Document · PDF

[23.14536] - Bijlage 1 Programmabegroting 2024-2027, versie 2

Raadsvergadering 31 oktober 2023, gemeente EerselBij agendapunt: Begroting 202444.148 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Investeringsprogramma uitvoeringsjaar 2024 276.000

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige 0

Dekking kapitaallasten uit exploitatie

276.000

Exploitatie 2024

Dekking uit exploitatie

23.000 10.000

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige 0 0

53.000

30.000

116.000

276.000

23.000 10.000

Exploitatie Programma: Maatschappelijke dienstverlening en gezondheid Productgroep

Rekening

Begroting

(bedragen in €) LASTEN

2022

2023

Vrijwilligers

Begroting 2024 - 2027 2024

2025

2026

2027

15.858

18.650

19.060

19.160

Voorziening jeugd en jongeren Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten Sociaal cultureel werk

2.481.820

2.266.422

2.298.528

5.061.340

5.820.450

5.776.016

5.723.516

1.547.743

837.374

525.396

525.408

Volksgezondheid Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten)

857.386

992.540

945.348

930.348

9.964.147

9.935.436

9.564.348

9.496.960

BATEN Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten Sociaal cultureel werk

170.621

141.000

193.860

141.360

317.121

310.619

620.507

97.647

Volksgezondheid

18.759

213.585 35.000

Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten)

809.887

389.585

291.507

239.007

414.768

408.266

-9.154.260

-9.545.851

-9.272.841

-9.257.953

-9.082.192

-9.088.694

Kapitaallasten

296.437

423.732

366.529

Apparaatskosten

2.596.676

3.239.300

2.682.007

Totaal overige lasten

2.893.113

3.663.032

3.048.536

48.828

OVERIGE LASTEN

OVERIGE BATEN Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten Totaal overige baten Saldo programma (baten – lasten)

48.828

-11.998.545

-13.208.883

-12.321.377

-12.306.489

-12.130.728

-12.137.230

De onderstaande analyse van de belangrijkste financiële afwijkingen 2024 ten opzichte van 2023 gaat over de kosten exclusief apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met de kapitaallasten/afschrijvingen). Vrijwilligers Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen. Voorzieningen jeugd en jongeren Binnen deze productgroep is sprake van een negatieve afwijking van € 32.106,- ten opzichte van de begroting 2023. Dit wordt voor het merendeel veroorzaakt door een mutatie in het budget voor jeugdhulp met betrekking tot het project STORM (€ 23.173,- negatief), zoals deze aan u is gerapporteerd in de voorjaarsnota 2024-2027. De overige afwijkingen betreffen diverse kleine mutaties met een saldo van € 8.933,- en heeft onder andere betrekking op indexering van budgetten, en extra uitgaven voor belastingen en verzekeringen. Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten Binnen deze productgroep is per saldo sprake van een positieve afwijking van € 97.294,- ten opzichte van de begroting 2023.

Dit wordt veroorzaakt door: - Het project AutoMaatje vervoer door vrijwilligers € 30.000,- negatief, zoals opgenomen in de voorjaarsnota 2024-2027; - Cliëntondersteuning inkomensoverdracht overige instellingen € 53.360,- positief; - Aanpassing sociale uitkering bij WMO woonvoorzieningen conform begroting MD € 50.000,positief; - Zorggerelateerde welzijnsvoorziening € 48.000,- positief door eenmalige dekking in 2023 vanuit de Algemene Uitkering; - Indexeringen van diverse posten € 25.318,- negatief; - Divers € 1.252,- positief.

Sociaal cultureel werk Binnen deze productgroep is sprake van een positieve afwijking van € 196.040,- ten opzichte van de begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door: - de incidentele gelden met betrekking tot de energiearmoede die in 2023 zijn verstrekt. Per saldo € 218.000,- positief; - Indexeringen van diverse posten € 14.093,- negatief; - Verzekeringen en belastingen € 8.924,- negatief; - Diverse kleine mutaties. Per saldo € 1.057,- positief. Volksgezondheid Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen.

Beleidsdocumenten -

Welzijnsplan gemeente Eersel 2032 tot en met 2026 Toekomstbestendig accommodatiebeleid 2017-2020, ‘Het belang van contact’ (verlengd t/m 2023) Meerjaren Beleidskader Jeugdhulp de Kempen 2020 – 2023 (verlengd 2024 en 2025) Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Eersel 2019 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Eersel 2022 Regiovisie Doordecentralisatie Beschermd Wonen 2022-2026 Participatieprogramma ‘Dorpen maken het verschil’

2. Onderwijs Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Als gemeente de mogelijkheid scheppen om onderwijs te volgen in gebouwen die aan de minimale eisen van wet- en regelgeving voldoen en in nabijheid van de woonomgeving”.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? ONDERWIJS / LEERPLICHT Indicator 12. Absoluut verzuim (verplicht)

Realisatie 2022 Eersel: 10,5 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 4,5

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Aantal per 1.000 leerlingen (bij absoluut verzuim is een leerling niet ingeschreven op school) Wat gaan we daarvoor doen? De leerplichtambtenaar controleert intensief of leerplichtigen ingeschreven staan op een school. Daarnaast zet de leerplichtambtenaar samen met het Doorstroompunt (voorheen: RMC) voor voortijdig schoolverlaters (vsv’ers) in op afspraken tussen het voortgezet onderwijs (VO) en MBO ter voorkoming van absoluut verzuim. De stijging wordt veroorzaakt doordat de uit Oekraïne afkomstige leerlingen niet meteen na aankomst in Nederland op een school waren ingeschreven. Als er meer dan 14 dagen geen schoolinschrijving zichtbaar is in het systeem, wordt dit automatisch als Absoluut Verzuim geregistreerd. Indicator 13. Relatief verzuim (verplicht) Aantal per 1.000 leerlingen (bij relatief verzuim is een leerling ongeoorloofd afwezig)

Realisatie 2022 Eersel: 6 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 18

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

2021 Eersel: 2 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 14

Wat gaan we daarvoor doen? De leerplichtambtenaar beperkt verzuim zoveel mogelijk door: - een goede leerplichtadministratie; - intensieve contacten met scholen, leerlingen/ouders, (keten)partners; - regionale samenwerking. Indicator 14. Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers) (verplicht)

