[24.25502] Brede Welvaart Kempengemeenten in kaart - (Het PON & Telos - september 2023)
Tekst van het document
'jį
•-V "'
v.»
ï
s.hansen@hetPon-teĮos.nĮ
spon telos
Inleiding Wat is Brede Welvaart? Steeds meer wetenschappers, bestuurders en beleidsmakers beseffen dat een economie die gericht is op groei van het bruto binnenlands product (bbp) geen antwoord biedt op de grote uitdagingen van onze tijd. De problemen rondom klimaatverandering, woningnood, armoede en sociale ongelijkheid vragen om een breder, meer integraal en samenhangend perspectief op welvaartsontwikkeling. Kortom, ‘brede welvaart’. Brede welvaart brengt ook de niet-materiële behoeften in beeld. Welvaart is immers meer dan alleen inkomen en ons verdienvermogen. Ook gezondheid, sociale contacten en de woonomgeving doen ertoe. Het gaat om de kwaliteit van leven van mensen. En die kwaliteit van leven wordt in belangrijke mate beïnvloed door de kwaliteit van de sociale én fysieke leefomgeving. En dat niet alleen in het ‘hier en nu’, maar ook ‘later’ en ‘elders’. Anders gezegd: brede welvaart betreft de kwaliteit van leven in het hier en nu en de mate waarin deze ten koste gaat van die van latere generaties of van die van mensen elders in de wereld.
Brede Welvaart in kaart (foto en diagnose) Het PON & Telos heeft een model ontwikkeld, waarin we de brede welvaart van mensen en hun sociale en fysieke leefomgeving in beeld brengen aan de hand van een twaalftal thema’s. Met de brede welvaart bril op kunnen we op basis van data een ‘foto’ maken. Hi erbij kunnen we meerdimensionaal kijken naar hoe het nu gaat met de brede welvaart, waar een gemeente, regio of provincie staat en hoe een gebied zich ontwikkeld als het gaat om de kwaliteit van leven van mensen en hun leefomgeving. Daarbij kijken we naar data uit het recente verleden, en brengen we trends en ontwikkelingen in beeld. Voor u ligt de ‘foto’ van de brede welvaart in de vier Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-de Mierden. De data geeft een rijker en completer beeld van de brede welvaart in de Kempengemeenten. Op basis hiervan kan een eerste diagnose worden gesteld. Wat gaat goed, en op welke thema’s blijven de Kempengemeenten achter? Waar liggen de opgaven en uitdagingen als het gaat om verbe tering van de brede welvaart in de regio? Welke gebieden blijven achter als het gaat om de kwaliteit van de leefomgeving?
spon telos
12 thema’s ^
Ecosystemen en biodiversiteit
^
Milieu en klimaat ^ Bodem å water ^ Lucht å klimaat ^ Energie å grondstoffen
^
Materiele welvaart
^ Arbeid ^
Mobiliteit
^ Veiligheid ^
Wonen
^
Onderwijs
^
Cultuur
^
Gezondheid
^
Sociale samenhang
spon telos
Taartdiagrammen en kaarten De data is weergegeven middels verschillende figuren: ^ Taartdiagrammen per thema op gemeenteniveau die de indicatorscore (op basis van normering) laat zien inclusief de ontwikkeling in de tijd ^ Indien van de indicator de data op kernniveau beschikbaar is, is een kaartje opgenomen, die de verschillen tussen de kernen laat zien ^ Een spider per gemeente die de scores op alle thema’s laat zien
spon telos
Taartdiagrammen - normen De taartdiagrammen geven weer wat de score is aan de hand van een normering. De normen zijn bepaald op basis van: ^ ^ ^ ^
regionale vergelijking wettelijke normen wetenschappelijke normen of vergelijking in de tijd
streefwaarde
GOUD Maatschappelijk optimaal Doel lange termijn
grenswaarde
GROEN Maatschappelijk acceptabel Doel korte termijn
grenswaarde
ORANJE
De normering wordt uitgedrukt met behulp van 4 kleuren: goud, groen, oranje en rood. (zie hiernaast)
Maatschappelijke grens Behoefte aan directe aandacht
grenswaarde
ROOD Maatschappelijke onacceptabel directe ingreep gewenst
nulwaarde
spon telos
Taartdiagrammen » De kleuren geven aan hoe goed of hoe slecht de score is (goud t/m rood) » Hoe meer de taartpunt gevuld is, des te beter de score » De richting van de pijl in de figuur geeft een verbetering of verslechtering in de tijd aan » Soms geen pijl zichtbaar: dan is er geen verandering of slechts één jaartal beschikbaar Voorbeeld taartdiagram
spon telos
Totaalbeeld 12 brede welvaartsthema’s Bladel
Bergeijk
Ecosystemen en biodiversiteit Ecosystemen en biodiversiteit
We bevinden
Welbevinden
Bodem en oppervlaktewater
Gezondheid
Gezondheid
Luchten klimaat
Wonen
Energie en grondstoffen
Cu tuur
Arbeid en vrije tijd
Veiligheid
Lucht en klimaat
Wonen
Energie en grondstoffen
Cultuur
Arbeid en vrije tijd
Onderwijs
Sociale samenhang
Onderwijs
Bodem en oppervlaktewater
Mobiliteit
Sociale samenhang
veiligheid
Materiële welvaa rt
