens piekuren is het aanbod en de vraag naar elektriciteit niet altijd in balans. Dit heeft directe gevolgen voor bedrijven waardoor nieuwe aansluitingen op het elektriciteitsnet vaak niet meer mogelijk zijn. Om deze problematiek aan te pak- ken, werken wij samen met het Kempisch Ondernemers Platform (KOP) aan de ontwikkeling van Energie- hubs op de bedrijventerreinen Meerheide en de Haagdoorn. Op bedrijventerrein de Haagdoorn hebben meerdere bedrijven interesse getoond in aansluiting op een Ener- giehub. We hebben de inrichting van het energienetwerk (nettopologie) op de Haagdoorn inzichtelijk gekre- gen van Enexis. Door de nettopologie met twee verschillende energielussen, is het mogelijk om twee Ener- giehubs op te zetten. Er wordt navraag gedaan bij de ondernemers of hiervoor interesse bestaat.
In 2027 kunnen we starten we met de eerste analyses van het energieverbruik van deze bedrijven en zoeken we welke mogelijkheden er zijn binnen voor samenwerking binnen een Energiehub. Op bedrijventerrein Meerheide zijn we in de laatste fase van het opzetten van de Energiehub. Volgens plan- ning is de start begin 2027. Daarnaast heeft de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) controles uitgevoerd of kantoorpanden on- der de 100 m2 voldoen aan de energielabel C-plicht. Sinds 2023 geldt deze verplichting, waarbij het kantoor- pand met een energielabel van D of hoger moet worden verduurzaamd. De controles zijn grotendeels afge- rond. Twee panden zijn nog in behandeling. ODZOB heeft in opdracht voor de gemeente 18 kantoorpanden gecontroleerd. Uit de controles blijkt dat 15 panden voor minder dan 50% als kantoor worden gebruikt en daarom niet onder de energielabel C-verplichting vallen. Daarnaast staat ØØn pand leeg en wordt momenteel verbouwd. Dit pand is op dit moment niet label C-plichtig. ODZOB heeft de eigenaar geïnformeerd dat de verplichting wel geldt als na de verbouwing minimaal 50% van het pand als kantoor wordt gebruikt. Van de twee overige panden wordt er ØØn nog beoordeeld op basis van aangeleverde plattegronden. Voor het an- dere pand wacht ODZOB nog op een reactie.
Verder zijn we een raamwerkovereenkomst met KempenEnergie aangegaan, die valt onder het krediet Zon- op-Dak. Tot nu toe is er circa € 55.000 aan projecten aan KempenEnergie gegund waaronder ook Stokkel- sche Akker. Uitvoeringsprogramma Energie 2026 In 2025 is een nieuw uitvoeringsprogramma Energie opgesteld voor 2026. Hierin staan veel verschillende acties opgenomen voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Veel van deze acties zijn dit jaar al opgepakt. Zo hebben we onder andere een nieuwe subsidieverordening opgesteld voor het verduurzamen van woningen, hebben we de mogelijkheden voor een collectief energiesysteem voor Stokkelsche Akker on- derzocht en hebben we de ODZOB opdracht gegeven om te starten met de handhaving op de energielabel- C-verplichting voor kantoren. Helaas hebben we niet alle acties op kunnen pakken, doordat bepaalde grote projecten meer inzet vroegen dan vooraf werd gedacht. Zo is nog niet gestart met een reeks bedrijvenses- sies over de verduurzaming van bedrijven en ligt er nog geen uitgewerkt plan om inwoners bij de aankoop van hun woning te adviseren over de mogelijke verduurzamingsstappen die zij kunnen nemen. Afwijkingen m.b.t. indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. Exploitatie Een positief bedrag is een voordeel in de begroting (Bedragen in €) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1.
