[24.08541] Notitie Accommodatiebeleid gemeente Eersel 2024
Tekst van het document
Accommodatiebeleid Gemeente Eersel, 2024
gemeente
Eersel Ũx. ĉĉku oO&reŭAir&jĹo
Inleiding Binnen de gemeente Eersel hechten we groot belang aan het
In het coalitieakkoord is overeengekomen om het accom
stimuleren van het gemeenschapsleven. Het gemeentelijk
modatiebeleid te actualiseren met een specifieke focus op het
accommodatiebeleid is een middel om het gemeentebreed
aantrekkelijker maken van de gemeentelijke accommodaties
voor alle inwoners mogelijk te maken om op een laag
en
drempelige manier deel te nemen aan het maatschappelijke
basisvoorzieningen. Deze actualisatie is van belang om te
leven. Denk aan ontmoeten, sporten, activiteiten binnen
komen tot een adaptief beleid wat aansluit op de hedendaagse
verenigingen, cultuur en ontwikkeling. Deze deelname van
problematieken en onze maatschappelijke doelstellingen
inwoners aan het maatschappelijke leven draagt bij aan
rondom leefbaarheid, verenigingsleven en het versterken van
welbevinden, ontwikkeling,
het gemeenschapsgevoel.
baarheid.
Dit
sociale samenhang en
leef
uitgangspunt wordt onderstreept in
het
ontwikkelingen
ten
aanzien
van
basis-
en
niet-
coalitieakkoord, waarin het belang van diverse faciliteiten
Dit nieuwe beleid heeft een relatie met diverse andere
wordt benadrukt als ankerplaatsen voor de dorpen. Hier
beleidsdocumenten,
ontstaan initiatieven en worden deze gerealiseerd. Het zijn
'Kempisch wonen in een wereldregio', het 'Coalitieakkoord
plaatsen waar mensen kunnen participeren en bijdragen aan
gemeente Eersel 2022-2026', het 'Welzijnsplan gemeente
waaronder de
'Toekomstvisie
2030
een vitaal gemeenschapsleven. De ambitie is om deze
Eersel 2023 tot en met 2026' en vervangt het 'Toekomst-
faciliteiten nog meer in hun kracht te zetten als sociale
bestendig Accommodatiebeleid'.
ontmoetingsplaatsen.
Trends en ontwikkelingen In een dynamische samenleving veranderen de behoeften en uitdagingen
met
betrekking
tot
accommodaties
Groei van Regio
en
De groei en ontwikkeling van de Brainportregio Eindhoven zijn
gemeenschapsvoorzieningen voortdurend. Door inzicht te
onlosmakelijk verbonden met de welvaart en leefbaarheid van
krijgen in de actuele trends kunnen we beter anticiperen op
onze dorpen. Verschillende dorpen ervaren een groeipatroon.
toekomstige ontwikkelingen. Hieronder worden enkele van
Het handhaven van een adequaat voorzieningenniveau is
deze bepalende trends nader uitgelicht.
cruciaal voor de leefbaarheid van deze dorpen, waarbij de groeiende en veranderende behoeften in balans moeten zijn
Accommodaties als middel
met het voorzieningenaanbod. Een kenmerkende eigenschap
In onze hedendaagse samenleving worden accommodaties
van veel dorpen in deze regio is het rijke verenigingsleven, dat
steeds vaker gezien dan meer dan enkel een fysieke ruimte
vaak wordt gezien als het hart van de gemeenschap. Dit
voor activiteiten. Ze worden beschouwd als middelen om een
verenigingsleven, samen met het concept van 'Kempisch
verscheidenheid
wonen in een wereldregio', versterkt de unieke identiteit en
aan
maatschappelijke
doelstellingen
te
aantrekkingskracht van de regio.
bereiken, vooral binnen het sociaal domein. Eenzaamheid, bijvoorbeeld, is een groeiend vraagstuk in veel gemeen schappen. Accommodaties kunnen fungeren als ontmoetings
Niet gemeentelijke voorzieningen verdwijnen uit de dorpen
plaatsen waar mensen samenkomen, sociale banden vormen en hun netwerken uitbreiden. Dergelijke interacties dragen bij
Een landelijke trend is het verdwijnen van niet-gemeentelijke
aan ontmoeting en een gevoel van verbondenheid in de
voorzieningen uit kleinere kernen. Voorzieningen zoals lokale
gemeenschap.
winkels, postkantoren, banken en faciliteiten voor de zorg
Grotere rol verenigingen met minder vrijwilligers
sluiten
Terwijl van verenigingen steeds meer wordt verwacht dat zij
genoten wat het gemeenschapsgevoel ondermijnt.
bijdragen
aan
gemeentelijke
doelstellingen,
hun
deuren, wat direct
invloed
heeft op de
leefbaarheid van deze dorpen. Zonder voorzieningen verdwijnt de natuurlijke ontmoeting en samenkomst tussen dorps zoals
het
bevorderen van ontmoetingen of gezondheidsinitiatieven zoals gezonde kantine campagnes, staan ze zelf onder druk. De
Multifunctionaliteit
bereidheid en mogelijkheden van mensen om vrijwilligerswerk
Er is een groeiende trend om multifunctionaliteit in accom
te doen neemt af, wat leidt tot een tekort aan handen om deze
modaties
groeiende verantwoordelijkheden aan te pakken. Dit plaatst
optimaliseren van ruimte en het bevorderen van samen
verenigingen in een kwetsbare positie, waarbij ze balanceren
werking tussen verschillende groepen of verenigingen.
tussen het voldoen aan externe verwachtingen en het omgaan met interne uitdagingen.