Realisatie 2021 Eersel; 1,1% Gemeenten tot 25.000 inwoners 1,5%

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2020 Eersel; 1,1% Gemeenten tot 25.000 inwoners 1,3%

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Wat gaan we daarvoor doen? De leerplichtambtenaar en het Doorstroompunt (voorheen: RMC) voeren wettelijke taken uit om de voortijdig schoolverlaters in kaart te brengen, te volgen en te begeleiden naar school, werk, een combinatie van beiden of hulpverlening. Het Doorstroompunt werkt daarvoor samen met 21 gemeenten in de regio.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Onderwijshuisvesting van primair, voortgezet en speciaal onderwijs De gemeente heeft zorgplicht voor nieuwbouw en uitbreiding van onderwijshuisvesting voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Daaronder vallen ook constructiefouten en herstel in geval van bijzondere omstandigheden. Er is een wetswijziging op handen waarin het begrip renovatie wordt toegevoegd aan de voorzieningen in de huisvesting waar de gemeente voor verantwoordelijk is. De beoogde streefdatum voor de inwerkingtreding van de wetswijziging is 1 januari 2025. Renovatie wordt meegenomen in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs gemeente Eersel. Uitvoering vindt plaats zoals beschreven in het geactualiseerde IHP, welke eerste kwartaal 2024 wordt vastgesteld. Kleinere en grotere huisvestingsvraagstukken uit dit IHP worden vanaf dit jaar opgepakt conform de daarin opgenomen planning c.q. prioritering. Voor- en vroegschoolse educatie (vve) De kinderopvangaanbieders die gesubsidieerde plaatsen in het peuterprogramma aanbieden aan peuters met een indicatie (de doelgroepkinderen) moeten sinds 2021 wettelijk een aanbod kunnen doen van zestien uur per week. Voor ‘niet-doelgroepkinderen’ geldt een aanbod van acht uur per week.

De gemeente Eersel is vanaf 1 januari 2021 een raamovereenkomst aangegaan met Nummereen voor de duur van 2,5 jaar met eenmaal de optie tot verlenging met één jaar. Dat betekent dat er medio 2024 een verlenging nodig is. DigiTaalhuis We streven naar een inclusieve samenleving waarbij iedereen mee kan doen. We willen de basisvaardigheden van onze inwoners versterken om hun zelfredzaamheid, maatschappelijke participatie en doorstroom naar werk of kans op behoud van werk te vergroten. Een gedegen en integrale regionale aanpak van laaggeletterdheid versterkt de sociale basis en draagt bij aan het tegengaan van een tweedeling in de maatschappij. Laaggeletterdheid is een probleem dat een consistente aanpak en een lange adem vergt. In onze gemeente heeft de afgelopen drie jaar (2021, 2022 en aansluitend verlengd tot 2023) het DigiTaalhuis als pilot gedraaid. Het DigiTaalhuis is een samenwerkingsverband van lokale organisaties die in opdracht van en samen met de gemeente werkt aan een integrale aanpak van laaggeletterdheid en andere basisvaardigheden. Vanaf 2024 komt de regisseursrol voor wat betreft de aanpak van laaggeletterdheid bij elke gemeente te liggen.

Wij willen het DigiTaalhuis in lijn met de andere Kempengemeenten ook structureel in de begroting opnemen vanaf 2024, waardoor een belangrijk deel van onze taken op het gebied van de aanpak van laaggeletterdheid belegd is bij een organisatie die inmiddels een regionaal netwerk heeft opgebouwd en al vele inwoners succesvol naar een passend onderwijsaanbod heeft begeleid.

Toelichting op exploitatieposten 2024 Volwasseneneducatie De contactgemeenten ontvangen via de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) budget voor de (regionale) aanpak van volwasseneneducatie en laaggeletterdheid. De gemeente Eindhoven is de contactgemeente voor onze regio en vervult een centrale rol als regisseur. Vanaf 2024 komt de regisseursrol voor wat betreft de aanpak van laaggeletterdheid bij elke gemeente te liggen.

Wat mag het kosten? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Wettelijke onderwijstaken; 2. Lokaal onderwijs; 3. Volwasseneneducatie. Exploitatie (bedragen in €)

Exploitatie 2024

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige

Dekking uit exploitatie

Volwasseneducatie

20.000

Totaal exploitatie

20.000

Exploitatie Programma: Onderwijs en educatie Productgroep

Rekening

Begroting

Begroting 2024 - 2027

(bedragen in €) LASTEN

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Wettelijke onderwijstaken

872.607

1.262.650

1.337.103

1.362.100

1.387.100

Lokaal onderwijs

93.280

88.000

103.500

Volwasseneneducatie Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten)

11.096

24.988

26.532

976.983

1.375.638

1.467.135

1.492.132

1.517.132

Wettelijke onderwijstaken

180.649

127.131

124.237

126.180

130.197

132.239

Lokaal onderwijs Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten)

73.480

64.000

79.500

254.129

191.131

203.737

205.680

209.697

211.739

-722.854

-1.184.507

-1.263.398

-1.286.452

-1.307.435

-1.305.393

Apparaatskosten

168.746

179.963

185.585

Kapitaallasten

506.498

534.313

473.291

Totaal overige lasten

675.244

714.276

658.876

Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten

18.000

419.943

365.800

Totaal overige baten

18.000

419.943

365.800

-1.380.098

-1.478.840

-1.556.474

-1.579.528

-1.600.511

-1.598.469

BATEN

OVERIGE LASTEN

OVERIGE BATEN

Saldo programma (baten – lasten)

De onderstaande analyse van de belangrijkste financiële afwijkingen 2024 ten opzichte van 2023 gaat over de kosten exclusief apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met de kapitaallasten/afschrijvingen). Wettelijke onderwijstaken Binnen deze productgroep is sprake van een negatieve afwijking van € 77.347,- ten opzichte van de begroting 2023. Dit wordt veroorzaakt door: - Toevoeging reserve integraal huisvestingsplan € 25.000,- negatief conform voorjaarsnota 20232026. - Indexeringen van diverse posten € 33.419,- negatief; - Verzekeringen, belastingen en OZB verhogingen € 26.662,- negatief; - Vrijvallen ruimtes onderwijs waardoor huuropbrengsten verminderen, € 10.766,- negatief; - Incidentele kosten voorzieningen openbaar onderwijs in 2023, € 21.000,- positief; - Raming glasschade vandalisme voortgezet onderwijs € 2.500,- negatief. Lokaal onderwijs Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen. Volwasseneneducatie Binnen deze productgroep zijn geen significante afwijkingen.

