[24.07082] Aanbiedingsbrief Concept-Begroting MRE 2025 met verzoek indienen zienswijze uiterlijk 8 juni. Bijlage 2 Meerjarenplan Brainport excl. financieringsparagraaf Brainport in balans

Brainport in balans Meerjarenplan 2025 - 2032 BRAINPORT DEVELOPMENT economische ontwikkelingsmaatschappij

y

Voorwoord Om de toekomst te bouwen, moet je je verleden kennen Een nieuwe meerjarenperiode begint nooit op een wit vel. De start in 2025 valt precies samen met het twintigjarig bestaan van de Brainport-organisatie1. Je DNA verander je niet. Dat is eigen. Innovatiekracht en samenwerking vormen onze genetische basis om opnieuw antwoorden te vinden voor de vragen die een volgend decennium aan ons stelt. Balans is daarbij de leidraad. De komende jaren investeren we in unieke technologische posities, die ons helpen om zoveel mogelijk mensen mee te laten profiteren in een leefomgeving die betaalbare huizen, betere bereikbaarheid en meer gezondheid en duurzaamheid biedt.

Ons gedeelde verleden

We stonden in Europa officieel geboekstaafd als ‘industriële

Het verhaal van Brainport begint met zandgronden, een

regio in verval'. Op de schouders van Rein Welschen,

gloeilampenfabriekje op de Eindhovense Emmasingel, en

Theo Hurks en Henk de Wilt (“Dit gaan niemand in zijn eentje

coöperaties van geestelijken en bedrijven om scholen op te

kunnen oplossen”) groeiden we uit tot het high tech-cluster

richten en banken te stichten in onze regio. Voor de intensieve

op wereldschaal dat we vandaag de dag zijn, met machines

en structurele economische samenwerking tussen overheid,

die de wereld overgaan en werkgelegenheid voor velen.

kennisinstellingen en bedrijven die ons vandaag de dag zo

Na eerste jaren van pionieren en zaaien heeft de regio een

kenmerkt, grijpen we terug op de jaren ‘90 van vorige eeuw,

opmerkelijke groei doorgemaakt, bijvoorbeeld in een

goed beschouwd nog maar anderhalve generatie geleden.

aanzienlijke economische ontwikkeling, een gestage toename van werkgelegenheid en een afname van werkloosheid en een veranderende demografie2. Een kenmerkende bijdrage aan deze vooruitgang is te zien in de toename van investeringen in innovatie (R&D), waardoor de regio zich heeft ontwikkeld tot centrum voor innovatie en technologische vooruitgang in Nederland en de wereld. Onderwijs, onderzoeks- en kennis­ instellingen, overheden, startups, scale-ups, mkb en grote bedrijven dragen samen bij aan voor Nederland belangrijke sleuteltechnologie en industrieel leiderschap. Met Brainport Eindhoven heeft Nederland een Mainport nieuwe stijl. Een Mainport die bijdraagt aan de Nederlandse ambities op kennis, innovatie en maakindustrie en een duurzaam verdienvermogen op lange termijn versterkt. Brainport is het werk van duizenden mensen. Na eerste provinciale en Europese projectinvesteringen in onze regio waren de medewerkers van Brainport Development sinds 2005 onderdeel van deze groep. Het Philips Natlab werd de High Tech Campus Eindhoven, dichte deuren werden open innovatie, bedrijfsscholen werden hybride leeromgevingen, op een bedrijventerrein in Helmond ontstond de Automotive Campus, startups werden wereldspelers, het Evoluon werd Next Nature, en op de borst van de Philips Sport Vereniging prijkt nu Metropoolregio Brainport Eindhoven. De lijst is eigenlijk eindeloos lang.

Het is allemaal niet in één dag gebouwd, maar staat als een huis. Hadden Welschen, Hurks en De Wilt dat ooit durven dromen?

1

In 2005 werd de stichting Brainport opgericht, een jaar later (2006) gevolgd door Brainport Operations BV als triple helix ontwikkelingsorganisatie van de stichting (rechtsvoorganger van de huidige NV). NV REDE (opgericht 1983) fuseerde in 2010 met Brainport Operations BV tot het huidige Brainport Development NV.

2 Actuele cijfers zijn te vinden op: www.brainporteindhoven.com/monitor

2 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

Recente resultaten

Bijdrage aan brede welvaart als doel: balans tussen

Ook in de meest recente periode zijn weer veel stappen gezet.

technologie, talent en onze leefomgeving

Neem bijvoorbeeld de Regio Deal Brainport Eindhoven, die

Met zelfvertrouwen mogen we daarom naar de komende

ons in staat stelde met rijksmiddelen en regionale publieke

meerjarenperiode kijken. Onze focus van technologie, talent,

en private cofinanciering zo'n 400 miljoen euro te investeren

en woon- en leefklimaat, de robuuste agenda van decennia

in uiteenlopende nieuwe projecten, van fotonica in de

samenwerking in de regio, blijft de leidraad. Een goede en

Innovatiepijler, via opleidingen voor docenten op 200 scholen

evenwichtige balans tussen deze domeinen is ons belangrijk­

in de Talentenpijler, tot bijdragen aan regionale musea en

ste doel in de komende jaren. Want succes meten we niet af

voorzieningen in onze pijler Leef- en Vestigingsklimaat.

aan innovaties alleen, maar aan de welvaart en het welzijn die

Ook maakten we onze nationale positie als ‘mainport van

de industrialisatie hiervan voor iedereen oplevert. We stoppen

de nieuwe economie' waar, bijvoorbeeld door met tientallen

pas wanneer iedereen kan meeprofiteren van de resultaten

bedrijven en kennisinstellingen samen voor bijna een miljard

die onze high tech maakindustrie boekt. De potentie die onze

euro aan Groeifondsmiddelen beschikbaar te krijgen voor

vindingen hebben voor transities in Nederland, Europa en de

innovatie in mobiliteit, energietransitie en robotisering en

wereld, kan alleen tot verdere wasdom komen wanneer we

automatisering in de voedselverwerking. Belangrijk is

er als regio in slagen om bereikbaar te blijven, betaalbare

bovendien dat we, eveneens dankzij de regiobrede samen­

woningen voor iedereen te bouwen en kansen te bieden

werking met gemeenten, provincie, Rijk en bedrijven,

aan elke inwoner.

megastappen wisten te zetten voor onze bereikbaarheid met een MIRT-pakket van 1,6 miljard euro, een start kunnen maken met de bouw van veel meer betaalbare woningen en via Brainport voor Elkaar een net zo ambitieus sociaal-maatschappelijke agenda voor elkaar gaan boksen als dat we dat voor de economische agenda al vele jaren hebben gedaan.

3

y

Meerjarenplan 2025 - 2032 Inleiding, prioriteiten en leeswijzer

De rol van Brainport Development binnen de Triple Helix Arbeid &

Logistiek

Brainport Development is, als economische ontwikkelings­

Natuur en Milieu

Vrije Tijd

maatschappij, een hulpmotor. Wij nemen het werk van

Sport en ontspanning

bedrijven, scholen, kennisorganisaties en overheden niet over,

uinbouw

maar zoeken de ruimte op waar zij elkaar raken en moeten Horeca

versterken. Daar waar het niet vanzelf gaat, moet Brainport Ecologische

Welzijn

voetafdruk en Luchtvaart Dienst

Med remgmgen

Gezondheid

Persoonlijke veľzorgmg

Goede doelen

grondstoffen

Development aan de slag. Dat levert innovatieconsortia op van startups, mkb'ers, OEM'ers, overheden en onderzoekers. Dat levert hulp van bedrijven op voor scholen en maatschappe­ lijke organisaties. En dat levert gebundelde kracht op om met

ìci

één visie en verhaal het gesprek met Den Haag en Brussel aan Handel &

Toerisr

;unst en

hulP

te gaan.

