[25.10240] Rek2024 Jaarstukken 2024 DEFINITIEF (totaalbestand)

Wat hebben we gedaan - sub-regionaal Samen met de Kempengemeenten Bladel, Bergeijk en Reusel-De Mierden hebben we in 2024 verder invulling gegeven aan het uitvoeringsprogramma dat hoort bij de gezamenlijke visie vrijetijdseconomie Brabantse Kempen. De focus lag in 2024 met name op het versterken van de sub-regionale samenwerking en marketing in de vorm van Visit de Kempen pilotjaar 2024. Het doel van Visit de Kempen: bewoners en bezoekers laten rondbewegen door de Kempen. Gedurende het pilotjaar is hier een merkidentiteit voor ontwikkeld die vertaald is naar een bezoekerswebsite met de highlights van de Brabantse Kempen. Zie www.visitdekempen.com. Verder is Visit de Kempen samen met VisitBrabant en een geselecteerde groep recreatieondernemers uit de Kempen aan de slag gegaan met de optimalisatie van de klantreis. Concreet hield dit in dat ondernemers trainingen kregen over de kracht van meertaligheid, reviewmanagement en kennis over de Kempen. Dankzij dit “Regioboosttraject” en de jaarlijkse netwerkbijeenkomst is het onderlinge netwerk verder verstevigd. Tot slot zijn de Kempengemeenten in 2024 gestart met de voorbereidingen voor het herijken van de gezamenlijke visie vrijetijdseconomie met bijbehorend uitvoeringsprogramma. Beide beleidsstukken lopen tot 2026. De herijkte visie met bijbehorend uitvoeringsprogramma wordt in de 2de helft van 2025 aan de raad aangeboden.

Zie voor meer informatie over de werkzaamheden die in 2024 hebben plaatsgevonden “Raadsinformatiebrief Terugblik UVP2 VTE Kempen 2024”. Wat hebben we gedaan - lokaal Visit Eersel: Het doel van Visit Eersel: de gemeente Eersel aantrekkelijk(er) maken- en leefbaar houden voor bewoners, bedrijven en bezoekers op het gebied van vrijetijdsbesteding. Het grote hoogtepunt in 2024: de organisatie van Wintervillage Eersel. Zie voor een compleet overzicht van de activiteiten van Visit Eersel het jaarverslag 2024. Optimaliseren routestructuren: De toegankelijke ommetjes in iedere dorpskern hebben een vervolg gekregen. In 2024 hebben de voorbereidingen plaatsgevonden om het toegankelijke ommetje Duizel te koppelen aan de historische dorpswandeling die ter ere van 1.000 jaar Duizel in 2025 op feestelijke wijze wordt geopend. Verder zijn de bordjes van het toegankelijk ommetje Grootmeer in Wintelre vervangen. De overige dorpskernen Steensel en Vessem worden in 2025 opgepakt. De moutainbike-lus bij Eurocamping Vessem wordt dit jaar opgepakt. In het kader van 80 jaar bevrijding is het audioommetje ‘Op oorlogspad in Eersel’ gerealiseerd. Verder is de fietsbelevingsroute De Gloeiige uitgebreid met een extra kunstwerk. De uitbreiding en aanpassing van het knooppuntennetwerk bij de Levende Beerze en de Run worden in 2025 opgepakt.

Fietskronkel: Het realiseren van een fietskronkel in de gemeente Eersel is één van de uitkomsten van het uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie van de Kempen. In 2024 is voor iedere gemeente een 79

concept fietskronkel uitgewerkt. Het is nu aan iedere gemeente om deze fietsbeleving op de aangewezen locatie te realiseren. Hier wordt in 2025 verder invulling aan gegeven. Innovatie In 2023 is het innovatieproject van het Meetnet Luchtkwaliteit & Geluid in Eersel gestart. Het project, mede opgezet vanuit de Klankbordgroep Luchtkwaliteit & Geluid in Eersel, is gericht op het vergroten van de relevantie en effectiviteit van het lokale meetnetwerk. Nieuwe meetinitiatieven uit deze Klankbordgroep, afgestemd op specifieke vraagstukken, hebben geleid tot een herverdeling van de meetcapaciteit (ten opzichte van het Meetnet 1.0) en is afgestemd op regionale en landelijke netwerken voor kwaliteitsborging. De lancering van het vernieuwde meetnet, met een sterke focus op burgerparticipatie voor een gezonde leefomgeving, stond voor begin 2024 gepland. Door vertragingen in de ontwikkeling van de nieuwe meetunits is de formele oplevering van het Meetnet uitgesteld naar voorjaar 2025. In samenwerking met de leverancier is in 2024 het meetnet uitgerold en is vooral getest met het meetsysteem.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Bevorderen economische bedrijvigheid; 2. Privaatrechtelijke eigendommen 3. Toerisme en recreatie Programma: Economische structuur Productgroep LASTEN Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal baten Saldo programma

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

Verschil 2024

465.583 121.023 368.394 955.000

592.901 230.223 368.394 1.191.518

467.198 159.782 323.700 950.679

125.703 70.441 44.694 240.839

V V V V

488.723 0 488.723 466.277

736.041 110.000 846.041 345.477

688.554 183.561 872.114 78.565

-47.487 73.561 26.073 266.912

N V V V

In totaliteit kent dit programma een voordelig saldo van € 266.912. Voor een toelichting tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11.

Programma: Economische structuur Productgroep LASTEN Bevord. econ. bedrijvigheid Privaatrecht. eigendommen Toerisme en recreatie Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) BATEN Bevord. econ. bedrijvigheid Privaatrecht. eigendommen Toerisme en recreatie Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.)

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

Verschil 2024

99.950 166.003 199.630 465.583

99.950 293.321 199.630 592.901

59.988 199.930 207.279 467.198

39.962 93.391 -7.649 125.703

V V N V

0 488.723 0 488.723

0 736.041 0 736.041

2.986 685.568 0 688.554

2.986 -50.474 0 -47.487

V N N N

Het resultaat van de direct aan deze productgroep toe te rekenen lasten en baten bedraagt € 78.216 voordelig. De cumulatieve verschillen groter dan € 25.000 op deze productgroepen worden hieronder toegelicht.

80

Productgroep Bevorderen economische bedrijvigheid (voordeel van 42.948) Economie algemeen (voordeel van € 41.417) Door dit jaar tijdens de ZZP avond voor een niet bekende Nederlander als spreker te kiezen zijn de kosten aanmerkelijk lager uitgevallen dan begroot. Verder was de bijdrage regionaal stimuleringsfonds afwijkend begroot. Op basis van de kadernota 2024 van de MRE was rekening gehouden met een bijdrage van € 70.000, in werkelijkheid bedroeg de bijdrage € 54.000. Hiernaast was de bijdrage aan stichting Techniekportaal de Kempen Lager dan in 2023 i.v.m. een eenmalig project in 2023. Productgroep Privaatrechtelijke eigendommen (voordeel van 42.918) Beheer gronden (grondzaken alg.) (voordeel van € 32.899) In 2024 zijn er diverse reststroken verkocht. Dit heeft – na aftrek kosten - een voordeel opgeleverd van netto € 33.000 ten opzichte van hetgeen begroot is. Productgroep Toerisme en recreatie (nadeel van 7.649) Geen significante afwijkingen.