2
te
stimuleren.
De
reden
is
tweeledig:
het
Visie op Accommodatiebeleid Het is cruciaal in de hedendaagse samenleving om openbare ruimtes en faciliteiten niet enkel te beschouwen als fysieke constructies, maar ook als de levendige kernen van onze gemeenschappen. Voorzieningen zoals sportparken, scholen, zwembaden, en gemeenschapshuizen zijn essentieel voor onze maatschappelijke infrastructuur. Het is belangrijk om deze faciliteiten te benutten voor functies als onderwijs, sport, en gemeenschappelijke bijeenkomsten. Onze visie richt zich op het behoud en de versterking van deze functies in verschillende gemeenschappen, om ze te transformeren in krachtige sociale ontmoetingsplaatsen. Hieruit volgt onze visie:
'Accommodaties fungeren als ankerpunten in ieder dorp, waarbij de faciliteiten worden bezien in het licht van veranderende behoeften en wensen van haar lokale gemeenschap.'
Door functies in accommodaties te combineren, stimuleren
In dorpen met afnemende voorzieningen wordt hun rol nog
we interactie tussen inwoners. Deze benadering bevordert
belangrijken We zijn ervan overtuigd dat deze visie, toegepast
ontmoetingen tussen onder andere jong en oud en zorgt voor
in
een efficiënter gebruik van de ruimte, waardoor onnodige
ontmoetingen zal bevorderen. Dit accommodatiebeleid biedt
leegstand
vermindert.
Deze
integratie
de
praktijk,
gemeenschappen
zal
versterken
en
stimuleert
mogelijkheden om de aantrekkelijkheid te blijven waarborgen
kruisbestuiving tussen diverse groepen en verenigingen, wat
waarbij ideeën en wensen gezamenlijk worden gewogen om
nieuwe samenwerkingen en gemeenschapsinitiatieven kan
onze accommodaties verder te ontwikkelen en laagdrempelig
opleveren. De leefbaarheid van onze dorpen hangt sterk af van
en toegankelijk te houden. Naast bovenstaande bevindingen
de aanwezigheid en functionaliteit van deze accommodaties.
wordt ingezoomd op de volgende onderwerpen, welke als
Ze zijn cruciaal voor het faciliteren van activiteiten en dragen
rode draad terugkomen:
zo direct bij aan maatschappelijk welzijn.
1.
Bijdragen aan gemeentelijk beleid
7.
Bezetting
2.
Basisvoorzieningen
8.
Functieclustering en multifunctionaliteit
3.
Kwaliteit accommodaties
9.
Paracommercialisme
4.
Eigendomsverhoudingen
10.
Duurzaamheid
5.
Beheer en exploitatie
11.
Inclusie
6.
Tarieven- en subsidiebeleid
12.
Communicatie en betrokkenheid
1. Bijdragen aan gemeentelijk beleid Maatschappelijke voorzieningen zijn essentieel voor het bevorderen van sociale doelstellingen zoals gezondheid, vitaliteit, het tegengaan van eenzaamheid en culturele participatie. De focus ligt op het verschuiven van zorg naar preventieve acties, waarbij activiteiten zoals sport en ontmoeting belangrijk zijn. Deze voorzieningen zijn toegankelijk en bevinden zich dicht bij de inwoners, en hun belang wordt onderstreept door proactief in te zetten op thema's als inclusie en armoedeverlichting.
Het is cruciaal om met een toekomstgerichte blik naar de impact van ontwikkelingen zoals woningbouw en demografie op de voorzieningen te kijken. Investeringen hierin worden meegenomen in de planning van nieuwe projecten. Verduurzaming van vastgoed speelt een sleutelrol in het bereiken van de lange termijn doelstellingen op het gebied van energieneutraliteit
en
de
transitie
naar
aardgasvrije
leefomgevingen. Dit vormt de basis van de gezamenlijke inzet voor de toekomst.