Beleidsdocumenten -

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs gemeente Eersel 2024-2038 Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs gemeente Eersel 2015 Regionale ambtsinstructie leerplicht/RMC gemeente Eersel 2019 Verordening Leerlingenvervoer gemeente Eersel 2021 Beleidsregels leerlingenvervoer 2022

3. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Door het uitvoeren van de activiteiten in dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Een aantrekkelijk woon- en leefklimaat voor huidige en toekomstige bewoners”.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? EEN GEDIFFERENTIEERD WONINGAANBOD VOOR VERSCHILLENDE DOELGROEPEN Indicator 15. Demografische druk (verplicht) % van de som van het aantal personen van 0-20 jaar en ≥ 65 jaar in vergelijking tot de personen van 20 tot 65 jaar

Realisatie 2022 Eersel: 76,9% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 80,2%

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

2021 Eersel: 75,9% Gemeenten tot 25.000 inwoners: 79,6%

Wat gaan we daarvoor doen?  Zoveel mogelijk diverse woningtypen aanbieden;  Om te borgen dat er voldoende betaalbare woningen worden gebouwd, moet elk plan in principe minimaal 37% sociaal (huur- en koop te bevatten)1. Indicator 16. Nieuw gebouwde woningen (verplicht)

Realisatie 2022 Eersel: 7,5 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 8,9

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Aantal per 1.000 woningen 2021 Eersel: 11,9 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 8,7 Wat gaan we daarvoor doen? Over de komende 10 jaar is het gemiddeld aantal woningen per jaar dat opgeleverd wordt 120. Dat is ongeveer 13,4 per 1.000 woningen. Indicator 17. Gemiddelde WOZ waarde (verplicht) Duizend euro

Realisatie 2022 (voorlopig) Eersel: 397 Nederland: 317 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 344

Norm Norm: n.v.t.

2021 Eersel: 348 Nederland: 290 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 314 Wat gaan we daarvoor doen? In het woningbouwprogramma is een groot aandeel betaalbare sociale woningen opgenomen, waardoor de gemiddelde WOZ waarde zal gaan dalen. Indicator 18. Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (verplicht)

Realisatie 2022 Eersel: 670 Gemeenten tot 25.000 inwoners: niet bekend

In euro’s 2021 Eersel: 626 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 776 1

Raadsbesluit 27 september 2022 over het woningbouwprogramma.

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Indicator 19. Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (verplicht)

Realisatie 2022 Eersel: 818 Gemeenten tot 25.000 inwoners: niet bekend

Norm Norm: < het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

In euro’s

Indicator 20. Aantal nieuwe woningen (eigen indicator)

2021 Eersel: 769 Gemeenten tot 25.000 inwoners: 861 Realisatie 2022 Eersel: 65

Norm Norm: Te bouwen tussen 2022-2032 1.210 woningen (geschatte 120 woningen per jaar)

Aantal te realiseren woningen en 2021 in aanbouw te nemen woningen Eersel: 113 Wat gaan we daarvoor doen? Voor een specificering van het aantal woonbouwprojecten, zie “Toelichtingen op ontwikkelingen/ speerpunten 2024”.

EEN HOOGWAARDIG WOON- EN VERBLIJFSKLIMAAT IN EEN AANTREKKELIJKE GROENE GEMEENTE Indicator 21. Goed onderhouden groen (eigen indicator) Percentage inwoners dat vindt dat perken, plantsoenen en parken goed zijn onderhouden

Realisatie 2022 Eersel: 56% Nederland: 50%

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

2020 Eersel: 61% Nederland: 59%

Wat gaan we daarvoor doen? - Conform bestek en werkomschrijvingen het onderhoud uitvoeren; - In 2021 is het Plan Bos & Boom gestart. Het plan heeft een looptijd tot 2031. Dit leidt tot een verdere vergroening van onze gemeente.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Plan Bos & Boom In 2021 heeft de gemeenteraad het Plan Bos & Boom vastgesteld. Dit plan heeft een doorlooptijd van tien jaar, jaarlijks wordt het budget aangevuld. In 2030 willen we 400.000 extra bomen in de gemeente hebben. Dat doen we door nieuw bos en ecologische verbindingszones aan te leggen, houtsingels te planten en lanen en parken aan te vullen met bomen, maar ook door particuliere grondeigenaren te stimuleren om meer bomen te planten. Dit versterkt het groene karakter van onze gemeente, zorgt voor meer kansen voor natuur en helpt ons om CO2 vast te leggen. Omgevingsplan In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden voor aanpassingen in de ruimtelijke regelgeving is soms een wijziging van het Omgevingsplan noodzakelijk. Het Omgevingsplan is de opvolger van de verschillende bestemmingsplannen en delen van verordeningen die bepalingen hebben ten aanzien van de fysieke leefomgeving. De werkwijze is wezenlijk anders dan de huidige systematiek, omdat er maar één omgevingsplan is. De eerste jaren hebben we nog geen Omgevingsplan dat volledig voldoet aan de Omgevingswet. Vooralsnog is in 2026-2027 voorzien in een grootschalige aanvullingsslag voor een integraal Omgevingsplan voor de gemeente Eersel.

Een gedifferentieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen Aantal te realiseren woningen De druk op de woningmarkt loopt steeds verder op. Er is vooral behoefte aan betaalbare (sociale) woningen zowel onder starters als onder senioren. In de koopsector betekent dit woningen onder de € 220.000,-. Ook in de middeldure koop (tot een bedrag van € 370.000,-) is er een tekort aan woningen. Op dit moment denken we dat we in de komende vijf jaar gemiddeld 120 woningen per jaar op gaan leveren. Dit aantal is gebaseerd op de plannen die nu op dit moment lopen. Met de uitwerking van de woningbouwopgave kan dit echter hoger komen te liggen. We realiseren in woningbouwplannen zoveel mogelijk diverse woningtypen volgens het door de gemeenteraad op 27 september 2022 vastgestelde woningbouwprogramma. Uitwerking woningbouwopgave De gemeente Eersel wil invulling geven aan de woningbouwopgave voor haar kernen door voldoende divers woningaanbod te realiseren in een frequent afzettempo. Hierbij rekening houdend met de demografische druk in de gemeente. In de nota grondbeleid is aangegeven dat de gemeente Eersel bij locatieontwikkeling altijd een regierol voert. Op die manier willen we voldoende sturing en grip houden op wat er binnen de gemeentegrenzen wordt gebouwd. We willen het reeds ingezette proces van cyclisch bouwen de komende jaar voortzetten.