Investeringen #

Jaar

1 2 3 4

2024 2022 2022 2022

5 6 7

Omschrijving

Innovatie Meetnet luchtkwalititeit en geluid Slim Steensel Onderzoek Locaties bedrijventerrein in de Kempen 2022 Ongeregistreerd grondgebruik 2020 Recreatieve uitkijktoren en fietspad/ mindervalidenpad 2024 Projecten vrijetijdseconomie Programma: 8 Economische structuur

Beschikbaar 670.000 85.000 75.000 25.000

Uitgaven t/m 2024 616.804 36.440 0 9.433

75.000 315.000 557.000 1.802.000

Restant 53.196 48.560 75.000 15.567

Over te hevelen 53.196 48.560 0 15.567

9.500 117.834

65.500 197.166

65.500 197.166

272.139 1.062.150

284.861 739.850

284.861 664.850

Toelichting 1. Innovatie Ter uitvoering van de innovatie-agenda (=data gedreven werken) wordt extern deskundigheid ingehuurd. Vanuit de organisatie is steeds meer vraag naar actuele en betrouwbare data. Om aan deze vraag te voldoen moet het restantbudget naar 2025 worden overgeheveld. 2. Meetnet luchtkwaliteit en geluid Het meetnet 2.0 is na enige vertraging sinds eind 2024 operationeel. Met de leverancier van de meetkasten is een huurcontract afgesloten tot en met Q1 2027. De totale projectkosten zijn hoger dan het geraamde bedrag. Grotendeels worden deze extra lasten gedekt door een SPUK subsidie. In de eerste bestuursrapportage wordt voorgesteld om het budget te verhogen, zodat ook de tweede fase van het project volledig uitgevoerd kan worden. De raad zal in mei geïnformeerd worden over de voortgang van het lokale meetnet. Het restantkrediet dient overgeheveld te worden naar 2025. 3. Slim Steensel Ter uitvoering van de innovatieagenda zijn in Steensel een drietal meetkasten (luchtkwaliteit en geluid) aan het Kerkdijkje, Korte Kerkstraat en de Boterbochten. Op deze laatste locatie is ook nog een ILM meetkast (regionaal Innovatief Lucht Meetnet) geplaatst. De kosten van de meetkasten zijn betaald uit het krediet Meetnet luchtkwaliteit en geluid. Er zijn verder geen aanvullende innovatieve ideeën voor het project Slim Steensel. Dit krediet kan worden afgesloten. 4.

Onderzoek Locaties bedrijventerrein in de Kempen Er loopt een regionaal proces met betrekking tot programmering werklocaties. Onderdeel hiervan is een studie naar locaties, welke reeds is uitgevoerd en waarover uw raad in mei 2023 tijdens een bijeenkomst is geïnformeerd. 81

Tijdens de raadsvergadering van 25 februari j.l. is beslist om niet in te stemmen met Ontwikkelstrategie De Kempen. Daaruit vloeide voort dat er geen KBP2 ontwikkelt gaat worden in de gemeente Eersel, maar wel een nieuw bedrijventerrein van 11ha netto voor lokale ondernemers. Hoe dit vorm kan krijgen en waar het geografisch het beste ontwikkelt kan worden zal onderzocht moeten worden. Hiervoor wenden wij bovengenoemd krediet aan. Hierdoor dient het krediet te worden overgeheveld te worden naar 2025. 5. Ongeregistreerd grondgebruik De gemeente bezit veel gronden die versnipperd door de gehele gemeente liggen. Diverse stukken grond zijn door inwoners in gebruik genomen, zonder dat hiervoor afspraken met de gemeente zijn gemaakt (ongeregistreerd grondgebruik noemen we dat). Er is een kans aanwezig dat deze grond door verjaring in eigendom overgaan op de inwoners. En dat willen we zoveel mogelijk voorkomen/ beperken. Momenteel ontbreekt een volledig inzicht op het aantal locaties/ gevallen van ongeregistreerd grondgebruik. Om het ongeregistreerde grondgebruik in beeld te brengen, heeft een extern bureau in opdracht van de gemeente een analyse gemaakt, waarbij is aangegeven welke gemeentegronden in gebruik zijn bij inwoners. In dit overzicht is nog niet meegenomen met welke inwoners een overeenkomst is vastgesteld.

Momenteel wordt bekeken voor welke stukken gemeentegrond er een overeenkomst is gesloten en er dus geen sprake is van ongeregistreerd grondgebruik. Er is reeds een aanvang gemaakt met het verkrijgen van het volledig inzicht waar sprake is van ongeregistreerd grondgebruik en dit wordt in de loop van 2025 afgerond. Tevens wordt er een beleidsvoorstel voorbereid hoe het ongeregisteerd grondgebruik gemeentebreed aangepakt gaat worden. Het restantkrediet dient te worden overgeheveld naar 2025. 6. Recreatieve uitkijktoren en fietspad/ mindervalidenpad De gemeente Bladel heeft op 09-11-2023 het Bestemmingsplan Cartierheide vastgesteld. Hiertoe hoort ook het beoogde perceel voor de uitkijktoren en een deel van het fietstracé. Er is hiertegen echter door twee partijen beroep ingesteld bij de Raad van State. Hierdoor wordt de realisatie van de uitkijktoren vertraagd. De verwachting is dat het nog minimaal 2 jaar gaat duren voordat een uitspraak volgt. Ondertussen is de gemeente Bladel een mediation traject gestart om te verkennen of er mogelijkheden zijn om het plan dermate aan te passen zodat de procedure bij de Raad van State kan worden ingetrokken. Daarnaast is de gemeente Eersel bezig met de voorbereiding voor de procedure om fietspaden op haar grondgebied aan te leggen als onderdeel van het gezamenlijke project Beleef de Cartierheide.

Het restantkrediet dient daarom te worden overgeheveld naar 2025.

7. Projecten vrijetijdseconomie Nog niet alle projecten zijn afgerond. De openstaande projecten fietskronkel en optimaliseren routestructuren worden in 2025 verder opgepakt. Het restantkrediet mag worden overgeheveld naar 2025.

82

9. Bestuur en organisatie Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Invulling geven aan een 21e-eeuwse cultuur waarin we als gemeente ruimte geven aan de netwerksamenleving. Samen met partners stimuleert gemeente Eersel een duurzame, dynamische en innovatieve cultuur waarin initiatieven uit de kernen en uit de regio leidend zijn, met als doel betere dienstverlening”.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Samenwerking Kempengemeenten, strategische agenda Met onze buurgemeenten binnen ‘de Kempen’ werken we samen volgens de Strategische Kempenagenda. Het doel van de samenwerking is om gezamenlijk te bouwen aan inhoud en proces. Op ambtelijk niveau wordt samengewerkt via werkgroepen op diverse thema’s. Deze werkgroepen rapporteren aan portefeuillehouderoverleggen met verantwoordelijk wethouders. Voorbeelden van thema’s zijn wonen, mobiliteit, economie en sociaal domein. Een bijzondere samenwerking binnen ‘de Kempen’ in 2023 en doorlopend in 2024 is de Bestuursopdracht vervolg Ontwikkelstrategie de Kempen. In 2024 hebben verschillende dorpsraadplegingen plaatsgevonden in het kader van de ontwikkelstrategie. In 2024 is de bestuursopdracht afgerond en dat heeft geleid tot de Ontwikkelstrategie de Kempen 2024-2040. Op woensdag 22 mei 2024 is er Kempencongres georganiseerd met als thema armoede, schulden en de nieuwe kadernota Geldzorgen. Tijdens het Kempencongres konden de vier gemeenteraden, maar ook commissieleden en colleges van de Kempengemeenten elkaar ontmoeten en uitwisselen op dit thema. Organisatievisie Een toekomstbestendige gemeente vraagt om een sterke organisatie om alle wensen van de bevolking en de dienstverlening waar te maken.

Er moet een evenwicht zijn in de ambities, (externe) ontwikkelingen en de daarbij horende capaciteit. De organisatievisie geeft richting aan de structuur, cultuur en ontwikkeling van de organisatie. De gemeente Eersel had een gemeentelijke bezetting in fte’s per 1.000 inwoners van 5.6 in 2024. De groei van het inwoneraantal van Eersel, die in 2023 groeide naar meer dan 20.400 inwoners, zet zich de komende jaren door. De organisatie zal in lijn met deze groei mee moeten groeien om het met inwoneraantal meegroeiende aantal werkzaamheden te kunnen blijven beheersen. Uitvoering coalitieakkoord Het coalitieakkoord ‘Doen, tenzij’ is een belangrijke agenda voor de projecten die in 2024 zijn uitgevoerd. Hieronder vind je per thema de status van projecten uit het coalitieakkoord, bijgewerkt tot eind 2024. Nieuw welzijnskader: meenemen uitkomsten burgerpeiling in stappenplan Afgerond. Nieuw welzijnskader vastgesteld: Welzijnsplan 2023 – 2026. 23 mei 2023 behandeld in de raad. Actualisatie vrijwilligersbeleid: wordt meegenomen in Welzijnskader Afgerond. Uitgebreide informatie over vrijwilligers opgenomen in het Welzijnsplan 2023-2026. Actualisatie subsidiebeleid: vaststelling subsidieprogramma door college Afgerond. Nieuw subsidieprogramma vastgesteld: Subsidieprogramma 2024-2027. 26 september 2023 vastgesteld door college.

