[25.11396] Alternatieve visie op de schaalsprong

Bergeijk ‘t Loo

hanteren we de gemiddelde huishoudensgrootte in De Kempen van 2,33 personen per huishouden (CBS, 2023). Huisarts

Cafetaria

Voetbalvereniging

Gemiddeld aantal huisartsen in Nederland per 1.000 inwoners

0,66

Inwoners benodigd voor één huisarts

1.515

Benodigde woningen voor één huisarts

651

Gemiddeld aantal cafetaria’s in Nederland per 1.000 inwoners

0,55

Inwoners nodig voor één cafetaria

1.818

Benodigde woningen voor één cafetaria

781

Gemiddeld aantal sportvelden in Nederland per 1.000 inwoners

0,96

Inwoners nodig voor één sportveld

1.042

Benodigde woningen voor één sportveld

447

Uitleg tabel: om een extra huisarts in een willekeurige kern of cluster van kernen mogelijk te maken moeten er

Weebosch Turnhout (B) Antwerpen (B) Luyksgestel

O

1

2

5 km

Legenda Kempisch dorp bedrijventerrein +

groei voor autonome behoefte

++

groei voor autonome behoefte en schaalsprong

+++

extra groei voor autonome behoefte en schaalsprong nabij stedelijk gebied

dus 651 woningen toegevoegd worden. Voor een kern als de Weebosch, met 218 woningen, betekent dit een groei met 1990^ Hulsel dient met 323 woningen te groeien, wat gelijk staat aan een groei van 980Zo ten opzichte van de huidige situatie.

34

35

“De maakindustrie en de vrijetijdssector zijn kenmerkend voor de regio en maken De Kempen economisch sterk.”

05

«

Werken *

alleen voor uitbreidingslocaties, buiten bestaand stedelijk gebied, vanaf 12

We kiezen voor selectieve groei van onze economische welvaart waarbij we inzetten

woningen;

op de lokale en regionale werkmilieus die het economische profiel van De Kempen

«

investering van 207o van de uitgifteprijs, conform provinciaal beleid;

versterken. Betrokken ondernemers vormen een ondersteunende factor in het «

verenigingsleven binnen onze regio.

alleen voor plannen waarvoor de gemeenteraad geen besluit heeft genomen tot vaststelling van de wijziging van een

3 Hoewel het omendement vraagt om een uitwerking van 50Ĩ van de aantallen, is hier vostgehouden aan de volledige Kempische

Ambitie

verbondenheid met onder andere sponsoring van

omgevingsplan, gebiedsconcepff-visie en/of

1.

het lokale verenigingsleven.

uitgangspuntennotitie.

Om te voldoen aan de groei van de schaalsprong ontwikkelen we ten minste 90 hectare3 aan

2.

nieuwe bedrijventerreinen in de regio, waarvan 407 aan kleinschalige lokale terreinen en 607

3.

We zetten in op het behouden en versterken van de vrijetijdssector.

Locatie

Nieuwe natuur: voor iedere oppervlakte

1.

We breiden bestaande lokale bedrijventerreinen

behoefte van 90 hectare. In het geval het

op een grootschalig subregionaal terrein: het

bebouwing wordt ongeveer evenveel oppervlakte

uit of ontwikkelen nieuwe lokale

Kempisch Bedrijvenpark 2 niet gerealiseerd kan

Kempisch Bedrijvenpark 2 (KBP 2). Het versterken

aan nieuwe natuur gerealiseerd. In de op te

bedrijventerreinen om in de lokale behoefte te

worden in Eersel, moet er worden gekozen voor

van de lokale en regionale werkmilieus heeft

stellen Omgevingsvisie worden de kaders voor

kunnen voorzien.

ofgezocht worden naar een andere locatie van

een positief effect op de lokale werkgelegenheid

aanleg nieuwe natuur opgenomen, zoals:

voldoende omvang in De Kempen of mogeljk buiten De Kempen.