| Meetnet | 40.000 | -40.000 | 0 | 0 | 0 2. | Omgevingsdienst Zuid- Oost Brabant | -140.000 | -100.000 | -100.000 | -100.000 | -100.000 3. | Energietransitie | 45.000 | -45.000 | 0 | 0 | 0 4. | Warmteprogramma | 35.000 | -35.000 | 0 | 0 | 0 5. | Duurzaamheid gemeentelijke gebouwen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6. | Doorbelasting apparaatskosten | 0 | -98.000 | -98.000 | -98.000 | -98.000 7. | Duurzaam Duizel fase 1 en 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | - 20.000 | - 318.000 | - 198.000 | - 198.000 | - 198.000 18 1. | Meetnet (incidenteel voordeel € 40.000 in 2026 en nadeel € 40.000 in 2027) Eersel beschikt over een lokaal meetnet (17 vaste meetpunten fijnstof en geluid + 6 mobiele meetkasten voor geluid) waar geluid en fijnstof wordt gemeten. Op deze post is er een budget van € 80.000 beschikbaar voor het lokale meetnet. In 2026 zijn niet alle kosten gemaakt zoals vooraf verwacht werd. Hierdoor ontstaat een incidenteel voordeel van € 40.000 in 2026. De verwachte kosten die niet zijn gemaakt in 2026 komen nu in 2027. Hierdoor is het resterende budget van € 40.000 in 2027 nodig om het lokale meetnet in stand te kunnen houden. Over de twee jaren heen is dit budgetneutraal. 2.
| Omgevingsdienst Zuid- Oost Brabant (ODZOB) (incidenteel nadeel van € 140.000 in 2026 en vanaf 2027 structureel nadeel van € 100.000) Op basis van de realisatie tot en met september is een prognose gemaakt van de totale kosten ODZOB over geheel 2026. Er treedt een overschrijding op van naar verwachting € 140.000. Hiervoor zijn meerdere oorzaken aan te dragen. De complexiteit van de wet- en regelgeving met name in de agrarische sector zorgt ervoor dat de kosten van vergunningverlening alsmaar toenemen. Dit geldt ook voor de uitvoering van bodem- en asbesttaken (meldingen/toezicht). Tot slot nemen de kosten van handhaving en bezwaar- /beroepsprocedures toe. Taken op gebied van vergunningverlening en handhaving, bezwaar en beroep moeten worden opgepakt. De overschrijding van het budget zit dan ook hoofdzakelijk bij de uitvoering van de wettelijke VTH taken. We verwachten dat deze overschrijding structureel van aard is en nemen daarom € 100.000 extra lasten op vanaf 2027. We zien ook dat de leges omgevingsvergunningen structureel meer opbrengsten opleveren, daarom stellen we voor deze inkomsten ook met € 100.000 bij te stellen, waardoor deze mutatie neutraal verwerkt wordt (zie programma 3). 3.
| Energietransitie (incidenteel voordeel € 45.000 in 2026 en incidenteel nadeel van € 45.000 in 2027) Fase 1 van het onderzoek naar een energiegemeenschap is afgerond zie hiervoor ook de reeds toege- zonden raadsinformatiebrief van 13 oktober. Momenteel loopt er in regioverband een Europese aanbeste- dingsopdracht voor het vervolgonderzoek energiegemeenschappen. Naar verwachting kan de aanbeste- ding pas plaats vinden in 2027. Hierdoor blijft er in 2026 budget over voor het onderzoek naar energiege- meenschappen. Om het vervolgonderzoek voor fase 2 te bekostigen wordt voorgesteld het restantbudget 2026 ad. € 45.000 in 2027 beschikbaar te stellen. Per saldo is deze mutatie budgetneutraal. 4. | Warmteprogramma (incidenteel voordeel van € 35.000 in 2026 en incidenteel nadeel van € 35.000 in 2027) Er wordt momenteel gewerkt aan het opzetten van het warmteprogramma om in 2027 aan de slag te kunnen. In 2026 zijn de onderzoeken gedaan naar de mogelijkheid van een warmtenet en de vormgeving van het warmteprogramma. Er blijft in 2026 € 35.000 budget over, voorgesteld wordt om dit budget in 2027 beschikbaar te stellen voor verdere invulling en uitrol van het warmteprogramma. Per saldo is deze mutatie budgetneutraal. Doorbelasting apparaatskosten Betreft uitbreiding formatie, zie toelichting programma 11. Investeringen 5.
