[24.23214] Beantwoording schriftelijke vragen begroting 2025-2028

Solvabiliteit geeft weer de verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen. Een hoog percentage heeft aan dat er relatief veel eigen vermogen is. Er wordt dan minder gefinancierd met vreemd vermogen hetgeen een positief effect is op de exploitatie van de gemeenschappelijke regeling en derhalve ook voor de deelnemende gemeenten. Het eigen vermogen wat de 4 grootste gemeenschappelijke regelingen mogen aanhouden is geregeld in de afspraken tussen 21 gemeenten (“Beleidsnotitie kaders P&C-documenten 4GR).

1. Wat rechtvaardigt m.n. bij die partijen een dermate hoge bijdrage zoals genoemd staan? 2. Kan in tijden dat het financieel zwaarder wordt voor de gemeente (Ravijnjaren) de bijdrage omlaag? Indien niet, waarom zou dat dan niet mogelijk zijn?

De bijdrage die gemeenschappelijke regelingen vragen is het saldo tussen hun lasten en baten. Hun reserves zijn er enerzijds voor hun weerstandsvermogen en anderzijds kunnen zij incidentele lasten mee dekken. In beginsel kunnen er geen structurele lasten gedekt worden met reserves. Zie hiervoor antwoord op vraag 93.

Grondbeleid

95

125

CDA

Gronden bedrijventerreinen 'Bedrijvenpark uitgegeven c.q. toegezegd...hierover is voorzien in 2024/2025' en P 65 Kempische bedrijvenvisie 'In 2023 hebben de subregio’s in Zuidoost-Brabant ...vooralsnog pas op de plaats te maken.' Wat is de relatie tussen deze 2 teksten? Wat houdt de pas op de plaats concreet in?

Voordat de ontwikkelstrategie en de schaalsprong op de politieke agenda verschenen, waren de Kempengemeenten al aan het onderzoeken of en hoe er invulling gegeven zou kunnen worden aan de behoefte van nieuwe (lokale) bedrijfsgronden. Er wordt een pas op de plaats gemaakt totdat besluitvorming omtrent de ontwikkelstrategie is afgerond.

96

125

KB

Is het verplicht om de geliberaliseerde pachtgronden te verpachten?

Nee, het niet verpachten zou in financiële zin wel leiden tot verminderde opbrengsten in de begroting. Daarnaast kunnen de agrariërs deze gronden dan ook niet benutten ten behoeve van hun bedrijfsvoering en zal de gemeente een alternatieve wijze van beheer toe moeten passen.

24.23214 Pagina 26 van 31

#

Hfst Pag. Fractie Par

97

127

8.

ESA

Vraag

Antwoord

In samenvatting verloop bouwgrondexploitaties staan bijvoorbeeld de eigen gronden in Vessem Noord en Nardushoek in Knegsel niet opgenomen. Wat is de verwachting vanuit die projecten?

Het gebiedsconcept voor beide projecten is vastgesteld. Momenteel wordt gewerkt aan de stedenbouwkundige uitwerking en de voorbereiding van de ruimtelijke procedure. Na afronding wordt de wijziging van het omgevingsplan en de bijbehorende grondexploitatie ter vaststelling voorgelegd aan uw raad. Na vaststelling zal het project als bouwgrondexploitatie in beheer worden genomen.

Openbaarheid Wet open overheid (Woo) Geen vragen FINANCIËLE BEGROTING

1.

Overzicht van baten en lasten

98

130 ev (vs pag 5)

ESA

Structurele uitgaven dalen van ruim € 63 mln. in 2025 naar nog geen € 59k in 2026 (afname van € 4,77 mln.) om vervolgens verder te dalen naar minder dan € 58 mln. in 2027 (afname t.o.v. 2025 van € 5,64 mln.). Komt voornamelijk door lagere lasten voor programma 3 (RO) (2026: -/- € 4,17 mln. / 2027: -/- € 5,58 mln.) en dan m.n. vanuit productgroep ‘bouw en wonen’. Saldo in die drie jaren redelijk gelijk tot stijgend t.o.v. begroot 2025. Graag nadere duiding voor ontwikkeling in genoemde productgroep.

Een grote post die alleen in 2025 wordt geraamd is de lasten voor de opvang van Oekraïners. De begrote lasten in 2025 bedragen € 3.473.000 (excl. €370.000 leefgeld in progr. 0) en de geraamde baten bedragen € 3.843.000,-. De lasten en baten voor Oekraïners zijn per saldo nihil. De resterende afwijkingen zijn voor een groot gedeelte de mutaties in de bouwgrondexploitatie. Per saldo zijn de mutaties in de bouwgrondexploitatie ook budgettair neutraal geraamd.

99

131

ESA

De samenhang met tabellen per jaar en de exploitatieoverzichten in afzonderlijke programma’s voor jaren na 2025 is niet te maken zonder aanname te maken dat verschil ook vanuit de mutaties reserves komt. Klopt deze aanname? Zo niet, hoe is dan aansluiting te maken?

