[23.21798] - 2023-10-31 Algemene beschouwingen P-GL

Voorzitter, Bij de vorige begrotingsbehandeling kenmerkten wij het beleid van deze coalitie als een van 'na ons de zondvloed'. We bedoelden dat toen heel serieus, als waarschuwing, maar onze kritiek werd weggewuifd want we snapten er blijkbaar helemaal niks van. Inmiddels zijn we een jaar verder en blijkt uit de cijfers dat het water ons toch echt flink aan de lippen stijgt. In 2024 nog een klein positief resultaat op de exploitatie maar daarna snel verder bergafwaarts tot ruim 4 miljoen tekort op exploitatie in 2027. In de inleiding wordt gesproken over 'ombuigingen' die nodig waren om een positief resultaat te verkrijgen. In onze ogen een net woord voor trucjes of op z'n minst creatief boekhouden. (waarmee ik niet wil suggereren dat er niet wettelijk gehandeld werd) En dat alles zonder enig blikken of blozen in de begeleidende stukken van het college. En tijdens de laatste commissievergadering van de zijde van ESA en VVD ook geen oranje of rode lichten. Slechts een rimpeling in de vijver. "Waarom moeten we allemaal miljoenen op de bank hebben staan? We zijn geen bankier van gemeenschapsgeld" klonk het toen de netjes opgespaarde reserves werden aangebroken voor onder andere het zwembad van ruim 10 miljoen en 2 miljoen voor het Kempenmuseum. "Waarom geld oppotten", klonk het. En, voorzitter, nog géén jaar later presenteert dit college deze cijfers.

Wat lezen wij: de reserve van onze gemeente is bijna leeg. Er is zelfs een positief saldo bij de jaarrekening van dit huidige jaar nodig om nog besluiten met financiële consequenties te kunnen nemen in 2024! Wij maken ons daarom ook bij voorbaat al grote zorgen voor onze scholen. Voor het IHP wordt een extra storting gevraagd waarvan wij al van verre zien aankomen dat dit niet voldoende zal zijn. Al helemaal niet als we er ook nog iets moois van zouden willen maken. In dat kader trouwens willen wij nu al oproepen om vooral te kijken naar renovatie en transformatie. En kijk voor de aardigheid eens wat de stichting 'mevrouw Meijer' hierin kan betekenen. Wij vragen ons al langer af waar het dagelijks bestuur van deze gemeente zit. In de collegekamer of in de coalitiebanken van de raadszaal? Het is nu al een hele tijd zo -en in de commissievergadering hebben we daar nog een opmerking over gemaakt- dat het college aan de raad vraagt wat het wil. Niet het all you can eat-model maar het 'cafetaria-model'. Maakt u maar een keuze uit de

menulijst en wij gooien het voor u in het vet. Voorzitter, dit is niet hoe in Nederland wordt bestuurd. Er is één dagelijks bestuur met optimale professionele ambtelijke ondersteuning. Van daaruit wordt de gemeente gemanaged en bestuurd. Het college van B&W heeft een bestuursakkoord en als het goed is- een visie, een koers, een beleid, en op basis daarvan legt het concrete voorstellen ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Die voorstellen worden al dan niet geamendeerd door de raad en wel of niet aangenomen. We leven nu in de omgekeerde wereld. Bij de behandeling van de voorjaarsnota konden alle fracties aangeven aan welke projecten uit de lijst met kroketten en frikandellen we graag prioriteit wilden geven. Het college zou daar dan rekening mee houden bij het opstellen van de begroting. En wat horen we nu van het college: "dit is wat jullie allemaal wilden". Voorzitter, ik spreek ook u hier aan als voorzitter van het college, hoe ziet dit college de invulling van haar bestuurstaak voor zich? Samenvatten en optellen wat de raad wil en dat gaan we doen? Geld of geen geld. Voelt dit college zich niet mans genoeg om zelf keuzes te maken, te wikken en te wegen wat financieel wel of niet haalbaar is en daarmee terug te komen naar de raad? Tijdens de voorjaarsnota hebben we vanuit een positieve grondhouding mee gedaan met het keuzemenu uit het cafetaria.