Uiteindelijk streven we naar een agenda waarmee we de komende tien jaar cyclisch kunnen bouwen en waarbij plannen in een logische volgorde in de tijd worden gerealiseerd met oog voor kwaliteit en kwantiteit. Afwegingskader om woningbouwlocaties te prioriteren Het accent van woningbouw is verschoven van nieuwbouw naar ‘vernieuwbouw’. Dit is een van de richtinggevende principes uit de Brabantse Agenda Wonen, waarbij het accent ligt op duurzame verstedelijking. Het betekent ook dat we het woningbouwprogramma optimaal inzetten op (toekomstige) binnenstedelijke locaties – inbreiden, herstructureren en transformeren. En we zetten in op het herbestemmen van leegstaand en leegkomend kantoor-, winkel- en ander vastgoed. Dit beide met als uitgangspunt dat zorgvuldig ruimtegebruik voor zuinig ruimtegebruik gaat. In 2019 zijn we gestart met het traject cyclisch bouwen. Er zijn ruim vijftig locaties in beeld gebracht binnen al onze kernen. Daarmee is inzichtelijk waar alle potentiële ontwikkellocaties zich bevinden. Op basis van een multicriteria-analyse is een afwegingskader opgesteld voor de prioritering van de mogelijke ontwikkelingen. Vervolgens hebben we voor de top 25 locaties een vervolgonderzoek uitgevoerd waarbij we de stedenbouwkundige mogelijkheden van de locaties hebben verkend en waarbij we gekeken hebben naar de milieubelemmeringen en de financiële haalbaarheid.

Op basis daarvan zijn er gesprekken gevoerd met grondeigenaren en WSZ om de verdere planvorming en realisatie van nieuwe initiatieven te bespreken. Dit leidt tot de realisatie van diverse plannen. We zien dat het traject cyclisch bouwen geen statisch maar een dynamisch traject is. Er vallen locaties af bijvoorbeeld omdat een grondeigenaar geen interesse heeft in een transformatie van zijn locatie of omdat bijvoorbeeld vanuit een kwalitatieve benadering transformatie van een locatie naar woningbouw onvoldoende opbrengsten genereert, waardoor de ontwikkeling van een locatie niet rendabel is. Er komen ook locaties bij, omdat grondeigenaren of andere initiatiefnemers zich melden bij de gemeente, omdat ze in aanmerking willen komen voor transformatie van hun locatie naar woningbouw. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de locatie van Scandinavian Tobacco Group. Op basis van dit hele proces is inmiddels ook duidelijk dat er binnen de kernen onvoldoende woningbouwmogelijkheden zijn. Daarom wordt er ook gekeken naar logische en aanvaardbare locaties voor uitbreiding. Hierbij kijken we breder dan alleen de zoekgebieden voor stedelijke ontwikkeling, omdat deze niet altijd even logisch zijn om te ontwikkelen. In 2022 is de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen Eersel door de gemeenteraad vastgesteld. In mei 2023 is een afwegingskader voor uitbreidingsgebieden vastgesteld.

Hiermee worden de verschillende potentiële uitbreidingsgebieden tegen elkaar afgewogen. Zodra het woningbouwprogramma het toelaat, ontwikkelen we de meest kansrijke woningbouwlocaties aan de randen van onze kernen. Duizel-Noord 1e en 2e fase Aan de noordzijde van Duizel hebben we een uitbreidingsplan ontwikkeld voor de bouw van circa zeventig woningen in de eerste fase. Deze fase is inmiddels volledig gereed. Voor de tweede fase is ook een bestemmingsplan vastgesteld voor de bouw van circa zeventig woningen. Deze fase bestaat uit een gemêleerd programma met onder andere 28 sociale huur- en koopwoningen (KoopGarant) en levensloopbestendige woningen. Het terrein is in 2023 bouwrijp gemaakt en in het tweede 30

kwartaal 2023 zijn de eerste woningen in aanbouw genomen. Een aantal vrije sector woningen zijn nog niet verkocht. Postels Huufke, Vessem Het bestemmingsplan is vastgesteld in november 2020. In 2022 zijn de woningen in het plan verkocht. In 2023 is het plan bouwrijp gemaakt en is gestart met de bouw van de woningen. Koemeersdijk, Wintelre Het plan Koemeersdijk 1e fase is gelegen ten noorden van de Slikdijk en voorziet in een divers woningbouwaanbod. Deze fase van het plan is gereed en woonrijp gemaakt. De 2e fase van het plan biedt ruimte voor de bouw van maximaal 39 woningen met een gedifferentieerd programma waaronder 40% sociale koop en of huurwoningen. In 2022 heeft de verkoop van deze woningen plaatsgevonden en is het terrein bouwrijp gemaakt. In 2023 is gestart met de bouwwerkzaamheden. Rosheuvel, locatie Verstappen, Eersel Voor deze locatie is in 2023 gestart met de bouw van 28 woningen. Er worden elf sociale woningen, negen tussen/hoekwoningen, zes tweekappers en twee vrijstaande woningen gebouwd. In 2024 worden deze woningen opgeleverd. Nieuwstraat 100, Eersel Het betreft de realisatie van een kleinschalig wooncluster van een twintigtal zelfstandige appartementen, één appartement voor inwonend verzorgingsechtpaar en gemeenschappelijke ruimten voor activiteiten.

