[26.27272] 2026-11-03 CDA - Algemene beschouwingen begroting 2027-2030.
Tekst van het document
Inleiding – Van ambitie naar uitvoering Voorzitter, Enkele maanden geleden hebben we met het coalitieakkoord Samen verantwoord groeien een duidelijke koers voor onze gemeente bepaald. Vandaag ligt de begroting voor. En dan komt het erop aan: merken onze inwoners die ambities ook daadwerkelijk in hun dorp? Want inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties hebben niet genoeg aan mooie plannen op papier. Zij willen duidelijkheid, ruimte en vooral resultaat. Of het nu gaat om een vereniging die ruimte zoekt, een school die uit haar jasje groeit, ondersteuning voor onze dorpen, veilige wegen of de financiële keuzes die nodig zijn om onze ambities waar te maken: het gaat erom dat we stappen zetten die inwoners merken. Voor het CDA blijven daarom drie woorden leidend: Samen. Verantwoord. Groeien. Niet als mooie woorden in een coalitieakkoord, maar als opdracht om vandaag de juiste keuzes te maken en ambities om te zetten in concrete resultaten. Sportverenigingen – ruimte en perspectief Voorzitter, De kracht van onze gemeente zit in onze zes dorpen, in verenigingen, vrijwilligers en inwoners die zich inzetten voor elkaar. Die kracht verdient goede voorzieningen en perspectief voor de toekomst. In het bestuursakkoord is 10 miljoen euro gereserveerd voor de sportverenigingen in de kern Eersel.
Daar liggen verschillende opgaven, waaronder een multifunctionele accommodatie en de verplaatsing van Eresloch naar De Dieprijt. Voor het CDA is het belangrijk dat we beginnen waar de nood het hoogst is. Voor DES en HCE betekent dit dat er wat ons betreft in 2027 nieuwe velden moeten liggen. De huidige voorzieningen vragen om actie en de verenigingen verdienen duidelijkheid over hun toekomst. Daarom dienen wij mede de motie van EVM, (M11, toekomstbestendige sportaccommodaties), in. Daarmee willen we onze ambities omzetten in concrete stappen. Daarbij kijken we verder dan Eersel. Ook de sportverenigingen in onze andere dorpen moeten voldoende ruimte en perspectief krijgen. Daarom is het onderzoek naar de herinrichting van Sportpark De Meer in Duizel, waarvoor 60.000 euro is uitgetrokken, een belangrijke eerste stap. Wat ons betreft volgen na het onderzoek snel concrete vervolgstappen. Want sterke dorpen vragen om sterke verenigingen. En sterke verenigingen verdienen perspectief. Ruimte voor carnaval en onze culturele tradities Voorzitter, Carnaval brengt mensen samen, verbindt generaties en geeft kleur aan onze dorpen. Maar carnavalsverenigingen lopen tegen grenzen aan. Er is onvoldoende ruimte voor activiteiten en het bouwen van carnavalswagens. Dat zet de organisatie onder druk.
Voor het CDA is carnaval een belangrijk onderdeel van het verenigingsleven en de identiteit van onze dorpen. Sterke dorpen hebben immers ook sterke verenigingen nodig. Daar moeten we zuinig op zijn. Daarom dienen wij de motie (M5, ruimtegebrek (nishutten)) in. Hiermee vragen we het college om * Carnavalsverenigingen en wagenbouwers die er zelf niet in slagen geschikte ruimte te vinden, actief te ondersteunen door mee te denken over de mogelijkheden voor een geschikte, al dan niet tijdelijke locatie voor het bouwen en/of stallen van carnavalswagens; * Een positieve, constructieve en oplossingsgerichte houding aan te nemen, waarbij samen met de verenigingen wordt gekeken naar wat wél mogelijk is, bijvoorbeeld door het tijdelijk beschikbaar stellen van geschikte gemeentelijke grond; * Binnen de geldende wet- en regelgeving actief mee te denken over oplossingen en waar mogelijk belemmeringen weg te nemen, zonder daarbij de verantwoordelijkheid voor het realiseren en exploiteren van een accommodatie bij de gemeente te leggen. Daarnaast zijn wij mede-indiener van de VVD-motie (M4, jeugdinitiatieven carnaval), om jeugdinitiatieven binnen het carnaval te stimuleren. Want ook de volgende generatie moet de ruimte krijgen om carnaval levend te houden. Dorpsondersteuning – investeren in verbinding Voorzitter, Sterke dorpen ontstaan niet vanzelf.
Ze worden gedragen door inwoners die naar elkaar omkijken, vrijwilligers die zich inzetten en verenigingen die mensen bij elkaar brengen. Als CDA vinden we dat de gemeente die kracht moet ondersteunen. Niet door alles over te nemen, maar door inwoners en lokale initiatieven de ruimte en ondersteuning te bieden die ze nodig hebben. De dorpsondersteuner kan daarin een belangrijke rol spelen. Niet als extra loket of nieuwe laag bureaucratie, maar als verbinder tussen inwoners, vrijwilligers, verenigingen en zorgorganisaties. Voor het CDA is dat een oproep waar we gehoor aan willen geven. Wij willen inzetten op 20 uur dorpsondersteuning per dorpskern. Zo geven we inwoners en lokale initiatieven meer mogelijkheden om verbindingen te leggen, vragen op te pakken en problemen vroegtijdig te signaleren. Dat is een investering in de kracht van onze gemeenschap. Soms kan een relatief kleine inzet van ondersteuning een groot verschil maken. Er zijn verschillende amendementen ingediend om de dorpsondersteuning uit te breiden. Wij hebben de voorstellen afgewogen en ervoor gekozen het amendement van onze coalitiepartner EVM, (A5, een ons welzijn scheelt een kilo zorg, koers op dorpsondersteuners), mede in te dienen. Met dit amendement zetten we onze ambitie om in een concreet voorstel. Onderwijs – ruimte om te leren Voorzitter, Sterke dorpen hebben goede onderwijsvoorzieningen nodig.