Detailhandel

Soms is Brainport Development aanjager voor deze partner­ Gezond­ heidszorg

Samenleving

schappen, soms kennisleverancier en soms penvoerder en

Recreatie Materiële welvaart

uitvoerder van programma's die (nog) geen vanzelfsprekende plek hebben bij een van de Triple Helix-partners, of dat nu onderwijs, bedrijfsleven of overheid is. Voorbeelden hiervan zijn innovatieconsortia in hun vroege fase, hulp met verduurzaming en digitalisering voor het innovatieve mkb, de

Triple Helix-samenwerking als bijdrage aan Brede Welvaart

gezamenlijke publiek-private techniekpromotie en het beheren

Technologie is geen doel op zich, maar een hulpmiddel om

van fondsen zoals de Regiodeal en het Bereikbaarheidsfonds

brede welvaart én welzijn te bereiken. Voor brede welvaart,

Brainport dat private middelen ophaalt als bijdrage voor de

door het CPB geoperationaliseerd in natuurlijk, menselijk,

publieke taak op infrastructuur.

sociaal, en economisch kapitaal, zijn talloze organisaties, instellingen, bestuurslagen en private initiatieven nodig. De triple helix-samenwerking van de stichting Brainport is er daar één. Statutair heeft de stichting Brainport “[...] tot doel het versterken van het unieke economische ecosysteem van Brainport." Brainport Development NV, als economische uitvoeringsorganisatie of ontwikkelmaatschappij van de Stichting, “[...] heeft ten doel het creëren van een duurzaam innovatief ecosysteem dat internationaal kan concurreren Ecologische

en zo de basis vormt voor welvaart en welzijn in de regio

voetafdruk en grondstoffen

en daarbuiten."3 Dit meerjarenplan richt zich op de unieke bijdrage die onze samenwerking kan bieden in het totaal van brede welvaart.

Handel å. hulp

Materiële welvaart

3 Statuten Stichting Brainport (opgericht 2005) en Brainport Development NV (2006/2010).

4 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

Koersvast

Nieuwe prioriteiten

Een aantal taken heeft een blijvende plek gekregen binnen

Komende jaren gaan we onszelf opnieuw aanpassen aan de

Brainport Development. Denk aan ondersteuning voor

vragen die een nieuwe tijd stelt. Focus op innovatiekracht en

startups en mkb, branding van het merk Brainport Eindhoven,

samenwerking blijven ons DNA. In dit meerjarenplan vatten we

Rijk-regio samenwerking, internationalisering en innovatie-

de nieuwe kansen en opgaven samen die we over de grenzen

samenwerking in Europa. Binnen deze bestaande activiteiten

van bestaande instituties heen op gaan bouwen op het snijvlak

zullen we altijd zoeken naar nieuwe manieren om dit nog

van Technologie, Talent en Maatschappelijke vraagstukken.

beter te doen. Zo zoeken we nadrukkelijk de samenwerking

We willen de richting vinden voor nieuwe ontwikkelingen waar

met partners in de regio om onze ondersteuning gericht op

onze opvolgers over twintig jaar weer trots op terug kunnen

startups via The Gate verder te versterken. En in diezelfde

kijken. We werken dus koersvast door aan nieuwe raakvlakken

gedachte versterken en, misschien nog belangrijker,

van de domeinen Technologie & Ondernemen, Talent, en

vereenvoudigen we in nauwe samenwerking met Innovatie-

Maatschappelijke vraagstukken (woon- en leefklimaat).

huis De Peel, Kempisch Ondernemersplatform en WTC/e onze

Hierbinnen kiezen we zeven prioriteiten als belangrijkste

ondersteuning gericht op de regionale bedrijvigheid. Wij zien

richtingaanwijzers voor 2032. Op deze zeven prioriteiten

voor Brainport Development in deze taken ook in de nieuwe

zullen we onze extra inzet en al beschikbare capaciteit richten.

meerjarenperiode een nadrukkelijke rol. In het domein Technologie & Ondernemen staat Brainport bekend om haar toonaangevende machines en systemen in ■ nVu

-

internationale hightech waardeketens. Deze competentie gaan we nog gerichter inzetten voor het realiseren van unieke

Unieke hightech schakels in internationale waardeketens

hightech schakels in internationale waardeketens. Dit kan alleen als we blijven investeren in het innovatiefundament. In de schakels en het fundament liggen onze prioriteiten: 1. We bouwen nieuwe posities in de mondiale waardeketens waarin transities vorm krijgen in internationale markten.

BRAINPORT DEVELOPMENT

Denk aan nieuwe generaties batterijtechnologie voor de 70.000 Tech & IT-talenten

Duurzame schaalsprong

energietransitie, energiezuiniger en snellere chips voor digitalisering, integratie van optische systemen en AI-technologieën voor de mobiliteitstransitie, en personeel ondersteunende en persoonlijke medische technologie voor de gezondheidstransitie.

M

__________________T_________________________________________________________ Prioriteiten 2025-2032 ^ Bouwen nieuwe posities in mondiale waardeketens, zoals Chips for EU en Battery Competence Center; ^ Ontwikkelen innovatiefundament, zoals Innovatie-programma met defensie en The Gate; ^ Opschalen succesvolle gezamenlijke pilots, zoals op Leven Lang Ontwikkelen en om- en bijscholen; ^ Structureel verbinden van onderwijs en arbeidsmarkt voor vergroten participatiegraad en arbeidsproductiviteit, verhogen techniekstudenten en -afgestudeerden, behoud van talent, en gericht aantrekken van kenniswerkers; ^ Aangaan van partnerschappen buiten de regio voor wonen & werken; ^ Bijdragen aan publiek-private fondsen voor Bereikbaarheid, Betaalbare Woningen, Talent en het programma Brainport voor Elkaar; ^ Ontsluiten technologische en sociale innovatie voor maatschappelijke vraagstukken in partnerschap met de Dutch Design Foundation. Hiervoor gaan we nieuwe (inter)nationale en regionale partnerschappen aan, waarbij een rolzuivere samenwerking met de MRE de prioriteit heeft.