2. Basisvoorzieningen
De afgelopen periode is meer de nadruk gelegd op van 'recht hebben op' naar 'zorgen dat' en op deze manier komen tot de doelstellingen op het gebeid
De gemeente Eersel beschikt over een divers
van
accommodatieaanbod verdeeld over de zes dorpen. Vanuit
het
perspectief
van
sporten,
sociale
iedereen
(gemeentelijke
en/of
in
ieder
private)
dorp
een
accommodatie
activiteit
is
leidend
en
beschikt
Van
betreft
verenigingsleven,
maar
behoefte
aan
de
is
binnen
waar
toch
gemeenschap.
van
niet-basisvoorzieningen
zijn
voorzieningen die 'rendabel' zijn vanuit een puur
In de dorpen wil men graag dat de activiteiten in het dorp
Het
betaalbaar
Voorbeelden financieel
eigen dorp blijven bestaan ten behoeve van de leder
ontmoeten.
sporthallen, gemeenschapshuizen en jeugdhuizen.
de
accommodatie wordt daarbij gezien als een middel.
leefbaarheid.
maatwerk.
Voorbeelden hiervan zijn sportvelden, kleedlokalen,
beschikbaar. Het maatschappelijke doel met de bijbehorende
en
naar
vanuit een puur financieel perspectief voor een
aanbod beschouwd worden als een 'groot goed', er is voor
bewegen
noodzakelijke voorzieningen die niet rendabel zijn
activering, ontmoeting en cohesie kan dit ruime immers
sporten
basisvoorziening
perspectief
voor
een
betaalbaar
verenigingsleven, zoals kantines of padelbanen. Aan
over
basisvoorzieningen teneinde bepaalde activiteiten te
de hand van het afwegingskader in bijlage 1 wordt
kunnen invullen. Op het gebied van sport zijn van
inzichtelijk gemaakt wat de rol van de gemeente is bij nieuwe initiatieven.
oudsher een aantal basissporten benoemd (voetbal, korfbal, tennis, hockey, atletiek, honkbal, zwemmen,
In ieder dorp is een gemeenschapshuis aanwezig
en gymonderwijs), met daaraan gekoppeld een groot
waarmee het dorp een laagdrempelige voorziening
aantal basisvoorzieningen zoals de beschikking over
heeft om elkaar te kunnen ontmoeten en waar
sportvelden, verlichting, kleedlokalen, inrichting van de
buitenruimte
etc.
Deze
bepaalde activiteiten kunnen worden georganiseerd.
basisvoorzieningen
Vijf van de zes dorpen beschikken over een
werden in verleden ook wel beschouwd als een recht
afzonderlijke jeugdaccommodatie met als doel dat
op.
jeugdigen zich optimaal kunnen ontwikkelen.
4
3. Kwaliteit accommodaties In ons beleidsdocument wordt het beheer en onderhoud
kosteneffectiviteit en zelfwerkzaamheid bij verenigingen, met de
van gemeentelijk vastgoed en sportvelden toegelicht. We
gemeente die specialistisch onderhoud blijft verzorgen.
hanteren de NEN 2767 norm voor de conditie van onze accommodaties, met als doel een minimale conditie 3 en
Voor gedetailleerde informatie over onderhoudsplannen en
een streven naar conditie 2. Het Meerjaren Onderhouds
-processen verwijzen we naar de bijlage 2 van dit document,
plan (MOP) dekt de kosten voor periodiek en groot
bedoeld om de duurzaamheid en kwaliteit van onze voorzieningen
onderhoud, terwijl investeringen voor renovaties in het
te garanderen en flexibel op maatschappelijke behoeften in te
Meerjarig
spelen.
Investerings-
programma
(MIP)
worden
opgenomen. We onderscheiden klein, periodiek, en groot onderhoud (incl renovaties), met als doel het behoud van de voorzieningen. Basisvoorzieningen worden onderhouden door de gemeente, terwijl dagelijks onderhoud de verant woordelijkheid van de verenigingen en gebruikers is. De gemeente verzorgt groot onderhoud en renovatie van sportvelden, met nadruk op de kwaliteit van natuurgrasvelden. Privatisering van groot onderhoud stimuleert
4. Eigendomsverhoudingen In het gemeentelijk beleid is het uitgangspunt dat de gemeente het
Besloten is dit niet te doen en te kiezen voor
eigendom heeft en behoudt van het maatschappelijk vastgoed. Reden
gemeentelijk eigendom om direct zeggenschap te
is dat bepaald maatschappelijk vastgoed is gevestigd op strategische
behouden en beleid te kunnen bepalen en uitvoeren op
posities in de gemeente en dat de gemeente direct zeggenschap en
het gebied van de locatie en het gebouw. De gemeente
sturing wil behouden op haar maatschappelijk vastgoed.
wil voorkomen dat een gebouw door opstalrecht en/of erfpacht economisch eigendom van een derde wordt,
Voor wat betreft de buitensportaccommodaties is de gemeente door
die hierdoor het bezit wat hij verkrijgt kan benutten door
natrekking ook eigenaar van niet-basisvoorzieningen welke zijn
er bijvoorbeeld een hypotheek op te nemen. In geval
gebouwd op gemeentelijke grond. In het verleden heeft een vereniging
deze derde failliet gaat
aangegeven
de
hypotheeklast. Dit risico wil de gemeente niet lopen. Er
niet-basisvoorzieningen. Enerzijds vanwege het feit dat de vereniging
is een mogelijkheid om in geval van een opstalrecht
dat
ze
een
zakelijk
recht
wil
vestigen
op
heeft de gemeente de
het gebouw heeft opgericht en ze geen juridisch eigenaar zijn.
en/of erfpacht overeenkomst het hypotheekrecht uit te
Anderzijds omdat ze kansen zien om nieuwe investeringen te
sluiten. Echter, dat schiet dan het doel van de vereniging
financieren door het afsluiten van een lening en/of hypotheek.
voorbij.