2.

en (brede) welvaart van de regio door de

Ons nieuwe subregionale bedrijventerrein (KBP 2) ontwikkelen we op een gunstige locatie ten opzichte van de A67 en de nieuwe HOVverbinding.

Prioriteit 1.

In de periode tot 2030 volgen we het scenario “EIB hoog”, waarbij we circa 60 hectare bedrijventerreinen ontwikkelen. In de periode tot 2040 volgen we het scenario “EIB laag”. In deze periode ontwikkelen we de overige 30 hectare, waarvan hooguit 11 hectare in de gemeente Eersel (11 hectare is 'Ti6 deel van 507 van het totaal).

2.

Bestaande bedrijventerreinen willen we waar mogelijk revitaliseren en verduurzamen. In sommige gevallen herstructureren we de bedrijventerreinen.

36

37

“Alle kernen zijn goed en veilig te bereiken met een geschikt vervoermiddel voor iedereen.”

05

2.

Bereikbaarheid en mobiliteit *

We leggen de nadruk op bereikbaarheid voor jong en oud met een geschikt

Het realiseren van H0V4, H0V4-light en

Legenda

de HOV-knoop, en het daaruit volgende

[hovĮ

fijnmazige netwerk van openbaar vervoer

vervoermiddel voor iedereen. We streven naar een mobiliteitstransitie, met een

en andere mobiliteitssystemen, heeft gezien

regionale HOV-knoop en een fijnmazig netwerk aan HOV-haltes. Hiermee beperken we

de schaalsprong hoge prioriteit. Een goede

de negatieve invloed van mobiliteit, denk aan emissie, files en ongewenst doorgaand (zwaar) verkeer door de kernen, om zo de leefbaarheid en verkeersveiligheid van onze

HOV-knoop De Kempen

snelfietsverbinding De Kempen (F67)

regionaal autonetwerk

fijnmazig mobiliteitsnetwerk

HOV 4

zoekgebied afrit A67

bereikbaarheid en ontsluiting van alle kernen

*-

HOV 4 light

voor jong en oud draagt bij aan de leefbaarheid

m

HOV-lia Ite

van onze regio.

OV-verbinding (in onderzoek)

regio te bewaren en te bevorderen. Ambitie

is de realisatie van een HOV-knoop mogelijk.

1.

Vanwege de gunstige ligging op die as realiseren

Om de druk op het wegennet binnen en buiten de kernen te verminderen zetten we

we de HOV-knoop nabij de A67-afrit Eersel.

in op het opwaarderen van het bestaande

We onderzoeken of extra ov-verbindingen van

lokale fietsnetwerk en de aanleg van de

Bergeijk naar Lommel en Eindhoven Airport/BIC

snelfietsverbinding F67 (De Kempenroute),

nodig zijn.

zonder hierbij afbreuk te doen aan de 2.

2.

en mobiliteit Hilvarenbeek Diessen

Eindhoven

Om de verkeersveiligheid in onze kernen te

autobereikbaarheid van onze kernen.

waarborgen, te verbeteren en ongewenst

Om te voldoen aan de groei van de schaalsprong

doorgaand vervoer te beperken zoeken we naar

investeren we in een goede bereikbaarheid

maatwerkoplossingen op kern niveau. Waar nodig

met het openbaar vervoer. Dit doen we door

breiden we ons fijnmazige mobiliteitsnetwerk

de realisatie van een HOV-verbinding naar De

uit met nieuwe OV-verbindingen en (auto)-

Kempen. Deze leidt tot de realisatie van een

infrastructuur. We onderzoeken of een extra afrit

HOV-knoop in Eersel, die niet kan uitgroeien tot

op de A67 ter hoogte van Reusel mogelijk is.