5

2. We ontwikkelen het fundament voor open innovatie

7. We zetten in op een langjarig partnerschap met de creatieve

verder met test- en pilotproductiefaciliteiten, incubators

industrie, via de Dutch Design Foundation, om technologi­

en accelerators, als belangrijke randvoorwaarden voor

sche en sociale innovatie gebundeld en vraaggericht te

het realiseren van nieuwe posities in de mondiale waarde­

kunnen ontsluiten voor overheden en andere publieke

ketens.

partners. Trendmatige uitdagingen, zoals schaarste in energie en ruimte, klimaatverandering, vergrijzing en

In het domein Talent werken we de komende jaren aan 70.000

ontgroening, zijn niet alleen op te lossen met méér

technische talenten op alle niveaus. Dit doen we met om- en

middelen om méér van hetzelfde te bouwen. Wat heb je

bijscholing van het ongekend talent in de regio, het extra

aan meer ziekenhuisbedden als er geen personeel is? Hoe

opleiden van mensen, het behoud in de sector te stimuleren,

verzorgen we steeds meer ouderen met minder personeel?

de arbeidsproductiviteit te vergroten en gericht kenniswerkers

Hoe houden we het landelijk gebied bereikbaar wanneer de

te verleiden om hun specifieke competenties in onze regio te

exploitatie van buslijnen steeds moeilijker wordt? En zo

komen inzetten. Brainport Development neemt hierin het werk

stapelen de vragen zich op. Om nieuwe maatschappelijke

van bedrijven, arbeidsmarktregio's, overheidsinstanties en

oplossingen te vinden, hebben we naast investeringen in

opleiders niet over, maar richt als partner op de raakvlakken

bereikbaarheid, woningen, energienetten, et cetera, ook

tussen deze organisaties om versnelling en doorbraken te

innovatie nodig. zowel technologisch als sociaal. Brainport

realiseren. Die vatten we in twee prioriteiten samen:

Development kan de technologische mogelijkheden ont­ sluiten voor de publieke partners, maar heeft samenwerking

3. We ontwikkelen nieuwe gezamenlijke proposities op het

met de creatieve industrie nodig om het perspectief breder

raakvlak ‘onderwijs-arbeidsmarkt', bijvoorbeeld voor

te kunnen adviseren. Onze twee hersenhelften gaan

Leven Lang Ontwikkelen, en schalen succesvolle eerste

structureel samenwerken.

pilots op, zoals hybride docenten en modulaire omscholing. 4. We verbinden de hele keten van onderwijs en arbeids­

Ruimte om bij te sturen

markt structureel om vanuit gezamenlijke doelstellingen

We hebben in twintig jaar geleerd dat ons werk een lange adem

afzonderlijke organisaties aan meer mensen, middelen en

vraagt. In dit meerjarenplan vatten we zo kernachtig mogelijk

regelruimte te helpen voor hun opgave, zoals in het project

per domein samen welke focuspunten we zien. In de hoeveel­

Internationalisering Onderwijs.

heid van kansen hebben we immers focus nodig om door de bomen het bos te kunnen blijven zien. Tegelijkertijd hebben

In het domein Maatschappelijke vraagstukken werken we

we ook geleerd dat bijsturing nodig kan zijn. Wie had vijf jaar

aan een duurzame schaalsprong, zoals deze is verwoord in

geleden bedacht dat in 2023 netcongestie bovenaan ieders

het samenwerkingsakkoord van de MRE. Dit omvat niet alleen

agenda zou staan? Of dat digitalisering door de coronaperiode

ruimtelijke aspecten, zoals bereikbaarheid en de vraag naar

een extra groeispurt zou doormaken? Daarom bouwen we op

nieuwe woningen, bedrijventerreinen en voorzieningen, maar

twee manieren ruimte in om bij te sturen waar nodig.

ook opgaven als kansengelijkheid en klimaatverandering. Als hulpmotor kan Brainport Development daaraan bijdragen

^

met drie prioriteiten:

In de eerste plaats halen we in onze jaarplancyclus steeds bij overheden, kennis- en onderwijsinstellingen, en bedrijven op waar nieuwe accenten voor een komend jaar

5. Buiten de regiogrenzen dragen we bij aan partnerschappen

gelegd kunnen worden. We hoeven niet ieder jaar een

met andere regio's rondom vraagstukken als betaalbare

nieuwe strategie te maken, maar juist ook jaarlijks

woningen, bereikbaarheid en ruimte voor bedrijvigheid.

kernachtig de voortgang laten zien en ophalen bij de

Hiertoe is samenwerking nodig tussen het economisch

Triple Helix-partners welke nieuwe accenten het verdienen

en ruimtelijk domein. We kunnen de druk op onze regio

om aandacht te krijgen. Daar kunnen we op details van

verlichten door samenwerkingen met andere regio's, sectoraal selectief te kiezen voor structuurversterking in

projecten en programma's inzoomen. ^

Om te bezien of wezenlijker bijsturen noodzakelijk is,

onze regio en tegelijkertijd andere regio's versterken door

introduceren we graag twee extra en nieuwe momenten van

aansluiting op de Brainport-bedrijvigheid. Hiertoe is een

monitoring. Iedere drie jaar willen we onafhankelijk laten

intensieve, maar rolvaste samenwerking met de MRE

monitoren of de aannames die we hadden en doelen die we

noodzakelijk.

voorzagen nog de juiste zijn. Dit instrument ontwikkelen

6. We dragen bij aan publiek-private fondsen voor Bereik­ baarheid, Betaalbare Woningen, Talent en het programma

we samen met de MRE, om zo één methodiek voor de regio te ontwikkelen die voor alle partners gelijktijdig meet en

Brainport voor Elkaar. Brainport Development draagt

rapporteert over de balans van de groei. Lopen we voor of

zorg voor de private bijdrage aan publieke opgaven

achter? Zijn er nieuwe wezenlijke economische, maat­

waar overheden, corporaties en welzijnsorganisaties

schappelijke, ecologische of demografische ontwikkelingen

voor staan.

die om aanpassing van de plannen vragen? Op basis van deze monitormomenten kunnen we alle partners, zeker ook de gemeenteraden, voorleggen of we er met alle partijen daadwerkelijk in slagen om balans te houden waar het kan en te herstellen waar nodig.

6 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

Leeswijzer Onder de focuspunten ligt een waaier aan documenten, van de strategische agenda met Rijk tot uitgewerkte proposities van Groeifondsaanvragen, en van de visie op Internationalisering van onderwijs tot de programmalijnen van Brainport voor Elkaar. Het is even ondoenlijk als onwenselijk om deze honderden pagina's aan verdiepend materiaal op technologie, talent, en maatschappelijke vraagstukken allemaal als bijlage aan dit meerjarenplan toe te voegen. Het zou ook maar afleiden van de hoofdlijn. Tegelijkertijd is het wel belangrijk dat de onderliggende en verdiepende plannen voor iedereen inzichtelijk zijn die wil deelnemen of meedenken. Daarom hebben we op www.brainporteindhoven.com/meeriarenplan vanuit de hoofdlijn van dit meerjarenplan alle bijhorende onderliggende documenten ontsloten als onderlegger en onderdeel van deze doorkijk tot 2032. Nieuwe plannen die daaraan bijdragen zullen we op deze plek toevoegen. In onze korte jaarplannen kunnen we daar vervolgens aan refereren. Zo hopen we inzichtelijk te maken hoe de overkoepelende strategie zich verhoudt tot de vele noodzakelijke documenten met evenzoveel partners waarin de diepte en uitwerking gezocht wordt.