De doelgroep voor de zorgappartementen bestaat uit senioren aan wie zorg verleend wordt vanuit de Wet Langdurige Zorg (WLZ). De bestemmingsplanprocedure is in 2023 opgestart. In 2024 wordt gestart met de bouw. Opvang vluchtelingen uit Oekraïne De gemeente vangt sinds 2022 vluchtelingen uit Oekraïne op. De gemeente heeft circa 130 plaatsen voor vluchtelingen in gemeentelijke opvanglocaties. Daarnaast zijn circa dertig personen opgevangen bij particulieren. Er wordt rekening mee gehouden dat de opvang nog langere tijd nodig zal zijn. Voor hoelang is niet concreet aan te geven, omdat dit samenhangt met de veiligheidssituatie in Oekraïne en de mogelijkheid tot terugkeer. Voor Eersel ontstaat in 2025 een probleem als de overeenkomsten voor het gebruik van enkele panden aflopen. In 2024 moet opnieuw worden gezorgd voor locaties waarin deze aantallen gehuisvest kunnen worden. De kosten voor aankoop/huur en het geschikt maken van locaties en de kosten voor ondersteuning, in de breedste zin van het woord, zullen voldoende zijn. Vanuit het Rijk is de toezegging gedaan dat gemeenten redelijkerwijs gecompenseerd zullen. Dit is inclusief de personele capaciteit die hiervoor wordt ingezet. Een hoogwaardig woon- en verblijfsklimaat in een aantrekkelijke groene gemeente Woondeal In 2023 is de Woondeal Zuidoost-Brabant vastgesteld.

Met de woondeal versterken we onze samenwerking in volkshuisvesting. De woningbouwprogrammering per regio en gemeente stellen we vast. Iedereen weet dan hoeveel, voor wie en waar er gebouwd kan worden. Corporaties en marktpartijen weten wat ze kunnen bouwen. We zullen vaker contact hebben om knelpunten op te lossen en om de woningbouw te versnellen. Alle partijen, Rijk, provincie, gemeente, corporaties, maar zeker ook de marktpartijen leveren hun aandeel. Met de woondeals nemen we samen de regie op de volkshuisvesting. De Woondeal is een start van een langjarige samenwerking om de woningbouwproductie in onze regio te vergroten. In 2024 werken we aan het ‘uitvoeringsprogramma’ en gaan we verder aan de slag met concrete projecten. Regionale woonvisie en vertaling naar lokaal uitvoeringsprogramma Op 12 maart 2019 is de Kempische visie op Wonen 2019-2023 vastgesteld. De speerpunten zijn grotendeels uitgewerkt: 1. Versnellen van de bouwproductie op een zorgvuldige manier; 2. Behoud van betaalbaar wonen; 3. Zorg voor elkaar faciliteren; 4. Klaar voor de toekomst; 5. Wonen én werken. In 2023 wordt de Kempische visie op Wonen geactualiseerd. Besluitvorming is voorzien voor 2024.

Uitvoering woonbeleid De Wet goed verhuurderschap is op 1 juli 2023 in werking getreden. Met deze wet kunnen ongewenste verhuurpraktijken worden tegengegaan en woningzoekenden, huurders en arbeidsmigranten worden beschermd. We hebben er wettelijke taken bij gekregen. De wet introduceert verschillende instrumenten, waaronder (basis)normen voor goed verhuurderschap, de bevoegdheid om verhuurdervergunningen te introduceren en de mogelijkheid voor gemeenten om het beheer van een woning over te nemen. Als gemeente moeten we lokale wetgeving voorbereiden. Daarnaast monitoren we diverse woonthema’s, zoals de toewijzing van woningen aan inwoners uit de eigen gemeente en de verkoop van woningen aan investeerders. Deze thema’s komen ook terug in de nieuwe wet. Omgevingsvisie 3.0 In 2023 is in het kader van het werken met de Omgevingswet gestart met de Omgevingsvisie 3.0. Hierbij komen thema’s aan bod die nog niet in de Omgevingsvisie 2.0 opgenomen waren en wordt een participatietraject opgestart. In 2024 wordt verder gewerkt aan de Omgevingsvisie 3.0. Hierin wordt ook de Ruimtelijke visie woonuitbreidingen meegenomen. Bestuursopdracht vervolg ontwikkelstrategie de Kempen Halverwege 2023 is de Bestuursopdracht vervolg Ontwikkelstrategie de Kempen in de Kempengemeenten vastgesteld. De uitvoering van deze bestuursopdracht krijgt in 2024 een vervolg.

In 2023 is de inventariserende fase afgerond. Hierbij is inzichtelijk gemaakt wat de schaalsprong concreet betekent voor de Kempen en welke beleidsuitgangspunten van toepassing zijn in de volgende fasen (stap 1). Ook is in 2023 gestart met een participatietraject om duidelijk te krijgen wat de kracht van de Kempen op het gebied van brede welvaart inhoudt (stap 2). Beiden vormen input om in 2024 de denkrichtingen uit de Ontwikkelstrategie de Kempen (2021) om te zetten in scenario’s (stap 3), waaruit vervolgens een voorkeursscenario komt (stap 4). De verdere uitwerking daarvan (stap 5) zal doorlopen in 2025. Groenvoorzieningen Onderhoud groen binnen de kom Het onderhoud van het groen binnen de kom van Eersel wordt gedaan door KempenPlus. In grote lijnen wordt dit werk binnen de gestelde kaders uitgevoerd, maar de laatste paar jaar was het lastig het onderhoud op niveau te blijven uitvoeren. Dit komt doordat KempenPlus als gevolg van de Participatiewet steeds minder personeel ter beschikking heeft. Om deze reden hebben we het werkaanbod voor KempenPlus aangepast. Het maaien van gazons en het groenonderhoud van Vessem en Wintelre wordt nu per 1 januari 2022 uitgevoerd door een marktpartij. Vervanging groen Jaarlijks worden een aantal groenvervangingsprojecten opgestart, zo ook in 2024.

Het gaat hierbij om openbaar groen waarvan de onderhoudskosten te hoog zijn, dat niet meer aantrekkelijk is en wat overlast veroorzaakt door bijvoorbeeld boomwortels. Bij het bepalen van de nieuwe inrichting kijken we naar praktische toepasbaarheid, aanleg- en onderhoudskosten, waarde voor beleving, natuur en biodiversiteit, en wensen van bewoners. Ook houden we rekening met een veranderend klimaat. Bij voorkeur kiezen we een variëteit van vaste planten; kleurrijk en biodivers. Boombeleid In 2023 heeft uw raad het bomenbeleidsplan 2023-2033 vastgesteld. De oude plannen stammen uit 2013 en sluiten niet meer aan op de huidige wensen en werkwijzen. Als vervolg hierop schrijven we ons bomenbeheerplan. Hierin staan de beheermaatregelen en jaarlijkse programma’s. Eventuele financiële consequenties betrekken we bij de begroting 2025 en volgende. Behoud en versterking natuur, landschap en biodiversiteit Landschap De gemeente beheert zelf ongeveer 48 hectare aan landschapselementen. In 2021 zijn we gestart met een herstelplan voor deze elementen. Rondom Wintelre zijn in 2021 en 2022 vrijwel alle landschapselementen opgeknapt. Hier liggen ook de meeste (± 75%). In 2023 richten we ons op het gebied rondom Vessem. In 2024 gaan we aan het werk rondom Eersel en Steensel.