Dorpsondersteuner afhankelijk van initiatief en ambitie van dorpen Loopt. In Steensel en Vessem is de inzet van een dorpsondersteuner beschikbaar. In Vessem is 8 uur beschikbaar, in Steensel loopt een pilot voor uitbreiding van uren naar 20 uur. Evaluatie van de pilot met de dorpsondersteuner in Steensel in 2025. Onderzoek naar welzijn en gezondheid: goed beeld krijgen van welzijn en gezondheid van inwoners. Indien nodig komen tot een uitvoeringsprogramma (inclusief verborgen eenzaamheid) Afgerond. Lokaal gezondheidsbeleid 2024-2026 vastgesteld. 16 april 2024 behandeld in de raad. Beeld van de gezondheid binnen gemeente is verwerkt, op basis van resultaten uit de burgerpeiling. GGD monitort dit regulier en deelt bevindingen met de gemeente. Onderzoek toekomstig accommodatiebeleid/ gratis gebruik eigen inwoners Afgerond. Najaar 2023 participatiebijeenkomsten plaatsgevonden met betrokken partijen en belanghebbenden, onderzoek naar wensen en behoeften. Nieuw accommodatiebeleid vastgesteld: Accommodatiebeleid 2024. 28 mei 2024 behandeld in gemeenteraad. Gratis gebruik voor inwoners niet meegenomen in het nieuwe beleid. Alternatief hiervoor is dat gemeenschapshuizen meer budget hebben gekregen. 83

Onderzoeken haalbaarheid van samenbrengen van het beoogde nieuwe zwembad en/of het Rythovius College en/of het gemeentehuis en/of de Muzenval in één gebouw aan de rand van Eersel. Gebruik van voorzieningen laagdrempeliger maken (onderzoek combinatiekansen). Loopt. Zwembad wordt los ontwikkeld. 27 november 2022 behandeld in raad. Haalbaarheidsnotitie gemeentehuis, Muzenval en Rythovius afgerond met RIB, behandeld in raad 23 april 2024. Geleid tot amendement. Raadsvergadering 10 december 2024. Vervolg moet verder vormgegeven worden, vanaf januari 2026. Mogelijke combinatie met sportpark ook toegevoegd aan het onderzoek. Realiseren van een programma voor 1.200 nieuwbouwwoningen Afgerond. Veel ontwikkelingen met veel onderliggende raadsbesluiten. Resultaat een planning die uitkomt op meer dan 1200 nieuwbouwwoningen. Hier zijn al gebieden voor aangewezen. Visie uitbreidingslocaties met criteria in sessies met raad bespreken. Onderdeel van cyclisch bouwen. Uitkomst wordt meegenomen in Omgevingsvisie 3.0 Afgerond. Weging uitbreidingsgebieden woningbouw kern Eersel; behandeld in de raad op 4 juli 2024. Visie op de omgeving/ omgevingsvisie Conform aanpak omgevingsvisie 3.0 Loopt. Omgevingsvisie 3.0 wordt in 2025 aangeboden aan de raad. Afhankelijk uitkomst raad 25 februari 2025 m.b.t. ontwikkelstrategie de Kempen. Onderzoeken deelname aan het Schone Lucht akkoord Afgerond.

Aangesloten bij het Schone Lucht akkoord. In september 2022 raadsinformatiebrief aangeboden aan gemeenteraad. In september 2022 aangesloten bij Schone Lucht akkoord. Schaalsprong met integrale afweging brede welvaart. Informeren over en bezinnen op de schaalsprong en verwerken in de omgevingsvisie Loopt. Schaalsprong/ ontwikkelstrategie. Bestuursopdracht voor de gemeente, 11 april 2023 behandeld in raad. Voorstel ter kennisgeving, 24 september 2024 behandeld in raad. Definitieve ontwikkelstrategie, 21 januari 2025 in raad > uitgesteld. 25 februari opnieuw ter behandeling in raad, besloten tot het voorkeursscenario van 50%. Ontwikkeling HUB, haalbaarheidsonderzoek Afgerond. Onderzoek naar nut en noodzaak regionale mobiliteitshub, 1 november 2022 behandeld in de raad. 2023 en 2024 planstudie uitgevoerd; geresulteerd in 2 voorkeurslocaties. Gepresenteerd aan de raad in werkbijeenkomst 7 mei 2024. Formeel moet nog besluit genomen worden over locatie hub, wordt onderdeel van Omgevingsvisie 3.0 Ontwikkeling KBP 2.0, haalbaarheidsonderzoek Afgerond. Haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Studie naar gedaan en verschillende avonden voor georganiseerd. Regionale visie op KPB: 21 januari 2025 behandeld in raad in regionale visie werklocaties. Besluitvorming hangt daarnaast ook vast aan de besluitvorming rondom de ontwikkelstrategie de Kempen.

Ontwikkeling lokaal bedrijventerrein, haalbaarheidsonderzoek Loopt. Eerste analyse gedaan, vervolgactie is in gesprek gaan met belanghebbenden. Besluitvorming hangt samen met ontwikkeling KBP 2.0 en Ontwikkelstrategie, vervolg na 25 februari. Doorontwikkeling Visit Eersel/ recreatie. Gefinancierd tot 2024 in de voorjaarsnota. Afgerond. Onderzoek 213a plaatsgevonden naar doorontwikkeling Visit Eersel. Raadsinformatiebrief aangeboden aan de raad 9 april 2024. Financiële vertaling RIB in begroting 2025. Kempenmuseum: uitbreiding en vernieuwing locatie Loopt. Plannen voor herontwikkeling Kempenmuseum vastgesteld 31 mei 2022. Krediet gekregen voor uitvoering, budget inmiddels 2 keer bijgesteld. Voorbereiding moet klaar zijn 31 december 2025. Ontwikkelen van bijvoorbeeld groene zones, fietskronkels en ommetjes ter beleving van de groene omgeving Loopt. 22 februari 2022 uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2022-2026 vastgesteld door de raad. (Toegankelijke) ommetjes worden gefaseerd gerealiseerd. In Eersel, Knegsel en Wintelre zijn al ommetjes gerealiseerd. Belevingsfietsroute ontwikkeld voor Eersel, ‘de gloeiige landheer van Eersel’, gerealiseerd. Bidbook opgesteld voor realisatie fietskronkels in Kempengemeenten. Geplande realisatie in 2025. Raad geïnformeerd met raadsinformatiebrief 17 december 2024.

Duurzame leefomgeving in nauwe samenwerking met andere initiatieven, zoals Kempenenergie. Uitgangspunt daarbij is een resultaatgerichte energietransitie. Afgerond. Samenwerkingsovereenkomst gesloten met Kempenenergie. Raadsinformatiebrief aangeboden aan de raad op 19 juni 2024. Uitvoeringskosten gedekt uit ‘1 miljoen’ bestemmingsreserve voor duurzaamheid tot en met 2028. Subsidie/ andere financiële mogelijkheden ten behoeve van verduurzaming huishoudens Loopt. Besparingsprogramma woningen vastgesteld door raad 6 juli 2023. Onderdeel van dit besparingsprogramma is de subsidieregeling voor particulieren. Uitvoering van allerlei projecten die gedekt zijn uit de bestemmingsreserve duurzaamheid tot en met 2026. 84

Beleid maken voor energiearmoede Afgerond. Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel bevat een subsidieregeling verbetering voor eigenaar-bewoners in energiearmoede 2023-2024. Subsidieregeling energiearmoede verlengd tot eind 2025, kan nogmaals verlengd worden tot 2027. Wordt in 2025 ingebracht bij het college. Realiseren van voorgenomen grondstoffencentrum t.b.v. circulaire economie Afgerond. Realisatie grondstoffencentrum is niet doorgegaan. Er werd geen overeenstemming bereikt met Bladel en Reusel omdat het grondstoffencentrum ontwikkeld zou worden op het KBP. Als alternatief is daarom onze eigen milieustraat doorontwikkeld op het gebied van circulaire economie, waarbij gekeken wordt hoe we binnen de afvalketen kunnen verbeteren. Zo is de mogelijkheid tot het inleveren van spullen voor de kringloop toegevoegd en is het KCA (klein chemisch afval) depot compleet vervangen. Tenslotte is een mobiel scheidingsstation opgericht waar inwoners spullen kunnen afgeven. Experimenteren realisatie nieuwe natuur in combinatie met tiny houses Afgerond. Beleid Tiny Houses vastgesteld 13 juli 2021 door college. Bleek onsuccesvol na evaluatie. Beleid in 2023 ingetrokken door college, initiatieven daarna behandeld als maatwerk. 10 december 2024 door raad beleidsregels vastgesteld voor tiny houses in buitengebied, als wijziging op de visie Buitengebied.