Mobiliteit Materiële welvaart
2018
---------- 2022 Reuse-De Mierden
Ecosystemen en biodiversiteit Welbevinden
Ecosystemen en biodiversiteit
Bodem en oppervlaktewater
Gezondheid
Luchten klimaat
Energie en grondstoffen
Wonen
Arbeid en vrije tijd
Sociale samenhang
Onderwijs
Mobiliteit
Materiële welvaart
We bevinden
Bodem en oppervlaktewater
Gezondheid
Lucht en klimaat
Wonen
Energie en grondstoffen
Cu tuur
Arbeid en vrije tijd
Sociale samenhang
Onderwijs
Veiligheid
Mobi iteit
Materie e we vaart
Openbaar hoog groen
Openbaar laag groen
Soorten rijkdom
Openbaar hoog groen
Belevingswaarde landschap Rode lijst soorten
Openbaar laaq groen
Ongezonde voedingslocaties
Rode lijst soorten
Ongezonde voedingslocaties
Belevingswaarde landschap
Bergeijk
Bladel HET
o (D O Eersel
en
Reusel-De Mierden
spon telos
Belevingswaarde landschap Score (0
4)
3,0 3 - 3,6
Score van 0 tot 4 voor de belevingswaarde van het groene landschap. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) hoe beter de kern scoort.
spon telos
Rode lijst soorten Aantal per km2 <
15
15 - 22
Aantal bedreigde soorten per km2 waargenomen in een periode van 10 jaar. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘rode lijst soorten’ scoort.
spon telos
Soorten rijkdom
Aantal soorten per km2 waargenomen in een periode van 10 jaar. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te beter de kern op ‘soorten rijkdom’ scoort.
Emissie stikstof Verharding
Emissie fosfor
Emissie stikstof
Fysisch-chemische waterkwaliteit Wateroverlast
Emissie fosfor
Stikstofdepositie Biologische waterkwaliteit (prioritaire stoffen KRW) Prioritaire stoffen KRW
Fysisch-chemische waterkwaliteit
Wateroverlast Stikstofdepositie
Verharding
Bergeijk
Bladel Emissie stikstof
verharding
Wateroverlast
Emissie fosfor
Prioritaire stoffen KRW
Fysisch-chemische waterkwaliteit
Wateroverlast
Emissie fosfor
Prioritaire stoffen KRW
Fysisch-chemische waterkwaliteit
Stikstof depositie
Stikstof depositie
Eersel
Reusel-De Mierden Emissie stikstof
verharding
Wateroverlast
Fysisch-chemische waterkwaliteit
Stikstof depositie
Emissie stikstof
verharding
Emissie fosfor
Prioritaire stoffen KRW
Emissie stikstof
verharding
Wateroverlast
Emissie fosfor
Prioritaire stoffen KRW
Fysisch-chemische waterkwaliteit
Stikstof depositie
spon telos
Stikstofdepositie
Hittestress Concentratie ozon
Emissie ammoniak
Hittestress
Concentratie fijnstof
Concentratie ozon
Emissie koolstofdioxide
Concentratie stikstofoxiden Emissie stikstofoxiden Concetratie fijnstof
Emissie fijnstof Emissie koolstofdioxide Emissie ammoniak
Emissie stikstofoxiden
Concentratie stikstofoxiden
Berge ijk
Bladel HET
"O O (D O en
Dm irn
Ha ^/IÎArr^An
spon telos
Hittestress
spon telos
Concentratie fijnstof
Achtergrondconcentratie fijnstof (PM2.5) in microgram per m3. Fijn stof zijn kleine in de lucht zwevende deeltjes. Doordat fijn stof uit kleine deeltjes bestaat kan het makkelijk ingeademd worden. Eenmaal ingeademd kunnen deeltjes schade aanrichten in het ademhalingsstelsel. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘concentratie fijnstof’ scoort.
spon telos
Concentratie stikstofoxiden
Achtergrondconcentratie stikstofoxiden (NOx) in microgram per m3. Stikstofoxiden (NOx) komt veelal vrij bij verbrandingsprocessen en is daarmee een belangrijke indicator voor vervuiling veroorzaakt door gemotoriseerd verkeer. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘concentratie stikstofoxiden’ scoort.
spon telos
Emissie stikstofoxiden
Emissie ^ uitstoot) stikstofoxiden in kg per inwoner. Stikstofoxiden (NOx) komt veelal vrij bij verbrandingsprocessen en is daarmee een belangrijke indicator voor vervuiling veroorzaakt door gemotoriseerd verkeer. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘e missie stikstofoxiden’ scoort.
spon telos
Emissie fijnstof
Emissie ^ uitstoot) van fijnstof (PM2.5) in kg per inwoner. Fijn stof zijn kleine in de lucht zwevende deeltjes. Doordat fijn stof uit kleine deeltjes bestaat kan het makkelijk ingeademd worden. Eenmaal ingeademd kunnen deeltjes schade aanrichten in het ademhalingsstelsel. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘emissie fijnstof’ scoort.
spon telos
Emissie koolstofdioxide
Emissie ^ uitstoot) van koolstofdioxide in kg per inwoner. Koolstofdioxide is het gas dat de grootste bijdrage levert aan de toename van het broeikaseffect. Door de versterking van het broeikaseffect blijft de ingestraalde warmte van de zon meer aan het aardoppervlak, waardoor het warmer wordt. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘emissie koolstofdioxide’ scoort.