De volgende stap is om het beheer onder te brengen bij de aanliggende grondeigenaren en zo de omgeving te betrekken bij ons landschap. Wij onderzoeken de mogelijkheden hiertoe in het verlengde van het beheerplan dat we regionaal opstellen in het kader van de gebiedsontwikkeling Levende Beerze. Daarnaast nemen we deel aan de Stimuleringsregeling Landschap (Stila). Hiermee worden grondeigenaren gestimuleerd om wandelpaden aan te leggen, op hun percelen maatregelen te treffen voor natuur- en landschapsbehoud en om maatregelen te treffen voor klimaatadaptatie. Jaarlijks dragen wij € 25.000,- bij via deze regeling, waarvan het bedrag door de provincie wordt verdubbeld. Uitvoering van 32

deze regeling gaat via het provinciale subsidieloket. De regeling is onlangs tot en met 2025 verlengd. Wij hebben ons hiervoor opnieuw ingeschreven. Vogelakkers Na een proef van zes jaar hebben we in 2023 ± vijf hectare landbouwgrond definitief omgevormd tot vogelakkers. Deze vijf hectare hebben we uit ons landbouwareaal onttrokken en intern afgerekend. Deze vogelakkers zien er niet alleen erg mooi uit, maar zijn ook erg belangrijk voor allerlei soorten boerenlandvogels. In de winter vinden grote groepen vogels hier voedsel. De akkers zaaien we jaarlijks in met een mengsel van diverse bloeiende en zaadvormende planten. Dit doen we samen met de enthousiaste vrijwilligers van Vogelwerkgroep De Kempen. Bos- en natuurgebieden Onze gemeente bestaat voor ongeveer 25% uit bos- en natuurgebieden. Een groot deel daarvan beheren we zelf. Deze gebieden bieden rust en ruimte om te fietsen en te wandelen. Ook bieden deze gebieden een tehuis aan vele verschillende dier- en plantensoorten. Tegelijkertijd zijn onze bossen een groeiplaats voor het meest duurzame bouwmateriaal: hout. Zo combineren we een mooie leefomgeving met een duurzame toekomst. Deze gebieden beheren we kostenneutraal. Doorlopende projecten groen in 2024 Omschrijving

Begroot

Voltooid

Aanvulling uitvoering integraal beleidsplan Groen Loont

2020

2024

Incidentele maatregelen recreatie

2021

2025

Herstelmaatreg. landschapselementen

Toelichting Krediet afsluiten na 2024

2021

2024

Krediet afsluiten na 2024

Plan Bos en Boom 1 fase exclusief grond

2021

2031

Plan Bos en Boom 1 fase (grond)

2022

2031

Opstellen bomenbeleid- en beheerplan

2022

2024

Beheerplan wordt opgesteld

Actieplan Eikenprocessierups (EPR)

2020

2023

Beheersbaar, krediet afsluiten na 2023

Extra afvalbakken en extra capaciteit

2023

2024

Algemeen: Het merendeel van projecten hebben een doorlooptijd van twee tot drie jaar. Daarom splitsen we projecten in voorbereiding en uitvoering. Zo leggen we minder beslag op de financiële middelen, voorkomen we te grote onderuitputting van de begroting en kunnen we de uitvoeringsbudgetten beter ramen.

Toelichting doorlopende groen projecten Aanvulling uitvoering integraal beleidsplan Groen Loont Met dit projectkrediet is de bosnota opgesteld, zijn bosplantsoenen hersteld en hebben we beheermaatregelen voor de EVZ’s (Ecologische VerbindingsZones) kunnen uitvoeren. Dit projectkrediet is indertijd éénmalig beschikbaar gesteld bij het ontbreken van structurele middelen voor beheer in de exploitatiebegroting. In de exploitatiebegroting 2024 zijn nu alle noodzakelijke beheerposten opgenomen. Met het restantkrediet gaan we in 2024 nog het groen langs dorpsranden herstellen. Eind 2024 sluiten we het krediet af. Incidentele maatregelen recreatie Dit krediet is in 2021 beschikbaar gesteld voor maatregelen voor aanleg en herstel van fietscrossroutes, loslooproutes, informatieborden, ver- en gebodsborden. Tevens benutten we dit krediet voor maatregelen tegen het (motor)”crossen in de bossen”. We plaatsen obstakels, slagbomen en rasters met de juiste bebording t.b.v. handhaving. Rondom Steensel zijn de werkzaamheden afgerond en zien we ook dat het (motor)crossen in de bossen daar is verminderd. Dit heeft zich nu verplaatst naar de bossen tussen Buikheide en Groot en Kleinmeer. In 2023 gaan we ook hier de noodzakelijke fysieke maatregelen nemen. Dit in- en na overleg met onze ingehuurde groene BOA. Inmiddels hebben wij al ervaren dat geplaatste obstakels en bebording vernield worden.

Hiervoor zullen we blijvend middelen voor herstel nodig hebben. Herstel landschapselementen In 2021 en 2022 zijn de LSE’s rondom Wintelre opgeknapt. In 2023 hebben we ons gericht op het gebied rondom Vessem. In 2024 gaan we aan het werk rondom Eersel en Steensel.