Verdere uitvoering geven aan plan Bos en Boom Loopt. Project Bos en Boom wordt uitgevoerd, loopt nog 7 jaar. Project bijgesteld in de voorjaarsnota 2025-2028. Er zijn te weinig gronden beschikbaar om volledig uitvoering te geven aan het project. Daarnaast is de subsidie vanuit Groen Ontwikkelfonds Brabant gestopt, waardoor grond niet meer goedkoop afgewaardeerd kan worden naar bosgrond. Vanuit krediet en subsidies wordt nog grond aangekocht en bomen geplant. Er zijn tot nu toe ongeveer 120.000 bomen geplant. De raad jaarlijks proactief op de hoogte brengen van welke initiatieven zijn aangemeld en hoe daarmee is omgegaan Afgerond. Op 28 februari 2024 is de raad met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over burgerinitiatieven uit 2022 en 2023. Dit wordt jaarlijks voortgezet. In 2023 is ook een rekenkameronderzoek naar burgerinitiatieven uitgevoerd, behandeld 23 januari 2024 in de raad. Het actief informeren van de raad sluit aan bij een van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek. Voorstel opheffen 4/8 variant Afgerond. Bekrachtigd in de begroting van 2023. Voor projecten waarvoor geen eigen budget beschikbaar was kon ook in 2024 gebruik gemaakt worden van het krediet ‘Uitvoering coalitieakkoord’. Hiervan is met name gebruik gemaakt voor de Ontwikkelstrategie de Kempen. Dienstverlening De primaire taak van gemeenten is dienstverlening.

Ontwikkelingen zoals de participatiesamenleving, digitalisering, netwerksamenleving en datagedreven werken zijn van invloed op onze dienstverlening. De gemeente wil ruimhartig ruimte geven aan initiatieven en kansen van inwoners. Laagdrempelig en servicegericht. Bij onze visie op dienstverlening “De mens centraal” horen 3 belangrijke uitgangspunten en resultaten: 1. We verplaatsen ons in de belevingswereld van onze inwoners; 2. We communiceren duidelijk en eenvoudig; 3. We werken intern en extern samen in het belang van onze inwoners. Samen met inwoners werken we aan de ontwikkeling van de gemeente als een aantrekkelijke en veilige woongemeente. Inwoners leveren waardevolle input over de leefbaarheid en openbare ruimte op het gebied van afval, verkeer en veiligheid in de vorm van meldingen openbare ruimte. Los van het individueel verzamelen van feedback over de verschillende diensten die we leveren, verzamelen we één keer per twee jaar gestructureerd integrale feedback op onze dienstverlening via de inwonerspeiling. In 2025 wordt onze visie op dienstverlening herzien, aangezien de looptijd van deze visie eindigt. Bestuursopdracht vervolg ontwikkelstrategie de Kempen De uitvoering van de Bestuursopdracht vervolg Ontwikkelstrategie de Kempen heeft in 2024 een vervolg gekregen en is afgerond. In februari 2025 is tot het voorkeursscenario van 50% besloten.

Bezwaarschriftencommissie Wanneer een belanghebbende zich niet kan vinden in een besluit van de gemeente Eersel, dan bestaat de 85

mogelijkheid om een bezwaarschrift in te dienen. Bij ontvangst van een bezwaarschrift onderzoekt de behandelend ambtenaar of het bezwaar kan worden weggenomen. Als dat niet het geval is, wordt het bezwaarschrift op een hoorzitting behandeld. De bezwaarschriftencommissie adviseert onafhankelijk en op basis van de Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Eersel 2010. Daarna komt de commissie met een advies. In 2024 is er op elf bezwaarschriften geadviseerd (dit was in 2023 ook het geval). Hiervan hadden er drie betrekking op handhaving, twee op een omgevingsvergunning, twee op een verkeersbesluit (laadpaal), één op de gemeentelijke basisadministratie, één op een standplaatsvergunning en één op de Wet open overheid. Van deze bezwaarschriften is er één ingetrokken, was er één niet-ontvankelijk, waren er drie ongegrond, vier (deels) gegrond/ (deels) herroepen en in twee gevallen waren de bezwaren gegrond, maar moest nader onderzoek uitwijzen of de besluiten met nadere motivering in stand konden blijven, of moesten worden herroepen.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Bestuursorganen 2. Organisatie Programma: Bestuur en organisatie Productgroep LASTEN Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal baten Saldo programma

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

Verschil 2024

1.375.962 0 551.322 1.927.284

1.461.962 0 551.322 2.013.284

2.089.858 81.616 751.688 2.923.162

-627.896 -81.616 -200.366 -909.878

N N N N

251.000 0 251.000 1.676.284

331.000 0 331.000 1.682.284

443.779 81.616 525.395 2.397.767

112.779 81.616 194.395 -715.483

V V V N

In totaliteit kent dit programma een nadelig saldo van € 715.483. Voor een toelichting tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11.

Programma: Bestuur en organisatie Productgroep LASTEN Bestuursorganen Maatschappelijke registratie Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) BATEN Bestuursorganen Maatschappelijke registratie Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.)

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

Verschil 2024

1.259.456 116.506 1.375.962

1.345.456 116.506 1.461.962

1.870.075 219.783 2.089.858

-524.619 N -103.277 N -627.896 N

0 251.000 251.000

0 331.000 331.000

0 443.779 443.779

0 N 112.779 V 112.779 V

Het resultaat van de direct aan deze productgroep toe te rekenen lasten en baten bedraagt € 515.117 nadelig. De cumulatieve verschillen groter dan € 25.000 op deze productgroepen worden hieronder toegelicht.

Bestuursorganen (nadeel van € 524.619) Pensioen- en wachtgeldverplichtingen (ex)-wethouders (nadeel van 504.413) Bij de jaarrekening wordt de voorziening pensioenverplichting (ex-)bestuurders geactualiseerd op basis van de meest recente inzichten. Dit leidt tot een nadeel van € 504.413.

86

Maatschappelijke registratie (voordeel van € 9.502) Geen significante afwijkingen.

Investeringen #

Jaar

Omschrijving

1 2

2022 Uitvoering coalitieakkoord 2023 Coalitieakkoord bestuursopdracht Ontwikkelstrategie de Kempen Programma: 9 Bestuur

Beschikbaar 164.125 85.875

Uitgaven t/m 2024 60.346 79.726

250.000

140.072

Restant 103.779 6.149

Over te hevelen 103.779 6.149

109.928

109.928

Toelichting 1. Uitvoering coalitieakkoord Het krediet voor de uitvoering is ingesteld voor het financieren van projecten die voortkomen uit het coalitieakkoord ‘Doen, tenzij’, gedurende de coalitieakkoord 2022-2026. Een gedeelte van de projecten kent haar eigen financiering, een ander deel niet. Deze tweede categorie vindt voor de uitvoering haar financiering binnen dit krediet. In 2023 waren dit voornamelijk het onderzoek naar het combineren van voorzieningen aan de rand van Eersel en de bestuursopdracht om te komen tot een vervolg op de Ontwikkelstrategie voor de Kempen. Begin 2024 is het krediet opgesplitst in een krediet voor de Ontwikkelstrategie en een krediet voor de overige projecten uit het coalitieakkoord. Om dit krediet beschikbaar te houden voor projecten die hier hun financiering in kunnen vinden dient het restant overgeheveld te worden naar 2025.

2. Coalitieakkoord bestuursopdracht Ontwikkelstrategie de Kempen Halverwege 2023 is de Bestuursopdracht vervolg Ontwikkelstrategie de Kempen in de Kempengemeenten vastgesteld. In 2024 hebben verschillende dorpsraadplegingen plaatsgevonden in het kader van de ontwikkelstrategie. In 2024 is de bestuursopdracht afgerond en dat heeft geleid tot de Ontwikkelstrategie de Kempen 2024-2040, Samen op eigen wijze vorm geven. Op basis van een raadsbesluit van september 2024 is voor Eersel ook een 50%-scenario uitgewerkt. Eind 2024 is de ontwikkelstrategie in de gemeenten Bergeijk, Bladel en Reusel-De Mierden vastgesteld. Begin 2025 is in Eersel besloten tot het 50%-scenario. De werkzaamheden aan de bestuursopdracht worden begin 2025 afgerond. Dus moet het bedrag overgeheveld worden.