Zonnestroom Elektriciteitsverbruik huishoudens Gasverbruik huishoudens
Totaal huishoudelijk afval
Zonnestroom
Elektriciteitsverbruik huishoudens
Energielabels utiliteitsgebouwen
Energielabels woningen Gasverbruik bedrijven Elektriciteitsverbruik bedrijven Energielabels utiliteitsgebouwen Totaal huishoudelijk afval
Elektriciteitsverbruik bedrijven
Gasverbruik bedrijven
Gasverbruik huishoudens
Energielabels woningen
Bergeijk
HET
"O O (D
o v»
Bladel
spon telos
Zonnestroom
Geplaatst vermogen aan zonnepanelen per hectare (in kW/km 2) Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te beter de kern op ‘zonnestroom’ scoort.
Arme huishoudens
Bijstand
Voorraad bedrijventerreinen Leegstand winkelruimte Besteedbaar inkomen
Voorraad bedrijventerreinen
Besteedbaar inkomen Arme huishoudens
Leegstand winkelruimte
Berge ijk
Bladel
HET Bijstand
Arme huishoudens
Arme huishoudens
Besteedbaar inkomen
Besteedbaar inkomen
Voorraad bedrijventerreinen
Leegstand winkels Voorraad bedrijventerreinen Leegstand winkelruimte
Eersel
Reusel-De Mierden
Arme huishoudens
Besteedbaar inkomen
Arme huishoudens
Voorraad bedrijventerreinen
Leegstand winkelruimte
Besteedbaar inkomen
Voorraad bedrijventerreinen
Leegstand winkelruimte
spon telos
Bijstand Percentage
0,3 - 0,6 0,6 - 0,9 â 0,9
Percentage inwoners in de bijstand t.o.v. de potentiële beroepsbevolking gemiddeld per jaar. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘bijstand’ scoort.
spon telos
Arme huishoudens
Percentage huishoudens met inkomen tot 10507o van het sociale minimum gedurende 4 jaar of langer. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘arme huishoudens’ scoort.
Werkgelegenheidsfunctie Benutting arbeidspotentieel
Werkloosheid
Werkgelegenheidsfunctie
Vergroening Vergrijzing
Benutting arbeidspotentieel
Arbeidsongeschiktheid Jeugdwerkloosheid Jeugdwerkloosheid
Vergrijzing Werkloosheid
A rbeidsongeschiktheid
Vergroening
Bergeijk
HET
Bladel
"O O (D
o v»
Reusel-De Mierden
Afstand treinstation Schone voertuigen particulier
Afstand treinstation
Afstand bushalten Fietsklimaat Ontsluiting bedrijventerreinen
Schone voertuigen bedrijven
Afstand bushalten
Schone voertuigen bedrijven Schone voertuigen particulier
Ontsluiting bedrijventerreinen
Fietsklimaat
Bergeijk HET
Bladel
"O O (D Eersel
o v»
Reusel-De Mierden
spon telos
Afstand treinstation Afstand in km 10 - 13 16 - 19 19 - 22 ä 22
Gemiddelde afstand tot treinstation in km. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand treinstation’ scoort.
spon telos
Afstand bushalten
Gemiddelde afstand tot bushalten waar op weekdagen minimaal 2 bussen per uur stoppen tussen 07:00 en 20:00. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand bushalten’ scoort.
Jeugdcriminaliteit Seksuele delicten
Jeugdcriminaliteit
Geweldsdelicten Onveiiigheidsgevoei Geweldsdelicten
Vandalisme
Vermogensdelicten Verkeersonveiligheid Verkeersonveiligheid
Onveiiigheidsgevoei
Vermogensdelicten
Bergeijk
Bladel
Jeugdcriminaliteit
Vandalisme
Geweldsdelicten
Onveiligheidsgevoel
Verkeersonveiligheid
Vermogensdelicten
Vermogensdelicten
Eersel
Reusel-De Mierden
Seksuele delicten
Vandalisme
Seksuele delicten
Geweldsdelicten
Verkeersonveiligheid
On veiligheidsge voel
Vermogensdelicten
Vandalisme
Jeugdcriminaliteit
Geweldsdelicten
Verkeersonveiligheid
On veiligheidsge voel
Vermogensdelicten
spon telos
Vermogensdelicten
Het aantal geregistreerde vermogensdelicten per 1.000 inwoners. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘vermogensdelicten’ scoort.