El

Technologie & Ondernemen Toonaangevende machines en systemen in de internationale hightech waardeketen. Brainport Eindhoven is een regio met relatief veel multi­ nationals en internationale bedrijven vestigen graag hun

ĩ

R&D en innovatie activiteiten in de regio. Hiervoor is een sterk innovatiefundament, met gedeelde (lab)faciliteiten voor onderzoek en (pilot)productie, en aantrekkelijk (fiscaal) innovatie instrumentarium de basis om relevant te blijven. Slimme industriepolitiek op de technologieën waar we sterk Technologie & Ondernemen

voor arbeidsproductiviteit

Talent

Technologie & Ondernemen

voor maatschappelijke vraagstukken

V

Maatschappelijke vraagstukken

in zijn is nodig om de industriële basis van de 21e eeuw te kunnen vormen. Inzet komende jaren Ondernemingen en kennisinstellingen in de regio werken langjarig, intensief samen om op basis van innovatieve technologieën strategische posities binnen specifieke waardeketens op te bouwen. We kiezen voor sleutel­ technologieën en niches waarin Brainport internationaal een onderscheidende positie kan bieden voor Nederland. Brainport heeft unieke competenties in vier elkaar verster­ kende technologieën: Materiaaltechnologie, Micro- en

Trends St ontwikkelingen

Nano-elektronica (waaronder geïntegreerde fotonica),

We leven in een tijd waarin het geopolitieke speelveld zich

(Opto-)Mechatronica (waaronder additive en advanced

snel ontwikkelt. Dit biedt kansen, maar stelt ons ook voor

manufacturing) en Kunstmatige Intelligentie. Deze tech­

vragen. Enerzijds biedt de toegang tot mondiale markten

nologieën komen samen in tal van toepassingen. Denk aan

via vrijhandelsakkoorden grote kansen. Anderzijds houdt

nieuwe materialen voor nieuwe generaties circulaire

het beschermen en weerbaar maken van voor Nederland

batterijtechnologie, energiezuiniger en snellere chips,

belangrijke kennis, sleuteltechnologieën en locaties ons

integratie van optische systemen en kunstmatige intelligentie

bezig. Om als Nederland en Europa een strategische positie

voor slimme en duurzame mobiliteit, personeel ondersteu­

in de kennis- en innovatieketen te verkrijgen en behouden,

nende en persoonlijke medische technologie en duurzamer

en daarmee onze autonomie ten opzichte van Azië en de

voedselverwerkende industrie. Daarnaast moeten we blijven

Verenigde Staten te verzekeren, zijn duidelijke keuzes nodig.

investeren in het innovatiefundament met test- en pilot-

Brainport, en daarmee Nederland, dient steeds te kiezen

productiefaciliteiten, incubators en accelerators, met

voor strategische posities binnen specifieke waardeketens,

The Gate als centrale startup hub voor (deep)tech startups

gericht op innovatieve technologieën, de zogeheten ‘unieke

in Brainport Eindhoven.

hightech schakels' of ‘control points'. Met de juiste keuzes biedt deze aanpak Nederland bovendien een enorme kans om in de transitie naar een groene economie tot de kopgroep in Europa te behoren. Een goed vestigingsklimaat is een essentiële randvoor­ waarde. Om internationaal voorop te (blijven) lopen is het belangrijk dat bedrijven kosteneffectief in Nederland kunnen onderzoeken, ontwikkelen en produceren. Brainport Eindhoven is een regio met relatief veel multinationals en internationale bedrijven vestigen graag hun R&D en innovatie activiteiten in de regio. Hiervoor is een sterk innovatiefundament, met gedeelde (lab)faciliteiten voor onderzoek en (pilot) productie, en aantrekkelijk (fiscaal) innovatie instrumentarium de basis om relevant te blijven. Slimme industriepolitiek op de technologieën waar we sterk in zijn is nodig om de industriële basis van de 21e eeuw te kunnen vormen.

8 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

Partnerschappen

Nederlandse chipindustrie beter wordt aangesloten op

Voor de (door)ontwikkeling van technologieën en nieuwe

vraag en aanbod van de Europese markt. De focus is op een

doorbraken bouwen we langjarige partnerschappen en

sleutelpositie voor Nederland op fotonische chips en chip­

consortia. De unieke expertise en onderzoeksagenda's

ontwerp. Door in te zetten op de ontwikkeling en productie

van bedrijven en kennisinstellingen gekoppeld aan wereld­

van fotonische chips, kunnen we niet alleen de kwetsbaar­

wijde maatschappelijke uitdagingen zijn richtinggevend.

heid verminderen die we hebben ervaren bij chiptekorten,

Brainport Development is de verbinder of ‘consortium-

maar ook bijdragen aan de verdere verduurzaming van de

bouwer'. Voor nieuwe posities in internationale waarde­

technologische sector.

ketens werken we samen met de collega's in bijvoorbeeld Twente, Nijmegen en Delft, net als met ecosystemen

Battery Competence Center NL: Positie verwerven op

in Europa zoals rond Leuven, Grenoble en Sachsen.

kernonderdelen van de globale batterijwaardeketen

Met TNO, dat veel kennis heeft op high tech, willen we de

Batterijtechnologie speelt als opslagsysteem voor (groene)

vele gezamenlijke projecten opwerken naar een structureel

energie wereldwijd een cruciale rol in de energietransitie,

partnerschap. Met zijn innovatiecoalities is de provincie een

zowel voor netstabilisatie als voor elektrificatie van de

essentiële partner voor de technologie en economie op de

mobiliteitssectoren en industrie. Het doel van het Battery

langere termijn. Ook zoeken we de verbinding met de andere

Competence Center NL is om positie te verwerven op

Brabantse regionale ontwikkelingsmaatschappijen en

kernonderdelen van de globale batterijwaardeketen, zoals

het Rijk.

materiaalraffinage en batterijrecycling voor het terugwinnen van kritieke materialen, alternatieve duurzame batterijmaterialen, en circulaire batterijpakketten heavy duty mobiliteit

Prioriteiten

en netstabiliteit. Nederland geeft hiermee haar eigen exportpositie een flinke stimulans en wordt daarnaast minder

O We bouwen nieuwe posities in de mondiale waarde­

afhankelijk van internationale toeleveranciers van kritieke

ketens van een aantal toonaangevende markten die

materialen en batterijcomponenten. Dit is essentieel voor

bepalend zijn in wereldwijde transities. Denk aan

het behalen van de klimaatdoelstellingen en realiseren van

nieuwe generaties circulaire batterijtechnologie voor

duurzaam verdienvermogen in Nederland.

de energietransitie, energiezuiniger en snellere chips voor digitalisering, integratie van optische systemen en

O Investeren in het innovatiefundament met test- en

AI-technologieën voor de mobiliteitstransitie, personeel

pilotproductiefaciliteiten, incubators en accelerators,

ondersteunende en persoonlijke medische technologie

als belangrijke randvoorwaarden voor het realiseren

voor de gezondheidstransitie.

van nieuwe posities in de mondiale waardeketens.