87

10. Algemene baten en lasten Het programma algemene baten en lasten is een specifiek programma dat geen maatschappelijk effect beoogt, maar de algemene dekkingsmiddelen en de stelposten. De algemene dekkingsmiddelen zijn met name de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, de gemeentelijke belastingen en de deelnemingen.

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen; 1. Algemene dekkingsmiddelen Programma: Algemene dekkingsmiddelen Productgroep LASTEN Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Kapitaallasten Apparaatskosten Totaal lasten BATEN Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.) Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal baten Saldo programma

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

Verschil 2024

1.025.021 0 296.385 1.321.406

17.108.102 0 296.385 17.404.487

18.025.721 0 313.998 18.339.719

-917.619 0 -17.613 -935.232

N N N N

41.243.902 1.179.330 42.423.232 -41.101.826

60.448.362 1.426.867 61.875.229 -44.470.742

61.620.118 642.564 62.262.682 -43.922.963

1.171.756 -784.303 387.453 -547.779

V N V N

In bovenstaande tabel worden de lasten exclusief resultaat getoond. In totaliteit kent dit programma een nadelig saldo van € 547.779. Voor een toelichting tot de apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves in verband met kapitaallasten (afschrijvingen ineens ten laste van de reserves) wordt verwezen naar programma 11.

Programma: Algemene dekkingsmiddelen Productgroep LASTEN Algemene dekkingsmiddelen Totaal lasten (excl. Kap.lasten & app.kst.) BATEN Algemene dekkingsmiddelen Totaal baten (excl. Kap.lasten & app.kst.)

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

Verschil 2024

2.495.438 2.495.438

20.468.225 20.468.225

21.776.674 21.776.674

-1.308.449 N -1.308.449 N

41.243.902 41.243.902

60.448.362 60.448.362

61.620.118 61.620.118

1.171.756 V 1.171.756 V

In bovenstaande tabel worden de lasten inclusief resultaat getoond. Het resultaat van de direct aan deze productgroep toe te rekenen lasten en baten bedraagt € 136.692 nadelig. De cumulatieve verschillen groter dan € 25.000 op deze productgroepen worden hieronder toegelicht.

Productgroep Algemene dekkingsmiddelen (nadeel van 136.692) Uitvoering wet WOZ (nadeel van € 29.753) Vanwege extra verrichtte werkzaamheden door het taxatiebureau en ingehuurde ondersteuning (meerwerk extra bezwaren) zijn de kosten inzake de uitvoering van de Wet WOZ hoger uitgevallen dan begroot. Baten Onroerende zaakbelasting (gebruikersgedeelte) (nadeel van € 38.146) Er is bij de tariefberekening OZB onvoldoende rekening gehouden met de woondelenvrijstelling (woondelen van niet-woningen zijn vrijgesteld van OZB-gebruik). Zo is bij de tariefberekening uitgegaan van een bedrag van € 16.000 aan OZB-vrijstellingen. Na analyse is gebleken dat de totale WOZ-waarde van niet-woningen minus de totale WOZ-waarde die is toegekend aan woondelen maal het OZBG-percentage, resulteert in een restant (nadeel) van circa minus € 13.105. Dit restant is te verklaren door het aantal objecten waarvan de WOZ-waarde naar aanleiding van bezwaren zijn verminderd (vanwege niet toegepaste cultuurgrondvrijstellingen of een te hoge WOZ-waarde. 88

Baten toeristenbelasting (voordeel van € 330.007) In 2024 is de toeristenbelasting van 2023 ontvangen. Dit levert een eenmalig voordeel van € 317.000 doordat de schatting voor de opbrengst voor vorig jaar te laag was vastgesteld. Deze schatting hebben we nu bijgesteld naar 767.000 voor 2025, Voor 2024 is de verwachting dat we 13.000 meer zullen ontvangen dan begroot. Baten forensenbelasting (voordeel van € 55.288) In 2024 is de forensenbelasting over 2023 ontvangen. Er is in totaal € 68.101 aan forensenbelasting ontvangen, terwijl er € 50.000 begroot was. In paragraaf 1, Lokale Heffingen, wordt het financiële voordeel uitgelegd. Algemene uitkering gemeente fonds (voordeel van € 147.485) In december jl. is de decembercirculaire 2024 uitgebracht waarin voor 2024 nog bijstelling zijn opgenomen. Enkele grotere bijstellingen zijn onder andere € 31.500 extra rijksmiddelen voor de spreidingswet en € 55.000 voor de meerkosten in het sociaal domein voor de opvang van Oekraïners. Daarnaast zijn er nog enkele (technische) bijstellingen zoals hoeveelheden. Totaal € 147.485 meer dan geraamd bij de septembercirculaire 2024. Exploitatiesaldo bouwgrondexploitatie (voordeel van € 340.000) Zie toelichting ook toelichting in programma 3. In 2024 was een positief resultaat geraamd van € 1.350.000.

Conform het BBV wordt het resultaat berekend conform de techniek van de POC (percentage of completion). Op basis hiervan is het resultaat in de jaarrekening € 1.010.000. Per saldo dus € 340.000 lagere storting in de reserve dan geraamd en op deze plek dus een voordeel. Exploitatiesaldo (excl. Bouwgrondexploitatie) Het geraamde begrotingssaldo 2024 bedraagt € 2.010.123. Het werkelijke rekeningsaldo bedraagt € 2.740.953. Het verschil tussen deze saldo wordt in de programma’s 0 t/m 11 toegelicht. Stelposten (nadeel van € 36.360) Enerzijds is het budget ter dekking van kredieten uit het meerjarig investeringsprogramma niet volledig aangewend hetgeen een voordeel is van € 42.055. Dit betreft o.a. de niet beschikbaar gestelde kredieten aanleg fietspad Steensel -Heers en opwaardering fietspad Zandstraat. Anderzijds is er een nadeel inzake resterende stelposten van € 78.415. Enerzijds betreffen dit voor 2024 niet aangesproken rijksmiddelen zoals prijsbijstelling jeugdbescherming, robuust rechtsbeschermingssysteem en wet open overheid. Een nadeel binnen de resterende stelposten betreft € 120.000 voor Pensioenpremie ABP. In de tweede bestuursrapportage zijn de personeelslasten afgeraamd naar de werkelijk verwachte lasten. Hierbij is per abuis deze stelpost niet in de berekening meegenomen. Hierdoor zijn de personeelskosten teveel naar beneden bijgesteld.

Vennootschapsbelasting (nadeel van € 148.668) In 2024 is op basis van een concept aangifte VpB het positieve belastbaar bedrag berekend op € 732.269--. De te betalen VpB 2024 bedraagt dan € 175.325. Hiernaast is er een voordelig resultaat vanuit de definitieve aanslag 2023 van € 26.657, waardoor de totale VpB last in de jaarrekening 2024 € 148.668 bedraagt. De VpB last maakt onderdeel uit van een van de verplichte taken in programma 10 en komt ten laste of ten gunste van de exploitatie.

89

11. Overheadkosten Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? ORGANISATIE Indicator 41. Formatie (verplicht)

Realisatie 2024: 6,0 2023: 6,0 2022: 4,5

Norm Norm: ≤ 7,3

2024: 5,6 2023: 5,0 2022: 4,5

Norm: ≤ 7,3

2024: € 766 2023: € 746 2022: € 623

Norm: ≤ € 710

Norm gerealiseerd?

Begrote bezetting in fte per 1.000 inwoners 42. Bezetting (verplicht)

Norm gerealiseerd?

Werkelijke bezetting in fte per 1.000 inwoners 43. Apparaatskosten (verplicht)

Norm gerealiseerd?

Kosten per inwoner (apparaatskosten zijn de noodzakelijke middelen die nodig zijn voor het inzetten van personeel, huisvestings-, materieel- en automatiseringskosten.) Wat hebben we daarvoor gedaan? Organisatievisie uitvoeren, die streeft naar het maximaal bezetten van onze formatie, in plaats van invullen middels externe inhuur; ORGANISATIE Indicator 44. Externe inhuur (verplicht)

Realisatie 2024: 25,3% 2023: 26,0% 2022: 26,3%

Norm Norm: ≤ 18,8%

2024: 5,9% 2023: 6,0% 2022: 7,2%

Norm: ≤ 15%

Norm gerealiseerd?

