[24.23545] Rib Financiële consequenties septembercirculaire 2024

*24.23545*

Raadsinformatiebrief Onderwerp:

Financiële consequenties septembercirculaire 2024

Van:

College van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder:

S.J. Kraaijeveld

Datum:

08 oktober 2024

Zaaknummer:

De septembercirculaire 2024 is op Prinsjesdag verschenen. Deze circulaire bevat informatie over de algemene uitkering uit het gemeentefonds, zijnde de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Deze septembercirculaire wordt met de bijbehorende bijstelling van budgetten in de 2 e bestuursrapportage 2024 aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd. Deze raadsinformatiebrief geeft u eerder inzage in de financiële consequenties mede gelet op het begrotingsproces 20252028. De eerdere verschenen meicirculaire 2024 is verwerkt in de ontwerpbegroting 2025-2028. Voor de jaarschijf 2024 geldt dat de mutaties uit de meicirculaire nog in de 2e bestuurlijke rapportage 2024 worden meegenomen. In onderstaande tabel worden deze mutaties weergegeven en op de volgende pagina’s toegelicht.

Financiële mutaties als gevolg van de septembercirculaire 2024 1 2 3

4 5 6 7

2024

2025

2026

2027

2028

Accres en overige bijstellingen Besparingsverlies jeugdzorg Indexatie Wmo demografie Mutatie integratie en decentralisatie uitkeringen: Integratieuitkering participatie: Lageinkomensvoordeel Wet betaalbare huur Zorgplicht bibliotheek Mutatie voorgaande jaren

339.851

118.246

134.333 369.619 67.526

67.861 380.997 133.466

-10.447 382.945 197.843

25.145

24.509

24.293

24.071

25.660 100.000

21.786 100.000

11.921

9.477

Totaal bruto effect septembercirculaire 2024

455.372

269.051

717.773

618.538

603.889

-300.000

-300.000

-300.000

-67.000 -25.000 -7.500 -100.000

-133.000 -24.000 -7.500

-197.000 -24.000 -7.500

-227.000

-227.000

-72.962

-151.611

23.034 92.487

Reserveringen/stelposten: 2a Stelpost taakstellende bezuiniging jeugd, hervormingsagenda 3a Stelpost Indexatie Wmo demografie 4a Stelpost lage-inkomensvoordeel 5a Wet betaalbare huur 6a Stelpost Zorgplicht bibliotheek 8 Stelpost deflatie tot gecombineerde index Netto effect septembercirculaire 2024

-25.000 -7.500 -100.000 455.372

136.551

218.273

Toelichting op voorgaande tabel: 1 Accres en overige bijstellingen Dit betreffen de algemene bijstellingen in het gemeentefonds aangevuld met kleinere bijstellingen. De algemene mutaties zijn technisch van aard zoals volumeaccres, loon- en prijsontwikkeling Bpb, nominale ontwikkeling, afrekening BCF 2024, hoeveelheidsverschillen en ontwikkelingen in uitkeringbasis. Daarnaast zijn er diverse kleine bijstellingen door het rijk op het terrein van: Wet op 24.23545

de lijkbezorging, toezicht en handhaving aanpassing kwaliteitseisen kinderopvang, Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie, Digitaal stelsel omgevingswet, einde lening inburgeringsplichtig, Landelijke aanpak adreskwaliteit en alleenverdienersproblematiek. Hiervoor wordt geen budgetbijstelling voorgesteld. 2+2a Besparingsverlies jeugdzorg Het kabinet Rutte IV had besloten om te besparen op jeugdzorg. Deze besparing (oplopend tot € 511 miljoen in 2027) was in mindering gebracht op de algemene uitkering enerzijds en anderzijds mochten de gemeente hiervoor een stelpost besparing jeugdzorg ramen. Het nieuwe kabinet Schoof kiest ervoor om deze besparing te laten vervallen. De genoemde besparing wordt daarom nu toegevoegd aan de algemene uitkering. Hiertegenover staat dat de opgenomen stelpost besparing jeugdzorg moet komen te vervallen. 3+3a Indexatie Wmo demografie Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing.

Vooruitlopend op de uitwerking wordt nu gelet op de demografie/vergrijzing voor jaren 2026 t/m 2028 een aanvullende uitkering gedaan van afgerond respectievelijk € 67.000,-, € 133.000,- en € 197.000,Door afdeling maatschappelijke dienstverlening van de Samenwerking Kempengemeenten wordt de toename van de lasten van Wmo onderschreven en zij zullen in de 1 e kwartaalrapportage 2025 hierop terugkomen. Tot dit moment stellen wij voor deze rijksmiddelen te reserveren in een stelpost Wmo demografie. In de 1e bestuurlijke rapportage 2025 zullen we met een onderbouwd voorstel komen in hoeverre deze rijksmiddelen nodig zijn en toegevoegd moeten worden aan het budget Wmo. 4 Integratie-uitkering Participatie: Lage-inkomensvoordeel Het rijk compenseert de gemeenten via de integratie-uitkering Participatie vanaf 2025 voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel in de sociale werkvoorziening. Kempenplus heeft aangegeven dat zij deze maatregel nog niet vertaald heeft in hun begroting 2025-2028 en zullen met een begrotingswijziging komen. Vandaar wordt voorgesteld om deze rijksmiddelen ter dekking van deze extra lasten te reserveren in een stelpost. 5+5a Wet betaalbare huur Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden.