| Duurzaam Duizel Fase 1 & 2 (riool) Deze werkzaamheden zijn inmiddels aanbesteed en we zijn bezig met de uitvoering. Naar verwachting wor- den de werkzaamheden in het najaar van 2027 afgerond. Door een meevaller in de aanbesteding kan dit krediet met € 480.000 worden bijgesteld. Doordat dekking plaatsvindt uit de voorziening onderhoud riolering is dit per saldo budgetneutraal. 19 20 5. Veiligheid Hoe staan we ervoor? KIT (Kempisch Interventie Team) Dit jaar zijn er drie KIT-controledagen geweest. Daarbij zijn 9 objecten gecontroleerd. Het gaat daarbij om agrarisch bedrijven, bedrijfsloodsen, een paardenmanege, een horecapand, autobedrijven en uitzendbu- reaus. Damocles/last onder dwangsom dealers Er is dit jaar ØØn dwangsom opgelegd aan een dealer. Op grond van ons Damoclesbeleid hebben we ØØn woning gesloten, en hebben we twee bewoners van drugspanden een officiºle waarschuwing gegeven conform het beleid. Brandveiligheid Er zijn diverse acties geweest op het gebied van brandveiligheid, zoals een veilige warme winter, voorkom stalbrand en voorkomen van natuurbranden in de droge zomerperiode. Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) Tot nu toe hebben we dit jaar acht Bibob-procedures gevoerd, vier op het gebied van bouw, drie op het gebied van de Alcoholwet en ØØn op het gebied van vastgoed. Afwijkingen m.b.t.
indicatoren/normen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. Exploitatie Een positief bedrag is een voordeel in de begroting (Bedragen in €) 2026 2027 2028 2029 2030 1. Bommenregeling 47.000 0 0 0 0 2. Kleine bijstellingen -10.000 0 0 0 0 Totaal 37.000 0 0 0 0 1. Bommenregeling (incidenteel voordeel van € 47.000 in 2026) In de 1e bestuursrapportage zijn de lasten voor het opruimen van de bommen voor 2026 geraamd op € 300.000. Dit was naast de reeds gemaakte kosten in 2025 van € 167.552. De verwachte kosten 2026 zullen naar verwachting € 47.000 lager zijn dan voor 2026 is geraamd. Vandaar wordt voorgesteld om de post inte- grale veiligheid met € 47.000 te verlagen. De totale declarabele lasten zullen ook bij het rijk worden opgevoerd, waarbij 68% zal worden vergoed. Naar verwachting zal deze extra uitkering als onderdeel van de algemene uitkering in 2027 via de mei- of septembercirculaire worden vergoed. Deze hogere uitkering wordt dan in bij- stelling van de algemene uitkering meegenomen. Aangezien in de 1e bestuurlijke rapportage nog werd ver- wacht dat deze uitkering in 2026 zou plaats vinden, moeten de geraamde inkomsten (zie programma 10 stel- posten) in 2026 ad € 204.000 worden afgeraamd. 2. Kleine bijstellingen Dit betreffen kleine bijstellingen (dierenbescherming) onder € 25.000. Investeringen Op dit moment zijn er geen afwijkingen. 6.
| Verkeer en vervoer Hoe staan we ervoor? Steensel weer ØØn Dorp De verbouwing van de kerk tot een MFA is nagenoeg gereed. Eind 2026 wordt het Kerkplein opnieuw inge- richt. Na afronding van deze werkzaamheden is het project Steensel weer ØØn Dorp gereed. Duurzaam Duizel Fase 1+2 De uitvoering van het rioolvervangingsproject “Duurzaam Duizel Fase 1+2” zijn in mei 2026 opgestart en in volle gang. We gaan de riolering vervangen en daar waar mogelijk hemelwater van wegen en daken infiltre- ren in de bodem. Voor het verminderen van hittestress wordt de inrichting groener en blijven bestaande bo- men zoveel mogelijk gehandhaafd andere bomen worden vervangen. Dit deel wordt in 2027 afgerond. De voorbereidingen voor Duurzaam Duizel Fase 3 (omgeving Gildestraat) zijn inmiddels opgestart. Na afron- ding van Fase 1 + 2 wordt naar verwachting in 2028 gestart met de uitvoering van Fase 3. Herinrichting Willibrordusstraat De start van de Willibrordusstraat is gemaakt, er wordt een nieuwe riolering aangelegd, waarbij regenwater en afvalwater apart worden afgevoerd. Bij de dimensionering van het regenwaterriool is rekening gehouden met de wateroverlast van afgelopen jaren. Hevige regenval kan zo in de toekomst veel beter worden opge- vangen. In samenspraak met de inwoners van Wintelre is het ontwerp voor de herinrichting opgesteld.