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

45. Overhead (verplicht)

Norm gerealiseerd?

% van totale lasten

Wat hebben we daarvoor gedaan?  

Organisatievisie uitvoeren, die streeft naar het maximaal bezetten van onze formatie, in plaats van invullen middels externe inhuur; Het invullen van vacante posities met (nieuwe) medewerkers in dienst van de gemeente; 90



Monitoren van bovenstaande indicatoren aan de hand van gegevens die beschikbaar zijn vanuit het A&O-fonds.

COMMUNICATIE Indicator 46. Waardering inwoners communicatie en voorlichting (eigen indicator) Uitgedrukt in rapportcijfer

Realisatie 2024 Eersel: 6,7 Nederland: 6,2

Norm Norm: ≥ 6.9 Norm gerealiseerd?

2022 Eersel: 6,7 Nederland: 6,4

Wat hebben we daarvoor gedaan?  Door focus op communicatie aan te brengen, inwoners voornamelijk meegenomen in onderwerpen die ‘buiten’ leven;  Inwoners tijdig betrokken door participatietrajecten te doorlopen;  Inzet van een breed aanbod an (toegankelijke) communicatiemiddelen om elke doelgroep te voorzien van de benodigde informatie. 

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Personeel & Organisatie Kosten inhuur externen als percentage van de totale loonsom + kosten inhuur externen Door de bekende arbeidskrapte probeert gemeente Eersel de medewerkers te binden aan de organisatie. Gemeente Eersel is een inclusieve en betrokken werkgever, die de ontwikkeling van medewerkers centraal heeft staan. Een grotere mobiliteit op de arbeidsmarkt en extra inzet van P&O op het zoeken van medewerkers heeft ertoe geleidt dat er veel nieuwe medewerkers zijn geworven. De inwerktijd van nieuwe medewerkers zorgt in projecten voor een langere doorlooptijd. Ook ziet gemeente Eersel een trend dat steeds jonge(re) kandidaten zich melden op de vacatures. Gemeente Eersel geeft deze kandidaten graag een kans. Dit zorgt ervoor dat gemeente Eersel het opleidingsbudget volledig benut om (junior) medewerkers op te leiden. Daar tegenover staat ook dat senior medewerkers vaak meer tijd kwijt zijn met het inwerken van de nieuwe medewerkers. Dit zorgt er dan ook voor dat gemeente Eersel extern personeel inhuurt om de eerste periode van een nieuwe medewerker te overbruggen. Dit is de ene reden waarom er niet aan de indicator van externe inhuur is voldaan. De andere reden is dat er ook in 2024 veel capaciteit ingehuurd is om de ambities van de gemeenteraad te realiseren.

Conform organisatievisie wordt voor tijdelijke werkzaamheden ingehuurd. Denk hierbij aan projecten. Er zijn dus ook (veel) externe medewerkers ingezet om de projecten te realiseren. Personeelsbegroting Een aantal werknemers in dienst van gemeente Eersel worden niet betaald uit het krediet van de personeelsbegroting, maar uit de subsidie van CDOKE. Dit betreft 3,44 fte. Mocht de subsidie voor CDOKE ophouden, dan zal gemeente Eersel onderzoeken of het belang van de functies er nog is binnen de organisatie. Het is mogelijk dat dan de personeelsbegroting uitgebreid moet worden. Communicatie Een gemeente werkt aan heel veel projecten. Hoe communiceren we dit nou naar inwoners, zonder ze te overstelpen met informatie, waar ze soms ook helemaal niet op zitten te wachten? We werken in Eersel met de methode ‘Focus op communicatie'. Een methodiek die we nu drie jaar inzetten. We kiezen onderwerpen die leven in onze samenleving, die concreet worden voor onze inwoners en die politieke prioriteit hebben. Door keuzes te durven maken kunnen we communicatie beter inzetten voor het maatschappelijke belang. Door met maatschappelijk relevante thema’s te werken, proberen we onze inwoners en de gemeente dichter bij elkaar te brengen. Dit draagt bij aan het vertrouwen in de overheid.

Op de volgende thema’s lag in 2024 de focus van communicatie: Hoe blijven we als dorp leefbaar in een omgeving die groeit; Energietransitie/ klimaat; 91

Opvang en huisvesting vluchtelingen, statushouders & urgent woningzoekenden; In 2024 hebben we ons bijvoorbeeld gericht op communicatiestrategieën voor Wintermans, Hart van Steensel, Stokkelse Akker en Veldhoek. Op het gebied van duurzaamheid hebben we de uitvoeringsstrategie verder vormgegeven en meegedacht over de zichtbaarheid van onze energiecoaches. Ook communicatieadvies gegeven bij duurzaamheidsprojecten, zoals isoleren bij energiearmoede, zonnepark, Groen zone isoleren en Transitievisie Warmte. Op het gebied van urgente doelgroepen kun je denken aan communicatiestrategieën over verplaatsbare woningen, de aankoop van woningen aan de Kerkheide, de aankoop van het pand in Vessem, verlengen opvang STG (Scandinavian Tobacco Group), maar ook over hoe animaties een bijdrage kunnen leveren in het verduidelijken van de Nieuwe Wet Inburgering voor onze statushouders. Op organisatieniveau kun je denken aan arbeidsmarktcommunicatie, inwonerspeiling en het interne communicatiebeleid. We vinden de dienstverlening naar onze inwoners heel belangrijk. Daarom hebben we ook dit jaar geïnvesteerd in een communicatievaardig ‘gemeentehuis’. Denk aan (herhalings)trainingen als Conflictvaardigheden, Helder schrijven en Helder adviseren. Voor mensen met een (functie)beperking moet communicatie ook toegankelijk zijn.

Wij leggen in de toegankelijkheidsverklaring op de website verantwoording af over waar we staan en welke stappen we ondernemen. We blijven continue monitoren op onze toegankelijkheid. In 2024 hebben we een toegankelijkheidsonderzoek laten uitvoeren voor: www.eersel.nl www.eerselvoorelkaar.nl https://eersel.bestuurlijkeinformatie.nl/ https://afspraken.eersel.nl:8026/NEW/ https://iburgerzaken.eersel.nl De resultaten van de onderzoeken zijn verwerkt in het Dashboard DigiToegankelijk van het ministerie van BZK. Voor de gemeentelijke website zijn de verbeterpunten al opgepakt en is een nieuwe test gedaan. Dit heeft geleid tot status A voor de website. Eind 2024 stond een nieuwe inwonerspeiling op het programma. Deze voeren we één keer per twee jaar uit. De peiling kreeg een andere vorm. Het doel van de vernieuwing was een minder “grote en onaantrekkelijke” peiling uit te voeren om de respons te vergroten. Door de vragenlijst (en onze inwoners van 18+) op te delen, werd de hoeveelheid vragen behapbaar. En dit heeft gewerkt. De respons was erg hoog, namelijk 2383 respondenten. Bij de vorige meting in 2022 waren dit er 1171. De resultaten van de peiling waren bij het schrijven van de jaarrekening nog niet bekend. Participatie Participatie is (bijna) niet meer weg te denken uit onze samenleving.

De manier waarop we inwoners, ondernemers en instellingen betrekken is ontzettend belangrijk. Hoe creëren we een zo groot mogelijk draagvlak voor onze plannen? Op welk moment betrekken we onze belanghebbenden? En wat is dan onze vraag? Soms begint het met uitleggen en informeren, om in een volgende fase het project/ plan echt samen vorm te geven. Als organisatie willen we onze projecten/ plannen zoveel als mogelijk laten aansluiten bij de behoefte van de omgeving. Waarbij we vooraf helder zijn over de wettelijke of ruimtelijke kaders waarin participatie mogelijk is. De methode die we hiervoor gebruiken is van Relevant Gesprek® (dit is een methode om participatiegesprekken te voeren): een simpele en gestructureerde werkwijze om te bepalen hoe je de omgeving betrekt bij jouw vraagstuk. Belangrijk: het gaat hierbij om participatie op gemeentelijke initiatieven. In 2024 zijn we gestart met het intern opleiden van collega’s om dezelfde methode (Relevant Gesprek) te gebruiken voor participatie. Het gaat hierbij om ‘specialisten’, zodat zij een aanspreekpunt kunnen zijn en collega’s verder kunnen helpen in hun vraagstukken. Daarnaast zijn we gestart met het 'vernieuwen' (herijken) van de huidige burgerparticipatienota. De uitgangspunten van de (nieuwe) nota zijn ook de basis voor de participatieverordening. Het uitdaagrecht wordt opgenomen in de verordening.