Voor uw raad hebben wij in begrotingsjaar 2025 een aparte tabel toegevoegd die de aansluiting van de diverse programma’s laat zien. Voor de jaren daarna is dat niet gedaan, indien dit wenselijk is kunt u dit kenbaar maken. U kunt per programma uit het overzicht baten en lasten de saldo bedragen bij elkaar optellen (inclusief de mutaties reserves) om een aansluiting met de exploitatieoverzichten in de afzonderlijke programma’s te maken.

24.23214 Pagina 27 van 31

#

Hfst Pag. Fractie Par 2.

Vraag

Antwoord

Financiële positie

100

140

CDA

Punt 10, wat was exact de verklaring van het overschot op de personeelskosten ad € 549.000, zeker gezien het feit dat er rekening was gehouden met een indexering van de personeelskosten? Zulke verschillen kunnen een behoorlijke wissel trekken op de begroting en wordt de kans kleiner hierop in de toekomst nu een (gedegen?) onderzoek is gedaan?

Een goede berekening maken van de sociale lasten blijft lastig. In de begrotingen van 2023 en 2024 werden de sociale lasten berekend op basis van een percentage per team, gerekend over het gemiddelde van het jaar daarvoor. Naar aanleiding van het overschot bij de jaarrekening 2023 is voor de begroting van 2025 opnieuw gekeken naar alle verschillende onderdelen die deel uitmaken van de sociale lasten en deze zijn (accurater) herrekend. Hierdoor zal de kans inderdaad kleiner zijn dat er zulke verschillen in de personeelsbegroting komen.

101

138

ESA

Tabel op p. 138 lijkt voor jaren 2027 + 2028 foutieve getallen te bevatten. Uitkomst veranderd overigens niet voor begroting.

Klopt, voor de jaren 2027 en 2028 zijn de getallen onjuist wij zullen dit aanpassen in de begroting. Onderaan de laatste pagina van de vragen treft u een nieuwe tabel aan met de juiste getallen.

102

145

ESA

Kapitaaldekkingsreserve t.a.v. rente komt te vervallen. Rente is slecht te voorspellen. Dat was in 2021 ook al lastig. Met welke gedachte is die toen wel ingevoerd?

De kapitaaldekkingsreserve is destijds ingevoerd omdat dan ook de rentelasten van de betreffende investering incidenteel gedekt kon worden uit reserves. Dit ontlast de exploitatie en belast de reserves.

103

146

ESA

Voor 2025 heeft renteomslag geen invloed op de exploitatie. Hoe zit dat naar verwachting voor jaren erna?

Volgens de liquiditeitsprognose zijn er in 2025 nog overtollige liquiditeiten waarover we een rentevergoeding ontvangen. Dit zorgt ervoor dat de renteomslag 0% bedraagt, immers rentebaten mogen niet worden doorbelast naar betreffende programma’s. In 2026 is de verwachting dat we een geldlening moeten aantrekken en dan zal de renteomslag positief worden. De extra rentelasten van deze nieuw af te sluiten geldlening hebben we vanaf 2026 in programma 11 geraamd.

104

145- ESA 146

Wat is het voordeel dat kapitaaldekkingsreserve rente wordt opgeheven?

Dit is veel beter te begroten aangezien dan alleen de rentelasten van de komende 4 begrotingsjaren worden geraamd. In het plaatje van totaalfinanciering past het dragen van de rentelasten ten laste van de exploitatie beter dan dat deze deels uit de reserves moeten worden gedekt.

24.23214 Pagina 28 van 31

#

Hfst Pag. Fractie Par 3.

Vraag

Antwoord

Meerjaren investeringsprogramma 2025-2028

105

CDA

Welke nog niet uitgevoerde investerings- of krediet voorstellen zijn niet wettelijk verplicht en zouden daarmee getemporiseerd kunnen worden totdat de gemeente Eersel dit wel kan betalen, hierbij niet rekening houdend met eerdere besluiten van de raad of politieke koers? Kan er inzicht gegeven worden in het financieel effect van iedere investering, wanneer deze wordt getemporiseerd/ niet doorgaat. Kan hiervan een gedetailleerd overzicht worden gemaakt.

In de voorjaarsnota is per investering aangegeven welke investering al dan niet wettelijk verplicht is. Het college heeft rekening houdende met uw opmerkingen tijdens de raadsbehandeling van de voorjaarsnota dit investeringsschema opgesteld. Het is aan uw raad om al dan niet in te stemmen met voorgestelde investeringen. Op bladzijde 149 en 150 staat het volledige investeringsschema waar in de kolom netto lasten de kapitaallasten worden vermeld die rechtstreeks ten laste van de exploitatie komen. Daar waar geen kapitaallasten staan vermeld is de dekking via de reserves en of gesloten financieringen zoals bijvoorbeeld riolering.