spon telos
Verkeersonveiligheid
Aantal geregistreerde verkeersongevallen per kilometer rijks- en provinciale weg. (van gemeentelijke wegen zijn geen data beschikbaar) Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘verkeersonveiligheid’ scoort.
spon telos
Vandalisme
Het aantal geregistreerde vandalisme-delicten per 1.000 inwoners. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘vandalisme’ scoort.
one Betaalbare koopwoningen Tevredenheid woonomgeving
Betaalbare koopwoningen
Geluidhinder buren
Afstand apotheek Tevredenheid woonomgeving
Afstand tot cafe
Afstand ziekenhuis Afstand huisarts Geluidhinder wegverkeer Afstand dagelijkse voorzieningen Afstand tot café Geluidhinder buren
Afstand dagelijkse voorzieningen
Afstand apotheek
Geluidhinder wegverkeer
Afstand ziekenhuis Afstand huisarts
Bergeijk
HET
"O O (D
o v»
Bladel
spon telos
Huurwoningen Percentage
Huurwoningen in eigendom van woningbouwverenigingen, woningstichtingen en woningcorporaties. Peildatum: 1 januari van desbetreffende jaar (2022).
spon telos
Afstand huisarts
Gemiddelde afstand tot huisartsenpraktijk in km. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand huisarts’ scoort.
spon telos
Afstand ziekenhuis
Gemiddelde afstand tot ziekenhuis (incl. polikliniek) in km. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand ziekenhuis’ scoort.
spon telos
Afstand dagelijkse voorzieningen Afstand in km < i 1-2 2-3 3-4 ^4
Gemiddelde afstand in km tot grote supermarkt of andere winkel voor dagelijkse levensbehoeften. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand dagelijkse voorzieningen’ scoort.
spon telos
Afstand apotheek
spon telos
Afstand café
Afstand voortgezet onderwijs Afstand MBO High- en mediumtech werkgelegenheid pleidingsniveau bevolking Afstand basisschool
Afstand basisschool
Afstand voortgezet onderwijs
Bergeijk
HET
"O O (D
o v»
Bladel
spon telos
Afstand basisschool Afstand in km
0,7 - 0,9 ž 0,9
Gemiddelde afstand tot basisschool in km. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand basisschool’ scoort.
spon telos
Afstand voortgezet onderwijs
Gemiddelde afstand tot middelbare school in km. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand voortgezet onderwijs’ scoort.
spon telos
Opleidingsniveau bevolking
Percentage laagopgeleiden. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘opleidingsniveau bevolking’ scoort.
Afstand musea Gemeentemonumenten
Afstand musea
Festivals Cultuurlandschap Rijksmonumenten
Festivals
Afstand podiumkunsten Rijksmonumenten Afstand podiumkunsten
Gemeentemonumenten
Cultuurlandschap
Bergeijk
Gemeentemonumenten
Bladel
Afstand musea
Festivals
Rijksmonumenten
Afstand podiumkunsten
Cultuurlandschap
Eersel Gemeentemonumenten
Rijksmonumenten
Afstand podiumkunsten
Reusel-De Mierden Afstand musea
Festivals
Cultuurlandschap
spon telos
Afstand musea
Gemiddelde afstand tot musea in km. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand musea’ scoort.
spon telos
Afstand podiumkunsten
Gemiddelde afstand tot podiumkunsten (in km). Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘afstand podiumkunsten’ scoort.
Beweegvriendelijke omgeving Ernstig overgewicht
Gebruik genotsmiddelen
Beweegvriendelijke Omgeving
Onvoldoende bewegen Levensverwachting
Ernstig overgewicht
Beoordeling eigen gezondheid Chronisch zieken Levensverwachting
Chronisch zieken
Onvoldoende bewegen
Beoordeling eigen gezondheid
Bergeijk
Bladel HET
"O O (D O Eersel
en
Reusel-De Mierden
spon telos
Ernstig overgewicht
spon telos
Onvoldoende bewegen Percentage
49
50
Percentage van de bevolking dat niet voldoet aan de beweegrichtlijn. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘onvoldoende bewegen’ scoort.
spon telos
Beoordeling eigen gezondheid
Percentage van de bevolking dat zijn of haar gezondheid als goed beoordeelt. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te beter de kern op ‘beoordeling eigen gezondheid’ scoort.
spon telos
Chronisch zieken
Percentage personen dat ja antwoord op de vraag: ‘Heeft u één of meer langdurige ziekten of aandoeningen?’. Langdurig is (naar verwachting) 6 maanden of langer. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘chronisch zieken’ scoort.
Opkomst gemeenteraadsverkiezingen Vrijwilligers
Mantelzorg
Opkomst gemeenteraadsverkiezingen
Eenzaamheid Lid van een vereniging
Vrijwilligers
Sociale cohesie Sociale contacten Sociale contacten
Lid van een vereniging Mantelzorg
Eenzaamheid
Sociale cohesie
Bergeijk
Bladel HET
"O
O (D O Eersel
en
spon telos
Vrijwilligers
spon telos
Eenzaamheid
Percentage volwassenen (19 jaar en ouder) met een hoge emotionele/sociale eenzaamheidsscore. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te slechter de kern op ‘eenzaamheid’ scoort.
spon telos
Lid van club of vereniging
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat lid is van een vereniging of club. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te beter de kern op ‘lid van club/vereniging’ scoort.
spon telos
Sociale cohesie
spon telos
Sociale contacten Percentage 70
73
73
76
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat zelfstandig sociale contacten kan leggen en onderhouden. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te beter de kern op ‘sociale contacten’ scoort.
spon telos
Mantelzorg Percentage 11-15 15 - 17 17 - 19 ^ 19
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat mantelzorg geeft. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te meer inwoners ‘mantelzorg’ verlenen.