5
5. Beheer 81 exploitatie In ons beleid rond beheer en exploitatie van gemeenschapshuizen en sportaccommodaties kiest de gemeente voor een faciliterende rol. We stellen deze accommodaties beschikbaar en vertrouwen het beheer en de exploitatie toe aan onafhankelijke stichtingen of verenigingen, mits zij voldoende draagkracht tonen. Terwijl dit beleid van regie op afstand overwegend succesvol is, erkennen we de noodzaak van specifiek maatwerk voor bepaalde situaties om onze flexibiliteit te behouden en in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. We merken dat gemeenschapshuizen financiële uitdagingen ervaren bij het sluitend krijgen van de exploitatie, wat hun maatschappelijke functie kan belemmeren. Door de exploitatiebijdrage te verhogen, geven we exploitanten meer ruimte om de aantrekkelijkheid van deze huizen te vergroten en maatwerk te leveren, watten goede komt aan de gemeenschap. Dit beleid vereist een zorgvuldige evaluatie van de effectiviteit van de bestedingen.
6. Tarieven- en subsidiebeleid Ons tarieven- en subsidiebeleid wordt gekenmerkt door de
rapporteren over bereikte doelstellingen en bestedingen,
werkwijzen van realisatie door faciliteren, realisatie door inkoop,
terwijl de sport- en jeugdaccommodaties hun exploitatie
en realisatie in eigen beheer, zoals geïllustreerd in de bijgevoegde
zelfstandig dienen te regelen binnen de kaders van hun
infographic. De meeste accommodaties bevinden zich in de
huurovereenkomsten.
rechter kolom, realisatie door faciliteren. In het verleden zijn verschillende keuzes gemaakt. De huidige werkwijze per categorie accommodatie is als volgt:
Het kostprijs georiënteerd tarievenstelsel De buitensportverenigingen zijn zich niet altijd bewust van de gemeentelijke kosten (per actief lid) voor hun accommodatie.
*
Realisatie
door
faciliteren
omvat
buitensport
en/of betalen een bedrag per veld. Met het kostprijs
huizen, en jeugdaccommodaties, waarbij we een mix van
georiënteerd tarievenstelsel worden de in de gemeentelijke
symbolische huur en subsidies hanteren zonder directe
begroting opgenomen kosten gedeeld door het aantal actieve
invloed op gebruikerstarieven. «
Zij gebruiken de accommodatie tegen een symbolisch bedrag
accommodaties, tennis- accommodaties, gemeenschaps
Realisatie
door
inkoop
leden van een vereniging. Hiermee is meer bewustwording betreft
geprivatiseerde
over de kosten per actief lid die worden aangemerkt in de
accommodaties zoals sporthal De Kraanvogel en zwembad De
vorm van een subsidie. Op deze wijze geven we meer ínhoud
Albatros, waarbij contracten en aanbestedingen regelmatige
aan het gesprek met de verenigingen.
screenings ondergaan. »
Realisatie in eigen beheer geldt voor gymzalen in Steensel en
De gesprekken met de gemeente beperkten zich in het
Duizel, direct beheerd en geëxploiteerd door de gemeente,
verleden veelal over het gebruik en de staat van de
met een duidelijk beleidskader maar zonder concrete
basisvoorzieningen.
maatschappelijke resultaatsafspraken.
ledenaantallen en gemeentelijke kosten/tarieven in relatie tot
Nu
is
er
meer
afstemming
over
het gewenste bereik en laagdrempeligheid, vanuit sociaal Deze
aanpak
biedt
ruimte
voor
lokale
initiatieven
en
maatschappelijk oogpunt. Er is gesprek met inzicht en groei
maatschappelijke activiteiten, waarbij we streven naar betaalbare
naar gewenste kwaliteit, vitaliteit, verduurzaming, continuïteit
toegang tot voorzieningen zonder financiële drempels. Elk
etc. Op deze wijze is het ook mogelijk om voor een bepaalde
gemeenschapshuis
periode te komen tot concrete resultaatsafspraken.
wordt
aangemoedigd
om
jaarlijks
te
7. Bezetting De sportaccommodaties in Eersel spelen een belangrijke rol
Voor buitensportfaciliteiten, jeugdhuizen en blokhutten hanteert
in het voorzieningenniveau van de gemeente en in de
de gemeente Eersel de algemeen van toepassing zijnde normen,
Kempen. Het is van belang dat er aandacht wordt besteed
waarbij gebruik van de velden, kleedkamers, jeugdhuizen en
aan
de
huidige
maatschappij,
trends
zoals
de
en
ontwikkelingen
afname
van
de
blokhutten gebaseerd is op het aantal leden, wat een indicatie
teamsporten,
in
geeft van de behoefte en capaciteit. Aangezien de gemeente
demografische veranderingen en regionale groei. Deze
eigenaar is van deze buitensportaccommodaties, jeugdhuizen en
factoren vragen om een flexibele benadering in het beheer
blokhutten,
en de exploitatie van sport- voorzieningen om zo in te
buitensportorganisaties en jeugdorganisaties, wat zorgt voor een
kunnen spelen op de veranderende behoeften.