106

ESA

Diverse investeringen zien op riool. Welke investering(en) hiervan kan / kunnen in de tijd naar achteren geschoven worden zonder de afbreuk te doen aan goed waterafvoer bij zwaardere regenbuien?

Geen. Deze investering worden gedekt uit het GRP en heeft geen direct invloed op de exploitatie.

107

ESA

Idem t.a.v. asfalteren van fietspaden, zonder dat dit ten koste gaat van veiligheid fietsers?

Nergens staat de veiligheid van fietsers ter discussie. Los van voorbereiding van nieuw aan te leggen fietspaden, betreft het hier het asfalteren van de fietspaden Postelseweg (2025) en het fietspad Hoogcasteren (2026). De paden zitten aan het einde van hun technische levensduur. Uitstel veroorzaakt extra onderhoudskosten. Voor de Postelseweg zijn voor 2025 al verregaande uitvoeringsafspraken gemaakt met de nutsbedrijven.

24.23214 Pagina 29 van 31

#

Hfst Pag. Fractie Par 4.

108

Vraag

Antwoord

Meerjarenbegroting 156

ESA

Diverse bestemmingsreserves staan al verschillende jaren op de balans en muteren niet, ook niet in begroting tm 2028. Welk van deze reserves zou niet opgeheven kunnen worden en waarom niet?

Hierbij worden enkele nuances gemaakt.  Allereerst hebben we bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2020 een 9-tal bestemmingsreserve opgeheven. Toen is geconcludeerd dat voor de overige reserves er nog voldoende draagvlak is.  Dat er in het overzicht op bladzijde 156 geen mutaties te zien zijn vanaf 2025 wil niet zeggen dat er geen mutaties plaatsvinden. Bijvoorbeeld de bestemmingsreserve compensatie landbouwgronden wordt conform de grondnota gebruikt om het landbouwareaal op peil te houden. De mutaties in deze reserve vinden vaak plaats in het actuele begrotingsjaar, in dit geval 2024. In de bestuurlijke rapportages wordt de raad hierover geïnformeerd.  Sommige bestemmingsreserves zijn feitelijk verkapte voorzieningen. Vanuit praktisch en soms technisch oogpunt is gekozen voor een bestemmingsreserve. Als voorbeeld hiervan gelden o.a. de dekkingsreserves en wachtgelden wethouders.  Indien bv de bestemmingsreserve sociaal domein wordt opgeheven, zullen we onze minimale buffer voor weerstandvermogen moeten ophogen. In de begroting is deze bestemmingsreserve het benodigde globale weerstandsvermogen binnen het sociaal domein. Ook bij de overige bestemmingsreserves ligt een gedachte, waarbij een kanttekening geldt indien uw raad wenst deze te laten vrijvallen. Praktisch gezien stellen we voor hierover contact op te nemen met het ambtelijk apparaat via de griffie.

RESERVES EN VOORZIENINGEN / BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD Geen vragen

24.23214 Pagina 30 van 31

Nadere toelichting op: Vraag 93: Zienswijze. De gemeente Eersel staat voor grote financiële uitdagingen, net als veel andere gemeenten. Ook voor de gemeente Eersel geldt 2026 als ‘het ravijnjaar’. Op 1 maart 2024 heeft de VNG een begrotingsadvies uitgebracht. Wij vragen de ODZOB dit advies ook in ogenschouw te nemen. Dat betekent in het kort:  Bereid ombuigingen voor indien de korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of verzacht. Breng deze zo goed mogelijk in kaart, maar zet ze nog niet in gang.  Presenteer deze gevolgen financieel én inhoudelijk zo scherp mogelijk.  Betrek daarbij het advies van de Taskforce Taken en Middelen, die aangeven vooral te focussen op taken in medebewind.  Beschrijf in ieder geval de vijf meest significante ombuigingsmaatregelen, hun consequenties en het taakveld dat daarmee geraakt wordt. We verwachten dat onze verbonden partijen, net als de gemeente Eersel, dit advies opvolgen. Dat de ODZOB hiermee haar budgetten kritisch beoordeeld en waar nodig in de toekomst gaat bezuinigen om bij te dragen aan het sluitend maken van de begrotingen van de diverse gemeenten. Vraag 101: Nieuwe tabel: Omschrijving Uitkomst exploitatiebegroting 2025-2028 voorliggende ontwerpbegroting 2025-2028 Saldo ná correctie doorrekening prioriteiten A+B en schrappen bestaande dekking C Mutaties ten opzichte van de geactualiseerd beeld (par. 2.1.2)

2025

2026

2027

2028

254.713

-2.054.979

-2.875.119

-3.545.991

-165.610

-3.543.188

-3.966.798

-4.263.813

420.323

1.488.209

1.091.679

717.822

24.23214 Pagina 31 van 31