Zelfredzaamheid
Zelfredzaamheid
Psychische gezondheid
Psychische gezondheid
Bergeijk
Bladel
Eersel
Reusel-De Mierden
Psychische gezondheid
spon telos
Zelfredzaamheid
Percentage dat matig of veel regie over eigen leven ervaart, gebaseerd op een 7-tal stellingen. Hoe hoger de waarde (hoe donkerder de kleur) des te beter de kern op ‘zelfredzaamheid’ scoort.
spon telos
Psychische gezondheid
spon telos
Stress
spon telos
Indicatoren legenda (1/7) Thema
Indicator
Korte toelichting
Ecosystemen en biodiversiteit
Openbaar hoog groen
Het oppervlakte hoog groen (bomen), uitgedrukt in /o van de totale oppervlakte van de gemeente t.o.v. het gemiddelde in Nederland.
Ecosystemen en biodiversiteit
Openbaar laag groen
Het oppervlakte laag groen, uitgedrukt in een /o van de totale oppervlakte van de gemeente t.o.v. het gemiddelde in Nederland.
Ecosystemen en biodiversiteit
Belevingswaarde landschap
Score van 0 tot 4 voor de belevingswaarde van het groene landschap.
Ecosystemen en biodiversiteit
Ongezonde voedingslocaties
Het aantal ongezonde voedingslocaties per 1000 inwoners. Hiertoe behoren fastfood, grillrooms, ijssalons, crêpes7wafel7donutzaken, pannenkoekenhuizen, winkels met zoetwaren en bezorg- en afhaaltenten.
Ecosystemen en biodiversiteit
Rode lijst soorten
Aantal bedreigde soorten per km2 waargenomen in een periode van 10 jaar.
Ecosystemen en biodiversiteit
Soorten rijkdom
Aantal soorten per km2 waargenomen in een periode van 10 jaar.
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Emissie stikstof
Emissie stikstof op h et oppervlaktewater per hectare. Stikstof is in het water nodig als voedingsbron, maar kan bij te hoge concentraties leiden tot sterke groei van algen en vermindering van het zuurstofgehalte in het water. Voor de indicator is gebruik gemaakt van de emissies van fosfaat (als totaal P) op het oppervlaktewater.
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Emissie fosfor
Emissie fosfor op het oppervlaktewater per hectare. Fosfaat is in het water nodig als voedingsbron, maar kan bij te hoge concentraties leiden tot sterke groei van algen en de vermindering van het zuurstofgehalte in het water.
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Fysisch-chemische waterkwaliteit
Percentage waterlichamen waarvan de kwaliteit minimaal goed is.
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Stikstofdepositie
Depositie khet neerslaan) van stikstof per hectare (in mol per hectare per jaar).
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Biologische waterkwaliteit
Percentage waterlichamen dat voldoet aan de normen voor prioritaire verontreinigende stoffen. Prioritair verontreinigende stoffen zijn die stoffen die direct gevaarlijk kunnen zijn voor de menselijke gezondheid.
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Wateroverlast
Het percentage gebouwen waar de kans aanwezig is dat er water binnen loopt via de drempel bij een ernstige regenbui.
Milieu en klimaat (bodem ã water)
Verharding
Percentage van de oppervlakte dat afgedicht is. De afdichting van de natuurlijke bodem heeft een negatieve invloed op de afwateringsmogelijkheden. Het water kan moeilijker infiltreren en stroomt sneller af. Op die manier kunnen verharde oppervlaktes bijdragen tot wateroverlast en overstromingsrisico, maar ook tot
spon telos
Indicatoren legenda (2/7) Thema
Indicator
Korte toelichting
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Hittestress
Jaarlijks gemiddelde temperatuurverschil dat ontstaat door het hitte-eiland effect.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Concentratie ozon
Achtergrondconcentratie ozon (O3) in pg/m3. Ozon is de belangrijkste component van zomersmog.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Concentratie fijnstof
Achtergrondconcentratie fijnstof (PM2.5) in pg/m^. Fijn stof zijn kleine in de lucht zwevende deeltjes. Doordat fijn stof uit kleine deeltjes bestaat kan het makkelijk ingeademd worden. Eenmaal ingeademd kunnen deeltjes schade aanrichten in het ademhalingsstelsel.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Concentratie stikstofoxiden
Achtergrondconcentratie stikstofoxiden in pg/m^. Stikstofoxiden (NOx) komt veelal vrij bij verbrandingsprocessen en is daarmee een belangrijke indicator voor vervuiling veroorzaakt door gemotoriseerd verkeer. Stikstofoxiden dragen bij aan verschillende milieuproblemen.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Emissie stikstofoxiden
Emissie ^ uitstoot) stikstofoxiden in kg per inwoner. Stikstofoxiden (NOx) komt veelal vrij bij verbrandingsprocessen en is daarmee een belangrijke indicator voor vervuiling veroorzaakt door gemotoriseerd verkeer. Stikstofoxiden dragen bij aan verschillende milieuproblemen.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Emissie fijnstof
Emissie ^ uitstoot) van fijnstof (PM2.5) in kg per inwoner. Fijn stof zijn kleine in de lucht zwevende deeltjes. Doordat fijn stof uit kleine deeltjes bestaat kan het makkelijk ingeademd worden. Eenmaal ingeademd kunnen deeltjes schade aanrichten in het ademhalingsstelsel.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Emissie koolstofdioxide
Emissie ^ uitstoot) van koolstofdioxide in kg per inwoner. Koolstofdioxide is het gas dat de grootste bijdrage levert aan de toename van het broeikaseffect.