Chips for EU - NL initiative: Versterken van onze wereld­

Belangrijk om te vermelden is dat de versteviging van het

wijde positie op chipontwerp, -onderdelen en -machines.

innovatiefundament om (ruimtelijke) samenwerking in de

De wereldwijde chipindustrie is een technologische top­

regio en met de provincie vraagt. Daarin hebben we reeds

prestatie, een enorme economische groeimarkt en een

vele jaren ervaring om op verder te bouwen. Tegelijkertijd

randvoorwaardelijke keten voor de grote ecologische en

zien we dat de opgave van het beschermen en opschalen

maatschappelijke transities waar de wereld voor staat. In de

van deze innovatie infrastructuur te groot is voor een regio

afgelopen twee jaar werd voor steeds meer mensen zichtbaar

alleen. We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met de

en voelbaar hoe zeer we afhankelijk zijn van een relatief klein

Rijksoverheid om hierin te participeren en de investeringen

aantal actoren in de globale semiconductor waardeketen.

gezamenlijk te structureren. Het nationaal Rijksbeleid

Chiptekorten dwongen fabrikanten, van de auto-industrie

van ‘protect and promote' wordt de facto regionaal

tot medische apparaten, hun productie stil te leggen.

geaccommodeerd. Met mondiale posities en nationale en

De Europese Unie heeft de eigen kwetsbaarheid onderkend

Europese ambities voor de mainport Brainport is het niet

met de ambitie om de ontwikkeling, productie, en leverings­

in balans om enkel naar de regio te kijken om de benodigde

zekerheid in de semicon-waardeketen te versterken. De

testfaciliteiten, campussen en incubators te bouwen.

European Chips Act is het kader waarbinnen deze ambitie

Een nationale prioriteit behoeft nationale ondersteuning.

zich ontwikkelt en de oprichting van het ‘Chips for EU - NL

We willen met het Rijk in gesprek over een evenwichtige

office' is daar een invulling van. Het office maakt deel uit van

verantwoordelijkheidsverdeling, in middelen en structuren.

het Europese netwerk van competentiecentra op het gebied van halfgeleiders en moet fungeren als toegangspunt tot andere knooppunten van het netwerk, waarmee de

9

Innovatieprogramma met defensie: defensie-investeringen

The Gate: dé startup Hub voor (deep)tech startups in

als katalysator voor innovatie

Brainport Eindhoven

De ontwikkelingen van de laatste tijd laten zien dat het thema

In Brainport Eindhoven hebben we een hightech ecosysteem

strategische autonomie actueler is dan ooit. De Russische

van wereldklasse. (Deep)tech startups zijn belangrijk voor

invasie van Oekraïne en de daarmee gepaard gaande dreiging

hightech ecosystemen. Zowel als zelfstandige groeikern als

voor het continent Europa dragen bij aan een verhoogd

aanjager en challenger van de bestaande industrie. Startups

draagvlak voor toenemende defensie-investeringen.

en scale-ups zijn de katalysator voor verandering en aanjager

Een basis aan kennis, technologie en industriële capaciteiten

van transities. Deze ondernemingen moet worden gevonden

is van belang voor het behoud van de operationele relevantie

én op de best mogelijke manier worden geholpen, zodat ze

en inzetzekerheid van onze krijgsmacht. Dit past in een

zich sterker, slimmer en sneller ontwikkelen. Om dat op een

bredere ontwikkeling waarin de NAVO de komende jaren

slimme en effectieve manier te organiseren en faciliteren is

bondgenoten wil stimuleren om meer te investeren in

Brainport Development in samenwerking met TU/e, BOM,

technologieontwikkeling. De ontwikkeling van technologieën

Fontys, Summa en de gemeente Eindhoven in januari 2021

zoals kunstmatige intelligentie, big data, fotonica, kwantum-

gestart met The Gate. The Gate stelt zich tot doel het

technologie, robotica en autonome systemen en lithografie

potentieel van het Brainport ecosysteem beter te benutten:

voor halfgeleiders worden gezien als belangrijke opkomende

we halen eruit wat erin zit. Het is niet per se het doel om meer

technologieën voor de vrede en veiligheid van de toekomst.

startups te ontwikkelen de komende periode, maar vooral

In navolging van het Amerikaanse DARPA, kunnen defensie-

betere en succesvollere startups, zodat er opvolgend meer

investeringen in technologieontwikkeling dienen als een

en betere scale-ups ontstaan.

katalysator voor innovatie, waarbij risicovol, fundamenteel onderzoek wordt aangemoedigd en multidisciplinaire samenwerking wordt gestimuleerd. Innovatiebudget uit de defensiesector kan zo niet alleen dienen voor het behoud van operationele relevantie en inzetzekerheid van onze krijgsmacht, maar kan daarnaast breder leiden tot het

Onderliggende documenten

verleggen van grenzen van technologische vooruitgang en

Kijk op www.brainporteindhoven.com/

het creëren van nieuwe markten. In Brainport bouwen we

meerjarenplan voor:

de DIANA-hub, de Nederlandse landingsplek voor het NAVOacceleratorprogramma. Dit is een gezamenlijk innovatiepro­

^ Chip for EU - NL

gramma met het ministerie van Defensie, met als onderdeel

^ Battery Competence Center

de ontwikkeling van de Safety and Security Campus op de

^ Innovatieprogramma met defensie

legerplaats in Oirschot, waar partijen uit het veiligheids-

• The Gate

heidsdomein (politie, brandweer, defensie) samenwerken

• Etc.

aan talent en nieuwe toepassingen van technologie.

10 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

y

Talent Onderwijs en arbeidsmarkt in balans. TALENT

^

Vergroten participatiegraad via publiek-private aanpak

^

Verhogen studenten en aantal afgestudeerden in

(8.000 zij-instromers in Tech en ICT) techniekopleidingen (12.000 extra afgestudeerden) ^

Behouden talent voor de techniek (9.000 mensen

^

Vergroten van de arbeidsproductiviteitgroei

^

Gericht aantrekken van internationals en verhogen

meer die behouden blijven voor Tech en IT) Talent voor Maatschap­

Talent voor Technologie

pelijke vraagstukken

ã Ondernemen

(voor 5.000 vacatures aan efficiencywinst) stayrate (16.000 internationale werkers), met aandacht

Maatschappelijke vraagstukken

voor belangrijke randvoorwaarden, zoals (tijdelijke)

Technologie á Ondernemen

huisvesting en les in de Nederlandse taal om draagvlak voor het groeiend aantal internationals in de samenleving te vergroten. ^

Leven Lang Ontwikkelen (als doorsnijdend thema voor ieder spoor, van zij-instroom tot behoud)

Trends 1& ontwikkelingen

Op al deze sporen zijn vele partijen actief, van bijvoorbeeld

Voldoende talent blijft dé voorwaarde waar de motoren van

de arbeidsmarktregio's op zij-instroom, tot alle onderwijs­

de kenniseconomie van Nederland en Brainport op draaien.

