23zi.01506 BIJLAGE Verdiepingsstudie
Tekst van het document
BIJLAGE 1 Verdiepingsstudie Woonclusters
Lessen uit de Kempen
Lessen uit de Kempen “Van oudsher was gemeente Eersel al de woonlocatie van veel medewerkers van regionale bedrijven; de gemeente Eersel wil op weg naar 2030 mensen blijven aantrekken door het versterken van dat Kempische beeld van rust, ruimte, sociaal vitale kernen, recreatiemogelijkheden, cultuurhistorische kernen en Kempisch coulissenlandschap.” - Toekomstvisie 2030, “Kempisch wonen in een wereldregio”
Coulissenlandschap
een halfopen landschap. een lapjesdeken van kleine onregelmatige percelen die worden afgeschermd door heggen, houtwallen of muurtjes
v
N.
\ 0 \ 9, ' A
\N ^® '
o \ O'
DORP
t
V
t
6. Bijlagen
53
Lessen uit de Kempen Welke type overgangen zijn er tussen dorp en land?
4
t
DE PLAATSE
HET LINT
DE DORPSRAND
De Plaatse is een driehoekige gemeenschappelijke ruimte (punt) met daaromheen een aantal woningen Z boerderijen geclusterd. Van oudsher was dit het hart van een gehucht, een driehoekig grasvlak met bomen. De Plaatse is groen en de woningen liggen direct aan het landschap.
Het lint is een route (lijn) waarlangs woningen gebouwd zijn. De woningen zijn dicht tegen elkaar geschakeld aan het lint en vormen een muur. Op het lint is het landschap niet ervaarbaar. Maar iedere woning staat met haar rug aan het landschap.
Wanneer dorpen en steden groeien vormen bebouwde gebieden (vlak) een wijk. De wijken worden planmatig gebouwd en vormen zo vaak een harde grens aan het landschap.
V
t
6. Bijlagen
54
Lessen uit de Kempen: de gemeenschappelijke plaatse Voorbeelden uit de omgeving Plaatse
Historische agrarische kernen
t
v
t
+
Geclusterd wonen
+
Groene plaats, vaak veel bomen
+
Een open en doorwaadbare plek
Naoorlogse woonwijken
Nieuwbouwwijken
6. Bijlagen
55
Lessen uit de Kempen: de gemeenschappelijke plaatse De huidige situatie *
+
Sobere architectuur: langgevelboerderij
Samen wonen rond een gemeenschappelijk ge deelde grond, geschikt voor activiteiten
+
Iedereen woont aan de Plaats, plek van bewoners samen, samen verantwoordelijkheid dragen
+
t
V
Ruimte voor ongedwongen ontmoeten
t
6. Bijlagen
56
Lessen uit de Kempen: de gemeenschappelijke plaatse Wat kan beter? Te smal voor verb\ijfskwa\iteit
-
t
v
Vaak doorbroken door grote straat (Sökm/u) Vaak parkeren aan of op de plaatse Niet altijd een verblijfskwaliteit Huizen hebben geen of weinig connectie met de plaats
t
Drassig weiland
^arriere vav'
6. Bijlagen
57
Lessen uit de Kempen: de gemeenschappelijke plaatse Verbondenheid met het landschap
.Wo*ï*ąi
+
larfsc
schap en is compleet omringd door het landschap +
t
V
t
Compact cluster, neemt weinig ruimte in het land
Grote achtertuinen, kleine voortuinen
6. Bijlagen
58
Lessen uit de Kempen: het lint Voorbeelden uit de omgeving
het lint '
dicht tegen elkaar geschakelde woningen
losliggend lint in het landschap
lint aan de rand van het dorp, met 1 zijde aan het landschap
■į ^à 'ï*1
t
v
t
6. Bijlagen
59
Lessen uit de Kempen: het lint De huidige situatie
Dóórsteek „33r h
laMscha-p v.*sqs t.
+
Altijd met de achtertuin aan het landschap, een directe verbinding vanuit de woning
+
zichtbaar is vanaf het lint
. -e
t
V
t
Af en toe een kleine opening waar het landschap
*
Grote of diepe achtertuinen
-
Verkeer is dominant op het lint, vaak de hoofdroute in de omgeving
6. Bijlagen
60
Lessen uit de Kempen: het lint Wat kan er beter?
Dichtbebouwde, historische linten, gebouwen dicht eweg staan
+ +
Het lint als actieve levendige plek Gebruik van traditioneel materiaalsoorten
gebakken klinkers, keien, stenen paaltjes
-
-
t
V
Weinig groen in het straatbeeld De bebouwing vormt een muur tussen de bereikbare weg en het onbereikbare landschap Geen of weinig voortuin ruimte
t
6. Bijlagen
61
X K
Lessen uit de Kempen: het lint Verbondenheid met het landschap
Het lint staat ín verbinding met het landschap via doorsteekjes en wandelpaden
1.