Vessem Veldhoven

Lagel

: IA67I N2

Netersel

Aalst Waalre

Hulsel

Hooge

Brainporthub en onderdeel uitmaakt van een Bladel

3.

fijnmazig netwerk aan kleinere HOV-haltes met

Prioriteit

passend openbaar vervoer.

1.

Hapert Valkenswaard

We zetten in op veilige, comfortabele

Naast het verbeteren van de fietsbereikbaarheid

fietsverbindingen tussen de kernen en directe,

en (H)OV denken we aan inzet van slimme

veilige en comfortabele verbindingen naar het

mobiliteitsoplossingen.

Reusel

stedelijk gebied. Daarnaast zetten we in op een

Westerhoven Arendonk ‘t Loo

goed fietsnetwerk dat de kernen, werklocaties, Locotie

recreatieve voorzieningen en de natuurlijke

1.

omgeving met elkaar verbinden.

Door de aanleg van een hoogwaardige OV-

Bergeij

Weebosch

(B) (B)

verbinding op de vervoersas Veldhoven - Eersel - Hapert - Bladel - Reusel (H0V4 en H0V4-light)

38

1

2

5 km

39

“De natuur en het mozaïeklandschap zijn altijd dichtbij.”

05

05

Landschap en klimaat ^

We zetten in op het behouden en versterken van ons landschap dat wordt gekenmerkt door een mozaïek aan bossen, heide en vennen, beekdalen, akkers en weilanden afgewisseld met bebouwing. Bij de locatiekeuze van nieuwe ontwikkelingen zijn water en bodem sturend.

Ambitie

breder te maken draag je bij aan de Kempische

1.

We zetten in op het behouden en versterken van

identiteit (individuele kernen in het groen). Op

onze natuur en mozaïeklandschap. Waar mogelijk

deze wijze wordt er ook een bijdrage geleverd

geven we meer ruimte aan natuurgebieden en

aan de ecologische hoofdstructuur, biodiversiteit,

creëren we nieuwe ecologische verbindingszones

tegengaan van hittestress en ruimte voor

om het mozaïeklandschap te versterken. Dit

waterberging.

aantrekkelijke landschap draagt ook bij aan de 2.

2.

We streven naar diversiteit in landbouw gericht

recreatie- en vrijetijdssector van De Kempen.

op verbetering van de omgevingskwaliteit. Water

De agrarische sector met zijn akkers en weiden,

en bodem en de nabijheid van natuur, woningen

en dierhouderijen is en blijft een belangrijk

en recreatie zijn sturend in het bepalen van

onderdeel van De Kempen. Om de natuur

locaties en het type landbouw.

te bevorderen en agrariërs perspectief te

3.

bieden zetten we in op een transitie naar een

Prioriteit

duurzamere landbouwsector.

1.

Om de natuur te bevorderen en agrariërs

We sluiten aan bij de strategie voor besparing,

perspectief te bieden zetten we in op een

grootschalige opwek van duurzame energie

transitie naar een duurzamere landbouwsector.

en warmte zoals is vastgelegd in de Regionale

We sluiten hiervoor aan bij de provinciale

Energiestrategie (RES) 1.0.

aanpak en de GGA’s ‘Kempenland-West’ en ‘Grenscorridor’.

Locũtie 1.

De beken in De Kempen vormen een belangrijke ruimtelijke structuur en zorgen voor een groenblauwe dooradering van het landschap die de kernen van elkaar scheidt. Een groene buffer kan een ruimtelijke scheiding vormen met het stedelijk gebied van Eindhoven en Veldhoven. Door deze gebieden robuuster/

40

41

“Onze voorzieningen zorgen voor leefbaarheid en levendigheid in alle kernen.”

05

Locatie

Voorzieningen *

We streven ernaar om ons bestaande voorzieningenniveau eerder te versterken dan te

1.

In alle kernen behouden en versterken we het voorzieningenaanbod aan de hand van de lokale

behouden om de leefbaarheid en de levendigheid in onze kernen te waarborgen.

vraag. 2.