Milieu en klimaat (lucht ã klimaat)
Emissie ammoniak
Gemiddelde emissie ^ uitstoot) van ammoniak (NH3) in kg per inwoner. Ammoniak (NH3) komt veelal vrij vanuit de landbouw, voornamelijk bij veeteelt en bij intensieve bemesting. Ammoniak heeft de grootste invloed op de achteruitgang van stikstofgevoelig natuur.
Milieu en klimaat (energie ã grondstoffen)
Zonnestroom
Geplaatst vermogen aan zonnepanelen in kW per hectare.
Milieu en klimaat (energie ã grondstoffen)
Elektriciteits- en gasverbruik huishoudens
Elektriciteitsverbruik in kWh van huishoudens. Gasverbruik huishoudens in m3 aardgas per jaar.
Milieu en klimaat (energie ã grondstoffen)
Energielabels woningen
Gemiddelde energiebehoefte van alle woningen met voorlopige of geregistreerde energie labels .
Milieu en klimaat (energie ã grondstoffen)
Elektriciteits- en gasverbruik bedrijven
Elektriciteitsverbruik in kWh per werknemer. Gasverbruik bedrijven in m3 aardgas per werknemer per jaar.
Milieu en klimaat (energie ã grondstoffen)
Energielabels utiliteitsgebouwen
Gemiddelde energiebehoefte van alle utiliteitsgebouwen met voorlopige of geregistreerde energielabels.
Milieu en klimaat (energie ã grondstoffen)
Totaal huishoudelijk afval
Totale hoeveelheid afval in kg per inwoner.
spon telos
Indicatoren legenda (3/7) Thema
Indicator
Korte toelichting
Materiële welvaart
Bijstand
Percentage inwoners in de bijstand t.o.v. de potentiële beroepsbevolking gemiddeld per jaar.
Materiële welvaart
Voorraad bedrijventerreinen
Percentage terstond uitgeefbaar bedrijventerrein.
Materiële welvaart
Leegstand winkelruimte
Percentage administratief leegstaande winkels.
Materiële welvaart
Besteedbaar inkomen
Gemiddeld besteedbaar inkomen per gemeente, uitgedrukt in C1.000.
Materiële welvaart
Arme huishoudens
Percentage huishoudens dat gedurende 4 jaar of langer een inkomen heeft tot 10507o van het sociale minimum, ten opzichte van het totaal aantal huishoudens.
Arbeid
Benutting arbeidspotentieel
Netto arbeidsparticipatie: de werkzame beroepsbevolking als percentage van de bevolking van 15 tot 75 jaar
Arbeid
Vergroening
De verhouding tussen het aantal personen van 0 tot 20 jaar ten opzichte van de personen in de zogenaamde 'productieve' leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar.
Arbeid
Vergrijzing
De verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of ouder ten opzichte van de personen in de zogenaamde 'productieve' leeftijdsgroep van 20 tot 65 jaar.
Arbeid
Arbeidsongeschiktheid
De verhouding van het aantal personen met een WAO uitkering en/of WIA uitkering (WGA regeling) ten opzichte van de beroepsbevolking.
Arbeid
Werkloosheid
Percentage van de beroepsbevolking die niet werkend en werkzoekende is, ten opzichte van de totale beroepsbevolking.
Arbeid
Jeugdwerkloosheid
De werkloze beroepsbevolking onder jongeren van 15 tot 25 jaar als percentage van de totale beroepsbevolking onder jongeren van 15 tot 25 jaar.
Arbeid
Werkgelegenheidsfunctie
Het aantal banen in een gebied ten opzichte van de beroepsbevolking in het gebied. De verhouding is positief als het aantal banen hoger is dan de beroepsbevolking (in dat geval moet het gebied arbeidskrachten van buiten het gebied aantrekken om de banen in de gemeente te vullen). De verhouding is negatief als er te weinig banen in het gebied zijn, waardoor mensen per saldo een baan buiten het gebied moeten zoeken.
spon telos
Indicatoren legenda (4/7) Thema
Indicator
Korte toelichting
Mobiliteit
Afstand treinstation
Gemiddelde afstand van de woningen in een gebied tot een treinstation in km.