Scholen zijn belangrijke plekken in onze dorpen en moeten voldoende ruimte hebben om kinderen goed onderwijs te bieden. De Meester Gijbelsschool in Knegsel kampt met een tekort aan ruimte. Dat vraagt om actie. We moeten voorkomen dat de school straks vastloopt doordat we te lang hebben gewacht. Daarom dienen wij motie (M7, Ruimte om te leren) in. Met deze motie vragen we het college om de noodzaak van uitbreiding te erkennen en de uitbreiding zo spoedig mogelijk in de planning op te nemen. Als dat nodig is, vragen we ook om tijdelijke lokalen te plaatsen totdat de uitbreiding is gerealiseerd. Want kinderen moeten de ruimte krijgen om te leren. Ook bij basisschool ’t Busseltje in Eersel staat de beschikbare ruimte onder druk door de groei van het leerlingenaantal. Het is daarom belangrijk dat het toegezegde noodlokaal direct na de kerstvakantie volledig gebruiksklaar is. Daarnaast vraagt de kwaliteit van schoolgebouwen om aandacht. We moeten niet alleen kijken naar het aantal vierkante meters, maar ook naar het binnenklimaat. Kinderen moeten kunnen leren in lokalen waar de temperatuur, ventilatie en luchtkwaliteit op orde zijn. Daarom dienen wij mede de motie van EVM, (M6, Ruimte voor goed onderwijs) in.
Hiermee vragen we het college om ervoor te zorgen dat het noodlokaal tijdig gereed is en om bij bestaande schoolgebouwen nadrukkelijk aandacht te hebben voor een gezond binnenklimaat. Want goed onderwijs vraagt niet alleen om ruimte om te leren, maar ook om een omgeving waarin kinderen zich goed kunnen ontwikkelen. Verantwoord – zorgvuldige keuzes voor een veilige leefomgeving Voorzitter, Verantwoord rentmeesterschap betekent dat we zorgvuldig omgaan met onze financiën en leefomgeving. Verkeersveiligheid is daarbij belangrijk. We kijken niet alleen naar veiligheid, maar ook naar het karakter van onze dorpen. Knegsel – verkeersremmende maatregelen In Knegsel zijn wat ons betreft op korte termijn maatregelen nodig op de toegangswegen. We pleiten voor de aanleg van vier verkeersdrempels om het verkeer af te remmen en de veiligheid te verbeteren. Daarom dienen wij mede het amendement van de VVD (A6, verkeersremmende maatregelen Knegsel) in. Zo zetten we een concrete stap naar een veiligere verkeerssituatie in Knegsel. Vessem – Wilhelminalaan Ook op de Wilhelminalaan in Vessem moet de fietsveiligheid verbeteren. Daarvoor zien we graag budget voor fietssuggestiestroken. Een veilige weg en een aantrekkelijk dorp hoeven elkaar niet uit te sluiten. Met een zorgvuldig ontwerp kunnen we beide belangen dienen.
Een standaardoplossing met witte belijning vinden wij niet vanzelfsprekend passend. We willen een oplossing die de fietsveiligheid verbetert én aansluit bij het beeldkwaliteitsplan en het historische karakter van het dorp. Daarom steunen wij het amendement van PRO (A7, fietsveiligheid Wilhelminalaan in 2027). OZB – verantwoord investeren in de toekomst Voorzitter, Een sterke gemeente bouw je niet zonder een stevig fundament. Dat geldt voor een huis, maar ook voor onze gemeenschap. Als coalitie hebben we gekozen voor een koers waarin we ruimte bieden aan groei. We willen nieuwe woningen realiseren en tegelijkertijd onze dorpen leefbaar en aantrekkelijk houden. Die keuze vraagt om investeringen. In wegen, riolering, groen en openbare ruimte, maar ook in scholen, sportvoorzieningen en dorpshuizen. Daarom kiezen we voor 2027 voor een OZB-verhoging van 10%. De OZB is een belangrijke inkomstenbron waar de gemeenteraad zelf invloed op heeft. Natuurlijk blijven we kritisch kijken naar onze uitgaven en naar mogelijkheden om te besparen. Maar verantwoord groeien betekent ook dat we de kosten van onze ambities eerlijk meenemen in de begroting. We willen dat inwoners merken waarin we investeren: in goede voorzieningen, leefbare dorpen en een gemeente die klaar is voor de toekomst. Dat is voor het CDA de betekenis van samen verantwoord groeien. 3. Slotbeschouwing – Samen. Verantwoord.
Groeien. Voorzitter, We hebben vandaag gesproken over verschillende onderwerpen. Maar ze hebben één ding gemeen: ze gaan allemaal over de leefbaarheid en de toekomst van onze zes dorpen. Voor het CDA betekent Samen dat we bouwen op de kracht van onze inwoners, vrijwilligers en verenigingen. Verantwoord betekent dat we keuzes maken, vooruitkijken en zorgvuldig omgaan met de middelen die ons zijn toevertrouwd. En Groeien betekent meer dan woningen bouwen. Het betekent dat voorzieningen meegroeien, kinderen de ruimte krijgen om te leren, verenigingen toekomst hebben en onze dorpen hun eigen karakter behouden. Daar blijven wij ons als CDA voor inzetten. Niet alleen met ambities op papier, maar vooral met concrete stappen die inwoners in hun eigen dorp terugzien. Want uiteindelijk bouwen we niet alleen aan een gemeente. Wij bouwen aan een samenleving. Dank u wel.