Gezien de vergrijzing en de toename van

Ambitie

Het toevoegen van middelbaar beroepsonderwijs

het aantal inwoners is het van belang om

1.

We streven ernaar om ons bestaande

(mbo) gericht op sectoren die van groot belang

eerstelijnszorg (huisarts, apotheek) in de

voorzieningenniveau eerder te versterken dan te

zijn in de Brainportregio, zoals techniek, zorg,

nabijheid te hebben.

behouden om de leefbaarheid en de levendigheid

landbouw en de vrijetijdssector is wenselijk.

in onze kernen te waarborgen, en de geestelijke

2.

3.

3.

Voor bovenlokale voorzieningen zoeken we

We zien de komst van nieuwkomers als een kans

naar goed bereikbare locaties passend in de

en lichamelijke gezondheid van alle Kempenaren

om vergrijzing tegen te gaan, (zorg)voorzieningen

ruimtelijke structuur.

te bevorderen. Waar mogelijk versterken we

te behouden en het tekort aan personeel in

onze (bovenlokale) voorzieningen of breiden

de maatschappelijke sectoren (zoals zorg en

Prioriteit

die uit en bieden we diversiteit in aanbod van

onderwijs) op te vangen.

1.

Personeelstekorten in de maatschappelijke

onder andere sportvoorzieningen, en culturele en

dienstverlening blijft een aandachtspunt. Het

maatschappelijke voorzieningen.

terugdringen van de personeelstekorten is

De (hightech) maakindustrie die zo kenmerkend

een voorwaarde voor het opvangen van de

is voor onze regio willen we graag behouden.

schaalsprong in De Kempen. We zien kansen in het creëren van aantrekkelijke arbeidsplaatsen door de clustering van maatschappelijke voorzieningen in bijvoorbeeld nieuwbouw. 2.

We zetten in op het ontwikkelen van ontmoetingsplekken en voorzieningen voor de Kempische jeugd, jongvolwassenen en ouderen. Op deze manier houden we onze kernen levendig en aantrekkelijk voor iedereen.

3.

Door de groei van het aantal woningen is het belangrijk dat het aanbod van voorzieningen (zoals zorg en onderwijs) blijft aansluiten op de vraag, zowel kwantitatief als kwalitatief. Denk hier aan mbo-, speciaal en internationaal onderwijs.

42

43

“We behouden onze veilige en rustige leefomgeving waar het dorpse karakter met het actieve verenigingsleven centraal staat.”

05

05

Samenleving ^

We zetten in op het behouden van de Kempische cultuur die de regio zo geliefd maakt voor de Kempenaren en nieuwkomers.

Ambitie

Prioriteit

1.

1.

We zijn trots op onze Kempische manier van leven dat zich typeert door genieten en gezelligheid. We kennen onze dorpsgenoten en leren nieuwe

We zetten ons in om de Kempische cultuur te behouden.

2.

We geven uitvoering aan de integratie van

buurtgenoten graag kennen. Deze cultuur

nieuwkomers in De Kempen. Het organiseren van

behouden en versterken we door dit uit te dragen

taal- en cultuurlessen voor nieuwkomers helpt bij

met actieve communicatie, het organiseren van

een goede integratie in onze samenleving.

waardevolle evenementen en fysieke ingrepen die ontmoeting stimuleren. 2.

De sociale cohesie blijft behouden door in te blijven zetten op een actief verenigingsleven waar vrijwilligers een belangrijke rol spelen. Verenigingen dragen sterk bij aan een bruisende regio.

3.

Nieuwkomers zijn van harte welkom in onze regio en dragen bij aan het in stand houden van onze verenigingen. We streven naar een goede integratie in onze Kempische gemeenschap zodat iedereen zich snel thuis voelt en actief kan bijdragen aan onze samenleving.

Locatie 1.