92

Informatiebeheer De dienstverlening en bedrijfsvoering van de gemeente verloopt steeds meer digitaal. Hoewel inwoners nog zelf kunnen kiezen hoe ze informatie op- of aanvragen bij de gemeente, moet de gemeente haar processen digitaal inrichten voor de inwoners die graag digitaal communiceren met de gemeente. De gemeente moet er daarom voor zorgen dat werkprocessen digitaal doorlopen kunnen worden en dat de informatie ook goed digitaal wordt opgeslagen en beheerd, zodat deze later gemakkelijk weer terug te vinden is. Hiervoor moet de gemeente bijvoorbeeld zorgen dat documenten ook digitaal ondertekend kunnen worden. Digitale bewaarstrategie Net als voor het beheer van papieren informatie, moet de gemeente maatregelen treffen om de digitale informatie goed te bewaren. Dit brengt uitdagingen met zich mee, omdat de digitale ontwikkelingen zich snel opvolgen en de systemen en apparaten waarop digitale informatie wordt opgeslagen, soms na een paar jaar alweer worden vervangen door andere systemen of apparatuur. Om te voorkomen dat digitale informatie verloren gaat, denken we na over de manier waarop we onze digitale informatie opslaan. Dit wordt vastgelegd in een bewaarstrategie. Informatiebeheerplan Om vervolgens de digitale informatie te bewaren zoals vastgelegd in de bewaarstrategie, moeten we inzicht hebben waar we onze informatie opslaan en beheren.

Ook is het belangrijk dat we weten waar we onze informatie digitaal hebben opgeslagen, om bijvoorbeeld informatie openbaar te kunnen maken volgens de vereisten uit de Wet open overheid (Woo). Dat inzicht is dus erg belangrijk. Vervolgens nemen we maatregelen om binnen de systemen waarin we de informatie opslaan, de informatie volgens de eisen van wet- en regelgeving te bewaren én vernietigen. Deze eisen komen bijvoorbeeld voort uit de Archiefwet of de AVG. Daarnaast zullen we ook nieuwe systemen moeten aanschaffen en inrichten, bijvoorbeeld om informatie actief openbaar te maken volgens de Woo. Digitaal samenwerken Onze organisatie heeft ook behoefte aan tools om efficiënt digitaal samen te werken. Daarvoor maken we al gebruik van de vergadermogelijkheden van Microsoft 365. Samen met ons SSC de Kempen gaan we aan de slag om de mogelijkheden van Microsoft 365 verder in te richten zodat medewerkers gemakkelijk digitaal kunnen vergaderen en informatie kunnen uitwisselen, hiermee is in 2024 gestart en in 2025 wordt dit uitgerold. Dit bevordert efficiënt en prettig werken binnen de organisatie. Renovatie gemeentehuis In september 2023 is gestart met het in kaart te brengen van wat er nodig is om het gemeentehuis ook in de toekomst een omgeving te laten zijn waar het fijn werken is én een werkomgeving die voldoet aan de laatste eisen op het gebied van arbo en (informatie)veiligheid.

Dat wat is opgenomen voor renovatie in 2023 of 2024 in het Meerjarig Onderhoudsplan voor het gemeentehuis is de basis van de renovatie: schilderwerk, stoffering en arbo-verantwoord inrichten van de werkplekken bij de gemeentebalie. Duurzaamheid en hergebruik zijn belangrijke uitgangspunten in de renovatie. De werkzaamheden ten behoeve van de renovatie van het gemeentehuis worden in 2025 afgerond.

93

Wat heeft het gekost? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Overheadkosten Onderstaande tabel is een nadere toelichting op de uitgaven en inkomsten over 2024 en de doorbelasting aan de programma's 1 tot en met 10.

Programma: Overheadkosten Productgroep LASTEN Overhead Totaal lasten BATEN Overhead Beschikking reserves tbv kapitaallasten Totaal baten Saldo programma Doorbelasting kapitaallasten Doorbelasting apparaatskosten Beschikking over reserves i.v.m. kap.lasten Totaal doorbelasting Saldo programma na doorbelasting Overheadkosten

Overhead personeel Lonen en salarissen Bijdragen (VTH/Jeugd/KempenPlus) Subtotaal personeel

Begroting 2024 Primitief Na wijziging

Werkelijk 2024

26.318.357 26.318.357

28.335.251 28.335.251

28.033.244 28.033.244

809.660 1.748.816 2.558.476 23.759.881 -1.314.707 -16.004.916 0 -17.319.623 6.440.258

2.139.435 2.946.068 5.085.503 23.249.748 -1.648.238 -16.098.849 0 -17.747.087 5.502.661

2.683.533 2.415.617 5.099.150 22.934.094 -1.022.378 -15.486.169 -175.637 -16.684.184 6.249.910

Totaal uitgaven

Totaal inkomsten

Totaal saldo

Verschil 2024 302.007 V 302.007 V 544.098 -530.451 13.647 315.654 -625.860 -612.680 175.637 -1.062.903 -747.249

Toerekening aan programma 0-10

V N V V N N V N N

Resteert tlv programma “Overhead”

11.129.654 8.126.979 19.256.633

402.230 0 402.230

10.727.425 8.126.979 18.854.404

7.359.190 8.126.979 15.486.169

3.368.235 0 3.368.235

892.923 2.208.315 480.089 614.907

112.403 54.551 247.683 21.815

780.520 2.153.764 232.406 593.092

0 0 0 0

780.520 2.153.764 232.406 593.092

199.000 12.842 113.659 4.521.733

4.053 0 422.407 862.912

194.947 12.842 -308.748 3.658.822

0 0 0 0

194.947 12.842 -308.748 3.658.822

Kapitaallasten

4.254.877

3.834.009

420.869

1.198.015

-777.146

Totaal overheadskosten

28.033.244

5.099.150

22.934.094

16.684.184

6.249.910

Overhead organisatiekosten Indirecte personeelskosten ICT (incl. SSC) Huisvestingkosten Facilitaire zaken/inkoop/docum voorz./ catering/ administratie/ verzekeringen Materieel/werf buitendienst vervoermiddelen gemeentehuis Algemene kosten Subtotaal organisatiekosten

In relatie tot de begroting worden hieronder de afwijkingen ten opzichte van de begroting toegelicht: Productgroep overheadkosten (voordeel van € 315.654) Overhead personeel (nadeel € 467.931) De salariskosten van alle afdelingen op de kostenplaatsen zijn € 467.931 hoger dan geraamd. Hiervan heeft € 254.622 betrekking op de toevoeging aan de voorziening Cao-voorziening. De CAO Gemeenten geeft werknemers de mogelijkheden tot verlofsparen en vervroegd uit dienst te treden (RVU). Daarnaast voorziet onze gemeente eventuele verlofstuwmeren van werknemers zodat voor (tijdelijke) vervanging wordt gereserveerd. Het is een wettelijke verplichting om voor bovengenoemde zaken een voorziening in te stellen. Eind 2024 is hier beleid voor gevormd. In 2024 is dit beleid financieel vertaald, waarmee de verplichtingen van vóór 2024 zijn meegenomen. Hierdoor is sprake van hogere dotatie aan de voorziening 94

CAO-voorzieningen, die per 2024 is gevormd. De verwachting is dat de mutatie op deze voorziening in de toekomst beperkt zullen zijn. De totale salariskosten en inhuur zijn € 213.309 hoger dan geraamd. Dit wordt o.a. veroorzaakt door hogere inhuur van juridisch medewerker via de gemeente Reusel, inhuur voor werkzaamheden voor onderzoek 50% scenario, hogere inhuurkosten voor juridische zaken en lagere loonkostensubsidies van onze medewerkers met een garantiebaan. Overhead Organisatiekosten Personeelszaken (nadeel van € 77.335) De overschrijding kent een aantal oorzaken binnen het personeelssysteem Youforce:  Er zijn (verlate) implementatiekosten van het personeelssysteem Youforce. Deze kosten waren aan het einde van 2023/begin 2024 niet inzichtelijk;  De kosten voor het functionele beheer van 2023 voor het personeelssysteem Youforce zijn pas in 2024 gedeclareerd.  Ook de kosten voor het laatste half jaar van 2023 voor het gebruik van het personeelssysteem Youforce zijn pas in 2024 gedeclareerd. In resumé blijkt dat er eind 2023/begin 2024 niet goed is gekeken welke kosten nog te betalen moesten worden op de posten van 2023. De hoogte van de kosten was daarbij ook niet aan de voorkant duidelijk. Het overige nadeel wordt met name veroorzaakt door voormalig werknemers die recht hadden op een werkloosheidswetuitkering (WW).