Mobiliteit
Afstand bushalten
Gemiddelde afstand van de woningen in een gebied tot een bushalte waar op weekdagen minimaal 2 bussen per uur stoppen tussen 07:00 en 20:00 uur.
Mobiliteit
Fietsklimaat
Het fietsklimaat wordt door een aantal factoren bepaald, namelijk: Fietsmogelijkheden voor 8 en 80-jarigen, beleving, onderhoud, netwerk, infrastructuur, omrijdfactor, rotondes, 50 km/u-wegen en stedelijke dichtheid.
Mobiliteit
Ontsluiting bedrijventerreinen
Multimodale ontsluiting (via de weg, het spoor, het water, de lucht en de ICT) van bedrijventerreinen. De ontsluiting via verschillende kanalen is voor het bedrijfsleven een belangrijke indicator. Het wegennet wordt immers zwaar belast en zonder goede alternatieven voor de auto worden fileproblemen niet opgelost. Parkeren speelt daarnaast ook een belangrijke rol voor de ontsluiting van de verschillende bedrijventerreinen. Tevens met het oog op multimodale ontsluiting.
Mobiliteit
Schone voertuigen bedrijven
Percentage elektrische bedrijfsauto’s, geregistreerd bij eigenaar.
Mobiliteit
Schone voertuigen particulier
Percentage elektrische personenauto's (BEV= Battery Electric Vehicle en PHEV= Plug-in Hybrid Electric Vehicle), geregistreerd bij eigenaar.
Veiligheid
Jeugdcriminaliteit
Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders.
Veiligheid
Geweldsdelicten
Het aantal geregistreerde geweldsdelicten per 1.000 inwoners.
Veiligheid
Onveiligheidsgevoel
Percentage inwoners dat zich ‘wel eens’ of 'vaak' onveilig voelt.
Veiligheid
Vermogensdelicten
Het aantal geregistreerde vermogensdelicten (diefstal, heling, oplichting) per 1.000 inwoners.
Veiligheid
Verkeersonveiligheid
Het aantal geregistreerde verkeersongevallen per kilometer rijks- en provinciale weg.
Veiligheid
Vandalisme
Het aantal geregistreerde vandalisme-delicten per 1.000 inwoners.
Veiligheid
Seksuele delicten
Het aantal geregistreerde seksueel geweldsdelicten per 1.000 inwoners.
spon telos
Indicatoren legenda (5/7) Thema
Indicator
Korte toelichting
Wonen
Tevredenheid woonomgeving
Percentage van de bevolking, dat ‘tevreden’ of ‘zeer tevreden’ is over de woonomgeving.
Wonen
Betaalbare koopwoningen
Percentage betaalbare koopwoningen (WOZ < 6250.000) t.o.v. de gehele woningvoorraad
Wonen
Geluidhinder buren
Percentage mensen wat geluidhinder van buren ervaart.
Wonen
Geluidhinden wegverkeer
Percentage mensen dat aangeeft ernstige geluidshinder te ervaren door wegverkeer . Wegverkeer weg tot 50 km/u, weg vanaf 50 km/u, vliegtuigen en treinverkeer.
Wonen
Afstand huisarts
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk, berekend over de weg.
Wonen
Afstand ziekenhuis
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot het dichtstbijzijnde ziekenhuis (met polikliniek), berekend over de weg.
Wonen
Afstand dagelijkse voorzieningen
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot supermarkt of andere winkel voor dagelijkse levensbehoeften.
Wonen
Afstand apotheek
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot de dichtstbijzijnde apotheek (inclusief apotheekhoudende huisarts) , berekend over de weg.
Wonen
Afstand café
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot het dichtstbijzijnde café (café, koffiehuis, coffeeshop, discotheek, seks/nachtclub en partycentrum), berekend over de weg.
Wonen
Huurwoningen
Huurwoningen in eigendom van 'toegelaten instellingen volkshuisvesting'. Het betreft het aantal huurwoningen waarvan is vastgesteld dat de eigenaar een toegelaten instelling is. Het betreft niet het aantal sociale huurwoningen, omdat er alleen is vastgesteld wie de eigenaar is en er niet is gekeken naar de hoogte van de huurprijs. Toegelaten instellingen: woningbouwvereniging, woningstichting, woningcorporatie. Sociale huurwoningen: woningen met een huur onder de liberalisatiegrens.
Onderwijs
Afstand basisschool
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot een basisschool.
Onderwijs
Afstand voortgezet onderwijs
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot een middelbare school.
Onderwijs
Afstand MBO
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot het middelbaar beroepsonderwijs.
Onderwijs
High- en mediumtech werkgelegenheid
Percentage werkzame personen in de high- en mediumtech industrie ten opzichte van de beroepsbevolking (x1000). De highen mediumtech industrie zijn afhankelijk van hoogopgeleid personeel. Er is een wisselwerking tussen de aanwezigheid van deze kennisintensieve industrieën en het opleidingsniveau van de bevolking Deze industrieën vestigen zich daar waar veel menselijk kapitaal aanwezig is, maar maakt de regio ook aantrekkelijk voor hoogopgeleiden als ze daar gevestigd is.
