[24.18374] 27-06-24 P-GL Betoog voorjaarsnota 2025-2028

Beschouwing PvdA-GroenLinks bij de voorjaarsnota 2025-2028 zoals uitgesproken tijdens de raadsvergadering op 27 juni 2024 (door fractievoorzitter Frank Cools) Voorzitter, Tijdens een bergetappe in 1951 reed de Nederlandse wielrenner Wim van Est van de weg af. “Hij viel 70 meter diep, zijn hart stond stil maar zijn Pontiac liep” dat werd de oneliner van zijn horlogemerk. Bij het lezen van deze voorjaarsnota komt deze spreuk herhaaldelijk bij mij naar boven. We rijden met z’n allen naar het door iedereen erkende ravijn-jaar; als fractie houden wij -op z’n minst- ons hart vast; maar de klokt tikt in ieder geval wel gewoon door. Namens onze fractie spraken wij vandaag één jaar geleden onze grote zorgen uit over de financiële gezondheid van onze gemeente. Na bestudering van deze voorjaarsnota is dat er niet beter op geworden. Deze voorjaarsnota is bedoeld om aan het college richting te geven ten behoeve van komende begroting: simpel gezegd de A-B-C’tjes. De input daarvoor hebben wij ook voorbereid. Daar zal ik later op in gaan.

Eerst willen wij hier stil staan bij ‘n passage in de voorjaarsnota die bij ons wederom tot de vraag leidt of we komende periode sowieso nog wel iets moeten uitgeven en of bepaalde besluiten zelfs niet teruggedraaid zouden moeten worden, on hold gezet, of in de diepvries gestopt? Bij voorbeeld: Op pagina 16, bij paragraaf ‘Rentepercentages’ wordt gesproken over een banksaldo in 2023 van 24,7 miljoen dat in 2028 opgelopen zal zijn naar een tekort (!) van 61,1 miljoen euro (in 5 jaar een val van 86 miljoen euro) en dat de gemeente daarom vanaf 2026 geldleningen af moet gaan sluiten. Wij zijn geen financiële experts maar voorzitter, vraag 1: lezen wij dat goed op deze manier en kan het college daar een toelichting op geven? Wat betekent dat voor de toekomst? En meteen vraag 2: is er in het college gesproken over de noodzaak om in het recente verleden genomen besluiten over grote uitgaven terug te draaien of bij te stellen? Ik doe zomaar ‘ns een voorzet: toch maar minder geld naar het museum? Of fors minder uitgeven voor Visie Eersel? Of het zwembad toch maar een paar jaar uitstellen? En vraag 3: naar de toekomst toe, heeft het college nagedacht over hoe in de toekomst plannen en ambities fors moeten worden bijgesteld om financieel het hoofd boven het zwembadwater te houden?

In deze voorjaarsnota zien we maar één significante poging om terug te komen op een eerder genomen besluit en toen wij dat lazen ging ons hart daadwerkelijk stil staan. Het college wil de resterende 600.000 euro voor het plan Bos en Boom terugdraaien en zodoende paal en perk stellen aan dit succesvolle initiatief van de coalitie -dezelfde coalitie als nu- uit 2021. Vandaag nog las ik op de website van de gemeente Eersel: “De komende jaren wordt Eersel nog groener. Er komen 400.000 extra bomen bij. Met ons ambitieuze plan Bos&Boom gaan we het landschap versterken, bossen vergroten en onze omgeving groener maken. We gaan de gebieden rondom ieder dorp groener maken en meer bomen langs wegen en in parken planten”. Een prachtig plan uit de schoot van deze raad om het landelijke wonen in Eersel nóg meer kleur en vorm te geven én een zinvolle bijdrage aan de CO2 reductie. Eersel trok in het hele land aandacht met dit plan en het college van toen – dat nu ook nog steeds hetzelfde is- maakte volop sier in de media. De wethouder trok er op uit met zijn schop (FOTO1) En nog maar 4 maanden geleden haalde Wintelre de krant (FOTO2) met een boomplantactie in het kader van Bos en Boom. Citaat: “Ruim 1400 bomen geplant en dat is nog maar een fractie van de 400.000 bomen en struiken die er de komende jaren in Eersel bij gaan komen”.

En dat hele succesverhaal wil het college nu met wortel en al, van tafel vegen. Hoe is het mogelijk!? En bij dat voornemen wordt niet met één woord gerept over het eerder genoemde belang en effect van landschap versterken, omgeving groener maken en CO2 effect. Gewoon een koude, kille bezuinigingsmaatregel. Vraag 4 voorzitter: welke alternatieve heeft het college overwogen om de nog beschikbare 6 ton wel ten goede te laten komen van het plan Bos&Boom dan wel meer groen in de gemeente in plaats van de algemene reserve hiermee te spekken? Voorzitter, ik tot een afronding. Onze A, B, C-tjes die we hebben voorbereid zal ik in de volgende termijn noemen. Voor nu rest ons alleen de constatering dat we financieel gezien donkere tijden tegemoet gaan en dat deze voorjaarsnota -anders dan wat bijstellinkjes hier en daargeen enkel beleidsmatig perspectief geeft voor de toekomst.

A, B, C-tjes Hieronder enkele onderwerpen waarbij van ons de prioritering mag veranderen. Visit Eersel We hebben het al vaker aangehaald maar onze fractie is van mening dat ook de Eerselse middenstand die haar vruchten plukt van Visit Eersel ook meer mogen bijdragen aan Visit Eersel. Daarom voor ons een C. Minder validetoilet Dit zien wij graag als een A prioriteit. De uitvoering hiervan laat veel te lang op zich wachten waarbij er vorig jaar ook nog verwarring is ontstaan over het jaar van aanvang van de werkzaamheden tussen de tekst van de voorjaarsnota dan wel begroting en de daadwerkelijke financiële overzichten. Energiereductie gemeentelijke gebouwen Het spreekt voor zich dat wij dit graag van een B naar een A zien gaan. Fietsviaduct Haagdoorn Voor ons een C. Asfalteren fietspaden Postelseweg Voor ons zijn die op dit moment van voldoende kwaliteit en mag dit een C worden Parkeerplaatsen en groen Duizelseweg Voor ons prima om een C van te maken Voorzitter, ter afsluiting van ons wensenlijstje nog een verzoek aan het college. Van atletiekvereniging DES is een verzoek ontvangen voor financiering van hun sportvoorzieningen. Wij vragen het college om dit verzoek van DES ook op te nemen in deze voorjaarsnota. Wij zijn van mening dat DES een voldragen en goed onderbouwd plan heeft ontwikkeld dat recht heeft op een serieuze inhoudelijke reactie van het college.

Aanvullend mailbericht d.d. 27 juni 2024

Beste griffie,

Bijgaand mij spreektekst. Verder heb ik bij de abc' tjes ook nog genoemd: - Steun voor de ingetrokken motie van CDA over dorpsondersteuner Eersel - Renovatie Kerkstraat 27a naar een C

Bedankt, Groet, Frank -Frank Cools Fractievoorzitter PvdA-GroenLinks Eersel tel. 06 - 50 222 628