Het rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. Voor de implementatie van de Wet betaalbare huur heeft de gemeente Eersel geen financiële middelen nodig. Voor de structurele uitvoering van de wet wel. Het gaat dan met name om advieskosten voor de handhaving van de regels van deze wet en behandeling van verzoeken/klachten. Ook voor de monitoring van de gevolgen van deze wet als onderdeel van de monitoring van het woonbeleid. Hiervoor wordt voorgesteld om de post uitvoering woonvisie met € 7.500,- te verhogen. 6+6a Zorgplicht bibliotheek In deze circulaire is voor de jaren 2025 en 2026 ieder een bedrag van € 100.000,- opgenomen voor herstelmiddelen voor Bibliotheek De Kempen. Dit in aanloop naar de zorgplicht die in de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (WSOB) is opgenomen. De WSOB stelt vanaf 2026 een zorgplicht voor gemeenten, met een normenkader waar de voorziening Bibliotheek aan moet voldoen. Deze wet is aangekondigd en momenteel wordt door de bibliotheek en de aangesloten gemeenten het normenkader nader uitgewerkt. Kortweg wordt er in de WSOB een verplicht minimumbedrag per inwoner vastgesteld dat de gemeenten door moeten sluizen aan de bibliotheek.

2 24.23545

Vooruitlopend op het normenkader dat momenteel uitgewerkt wordt door de bibliotheek en de aangesloten gemeenten, willen wij de ontvangen herstelmiddelen voor 2025 en 2026 alvast apart zetten in een stelpost Zorgplicht bibliotheek. Zodra het normenkader duidelijk is, komen we met een raadvoorstel waarin duidelijkheid wordt verschaft welk bedrag benodigd is om aan de zorgplicht te voldoen. 7 Mutatie voorgaande jaren Gedurende het lopende jaar vinden er nog bijstellingen plaats over de voorgaande jaren. Per saldo een extra uitkering van € 92.487,-. Dit voordeel is voornamelijk het gevolg van een afrekening van het rijk inzake de gedeclareerde btw uit het btw compensatiefonds. 8. Stelpost deflatie tot gecombineerde index Het rijk neemt in de meerjarenraming van de algemene uitkering een loon/prijsontwikkeling (LPO) op en raamt dus inclusief inflatie (lopende prijzen). In onze begroting 2025-2028 worden de uitgaven geraamd op basis van constante lonen en prijzen. Dit houdt in dat in alle uitgaven en inkomsten in de periode 2025-2028 geraamd worden op prijspeil 2025. Ongeveer 2/3e van alle gemeenten ramen op deze wijze, mede vanwege de eenvoud. Bij de berekening van de algemene uitkering vindt er om bovenstaande reden een correctie plaats van lopende naar constante prijzen.

Dit betreft de correctie ter hoogte van wat er door het rijk aan inflatie wordt toegekend voor de jaren 2026 tot en met 2028. In werkelijkheid blijkt de door het rijk geboden compensatie op basis van LPO ontoereikend omdat de kostenontwikkeling hoger ligt. Zowel onze adviseur inzake de algemene uitkering als de provincie adviseren te corrigeren met de gecombineerde index, zijnde 60% loonvoet sector overheid, 20% bruto overheidsinvesteringen (Iboi) en 20% overheidsconsumptie netto materieel (imoc). De hoogte van deze extra correctie betekent in 2027 -€ 227.000,- en in 2028 -€ 608.000,-. Wij stellen voor om de korting voor 2028 nu gelijk te houden aan 2027, mede gelet op de onzekerheid over deze laatste jaarschijf en gelet op het forse tekort dat er al is. Verwerking septembercirculaire 2024 Zoals we inmiddels gewend zijn, wordt de septembercirculaire niet meegenomen in de saldi bij de vaststelling van de begroting 2025-2028, maar wordt deze verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2024 die op 10 december a.s. staat geagendeerd. Hierdoor zijn alle structurele gevolgen uit de bestuursrapportage 2024 geen onderdeel meer bij de vaststelling van de begroting 2025-2028. Dit voorkomt onverwachte financiële gevolgen voor het begrotingsproces, zowel negatief als positief.

In onderstaande tabel geven wij uw raad inzicht omtrent de mutaties van de saldi van de primitieve begroting als gevolg van de septembercirculaire 2024 en de raadsbesluiten / raadsvoorstellen tot aan de begrotingsvergadering. Ook wordt de actuele stand van de algemene reserve weergegeven die nog niet is aangewend. In onderstaande tabel worden alleen de financiële gevolgen van de aangenomen raadsbesluiten gepresenteerd. In de 2e bestuursrapportage worden de overige financiële ontwikkelingen gepresenteerd, zowel baten als lasten, die nog niet bij uw raad bekend zijn. Onderstaand saldo is dus geen geprognosticeerd rekeningresultaat 2024, maar een momentopname van het saldo.

3 24.23545

Doorkijk begrotingssaldi inclusief mutaties op ontwerpbegroting 2025-2028 2024

2025

2026

2027

2028

254.713

-2.054.977

-2.875.118

-3.545.790

0

0

0

0

Saldi ontwerpbegroting 2025-2028 Besluiten ná 2 juli 2024 welke invloed hebben op begrotingssaldi: n.v.t.

0

Subtotaal: bijgestelde saldi ontwerpbegroting 2025-2028 Netto effect septembercirculaire 2024

0

254.713

-2.054.977

-2.875.118

-3.545.790

455.372

136.551

218.273

-72.962

-151.611

455.372

391.264 -1.836.704 -2.948.080 -3.697.401

Geactualiseerd begrotingssaldi incl. septembercirculaire 2024

Doorkijk resterende vrij inzetbare algemene reserve Begroot saldo algemene reserve vrij besteedbaar conform ontwerpbegrotig 2025-2028 per 1-1-2029 Besluiten ná 2 juli 2024 welke invloed hebben op de algemene reserve vrij besteedbaar: N.v.t.

11.084.161

0 0

Geactualiseerd resterend saldo vrij besteedbare algemene reserve

11.084.161

4 24.23545