directe link met de gebruikers.
worden
ze
verhuurd
aan
de
verschillende
Wat betreft binnensport en gemeenschapshuizen, wordt er een iets andere aanpak gehanteerd. Deze faciliteiten staan op afstand van de gemeente, wat betekent dat er een meer indirecte relatie is met het beheer. De gemeente vraagt jaarlijks om bezettingsgraden en roosters als onderdeel van de verantwoording. Dit systeem zorgt ervoor dat de gemeente inzicht houdt in het gebruik van de faciliteiten en op basis daarvan kan sturen, zonder betrokkenheid van de accommodaties.
. Functieclustering en multifunctionaliteit
8
De gesprekken met de verenigingen en de dorpen laten zien dat elk dorp zijn eigen ontwikkelingen heeft in relatie tot de demografieën het gebruik van de accommodaties. InWintelre heeft men bijvoorbeeld de handen ineen geslagen om
Samenwerking en clustering kan zowel binnen als buiten de
nadrukkelijker te gaan samenwerken op het sportpark.
grenzen van het eigen dorp en de gemeente plaatsvinden. Gemeente Eersel faciliteert bijvoorbeeld zwemmen, hockey,
Meer functieclustering en multifunctioneel gebruik betekent
honkbal en atletiek, gemeente Reusel-de Mierden turnen,
dat verenigingen over de eigen grenzen en activiteiten heen
gemeente Bladel basketbal en gemeente Bergeijk heeft een
moeten willen kijken en handelen. Een voorbeeld hiervan is de
BMX-terrein en een theater. Dat zijn voorbeelden van
samenvoeging van voetbal Vessem en korfbal Vessem die
gemeentelijke accommodaties. Een eventuele discussie over
samen in een nieuwe accommodatie (basisvoorziening) zijn
verrekening van kosten tussen gemeenten wordt voor nu
ondergebracht
buiten beschouwing gelaten.
Steensel - Knegsel en Vessem -Wintelre hebben gezamenlijke
en
samenwerken.
Voetbalverenigingen
jeugdelftallen. In zijn algemeenheid dient het maatschappelijk vastgoed zo efficiënt mogelijk te worden ingezet binnen een dorp en/of
Het ondersteunen van samenwerking vanuit en tussen diverse
samenwerkingsverband van verenigingen, afgestemd op
verenigingen of gebouwen ten behoeve van de inhoudelijke
behoeften en ledenaantallen. In situaties van nieuw te
doelstellingen en voor het multifunctionele gebruik van de
bouwen accommodaties worden in de regel alleen nog
accommodaties creëert in de toekomst meerwaarde. Niet
multifunctionele accommodaties gerealiseerd.
alleen economisch, maar vooral ook maatschappelijk.
7
9. Paracommercialisme Alle besturen geven aan dat ze door de voorwaarden die
deelnemen aan activiteiten. Er zijn uitzonderingen, zoals het
gekoppeld zijn aan de maatschappelijke bestemming in het
organiseren van koffietafels.
bestemmingsplan in combinatie met de APV (het artikel over bijeenkomsten bij paracommerciële activiteiten1), worden
Twee specifieke uitzonderingen zijn relevant. Ten eerste, als
beperkt bij het invullen van hun sociale functie.
lokale horeca toestemming geeft, kunnen activiteiten in het gemeenschapshuis plaatsvinden tegen commerciële prijzen.
De beschikbaarheid van gemeenschapshuizen wordt gezien als
Ten tweede, indien er in een dorp geen faciliteiten zijn voor
essentieel, vooral in het licht van sociale doelstellingen zoals
bepaalde gebeurtenissen, zoals het ontbreken van grote zalen
het
dorpen
voor
op
plaatsvinden. Dit is bijvoorbeeld van toepassing voor de dorpen
tegengaan
verdwijnen
van
eenzaamheid.
voorzieningen,
wat
In
kleinere
invloed
heeft
de
leefbaarheid en het gemeenschapsgevoel. Er is behoefte aan
partijen,
mogen
deze
in
het
gemeenschapshuis
Knegsel en Eersel.
laagdrempelige, gemeenschappelijke ruimtes waar mensen samenkomen. Om de rol en diensten van gemeenschaps
Voor het realiseren van deze mogelijkheden is een wijziging van
huizen, vooral in kleinere dorpen, uítte breiden, wordt gekeken
het
hoe
maatschappelijke
gefaciliteerd
kan
horeca
worden.
In
bestemmingsplan
noodzakelijk.