Procedures ruimtelijke plannen In de voorgaande jaren zijn meerdere particuliere ontwikkelingen geïnitieerd en herstructureringslocaties onderzocht. In hoeverre dit in 2024 leidt tot ruimtelijke procedures, is op dit moment nog niet bekend. Eersel-West De raad heeft in april 2021 ingestemd met het stedenbouwkundig plan Eersel West. Vervolgens is een start gemaakt met het voorbereiden van de planologische procedure, die naar verwachting in 2024 wordt afgerond. In het plangebied komen maatschappelijke en dienstverlenende functies. Transitie landelijk gebied, gebiedsontwikkeling Levende Beerze en Levende Run Sinds 2010 zijn de gemeenten Eersel en Oirschot samen bezig met de gebiedsontwikkeling van de Levende Beerze. Samen met Provincie Noord Brabant, Waterschap de Dommel, Brabants Landschap, ZLTO, bewoners van het gebied en diverse beheerorganisaties veranderen we het gebied en proberen het beheer en instandhouding te verankeren in de samenleving. Dit project/proces geldt provinciaal inmiddels als voorbeeldproject. Daaropvolgend zijn nieuwe (deel)projecten en nieuwe gebiedsprocessen ontstaan. In 2021 is in navolging van de Levende Beerze een Interbestuurlijk Programma (IBP) geld vrijgekomen om in het stroomgebied van de Run een vergelijkbaar gebiedsproces te starten: de Levende Run. Doorlopende transitieprojecten in 2024 Omschrijving

Begroot

Voltooid

2016

2025

Gebiedsontwikkeling Levende Run

2021

2031

Gebiedsontwikkeling Kleine Beerze

2010/14

2023

Medio 2023 nieuw project IBP en GGA

2021

2025

Eersel penvoerder 14 deelprojecten

Ecologische verbindingszone Run

IBP proeftuinen in de Kempen

Toelichting Projectleiding WS Dommel

Algemeen: Het merendeel van projecten hebben een doorlooptijd van twee tot drie jaar. Daarom splitsen we projecten sinds de begroting 2022 in voorbereiding en uitvoering. Zo leggen we minder beslag op de financiële middelen voorkomen we te grote onderuitputting van de begroting en kunnen we de uitvoeringsbudgetten beter ramen.

Toelichting doorlopende landschapsprojecten Ecologische verbindingszone Run Waterschap de Dommel is al geruime tijd bezig met de uitvoering van het beekherstel van de Run tussen het riviertje de Dommel en het buurtschap Schadewijk. Dit ingevolge van de Kader Richtlijn Water. Het gedeelte tussen de Dommel en Grootgoor werd in 2022 voltooid. Op dit moment is het waterschap bezig met de voor-bereiding van de werkzaamheden tussen Grootgoor en Schadewijk. De RO-procedures voor deze grote ruimtelijke aanpassingen zijn in afronding. De inspraak is geweest en het BP zal voor 1 januari 2024 zijn gepubliceerd De verwachting is dat het werk de 2e helft van 2024 kan starten. Eersel heeft een aantal landschapselementen in dit uitvoeringsplan ondergebracht (bruggetjes, uitzichtpunt, elzensingels, fietsroutes en -parkeerplaatsen). Deze bijdrage betalen we straks deels uit het bovenstaande krediet. Voor onze bijdrage in de bruggetjes en het uitzichtpunt zijn aparte kredieten beschikbaar (zie programma 6). Voor deze landschapselementen verwachten we nog subsidie te krijgen in het kader van het gebiedsakkoord N69. Hiervoor hebben wij in 2021 cofinancieringsverklaringen bij de provincie afgegeven. Gebiedsontwikkeling Levende Run Zie tekst GGA-Kempenland-West.

Gebiedsontwikkeling Levende Beerze Eind 2023 wordt de herinrichting van het beekdal van de Kleine Beerze en de inrichting van 7 ha “Dorp aan de Beek” voltooid. Dit is een samenwerkingsproject van Waterschap de Dommel, Brabants Landschap en Eersel. Dit had een jaar eerder opgeleverd moeten zijn, maar heeft vertraging opgelopen door de aanwezigheid van een beschermde diersoort. Beide uitvoeringsprojecten maken deel uit van het gebiedsontwikkeling de Levende Beerze. Op Eersels grondgebied zitten ook nog een tweetal ruimtelijke projecten: - Natuurontwikkeling: Dit betreft een grondportefeuille van Provincie Noord Brabant voor het toevoegen van 248 hectare landbouwgrond aan het NatuurNetwerk Brabant (NNB) rondom Vessem en Middelbeers (waarvan 110 hectare Ondernemende Natuur Netwerk Brabant). Iets meer dan de helft van deze ambitie is behaald. 34

Gebiedsontwikkeling Donk: Dit betreft het stimuleren/faciliteren van natuurontwikkeling en beperkte, landschappelijk goed ingepaste woningbouw in en rondom het buurtschap Donk. De verwachting is dat de omgevingsplanprocedure voor de vijf initiatieven in dit gebied nog in 2023 is opgestart. Daarmee stopt ook deze samenwerking in deze gebiedsontwikkeling. De uitvoeringscommissie Levende Beerze wordt eind 2023 opgeheven en de resterende ambities worden doorgegeven naar de stuurgroep GGA (Gebied Gerichte Aanpak) Kempenland West. -

GGA Kempenland West De ruimtelijke opgave is in de afgelopen jaren flink groter geworden. Denk hierbij aan klimaat (verdroging), energietransitie, transitie landbouw en stikstofdepositie. Dit vraagt een gebied overstijgende aansturing van deze nieuwe vraagstukken. Dit is door de Provincie ondergebracht bij de GGA Kempenland West. De door het Rijk geplaatste stip op de horizon is 2030. In Den Haag wordt inmiddels gesproken over 2035. Ambtelijk wordt dit als realistischer gezien. De samenwerking beslaat het grondgebied van Hilvarenbeek, Reusel de Mierden, Bladel, Bergeijk, Eersel en Oirschot. Binnen de GGA worden verschillende gebiedsprocessen gedefinieerd. Voor Eersel zijn onderstaande gebieden van belang: - Gebiedsproces Landschotseheide: De extreme verdroging van dit N2000-gebied is één van de grote zorgen binnen de GGA Kempenland West. De heide ligt binnen de gemeente Oirschot, maar de oorsprong van de verdroging ligt hoofdzakelijk op het bovenstrooms gelegen Eersels grondgebied. De provincie en Oirschot trekken dit gebiedsproces. Eersel zal de benodigde ruimtelijke procedures op haar grondgebied uitvoeren en faciliteren. - Gebiedsproces De Run: Het deelgebied ligt tussen de kernen Eersel en Bergeijk. Het initiatief voor dit gebiedsproces ligt bij beide gemeenten.