Onze samenleving is niet locatie gebonden. Het DNA van De Kempen moet overal te voelen zijn, zowel in onze kernen als in de omliggende landschappen.

44

45

06

Bestuurlijke samenvatting impactbeoordeling De Impactbeoordeling bevat een analyse van de

Aan het amendement is uitvoering gegeven met een

Ontwikkelstrategie De Kempen 2024-2040, ook

impactbeoordeling. De impactbeoordeling bevat

wel het 100%-scenario, en de Alternatieve visie

bovendien een verbreding van de analyse, doordat alle

op de schaalsprong, die als 50%-scenario wordt

zes thema’s van de brede welvaart (wonen, werken,

aangemerkt. Het doel van de impactbeoordeling

bereikbaarheid en mobiliteit, voorzieningen, landschap

is om de effecten van beide scenario’s op de zes

en klimaat, en samenleving) beoordeeld zijn. Waar

thema’s binnen de brede welvaart inzichtelijk te

nodig zijn de effecten op omliggende gemeenten

maken. Deze beoordeling dient ter ondersteuning

benoemd.

06

van de besluitvorming over de ontwikkelstrategie door de gemeenteraad van Eersel.

Wonen Uitgangspunt in het 100%-scenario is een maximaal

In september en oktober 2024 hebben de

aantal van 5.500 nieuwe woningen voor Eersel voor

gemeenteraden van de vier Kempengemeenten

de periode tot 2040. In het 50%-scenario bedraagt dit

Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden

aantal maximaal 2.750 nieuwe woningen. Als gevolg

de voorkeursrichting voor de Ontwikkelstrategie

van de schaalsprong zal er een toenemende druk op de

De Kempen besproken. Deze voorkeursrichting

woningmarkt zijn. Het bouwen van een groter aantal

is gezamenlijk door de vier Kempengemeenten

woningen verlicht deze druk het meest. Het bouwen

opgesteld. De afwegingen en keuzes die in de

van minder woningen, zoals in het 50%-scenario

strategie zijn opgenomen zijn gebaseerd op

het geval is, heeft tot effect dat de huizenprijzen

provinciaal en regionaal beleid en op de uitkomsten

verder stijgen en de beschikbaarheid van betaalbare

van een participatietraject, dat is gehouden onder

woningen afneemt. Doordat meer kapitaalkrachtige

De Kempenaren. De voorkeursrichting is door de

nieuwkomers zich in de regio gaan vestigen, vindt

gemeenteraden van Bergeijk, Bladel en Reusel-De

verdringing plaats van lokale woningzoekenden naar

Mierden aangenomen.

omliggende gemeenten. Ook in deze gemeenten zal de krapte daarom toenemen.

In de gemeenteraadsvergadering van 24 september

Het 50%-scenario heeft bovendien tot gevolg dat de

2024 heeft de gemeenteraad van Eersel de

Kempenbrede strategie om het zwaartepunt van de

voorkeursrichting voor kennisgeving aangenomen.

woningbouw nabij het stedelijk gebied te leggen, niet

Daarnaast is een amendement aangenomen om

uitvoerbaar is.

naast de voorkeursrichting een 50%-scenario uit te werken. Het amendement heeft tot doel de impact

Werken

op voorzieningen, verenigingen, veiligheid en

Voor de impactbeoordeling voor het thema werken

sociale cohesie duidelijk in beeld te brengen voor de

is onderscheid gemaakt in de kleinschalige lokale

gemeente Eersel en haar inwoners.

bedrijventerreinen en het regionale Kempisch Bedrijvenpark 2 (KBP 2). Het 100%-scenario volgt de regionale opgave van 54 hectare voor het KPB 2. In de

47

Colofon

06

00

impactbeoordeling van het 50%-scenario is rekening

huishoudens vraagt bijvoorbeeld ook twee maal

Deze alternatieve visie op de schaalsprong is opgesteld in navolging op het amendement van de gemeenteraad

gehouden met slechts ruimte voor 27 hectare voor dit

zoveel huisartsen. Anderzijds biedt een groter aantal

van Eersel. Accent adviseurs was penvoerder en vormgever van het document.