Het CDA zei toen -in onze woorden- als jullie bij de friettent willen gaan eten dan gaan jullie daar maar heen, maar wij gaan niet mee en maken dus ook geen keuze. Aan jullie de eer én de kosten. Achteraf was dat nog niet zo'n onverstandige keuze. Voorzitter, wij zien hele donkere wolken samenpakken boven onze gemeente. Iedereen die op gemeenschapsgeld moet passen zou niet moeten instemmen met het perspectief dat deze begroting biedt. Of is tellen met gemeenschapsgeld heel wat anders dan tellen met je eigen geld? Als deze lijn zich zo doortrekt worden we straks nog onder toezicht gesteld van de Provincie. En ik heb gelezen dat de Provincie dan als eerste de OZB verdubbelt omdat wij op dit moment veel te laag zitten met onze OZB. En laat ik dan de olifant in de kamer benoemen en vragen aan ESA en de VVD: wie moet er dan gaan betalen? Een verhoging van de OZB waarbij deze coalitie kan zeggen dat zíj dat besluit niet hebben genomen. Gelet op de motie waar Kernbeleid mee gaat komen is dat voorstelbaar. Stel je toch voor als het zo zou lopen.

Voorzitter, twee concrete vragen aan dit college. 1 Deelt het college onze zorgen. En dan graag een toelichting daarbij. Geen 'ja' of 'nee' 2 Wat voor stappen en initiatieven heeft het college reeds genomen -of gaat het nemen- om de tekorten in 2025 en volgende jaren tegen te gaan? Is er mogelijk een begin- van een noodplan? Is er overwogen om bepaalde besluiten terug te draaien? Met bepaalde projecten te stoppen? Is er een -noem het een taskforce- opgericht om dit schip te keren? Waar denk het college voor 2025 en 2026 de vele miljoenen te halen? Dan dienen we ook (samen met KB) 2 amendementen in die ik kort wil toelichten: A4. Fietspaden Steensel. Voor ons is het argument van een toenemende druk op de natuur de belangrijkste om deze opknap- en uitbreidingsplannen zo minimaal mogelijk uit te voeren. De ervaring leert dat wanneer ergens éénmaal asfalt ligt de volgende stappen zo gezet zijn. De drempel voor het aanleggen van verlichting, het breder maken van paden en wellicht op termijn toegankelijk maken voor ander verkeer wordt steeds lager. Met steeds meer ingrijpende impact op de natuur. Dat het daarbij veel CO2 uitstoot met zich meebrengt is het tweede belangrijke argument en dat het voorgestelde alternatief nog mooier is en minder geld kost is mooi meegenomen. Bovendien geeft de dorpsraad van Steensel zelf aan dat ze het niet nodig vinden. A2. Autonome kunstruimte.

Vwb dit amendement over de Schob wat we samen indienen met KernBeleid: allereerst, de naam Schob (schob met een B, Brabants voor schuur) is logisch, het is maar een schuurtje, maar ergens in de loop van de recente geschiedenis is dat opeens een schop (met een P, een hulpmiddel om aarde mee te verzetten) geworden. We willen graag deze vergissing recht zetten en vanaf nu

weer spreken over de Schob (met een B). De Schob is op dit moment een bouwval met Houtworm en Boktor, die alleen gebruikt werd als opslagruimte en nu niet meer gebruikt wordt. Gelukkig heeft het college ons voorstel overgenomen om in de Schob een openbaar invalidentoilet te realiseren. Alleen, omdat de Schob zo'n bouwval is, is er maar liefst C 276.000,- nodig om dat mogelijk te maken. Voor die C 276.000,- krijgen we een schuurtje en een invalidentoilet. De organisatie "Kunstinitiatief de Kempen" heeft degelijk laten uitzoeken dat je voor dat bedrag ook de Schob kan vervangen door een duurzame bio-based autonome kunstruimte met daarin uiteraard ook het openbare invalidentoilet. (Voor zo'n C 170.000,- heb je een nieuwe Schob, daar komt nog C 70.000,- bij voor het openbare toilet en nog zo'n C 20.000,- voor architect en leges. Heel wat minder dus dan de ambtelijke natte-vingerinschatting (zie ambtelijke toets) van C 350.000,- tot C 400.000,-). Zo'n super duurzame autonome kunstruimte kan een mooi visitekaartje zijn voor Eersel en een ruimte die echt gebruikt wordt, maakt het openbare toilet meteen ook veel toegankelijker. Kortom een win-win-win (win?) situatie, iets wat gelukkig ook het college inziet. We gaan er dan ook vanuit dat óf het college dit amendement overneemt, óf dat het unaniem door deze raad wordt aangenomen.