Het
is
dus
het
een
goede
manier
bestemmingsplan, en niet de APV, dat deze activiteiten
dorpen
zonder
horeca
momenteel beperkt. Het grote voordeel van deze aanpak is dat
op
gelegenheden zou een gemeenschapshuis deze functie kunnen
het gemeenschapshuis daadwerkelijk een plek wordt die
vervullen, waardoor het een centrale ontmoetingsplek wordt.
toegankelijk is voor iedereen
Volgens de huidige Algemene Plaatselijke Verordening (APV)
tegenstelling tot bijvoorbeeld een vereniging die zich vooral op
mogen
haar eigen leden richt.
gemeenschapshuizen
maatschappelijke
horeca
in
de gemeenschap,
in
aanbieden tegen maatschappelijke tarieven voor bezoekers die
Á V
V
1 Algemene Plaatselijke Verordening Eersel 2024, Artikel 2:34b Regulering paracommerciële rechtspersonen Lid 3. Een paracommerciële rechtspersoon biedt geen gebruiksmogelijkheden aan voor bijeenkomsten van persoonlijke of commerciële aard en bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de paracommerciële rechtspersoon zijn betrokken. Uitzondering hierop wordt gemaakt voor gemeenschapshuizen/multifunctionele accommodaties, mits het met instemming van de plaatselijke horeca geschiedt en/of als er via de plaatselijke horeca geen passend alternatief onderkomen voorhanden is. Lid 4. Om oneerlijke (gesubsidieerde) concurrentie met de plaatselijke horeca te voorkomen worden door gemeenschaps huizen/multifunctionele accommodaties, bij het organiseren van bijeenkomsten van persoonlijke of commerciële aard of bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de paracommerciële rechtspersoon zijn betrokken, consumptieprijzen gehanteerd die gelijk zijn aan het niveau van de plaatselijke horeca.
8
10. Duurzaamheid Met
dit
beleid
sluiten
we
aan
bij
het
12. Communicatie en betrokkenheid
geldende
duurzaamheidsbeleid. De uitvoering hiervan ligt bij het team Vastgoed voor gebouwen die in gemeentelijk eigendom zijn.
Bij de gebruikers en exploitanten bestaat een algemene
Dit betekent dat bij het beheer en onderhoud van deze
tevredenheid over het contact met de gemeente. Desondanks
panden
duurzaamheid
efficiëntie,
voorop
gebruik van
staat,
duurzame
waarbij
materialen
energie-
komen er specifieke verbeterpunten naar voren. Ook gelet op
en
de hiervoor besproken thema's blijkt structureel contact met
het
minimaliseren van de ecologische voetafdruk centraal staan.
de gemeente van belang. Er wordt een duidelijke behoefte
Door deze focus draagt elk gebouw bij aan de gemeentelijke
voor
duurzaamheidsdoelen en wordt de overgang naar een
overlegmomenten tussen belanghebbenden en de gemeente.
een
intensievere
interactie
en
regelmatigere
duurzamere gemeente versneld. Verduurzaming wordt op
Dit houdt in dat de gemeente het voortouw neemt in
natuurlijke momenten meegenomen in het beheer en
belangrijke ontwikkelingen, zoals groei in de regio waarbij
onderhoud.
wordt gekeken om de groeiende en veranderende behoefte overeen te laten komen met het voorzieningenniveau.
Een van de methoden om duurzaamheid binnen de sport- en gemeenschapsaccommodaties
door
De gemeente erkent het belang van goede communicatie en
duurzaam gedrag te integreren in de jaarlijkse gespreks-
te
bevorderen,
is
ziet het organiseren van regelmatige overleggen, geleid door
scyclus. Dit betekent dat gebruikers en beheerders worden
de gemeente zelf, als een oplossing. Deze bijeenkomsten
aangemoedigd om duurzame praktijken toe te passen, zoals
zullen zowel het beleid als de voortgang bespreken en
energiebesparing, het gebruik van duurzame materialen, en
feedback verzamelen over lopende kwesties. Er zal jaarlijks
het bevorderen van recycling en afvalvermindering.
een overleg met de stichtingen van de gemeenschapshuizen
11. Inclusie
communicatielijnen behouden, waardoor de drempel voor
De gemeente Eersel staat voor een samenleving waarin
onderhoudsafstemming.
plaatsvinden.
Bovendien
blijven
de
informele,
directe
contact met de gemeente laag blijft voor zaken zoals
iedereen meedoet. Op accommodatie niveau werken we samen aan verbetering van toegankelijkheid. Dit betekent dat
De voordelen van deze denkrichting zijn dat er een nauwer
(ver)bouwplannen en renovaties worden opgesteld volgens
contact is tussen alle betrokken partijen en de rolverdeling is
het handboek toegankelijkheid en ter advisering aan Stichting
helder. Dit kan de efficiëntie en de tevredenheid over
Platform voor Mensen met een Beperking (PMB) gemeente
besluitvormingsprocessen verhogen.
Eersel.
9
Bijlage 1: Afwegingskader Ondersteuningsmogelijkheden Draagt het bij aan maatschappelijke doelstellingen?