instellingen voor techniekonderwijs, bedrijven voor behoud

Het vinden van technisch geschoold personeel is al langer

en arbeidsproductiviteit en het Expat Center voor inter­

een uitdaging en het herstel van de Nederlandse economie

nationale kenniswerkers. Gelukkig zien we hiervan eerste

zorgt voor een uiterst krappe arbeidsmarkt. Bovendien laten

succesvolle resultaten. Zo bleken we samen met diverse

demografische ontwikkelingen zien dat er steeds minder

partijen in de regio 189 mensen om te kunnen scholen

potentieel is door ontgroening en vergrijzing. Onderwijs­

richting krapte beroepen, vonden we 140 eerste hybride tech

instellingen het mbo-, hbo- en wo-niveau hebben te maken

docenten en werken we met programma's op robotisering en

met een krimp van instroom van Nederlandse studenten,

automatisering aan arbeidsproductiviteit. Vanuit Brainport

terwijl de verwachte uitbreidingsvraag (groei) en vervangings-

Development hoeven we niet het werk te doen dat andere in

vraag (vergrijzing) in de techniek en IT in Brainport neerkomt

hun eigen organisaties doen. Wel tonen deze succesvolle

op zeventigduizend werknemers. We zoeken lassers,

voorbeelden dat de verbinding over de grenzen heen de

ICT-specialisten, monteurs en engineers; banen die variëren

versneller kan zijn om vanuit één concept alle instrumenten

van mbo-4 tot hoogleraarschappen. Het aantal inwoners in

toegankelijk te maken voor alle partijen. We hoeven geen

de regio groeit door de instroom van (arbeids)migranten die,

scholen te besturen, maar kunnen schoolbesturen wel

soms vergezeld door hun gezin, in de regio gaan wonen en

helpen om aansluiting bij bedrijven en hoger onderwijsin­

werken of studeren. Deze mensen hebben we ontzettend hard

stellingen te vinden voor meer stageplaatsen, doorlopende

nodig om aan de vraag te voldoen. Daarnaast zijn er ondanks

leerlijnen en gezamenlijke proposities die middelen opleveren

de grote krapte op de arbeidsmarkt, nog teveel mensen die

voor bijvoorbeeld Leven Lang Ontwikkelen. Die rol vatten

er niet tussen komen en onnodig langs de kant staan.

we samen in twee prioriteiten voor Brainport Development.

Inzet komende jaren Wanneer we autonome ontwikkelingen als vergrijzing en ontgroening koppelen aan de verwachte vraag van 70.000 technische banen, zien we dat we oplopend in de komende tien jaar 50.000 technische mensen tekort zullen komen - 20.000 van de 70.000 vacatures worden naar verwachting ingevuld met de opleidingen en omscholingen zoals we die vandaag de dag kennen. In de strategische agenda Schaal­ sprong Talent hebben we de opgave in enkele sporen ontleed. Die sporen beogen een integraal en inclusief beeld te schetsen. Want beide is waar: iedereen verdient een kans én we zullen iedereen nodig hebben. De sporen zijn:

12 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

Partnerschappen

O We verbinden de hele keten van onderwijs en arbeids­

Op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt werken we

markt structureel om vanuit gezamenlijke doelstellingen

samen met verschillende partners, zoals de universiteiten,

afzonderlijke organisaties aan meer mensen, middelen en

hogescholen en mbo's, die aan de lat staan voor het opleiden

regelruimte te helpen voor hun opgave.

van studenten. We noemen expliciet de twee arbeidsmarktregio's Zuidoost-Brabant en Helmond - De Peel, waar we

We zien dat we in het technologische domein en het publieke

steeds meer logica vinden in ieders rol en verantwoordelijk­

domein heel veel voor elkaar krijgen door consortia van klein

heid. Voor de opgave rond de internationalisering van het

en groot, privaat en publiek te smeden. Eén plus één blijkt

onderwijs werken we verder aan gezamenlijkheid in de groep

drie; het levert open innovatie op, maar ook middelen voor

van 260 po-scholen en ruim 60 vo-scholen, waarbij we ook

kennisinstellingen, bedrijven en overheden om te investeren

recht willen doen aan de positie van de kinderopvang, de

in hun eigen opgave. De groeifondsconsortia en de MIRT zijn

opleiders van nieuwe docenten, de onderwijsregio Brabant-

hiervan voorbeelden. Ook voor de doelstellingen van scholen,

Oost en de gemeenten die bijvoorbeeld een taak hebben in

instellingen en arbeidsmarktorganisaties bestaan deze

onderwijshuisvesting. De provincie levert met zijn arbeids­

kansen. Het programma Internationalisering Onderwijs is

marktbeleid een belangrijke bijdrage aan de talentagenda.

daarvan een goed voorbeeld. Wanneer we gezamenlijk

De rol van Brainport Development in dit domein is het

proposities ontwikkelen, kunnen we vanuit het collectief

organiserend vermogen om publiek-private samenwerking

meer middelen en regelruimte vinden voor de enorme opgaven

te bevorderen en bedrijfsleven te koppelen aan onderwijs-

waarvoor afzonderlijke scholen zich gesteld zien, bijvoorbeeld

en arbeidsmarktveld.

in deskundigheidsbevordering van docenten. In dit programma bereiken we op dit moment, weliswaar nog tijdelijk, 200 po- en vo-scholen in onze regio.

Prioriteiten Ook hier moeten we opschalen, professionaliseren en O We ontwikkelen nieuwe gezamenlijke proposities op

structureren. Niet fuseren, geen verantwoordelijkheden

het raakvlak ‘onderwijs-arbeidsmarkt', bijvoorbeeld voor

overnemen, maar doelstellingen bundelen en organisaties

Leven Lang Ontwikkelen, en schalen succesvolle eerste

in één doel verenigen. Daarmee kunnen we met publieke en

pilots op.

private partners bereiken dat we meer mensen, regelruimte en middelen vinden voor de gezamenlijke én afzonderlijke

Afgelopen jaren hebben we, projectmatig, veel nieuwe

opgaven. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het organiseren

concepten geïntroduceerd die succesvol bleken. We hebben,

van de gehele keten in het onderwijsveld, van kinderopvang

om het maar eens technologisch uit te drukken, prototypes

tot Wetenschappelijk Onderwijs. De Brainport-waaier van

gebouwd, zoals het project Hybride docenten, waar mede­

onderwijs is breder dan enkel mbo, hbo en wo alleen.

werkers uit het bedrijfsleven enkele dagen in de week voor

We moeten een organisatievorm vinden waarin alle kinder-

de klas staan, Hybride leeromgevingen, waar onderwijs en

opvanginstellingen, po- vo- mbo-, hbo- en wo- integraal

bedrijven op één plek samenkomen en een actie om gericht

samenwerken aan techniekpromotie, doorstroom, modulair

100 cybersecuritymensen modulair bij te scholen met

onderwijs en gedeelde leraarschappen. Met deze vormen van

vouchers die curricula van onderwijsinstellingen ontsloten.

bundeling kunnen we de doelstellingen uit de Strategische

Dit laatste kunnen we ook doen voor 500 monteurs voor de

agenda schaalsprong Talent van nieuwe impulsen en middelen

energietransitie, 500 lassers, etcetera. We hoeven niet

voorzien, bijvoorbeeld met een privaat Talent-fonds, maar

steeds alles opnieuw uit te vinden, maar langjarig opschalen

zeker ook in bestaande Groeifondsen als Katapult en LLO-

en uitbouwen. Programmatisch werken in plaats van

katalysator. Eenheid is cruciaal om gezamenlijke proposities

kortlopend, projectmatig. Dat geldt voor de genoemde

op te werken. Brainport Development kan en moet de hoeder,

voorbeelden, maar ook voor nieuwe gezamenlijke proposities

aanjager en uitwerker van deze gezamenlijke proposities zijn,

op Leven Lang Ontwikkelen; de opleiders kunnen het best

opdat we alle instellingen kunnen helpen middelen en ruimte

zelf de curricula verzorgen, maar door het aanbod te

voor de eigen opgave te vinden.

bundelen in communicatie en organisatie, kunnen we dit eensluidend toegankelijk maken voor alle inwoners van onze regio. Gezamenlijk krijgen we daarin voor elkaar wat afzonderlijk niet lukt, namelijk vouchers om omscholing

Onderliggende documenten

aantrekkelijker te maken, of diploma-erkenning voor losse

Kijk op www.brainporteindhoven.com/

modules, opdat Leven Lang Ontwikkelen niet alleen ‘beleid'

meerjarenplan voor:

is, maar voor mensen ook toegevoegde waarde heeft op de arbeidsmarkt.

