[23.21795] - 2023-10-31 Algemene beschouwingen CDA

Begroting 2024 Voorzitter dank u wel. Dit is een goede en duidelijke begroting, een goed beeld van de toekomst. Ik pak even terug uit André's werk van 2021 en 2020: Citaat: We hebben een exploitatie en we hebben investeringen. De exploitatie zijn jaarlijks terugkerende lasten waar je in het algemeen ook moeilijk vanaf komt. Investeringen zijn eenmalige uitgaven. In het verleden werden die investeringen vaak vanuit de Algemene Reserve, het vermogen van de gemeente, betaald. Echter waar we de laatste jaren vaak mee te maken hadden was dat we altijd krap in de exploitatie zaten, de Algemene Reserve niet voldoende was om alle gewenste projecten te betalen, en we dus maar een zeer beperkt aantal projecten konden uitvoeren. Aan het einde van het jaar bleek telkens dat we miljoenen overhielden die we in het volgende jaar alleen maar als investeringen konden uitgeven en niet in de exploitatie. Zo werd de VJN en begroting een spel van creatief omgaan met exploitatie uitgaven door deze tijdelijk te maken en te labelen als investering. (einde citaat) Uit deze begroting blijkt helaas dat de waarschuwingen die het CDA al een paar jaar achtereenvolgens doet m.b.t. de financiële situatie van onze gemeente werkelijkheid is geworden. Zelfs door te schuiven met potjes zijn de gaten in de begroting niet te meer te dichten.

Ik heb de wethouder tijdens de commissie horen zeggen dat we ons niet moesten focussen op de laatste 3 jaren van deze begroting maar op alleen op het eerste jaar. Voorzitter, daarmee zegt de wethouder eigenlijk dat het college geen lange termijn visie heeft. Of wel en dat die is: "wie na mij komt de zondvloed".

Tijdens de VJN hebben wij aangegeven dat het CDA geen keuzes maakte omdat we dit een taak vonden en vinden van het college. Zij doen de voorstellen aan de raad en de raad besluit hierover. Maar het college heeft ook nu geen keuzes gemaakt om onze gemeente financieel gezond te maken voor de toekomst. Of toch wel, een. De capaciteit voor de griffie is terug gebracht met 4 uur in tegenstelling tot wat de raad aan het college had gevraagd. Om dit recht te zetten dienen we een amendement in. Het college waarschuwt wel in deze begroting dat het enige redmiddel voor goed financieel beleid eigenlijk een verhoging van de OZB is. Ook dat er een risico is dat de provincie deze verhoging op gaat leggen aan onze inwoners. Is dat waar het college en de coalitie op hoopt om toch een fatsoenlijke begroting te krijgen en ruimte om de vele prestigieuze projecten te voltooien, zodat men de handen kan wassen in onschuld richting onze inwoners? "Van ons had de verhoging niet gehoeven, maar de provincie heeft dit bepaald."

Maar de coalitie partijen en wellicht het college hebben ook nog hoop. Hoop dat de jaarcijfers ontzettend gunstig uitvallen en er weer miljoenen euro's kunnen wordt toegevoegd aan de algemene reserve of misschien al wel meteen weer bestemd voor een project. Maar bij alle reclames die we zien over financiële zaken is de zin: "opbrengsten uit het verleden zijn geen garanties voor de toekomst". Voorzitter, wat ik hierboven beschreven heb vinden wij geen goed financieel rentmeesterschap voor de toekomst van onze gemeente. Komt hier langzaam aan toch de harde werkelijkheid binnen dringen dat het ontzettend moeilijk is om als kleine gemeente, met alle samenwerkingsverbanden ten spijt, een hoog ambitieniveau van de raad niet realistisch is? Worden er daarom geen keuzes gemaakt? Aan de voorkant lijkt alles te kunnen. Bijvoorbeeld Het Kempenmuseum vraagt om 2 mln en krijgt het. Let op, wij als CDA zijn niet tegen de plannen van het Kempenmuseum, maar wij zijn wel voor een zuinige aanpak. Later meer geld erbij gaat makkelijker dan later te moeten zeggen dat het toch met minder zal moeten. Een ander voorbeeld is de geluidswal met energieopwekking van vele miljoenen, waarvan al is bewezen dat dit niet rendabel is.

Of een aantal organisaties zoals het Rythovius college een mogelijke nieuwbouw voorschotelen in een verzamelcomplex, waar onder andere ook de gemeente en het zwembad naar toe kunnen. Ook hier praten we over vele miljoenen. Eenmaal in de krant vermelden dat deze ideeën er zijn, creëert bij burgers en geïnteresseerden direct een gevoel dat de plannen al rond zijn. Dat dit niet kan, omdat de risico's te groot zijn of simpelweg het geld er nu niet voor is, is tot nu toe steeds afgewimpeld. Hoe vaak hebben we als CDA wel niet gevraagd, wat de stand van de Algemene Reserves is, indien een nieuw project/voorstel wordt gelanceerd. Steeds werd verteld dat dit niet mogelijk was of dat er later op teruggekomen zou worden. We hopen dat het nu duidelijk is waarom we die vraag steeds hebben gesteld. Tot zover de houding: "wie na mij komt de zondvloed". Hoe ziet nu de toekomst er uit? Het college heeft zichzelf blijkbaar de taak gesteld om zoveel mogelijk projecten te doen, maar durft niet nee te zeggen tegen een voorstel. Waar we privé moeten sparen om een nieuwe auto te kopen, het budget is namelijk grotendeels leidend hierin. Zo blijven we maar doorgaan in de gemeente met nieuwe projecten en als het dan toch niet in het budget blijkt te passen, worden wij als raad gevraagd om dingen te schrappen.

Dat zou toch echt op voorstel van het college moeten gebeuren, zij hebben immers het overzicht. Een verplichte verhoging van de OZB om de extra projecten bekostigen voelt voor ons hetzelfde als toch de nieuwe auto privé te kopen en aan iedereen in de straat te vragen of ze hier aan mee willen betalen.

Samenvattend: De houding: "wie na mij komt de zondvloed". Moeilijke keuzes (nee zeggen) aan de raad overlaten. Geen langere termijn visie Kortom: We zijn aan het fietsen in onze mooie gemeente, zien een muur voor ons opdoemen en fietsen er met volle ondersteuning en open vizier tegen aan! Voorzitter tot zover onze beschouwing.