De
gemeente
ondersteunt
maatschappelijke
organisaties door: i i f---------- Ja--------- ^-------Nee
Kennisdeling: Informatie over gemeentelijke
I i i
procedures, vergunningaanvragen, subsidies, en verduurzaming.
Voorziet het (aantoonbaar) aan een maatschappelijke behoefte?
Advisering over financieringsmogelijkheden: Wijzen
I I
op
Europese,
rijks-,
provinciale
subsidies, fondsen, crowdfunding, en het
Ja------- ^-------Nee
uitgeven van obligaties. Verbinden van initiatieven: Fungeren als netwerkmiddelpunt om partijen samen te
Is draagkracht en inzet van vrijwilligers voldoende
brengen en beschikbare ruimtes te delen.
I I
Subsidieverstrekking: Jaarlijkse subsidies voor
,---------- Ja--------- A--------Nee
verenigingen en stichtingen.
I I I
Exploitatievergoedingen: Bijdragen aan de exploitatiekosten
Is er sprake van samenwerking en multifunctioneel gebruik?
voor
diensten
van
maatschappelijk belang.
i i ,---------- Ja--------- ^------- Nee -
Het initiatief is niet rendabel en kan zichzelf financieel niet onderhouden, waardoor het afhankelijk is van publieke financiering
i
I
i
------------Ja-------- ----------- Nee--------------------------- \
I
'
i
I I
i i
Gevraagde financiële bijdrage is In lijn met landelijke normen en/of regionale benchmark
i i f----------Ja--------- K------- Nee
Gemeente ondersteunt initiatief
Initiatiefnemer wordt uitgenodigd voor gesprek 10
Initiatiefnemer zoekt zelf naar ondersteuning
Bijlage 2: Kwaliteit accommodaties Gebouwen Gemeente Eersel heeft van al haar gemeentelijk vastgoed een Meerjaren onderhoudsplan (MOP) welke is gebaseerd op instandhouding (1-op-l onderhoud) van het gebouw zonder (nieuwe) investeringen. Onderhoud van vastgoed kan op verschillende niveaus worden uitgevoerd. De mate van onderhoud hangt af van het gewenste kwaliteitsniveau van het vastgoed. Om het kwaliteitsniveau objectief vast te stellen kan de NEN 2767 norm worden gebruikt. NEN 2767 geeft een methode om de conditie van bouw- en installatieonderdelen op objectieve en eenduidige wijze vast te leggen. Deze norm bestaat uit een indeling in 6 condities waarbij conditie 1 de beste (nieuwbouw)kwaliteit heeft. Gemeente Eersel hanteert als minimum conditie 3, waarbij gestreefd wordt naar conditie 2. Wanneer een gebouw op nominatie staat om gesloopt te worden kan incidenteel conditie 4 5, of 6 voorkomen. Conditie 6 is niet acceptabel omdat wet- en regelgeving en veiligheid dan in het geding komen. Ook als een vastgoedobject op een sloopnominatie staat kan het voorkomen dat er toch investeringen noodzakelijk zijn om (bijvoorbeeld) de veiligheid op een verantwoord niveau te brengen. Alle accommodaties voldoen aan de wettelijke eisen van het Bouwbesluit (bevat bouwtechnische voorschriften, ten tijde van de oprichting van het bouwwerk, waaraan bouwwerken minimaal moeten voldoen.
Deze eisen hebben betrekking op veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieuļ.Ook vinden er jaarlijks (de verplichte) installatie- keuringen plaats aan de diverse gebouwinstallaties (voor het milieu, energieverbruik, gezondheid en de veiligheid is het belangrijk dat bijvoorbeeld klimaatsystemen goed functioneren) en de Milieuwet. De verenigingen zijn tevreden over de kwaliteit van de accommodaties en het onderhoud daarvan. Ten aanzien van gebouwen zijn drie soorten onderhoud te onderscheiden:
*
Het klein dagelijks onderhoud dat tot doel heeft om het gebouw en de installaties in een toestand te houden die voor de dagelijkse functievervulling noodzakelijk is;
*
Het periodiek onderhoud waarbij in de regel geen vernieuwing plaatsvindt, zoals buitenschilderwerk. Dit betreft terugkerend onderhoud met een zekere cyclus;
*
Het groot onderhoud, waarbij veelal onderdelen van het gebouw of de installaties moeten worden vervangen (zoals vernieuwing van het dak of vervanging van de CV-installatie).