+
Informele routes verbinden plekken
+
Doorwaadbaarheid van het dorps weefsel voor de voetganger
-
Smal, verscholen
Woningen, schuurtjes en tuinen tegen het pad aangebouwd -
Geen uniforme bestrating
Klinkerbestrating op straat, loopt over in asfalt tussen de huizen door
t
V
t
Lessen uit de Kempen: de dorpsrand Voorbeelden uit de omgeving
het dorp
harde grens
t
v
t
zachte grens
6. Bijlagen
63
Lessen uit de Kempen: de dorpsrand De huidige situatie
Aan de dorpsrand is er vaak sprake van vrijere vorm en architectuur i.v.m. de kern
Historiserend
nieuwbouw in jaren 30 stijl
t
V
+
Diverse architectuur en typologien
+
Diverse doelgroepen
t
Jaren 60, zadeldak
Modern, vrije vorm
Jaren 60, rijtjeshuizen
niet naar landschap gekeerd
6. Bijlagen
64
Lessen uit de Kempen: de dorpsrand Wat kan beter?
Connectie met hetlandscha ontbr
'WJ
í
mX-SXV -
t
V
t
Garageboxen als buffer tussen wonen en landschap Geen formele verbinding naar het landschap
-
Weinig verbinding tussen activiteit in en rondom woning en
Olifantenpaadjes ontstaan met de tijd
-
straatbeeld, door grote voortuinen Overbodig breed straatprofiel
6. Bijlagen
65
Lessen uit de Kempen: de dorpsrand Verbondenheid met het landschap
Zachte overgang: verweven van hetlandschap en het dorp, het landschap komt het dorp in
+
Het landschap stroomt het woongebied in
+
Zachtere overgangen, geen strakke grens/rand tussen land en dorp
+
t
V
t
Meedoen in het afwisselende coulissenlandschap
6. Bijlagen
66
Lessen uit de Kempen Welke elementen uit de omgeving kunnen we meenemen in het gebiedsconcept?
^ ^
Geclusterd wonen Compact cluster, neemt weinig ruimte in het landschap en is compleet omringd door het landschap
^ •
Het lint als actieve levendige plek Groot contrast tussen voor en achter, voor de levendige stenige straat, achter het rustige groene landschap
^ ^
^ ^ ^ ^
Een open en doorwaadbare plek In verbinding staan met het landschap Groene plaats, vaak veel bomen Grote achtertuinen, kleine voortuinen
•
^
^
De auto minder dominant om de verblijfskwaliteit van de Plaatse te kunnen waarborgen
^
Altijd met de achtertuin aan het landschap, een directe verbinding vanuit de woning, het landschap is altijd dichtbij Af en toe een kleine opening waar het landschap zichtbaar is vanaf het lint Grote of diepe achtertuinen
^
Sobere architectuur: langgevelboerderij
•
• ^
•
t
V
t
Informele routes verbinden plekken Doorwaadbaarheid van het dorps weefsel voor de voetganger
^
Verschillende benadering rand mogelijk: hard of zacht Zachtere overgangen, geen strakke grens/rand tussen land en dorp, maakt mogelijk dat het landschap en dorp met elkaar verweven Een zachtere overgang biedt de mogelijkheid dat het landschap het woongebied in vloeit (of andersom) Bij een zachtere overgang kan het dorp meedoen in het afwisselende coulissenlandschap
^
Vorm (informele) routes naar het landschap toe om verbinding te zoeken en de twee werelden (land en dorp) voor elkaar bereikbaar te maken
^ ^
Diverse architectuur en typologien Diverse doelgroepen
Gebruik van traditioneel materiaalsoorten gebakken klinkers, keien, stenen paaltjes
6. Bijlagen
67
Filosofie woonclusters Wintermans Overzicht
1
Eerselse mix voor alle generaties ^ ^ ^
Diverse woontypologiën Diverse doelgroepen Een gemeenschappelijke (gedeelde) functie
Gemeenschappelijke plaatse 2 ^ ^ ^ ^ ^
Geclusterd wonen Geen gesloten cluster, af en toe komt het landschap even binnen (fysiek of zicht op landschap) Een open, publieke en doorwaadbare plek Groene gemeenschapelijke plek met verblijfskwaliteit De auto minder dominant, beperkte toegang, voorziet in rustige plaats
6 Sobere en functionele kempische uitstraling • ^
Sobere, functionele architectuur (zoals de langgevelboerderij) Gebruik van traditionele, lokale materiaalsoorten
Het landschap altijd dichtbij 3 ^
^ ^ ^
Het dorpse weefsel doet mee in het afwisselende coulissenlandschap, een zachte overgang door het verweven van land en dorp Compact cluster omringd door het grotere landschap Iedere woning staat in visuele en goede fysieke verbinding met het landschap Grote achtertuin: het landschap is je achtertuin
5 Samen maak je de plaats De gemeenschappelijke ruimte als een actieve levendige plek Samen wonen aan een door iedereen gedragen plek Met de ene zijde wonen aan een levendige plek, de andere zijde aan het rustige groene landschap Actieve ruimtes in het huis grenzen aan de plaatse voor verbinding tussen binnen en buiten
t
v
t
Achterom thuiskomen 4 Informele routes verbinden plaatsen, het dorp en het landschap Het dorps weefsel is doorwaadbaar voor de voetganger en verbonden met omliggende woonwijken Zachte overgang van woning (privé) - buitenruimte - collectieve plek - landschap
6. Bijlagen
68