^ Regionale Agenda Schaalsprong Talent ^ Visiedocument Internationalisering Onderwijs ^ Hybride tech docenten • Visie internationaal talent ^ Reskilling in Brainport • Etc.

13

y

Maatschappelijke vraagstukken Duurzame schaalsprong: Met elkaar krijgen we het voor elkaar. wordt bij vestiging of groei en het type bedrijvigheid dat niet

K

gefaciliteerd wordt of zelfs gestimuleerd wordt om zich buiten de regiogrenzen te vestigen.

"VB»

Naast de ruimtelijke puzzel werken we met onze partners in

schaalsprong

de sociale agenda “Brainport voor Elkaar” aan kansengelijk­ Ruimte voor Technologie & Ondernemen

Ruimte voor

Talent

heid en staan we, net als ieder ander, voor de uitdaging om onze welvaart en kwaliteit van leven te waarborgen in het licht van de steeds dringender wordende wereldwijde

PRIORITEITEN

Technologie & Ondernemen

kwesties op het gebied van klimaatverandering en milieuTalent

duurzaamheid. Al deze maatschappelijke vraagstukken vormen een enorme overheidsopgave. Technologische innovaties uit Brainport bieden oplossingen voor deze maatschappelijke vraagstukken. Maar alleen technologie is niet genoeg. Daarom koppelen we onze technologische kennis aan sociale innovatie. En via partnerschappen met provincie, Rijksoverheid en andere regio's en landen leren we

Trends ã ontwikkelingen

dat we ook op ruimtelijk vlak breder moeten denken dan de

De Brainportregio is de afgelopen jaren economisch enorm

eigen regiogrenzen, bijvoorbeeld wanneer we het hebben

gegroeid. Het aantal banen en inwoners van de regio blijft ook

over de woonopgave en bedrijventerreinen. We willen de

in de komende jaren fors stijgen. De groei van bedrijvigheid,

Brainport samenwerking benutten om oplossingen te vinden

banen en welvaart betekent een groeiende behoefte aan

die niet alleen onze eigen regio ten goede komen, maar ook

mensen, ruimte voor wonen, nieuwe bedrijfslocaties, een slimmere bereikbaarheid en ook een passende sociaal­

heid en we nemen verantwoordelijkheid voor de impact van

bijdragen aan het wereldwijde streven naar milieuduurzaam-

maatschappelijke infrastructuur. In de komende jaren

onze activiteiten binnen en buiten onze regio. Vanuit onze

staan we voor de opgave om de verwachte sterke groei

duurzaamheidsagenda dragen we bij aan het streven van

van bedrijven en inwoners op een goede manier te laten

Eindhoven en Helmond om klimaatneutraal te worden in het

plaatsvinden. Als we te hard groeien lopen we tegen onze

kader van de EU missie Climate Neutral and Smart Cities.

grenzen aan, en als we niet groeien heeft dat consequenties voor werkgelegenheid en welvaart. We willen dat alle mensen

Belangrijk voor Brainport is de regionale bedrijvigheid, de

het fijn vinden om in de regio te zijn, dat iedereen mee

duizenden mkb-bedrijven die de stabiele ruggengraat van onze

kan doen en zich kan ontplooien en dat mensen kunnen

economie vormen. Brainport staat bekend om het netwerk

bijdragen aan de (economische) successen die we in

van bedrijven in de hightech maakindustrie waarin grote

Brainport Eindhoven boeken. Het is niet alleen van belang

internationale bedrijven sterk verbonden zijn met kleinere,

dat ze zien dat ook zij mee kunnen profiteren in welzijn en

vaak toeleverende, lokale bedrijven in de regio. Het netwerk

welvaart, maar dat dit ook letterlijk wordt gevoeld en ervaren.

kenmerkt zich door een wederzijdse afhankelijkheid. Grote

Het succes hiervan is in sterke mate afhankelijk van het

bedrijven brengen expertise, middelen en stabiliteit, terwijl

draagvlak bij de inwoners van onze regio, de draagkracht

kleine bedrijven wendbaarheid, innovatie en lokale betrokken­

van onze voorzieningen en de kwaliteit van de leefomgeving.

heid bieden.

Inzet komende jaren We zien een stevige ruimtelijke puzzel in de vraag naar nieuwe woningen, bedrijventerreinen en voorzieningen. Bovendien staat de bereikbaarheid van bedrijven(terreinen) en de meest verstedelijkte gebieden onder druk. Het huidige mobiliteitssysteem is niet langer houdbaar enhet elektriciteitsnetwerk zit feitelijk op slot. De ruimtelijke puzzel vraagt om scherpere, selectieve kaders van overheden voor besluitvorming over het type bedrijvigheid dat gefaciliteerd

14 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

Het een kan niet zonder het ander. Om kleinere, vaak toe­

Denk daarbij aan de campussen waar onderzoekers en

leverende, lokale bedrijven te ondersteunen bij vraagstukken

bedrijven samen werken aan complexe systemen in relatief

rond groei, personeel, verduurzaming en digitalisering, slaan

kleine aantallen. Opschaling van productie hoeft en kan niet

Brainport Development, Innovatiehuis de Peel, Kempisch

in onze regio alleen. Laten we daarvoor, net als onze founding

Ondernemers Platform en WTC Eindhoven de handen ineen

fathers van Philips ooit deden, samenwerkingen aangaan met

om mkb-ondernemers vanuit verenigde krachten te helpen.

regio's waar ook ontwikkelbehoefte is en talenten aanwezig zijn. Dat mes snijdt aan twee kanten. Onze bijdrage aan de

Partnerschappen De provincie is met haar ruimtelijk beleid een essentiële

alleen maar groter van worden, terwijl we de druk op onze

regio's om ons heen en andere regio's in Nederland kan er

speler voor de toekomst van wonen, werken en bereikbaar­

regio verlichten. We zien in de eerste plaats kansen in

heid. Vergelijkbaar geldt dit voor het landelijk beleid in

Brabant, met de regio's om ons heen. Door met de provincie

samenwerking met de Rijksdepartementen. Maar bovenal is

en deze regio's samen te werken aan een langetermijnvisie

een goede samenwerking met de MRE van cruciaal belang.

voor de Brabantse economie, kunnen we ratio brengen in

Rolzuiverheid is daarbij de leidraad. De MRE is, als samen­

de vraag welke activiteit het best waar plaats kan vinden.

werkingsverband tussen de gemeenten, eigenaar van de

Met de collega's in Limburg en Zeeland, verenigd in ENZuid,

gezamenlijke ruimtelijke en maatschappelijke uitdagingen

vergroten we deze ring, waarbij we nadrukkelijk ook kijken

in het publieke domein. We zien dat de investeringen van

naar kansen die intensievere samenwerking met onze

de MRE in uitvoeringscapaciteit deze organisatie ook goed

Zuiderburen in Vlaanderen over en weer kan bieden.

in staat stelt de wethouders hierin te ondersteunen.