Onderwijs
Opleidingsniveau bevolking
Percentage laagopgeleiden van de totale bevolking.
spon telos
Indicatoren legenda (6/7) Themae
Indicator
Korte toelichting
Cultuur
Afstand musea
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot een museum in km.
Cultuur
Festivals
Het aantal festivals in een gemeente per 10.000 inwoners.
Cultuur
Cultuurlandschap
Aantal erfgoedkaarten in de gemeente. Binnen deze indicator hanteren we het begrip ‘cultuurhistorie’ in de zin van de
disciplines archeologie, aardkunde, historische geografie (historisch cultuurlandschap) en historische bouwkunst/ stedenbouw. Deze onderdelen vormen gezamenlijk het cultuurlandschap. Cultuur
Afstand podiumkunsten
De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot podiumkunsten (in km).
Cultuur
Rijksmonumenten
Aantal Rijksmonumenten per 1.000 inwoners.
Cultuur
Gemeentemonumenten
Aantal gemeentemonumenten per 1.000 inwoners.
Gezondheid
Beweegvriendelijke omgeving
Score voor beweegvriendelijke omgeving gebaseerd op diverse deelindicatoren. De deelindicatoren zijn: Publieke sportaccommodaties, Sport- en speelplekken, Sport- speel- en beweegruimte, Routes, Buitengebied, Nabijheid van voorzieningen.
Gezondheid
Ernstig overgewicht
Percentage personen met een BMI van 30,0 kg/mrè en hoger.
Gezondheid
Onvoldoende bewegen
Percentage van de bevolking dat niet voldoet aan de beweegrichtlijn. Personen vanaf 18 jaar dienen minstens 2,5 uur per week matig intensieve inspanning te verrichten verspreid over diverse dagen, zoals wandelen en fietsen, en minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten te verrichten.
Gezondheid
Beoordeling eigen gezondheid
Percentage van de bevolking dat zijn of haar gezondheid als goed beoordeelt.
Gezondheid
Chronisch zieken
Percentage personen dat ja antwoord op de vraag: ‘Heeft u één of meer langdurige ziekten of aandoeningen?’. Langdurig
is (naar verwachting) 6 maanden of langer. Gezondheid
Levensverwachting
De gemiddelde levensverwachting bij geboorte.
Gezondheid
Gebruik genotsmiddelen
Gemiddelde percentage inwoners (18 jaar en ouder) met overmatig alcoholgebruik en rokers (sigaret; in 2020 ook esigaret).
spon telos
Indicatoren legenda (7/7) Thema
Indicator
Korte toelichting
Sociale samenhang
Vrijwilligers
Percentage personen van 18 jaar of ouder dat de vraag /"/Doet u vrijwilligerswerk? Hieronder wordt verstaan: werk dat in georganiseerd verband (bijvoorbeeld sportvereniging, kerkbestuur, school) onbetaald wordt uitgevoerd/"/ met ja' beantwoordt.
Sociale samenhang
Opkomst gemeenteraadsverkiezingen
Gemiddeld opkomstpercentage van de verkiezingen van de gemeenten bij de gemeenteraadsverkiezingen.
Sociale samenhang
Eenzaamheid
Percentage personen van 18 jaar en ouder dat zich eenzaam voelt. Dit percentage is gebaseerd op de eenzaamheidsschaal (Gierveld-de Jong ã van Tilburg, 2007), een vragenlijst om eenzaamheid te meten en bestaat uit elf uitspraken over emotionele eenzaamheid en sociale eenzaamheid.
Sociale samenhang
Sociale cohesie sociale contacten
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat veel sociale samenhang in de buurt ervaart. Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat aangeeft zelfstandig sociale contacten kan leggen en onderhouden.
Sociale samenhang
Lid van een club of vereniging
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat lid is van een vereniging of club.
Sociale samenhang
Mantelzorg
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat mantelzorg geeft.
Welbevinden
Zelfredzaamheid
Percentage dat matig of veel regie over eigen leven ervaart, gebaseerd op een 7-tal stellingen.
Welbevinden
Psychische gezondheid
Percentage volwassenen (18-64 jaar) dat geen psychische klachten heeft volgens de Mental Health Inventory 5 (MHI5).
Welbevinden
Stress
Percentage volwassenen (18 jaar en ouder) dat veel heel veel stress in afgelopen 4 weken heeft ervaren.
pon | telos ©2023 Het PON & Telos Het auteursrecht van deze publicatie berust bij Het PON b Telos. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Het PON b Telos. Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan Het PON b Telos geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten.
Auteurs Senna Hansen MSc, ir.Jolanda Luijten en dr. Tom Waas | Het PON b Telos Met dank aan Ambtelijk kernteam Kempengemeenten Ruben Smeets MSc en Jonna Kroeze MSc | Het PON b Telos
info@hetpon-telos.nl www.hetpon-telos.nl