Daarnaast vinden renovaties plaats. Deze renovaties worden niet tot het onderhoud gerekend maar worden vaak wel in combinatie met onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Renovaties hebben als doel de uitstraling, veiligheid, bruikbaarheid of duurzaamheid te verbeteren. De kosten van het periodiek en het groot onderhoud zijn in een MOP opgenomen, op basis waarvan de stortingen en onttrekkingen uit de voorzieningen zijn berekend. Hiermee is al het noodzakelijk onderhoud aan het onroerend goed in financiële zin afgedekt. Uiteraard moet regelmatig herijking plaatsvinden. Nieuwe investeringen voor renovaties, aanpassingen of uitbreidingen worden in het meerjarig investeringsprogramma opgenomen (MIP). Met betrekking tot het bouwkundig onderhoud maakt de gemeente onderscheid tussen 'basisvoorzieningen' en 'niet-basisvoorzieningen'. In het accommodatiebeleid is aangegeven wat wordt verstaan onder een basisvoorziening. Een basisvoorziening is een voorziening die op basis van de beleidsdoelstellingen als 'noodzakelijk' wordt gezien. Voor de gebouwen die vallen onder het accommodatiebeleid betekent dit dat alleen de basisvoorzieningen door de gemeente worden onderhouden. De gemeente draagt dan zorg voor het groot onderhoud inclusief de installaties.
11
Voor het dagelijks onderhoud zijn de verenigingen of stichtingen zelf verantwoordelijk. Het bouwkundig
onderhoud
van
de
gebouwen
(basisvoorziening)
waarvoor
de
gemeente
verantwoordelijk is, kan echter ook door de vereniging onder bepaalde voorwaarden in eigen beheer worden uitgevoerd (privatisering). De verenigingen ontvangen daarvoor een financiële bijdrage, gebaseerd op de gemiddelde onderhoudslast van de meerjarig onderhoudsplanning over tien jaar (MOP) met een korting van 1596. De meeste accommodaties en opstallen in de gemeente zijn járen geleden opgericht. Sommige zijn ouder dan 30 jaar en tussentijds (enkele malen) gerenoveerd. Een oude accommodatie en/of opstal impliceert niet dat zij in slechte staat van onderhoud verkeert. Boekhoudkundig wordt een gebouw doorgaans in 40 jaar afgeschreven, dit hoeft niet te betekenen dat een accommodatie of opstal dan ook gesloopt hoeft te worden. Als een accommodatie het einde van de boekhoudkundige levensduur nadert, of er een renovatiemoment volgt, ontstaat een natuurlijk afwegingsmoment, aan de hand van de functie, het sociaal maatschappelijk belang en het bijbehorend financieel plaatje. De accommodaties dienen in de toekomst zodanig te worden ingericht, gebouwd en/of gerenoveerd dat in het kader van het gebruik ervan flexibel ingespeeld kan worden op de veranderende maatschappelijke behoefte.
Velden/banen De sportvelden en banen voldoen aan de technische norm. De verenigingen zijn zelf verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud en beregening van de banen/velden. Groot onderhoud en renovatie van kunstgrasvelden* en toplaagrenovaties worden uitgevoerd door de gemeente. Dat geldt ook voor het cultuurtechnisch onderhoud van de natuurgrasvelden. De beleving
over
de
kwaliteit
van
de
natuurgrasvelden
is
wisselend.
Bij
veranderende
weersomstandigheden of schade door engerlingen uit zich dit soms in ontevredenheid. Het maaien met de robotmaaier is na een geslaagde pilot in 2021 verder uitgerold. In 2024 worden alle natuurgrasvelden van voetbal en korfbal gemaaid met robotmaaiers. Het maaien met de robotmaaier heeft een positief effect op de kwaliteit van de velden. *Hockey en tennis kunstgras op basis van zand infill.
Privatisering Groot bouwkundig onderhoud Bij 7096 van de verenigingen is het groot bouwkundig onderhoud aan het gebouw geprivatiseerd. De verenigingen kunnen mede door zelfwerkzaamheid en sponsoring op een meer voordelige wijze uitvoering geven aan onderhouds- en renovatiewerkzaamheden. Daarom wordt een korting van 1596 toegepast op het gemeentelijke budget. Verenigingen kunnen door de inzet van eigen leden met hetzelfde geld mogelijk meer doen of een financieel voordeel behalen. Aandachtspunt is het (financieel) toezicht. Er dient zekerheid te worden verkregen dat de door de gemeente beschikbaar gestelde middelen worden aangewend voor het doel waartoe ze worden verstrekt en niet opgaan aan andere activiteiten. Verenigingen moeten tijdig en voldoende reserveren voor toekomstige uitgaven. De gemeente ontvangt momenteel geen financiële verantwoording en heeft geen inzicht in de boekhouding van sport- en jeugdverenigingen. Cultuurtechnisch onderhoud Er is niet besloten tot privatisering van het cultuurtechnisch onderhoud aangezien de meeste verenigingen niet beschikken over voldoende specialistische kennis en gespecialiseerd materiaal dat daarvoor nodig is. Aangenomen is dat de gemeente of een bedrijf de gevraagde continuïteit voor het onderhoud beter kunnen borgen. Gemeente Eersel heeft de afgelopen járen vaak te maken gehad met engerlingen.
De bestrijding is erg lastig en vraagt specifieke kennis. Gezien de specialistische taak en om grote (financiële) problemen te voorkomen is in het verleden besloten om het cultuurtechnische onderhoud uit te (laten) blijven voeren door de gemeente.
12