regionale bedrijvenpark. Minder bedrijventerreinen

woningen ook de mogelijkheid om andere, meer

betekent ook minder banen en een beperking van de

regionale voorzieningen, te behouden of te versterken.

economische groei van de regio. Er wordt in de impactbeoordeling van uitgegaan dat

Landschap en klimaat

het KBP 2 in de gemeente Eersel landt, ondanks dat

Uitgangspunt in beide scenario’s is dat uitbreiding voor

hier nog geen besluit over is genomen. In het geval het

woningbouw en bedrijventerreinen ten koste gaat van

KBP 2 niet volledig gerealiseerd wordt in Eersel, moet

het landbouwareaal, omdat onze natuur beschermd is.

worden gekozen voor of gezocht worden naar een

Deze impact is overigens zeer beperkt. Op dit moment

andere locatie van voldoende omvang in De Kempen.

wordt 60oZo van het grondgebruik door de landbouw

Als die niet beschikbaar blijkt bestaat de kans dat

ingevuld. In het 100%-scenario zal minder dan 3

gekozen wordt voor een subregionaal bedrijventerrein

procentpunt landbouwareaal verloren gaan. In het

buiten de Kempenregio. Als Kempische bedrijven

50%-scenario is dit ruim 1 procentpunt.

die door willen groeien moeten verplaatsen naar

Het 100%-scenario leidt tot meer verharding dan het

een regionaal bedrijventerrein buiten De Kempen

50%-scenario, hetgeen een grotere wateropgave

vergroot dit de woon-werkafstand van de Kempisch

betekent. De impact op de gebiedsoverstijgende

medewerkers die daarom mogelijk wisselen van

klimaatopgaven is niet afhankelijk van het gekozen

werkgever. Het gevolg zal zijn dat bedrijven, vanwege

scenario. De woningen die niet in Eersel of De Kempen

de ontstane fysieke afstand, én een belangrijk deel van

worden gebouwd, zullen elders gebouwd worden.

hun vakmensen verliezen én een belangrijk deel van hun ketennetwerk in De Kempen verliezen.

Samenleving Het effect van het 50^0- en 100%-scenario op het

Bereikbaarheid en mobiliteit

verenigingsleven is lastig te voorspellen. De aanwas

Om de groei in de regio te ondersteunen, is investeren

van meer verenigingsleden wordt waarschijnlijk wel

in goede OV-verbindingen hoe dan ook belangrijk. De

vergroot door het bouwen van meer woningen.

ontwikkelstrategie richt zich op een mobiliteitstransitie

Hoewel er in het 100%-scenario meer nieuwkomers

Postbus 12

met een HOV-lijn, een regionale HOV-knoop (die kan

zijn dan in het 50%-scenario, is het percentage

5520 AA Eersel

uitgroeien tot Brainporthub) en een netwerk van

nieuwkomers in de verschillende kernen lager,

gemeente@eersel.nl

haltes. In het 50%-scenario en bij een besluit om geen

doordat meer inwoners van Eersel in hun gemeente

0497 531 300

HOV-knoop te realiseren, wordt de HOV-potentie voor

kunnen blijven wonen. In het 100%-scenario is het

zowel de gemeente Eersel als de gehele Kempenregio

absorptievermogen van de kernen daarom naar

beperkt.

verwachting groter, wat de integratieopgave enigszins kan verlichten.

Voorzieningen De noodzaak van veel voorzieningen is lineair gekoppeld aan het aantal woningen. Tweemaal zoveel

48

ACCENT adviseurs VAN DE FYSIEKE LEEFOMGEVING

Luchthavenweg 13E 5657 EA Eindhoven contact@accentadviseurs.nl www.accentadviseurs.nl 040 30 300 95