Gemeenten zijn eigenrisicodrager voor de kosten van WW, waardoor deze kosten door het UWV zijn doorbelast aan gemeente Eersel. Gemeenschappelijke samenwerking (voordeel van € 268.502) Dit voordeel bestaat uit het voordelige resultaat over 2023 voor Gemeenschappelijke regeling samenwerking Kempengemeenten (GRSK) en Kempenplus respectievelijk € 51.475 en € 393.241. In 2024 is het resultaat van de GRSK € 176.214 nadelig. Conform de richtlijnen moet een nadelig resultaat verwerkt worden in het huidige boekjaar. Het resultaat over 2024 van Kempenplus is positief, de besluitvorming over het resultaat vindt plaats in 2025 en zal verwerkt worden in de bestuursrapportage in 2025. Financiële administratie (nadeel van € 32.091) Het nadeel wordt voornamelijk veroorzaakt door een combinatie van achterblijvende inkomsten voor de aansluiting van glasvezel (€ 13.626) en te laag begrote kosten voor de controlewerkzaamheden voor de accountant (€ 7.910). Beheer/beleid informatie en communicatie technologie (voordeel van € 77.993) Bij de resultaatbestemming 2023 is voor implementatie van de Wet Open Overheid dit budget verhoogd met € 31.800. De kosten zouden dan gedekt worden uit een onttrekking uit de algemene reserve om zo geen invloed te hebben op het resultaat van 2024. Het software pakket is niet aangekocht in 2024.

Diverse werkzaamheden die hiermee samenhangen zijn ook uitgesteld, omdat deze software nog niet is uitgerold. Daarnaast is er budget voor vervanging monitor schermen meegenomen. Ook deze kosten zijn nog niet gemaakt. Centrale inkoop (voordeel van € 36.321) Vanaf 2025 is een nieuwe werkwijze voorgesteld in de tweede bestuursrapportage van 2024. Voor 2024 was een noodoplossing bedacht en is het budget (in dezelfde bestuursrapportage) eenmalig met € 100.000 verhoogd. Dit bedrag bleek te hoog ingeschat bij de eindafrekening die we van Bizob ontvangen hebben. Hierdoor hebben we nu een voordeel van € 36.321 op dit budget. Communicatie/ voorlichting algemeen (voordeel van € 26.359) Jaarlijkse kosten met betrekking tot de website heeft het SSC meegenomen in hun begroting. Dit scheelt +/€ 10.000. Verder een aantal projecten zoals het gemeentemagazine doorgeschoven naar 2025, waardoor we de kosten niet in 2024 hadden. Onderzoek 213a en datagedreven werken (voordeel van € 29.190) In 2024 is op gebied van data-gedreven werken / onderzoek 213a samengewerkt met de gemeente ReuselDe Mierden. De kosten van de inzet van de data-specialist zijn doorberekend. De kosten voor de 213a onderzoeken zijn lager dan begroot. 95

Kapitaallasten (programma 0-11) (voordeel van € 402.986) De kapitaallasten (rente en afschrijving) over 2024 zijn per saldo € 402.986 lager dan geraamd. Door de tijdelijk overtollige liquide middelen hebben we in 2024 een positief renteresultaat van per saldo € 71.960. Daarnaast zorgt de hoogte van de restantkredieten er mede door dat de afschrijvingslasten lager zijn dan geraamd. Rekening houdende met de dekking uit reserves resteert er nog een lagere last voor afschrijving van € 331.026.

Investeringen #

Jaar

1 2 3

2021 Digitaal vervanging milieuvergunning 2024 Inhuur cyclisch bouwen 2024 Capaciteitsuitbreiding (fysieke aanpassingen) 2022 Materieel buitendienst (pick-up) 2023 Materieel buitendienst loader en vrachtauto 2024 Vervanging materieel buitendienst 2024 Combinatiekansen maatschappelijke voorzieningen Programma: 11 Overhead

4 5 6 7

Omschrijving

Beschikbaar 40.000 881.514 201.735

Uitgaven t/m 2024 5.941 573.488 1.432

45.000 177.000

Restant 34.059 308.026 200.303

Over te hevelen 34.059 308.026 200.303

42.418 176.525

2.582 475

0 0

25.000 15.000

18.167 12.617

6.833 2.383

6.833 2.383

1.385.249

830.587

554.662

551.604

Toelichting 1. Digitaal vervanging milieuvergunning De digitalisering van de milieuvergunningen is op dit moment in volle gang. De voorbereidingen zijn begin 2025 afgerond. De overgebleven dossiers worden op dit moment aangeboden aan het scanbedrijf. Het streven is in 2025 alle milieuvergunningen tot en met 2010 digitaal over te brengen naar het RHCe. Daarom willen we het volledige restantkrediet overhevelen naar 2025. 2. Inhuur cyclisch bouwen We werken continue aan woningbouwprojecten. Vooruitlopend op de financiering uit grondexploitaties of via anterieure overeenkomsten bereiden we projecten voor. Hiervoor is het budget cyclisch bouwen beschikbaar. Vanwege de grote woningbouwopgave waar we voor staan, is het nodig deze werkwijze de komende jaren te continueren en dit krediet beschikbaar te houden. 3. Capaciteitsuitbreiding (fysieke aanpassingen) In 2024 is het uitvoeringsplan voor de renovatie van het gemeentehuis opgesteld. De daadwerkelijke uitvoering van de renovatie staat gepland voor 2025. Dit geldt ook voor de uitbreiding van de fietsenstalling bij het gemeentehuis. Het krediet dient te worden overgeheveld naar 2025. 4. Materieel buitendienst (pick-up) Het bedrijfsvoertuig is aangekocht en in gebruik genomen, dit krediet kan worden afgesloten. 5. Materieel buitendienst loader en vrachtauto De vrachtwagen is geleverd in 2024, de Loader al in 2023.

Beiden voertuigen zijn in gebruik. Het krediet kan worden afgesloten. 6. Vervanging materieel buitendienst In 2024 is de bedrijfsauto geleverd. Voorgesteld wordt om het restantkrediet over te boeken naar 2025 en toe te voegen aan het krediet voor de aanschaf van nieuwe bedrijfsvoertuigen. De prijzen zijn gestegen t.o.v. het oorspronkelijk begrote bedrag in 2025. 7. Combinatiekansen maatschappelijke voorzieningen De gemeenteraad gaf op 2 juli 2024 opdracht voor het verplaatsen van de gebouwen/voorzieningen van het gemeentehuis, De Muzenval, bibliotheek en muziekschool naar nieuwe locatie(s) en hierbij koppelkansen te zoeken. Het komende jaar werkt het college aan de uitvoering van deze opdracht. Het restantkrediet dient te worden overgeboekt naar 2025.

96

Paragrafen

97

1. Lokale Heffingen Wat zijn lokale heffingen? Algemeen Lokale heffingen zijn inkomsten die de gemeente ontvangt op grond van publiekrechtelijke regels. In de meeste gevallen zijn dit belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft op grond van wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten maken we een onderscheid tussen zuivere belastingen, heffingen en retributies: 1. Zuivere belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen. Ze dienen ter uitvoering van: - Collectieve vormen van dienstverlening zoals plantsoenen, verlichting en wegen; - Individuele vormen van dienstverlening zonder duidelijke relatie tussen dienstverlening en belasting. Denk hierbij aan onroerendezaakbelasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting en precariobelasting. 2. Heffingen dekken de kosten die gemaakt worden voor de uitvoering van publiekrechtelijke dienstverlening. Inwoners betalen dit ook als hij/zij de dienst niet wenst. Denk hierbij aan afvalstoffenheffing en rioolheffing. 3. Retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstverlening van typische overheidsdiensten van publiekrechtelijke aard. Voorbeelden hiervan zijn de leges voor paspoort en rijbewijs. Beleid Voor de hoogte van de lokale lasten gelden de volgende uitgangspunten: 1. Voor de overige heffingen en retributies streven we ernaar een tarief vast te stellen dat de kosten zo veel mogelijk dekt. 2.