Op Nederlandse schaal participeren we actief in het beleid

Voorbeelden daarvan zijn de MRE-teams op Mobiliteit,

van Ruimtelijk programmeren, dat kansen biedt om opschaling

Wonen en Energie. De coördinerende, sturende en uitvoeren­

vanuit het ‘brandpunt' Brainport te realiseren in overige

de rol van de totale opgave berust in het publieke domein,

landsdelen, zoals in Zuid-Holland, Almere en Groningen.

en daarmee in de teams en overleggen van wethouders van de MRE. Brainport Development sluit aan bij deze teams om

O Partnerschap met de creatieve industrie om techno­

vanuit de Triple Helix als hulpmotor meerwaarde te kunnen

logische innovatie en ontwerpkracht gebundeld aan te

bieden. Met de programma's rondom Bereikbaarheid

wenden voor maatschappelijke vraagstukken en te laten

(uitvoering MIRT-afspraken) en Energie (netcongestie)

landen in de regio

hebben we in 2023 al eerste afspraken gemaakt over de zuivere rolverdeling. Dat betekent dat de medewerkers van

Beroemd is ons verhaal van twee hersenhelften. In de

Brainport Development vanuit de eigen rol aansluiten bij

Brainportregio vinden we technologische én creatieve

de governance en programmateams die de MRE op deze

innovatiekracht. We willen die twee hersenhelften komende

terreinen neerzet. Komende meerjarenperiode zal deze

jaren structureler aan elkaar verbinden om nieuwe systemi-

zuivere rolverdeling steeds verder ingesleten raken.

sche oplossingen te vinden voor maatschappelijke vraag­

Dat kunnen in praktijk verschillende rollen zijn, zoals een

stukken die de 21 gemeenten in het samenwerkingsakkoord

aanjagende functie (“de boel mee van de kant trekken”),

van de Metropoolregio Eindhoven als centrale opgaven

belangenbehartiging vanuit de Triple Helix, het suggereren

hebben geformuleerd. Brainport Development en de Dutch

van innovaties uit kennisinstellingen en bedrijven die de

Design Foundation zoeken nog betere samenwerking om

maatschappelijke opgave kunnen versnellen en het verbinden

onze regio dé landingsplaats te laten worden van innovatieve

met andere partijen en organisaties die nodig zijn voor de

doorbraken die mens en milieu vooruit helpen.

uitvoering, met menskracht, ideeën en/of (private) middelen via de fondsen in oprichting.

Een voorbeeld zijn de local energy hubs. Er is steeds minder ruimte beschikbaar op het elektriciteitsnet om grootschalige duurzame energie-installaties te plaatsen en aan te sluiten.

Prioriteiten

Er wordt veel duurzame energie opgewekt, die niet meteen

O Partnerschappen met de regio's om ons heen voor

getransporteerd kan worden. Tegelijkertijd groeit de noodzaak

nodig is op de plek van opwek, maar niet naar de juiste plek werken en wonen

voor het elektrificeren van productieprocessen en transport. Dit zorgt ervoor dat vraag en aanbod van energie niet met

De doorwerking van Brainport is inmiddels groter dan

elkaar in balans zijn. De oplossing? Een schaalbaar systeem

21 gemeenten alleen kunnen accommoderen. Dat is geen

voor industrieterreinen bestaande uit een decentrale energie-

nadeel, maar juist een voordeel; er ontstaan kansen voor

infrastructuur, met geoptimaliseerde, grootschalige zonne-

regio's om ons heen. De hulp van de provincie is daarbij

energie opweksystemen, inclusief opslag in de vorm van

essentieel. De Brainportregio zet erop in om onze kenmer­

batterijen, laadstations voor E-trucks en het juiste manage­

kende kracht van open innovatie te blijven accommoderen.

mentsysteem. Van industrieterrein naar energieterrein.

15

Andere voorbeelden vinden we in de domeinen van voedsel

Voor Brainport voor Elkaar hebben we de ambitie om dit

en zorg. We hebben reeds consortia voor technologische

sociaal-maatschappelijke programma de komende jaren stap

innovatie in deze domeinen, kennen de ontwikkeling en

voor stap net zo succesvol te maken als onze economische

startups, maar zien dat doorbraken ook om sociaal-maat-

samenwerking. Ook dit zal om lange adem vragen, maar de

schappelijke innovatie vragen. Daarin zien we kansen

start is veelbelovend. Komende meerjarenperiode willen

voor de samenwerking met de Dutch Design Foundation.

we met de startende partners Impact 040, Samen voor

O Partnerschappen om geld van bedrijven aan te wenden

een aparte structuur neerzetten waarin al deze partijen

Eindhoven, gemeenten, bedrijven en welzijnsorganisaties voor publieke opgaven

bestuurlijk vertegenwoordigd zijn.

In de Brainportregio nemen veel bedrijven traditiegetrouw een grote verantwoordelijkheid voor maatschappelijke doelstellingen. Denk bijvoorbeeld aan financiële hulp voor cultuur- en sportevenementen, budgetcoaches voor mensen

Onderliggende documenten

in financiële nood en duizenden bedrijfsvrijwilligers die zich

Kijk op www.brainporteindhoven.com/

inzetten voor maatschappelijke organisaties. In deze traditie

meerjarenplan voor:

gaan we een volgende stap zetten met de oprichting van vier private fondsen om de bijdragen aan maatschappelijke

^ Samenwerkingsakkoord 2023-2026 MRE

doelstellingen verder te structureren, verhogen en versnellen.

^ Plan van aanpak Urban Development

Het gaat om het Brainport Bereikbaarheidsfonds, het

Initiative

Brainport Betaalbaar Wonen Fonds, het Brainport Talenten­

^ Sociale Agenda Brainport voor Elkaar

fonds en Brainport voor Elkaar (het initiatief voor kansenge­

• Etc.

lijkheid in de regio). De fondsen zijn bedoeld als hulpmotor voor de maatschappelijke opgaven. Ze versnellen de ambities die de overheden maatschappelijk hebben vastgesteld. Het private fonds draagt bij aan de projecten om deze financieel mogelijk te maken en zo snel mogelijk te realiseren. Zo ontstaat één publiek-private samenwerking voor één gemeenschappelijk doel waarin publieke en private middelen samenkomen. Op dit moment werken we ook aan de precieze vormgeving van het Brainport Bereikbaarheidsfonds. Het Bereikbaar­ heidsfonds brengt zo'n 160 miljoen euro aan private middelen bij elkaar als bijdrage aan het zogeheten MIRT-pakket van 1,6 miljard euro waarmee de regio komende jaren grote investeringen in het OV, infrastructuur, mobiliteitshubs, snelfietspaden en het vernieuwde station in Eindhoven kan doen. Het doel van het Brainport Betaalbaar Wonen Fonds is, juist nu de bouw van betaalbare woningen stagneert, met de inzet van het bedrijfsleven versneld woningen te bouwen in de sociale sector, middenhuur en middenkoop.

16 | Meerjarenplan 2025 - 2032 Brainport Development

BRAĪNP0RT DEVELOPMENT WWW.BRAINPORTEINDHOVEN.COM

economische ontwikkelingsmaatschappij