De uitdaging richt zich hier op het vasthouden van water in het gebied en voorkomen van negatieve sociaal-maatschappelijke gevolgen voor de gevestigde agrarische ondernemers. Het gebiedsproces is inmiddels opgestart. We beginnen met een inventarisatieronde onder de 65 gevestigde boerenbedrijven. De hieruit voortvloeiende wensen combineren we met de ruimtevraag t.g.v. de ontwikkelstrategie regio Eindhoven (voltooid Q3 2024). Dit vertalen we vervolgens in een gebiedspanorama voor het deelgebied de Run. Deze 1e fase van het proces moet dan eind 2024 gereed zijn. Daaruit definiëren we de vervolgstappen voor het gebiedsproces. - Gebiedsproces Groot en Kleinmeer: Dit kleine N-2000 gebied is eigendom van de gemeente Eersel en ligt binnen de onttrekkingszone van het waterwingebied Vessem. Op dit moment ontbreekt ons de ambtelijke capaciteit om dit gebiedsproces gelijktijdig met “de Run” te starten. Het gebied rondom Groot en Kleinmeer is relatief klein en overzichtelijk waardoor wat tijdverlies aan de voorkant van het proces redelijkerwijze op te vangen is. IBP-VP Proeftuinen in de Kempen In 2021 heeft de provincie Noord-Brabant, ± 1,8 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de ‘Proeftuinen in de Kempen’. Het IBP-VP is een Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland wat door het Rijk is uitgezet om de problemen (o.a.

Landbouw en Klimaatadaptatie) op de Zuidoostelijke zandgronden te kunnen aanpakken. Deze aanvraag is namens een aantal gebiedspartners door de gemeente Eersel aangevraagd. Eersel is penvoerder van deze aanvraag Deze aanvraag heeft betrekking op twee deelgebieden: - Proeftuin Levende Beerze (11 deelprojecten onder aansturing van de uitvoeringscommissie) - Proeftuin slimme landschappen in de Kempen (3 deelprojecten, o.a. gebiedsontwikkeling de Run) De 14 deelprojecten/processen moeten 2024 afgerond moeten zijn. In sommige projecten zit energie en voortgang. Andere deelprojecten komen (te) moeizaam op gang, hoofdzakelijk vanwege capaciteitsgebrek in de regio. Samen met de Provincie stellen we momenteel een ambtelijke tussenevaluatie op. Anticiperende grondaankopen In hoofdstuk 5 van de nota grondbeleid is aangegeven dat ons college anticiperende verwervingen moet kunnen doen als daartoe vanuit ruimtelijke perspectief aanleiding voor is. Daarom wordt in het kader van de rechtmatigheid, voorgesteld om hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van € 2.000.000,-. Deze verwervingen worden op de balans geactiveerd op het moment dat de grond in exploitatie genomen wordt. Er is zodoende geen afzonderlijke dekking nodig. Het (restant-)krediet zal bij de jaarrekening niet worden overgeboekt.

Voorbereidingskrediet nieuwe grondexploitaties In de nota grondbeleid kiest de gemeente Eersel voor een proactieve regierol bij locatieontwikkeling. Ten behoeve van voorbereiding, denk hierbij aan onderzoekskosten, advieskosten en ambtelijke inzet, is vooruitlopend op vaststelling van een bestemmingsplan en grondexploitatie een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 50.000,-. Deze kosten geactiveerd worden op de balans totdat er een 35

exploitatiebegroting geopend wordt. Deze kosten kunnen dan ingebracht worden in de betreffende grondexploitatie en zullen in beginsel gedekt worden door toekomstige opbrengsten. Visie akkers van Eersel Om de visie daadwerkelijk tot uitvoer te krijgen is een projectleider aangesteld om de gesprekken met de grondeigenaren te voeren en om te zorgen dat mensen mee willen doen om het gebied tot een betere kwaliteit brengen. De realisatiemogelijkheden om tot uitvoering van de visie te komen worden in de gesprekken onderzocht.

Wat mag het kosten? Het programma bestaat uit de volgende productgroepen: 1. Bouwen en wonen; 2. Woonomgeving en leefmilieu; 3. Planologie en stedenbouw. Investeringen (bedragen in €)

Investeringsprogramma uitvoeringsjaar 2024 648.000 648.000

Plan Bos & Boom Totaal investeringen

Exploitatie (bedragen in €)

Dekking uit reserves, voorzieningen en/of overige 648.000 648.000

Dekking kapitaallasten uit exploitatie 0 0

Exploitatie 2024

Dekking uit Dekking uit reserves, exploitatie voorzieningen en/of overige 20.000 0 20.000 20.000 0 20.000

Omgevingsplan Totaal exploitatie Exploitatie

Programma: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Productgroep

Rekening

Begroting

(bedragen in €) LASTEN

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Bouwen en wonen

Begroting 2024 - 2027

828.708

2.267.238

1.502.537

1.404.537

1.362.537

Woonomgeving en leefmilieu

1.277.773

1.751.824

1.450.413

1.420.413

Planologie Totaal lasten (excl. kapitaallasten & apparaatskosten)

10.092.855

5.961.368

1.200.204

2.550.204

2.730.204

12.199.336

9.980.430

4.153.154

5.405.154

5.513.154

3.409.063

3.072.634

2.403.135

2.073.135

736.812

484.263

144.810

10.990.192

6.000.367

2.575.365

15.136.067

9.557.264

5.123.310

4.793.310

2.936.731

-423.166

970.156

-611.844

-719.844

Apparaatskosten

2.316.357

2.067.909

2.629.125

Kapitaallasten

966.741

1.096.657

72.409

3.283.098

3.164.566

2.701.534

-1.731.378

-3.313.378

-3.421.378

BATEN Bouwen en wonen Woonomgeving en leefmilieu Planologie Totaal baten (excl. beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten) Saldo (baten – lasten) OVERIGE LASTEN

Totaal overige lasten OVERIGE BATEN Beschikking reserve i.v.m. kapitaallasten

504.393

Totaal overige baten

504.393

Saldo programma (baten – lasten)

158.026

886.264 886.264 -2.701.468

De onderstaande analyse van de belangrijkste financiële afwijkingen 2024 ten opzichte van 2023 gaat over de kosten exclusief apparaatskosten, kapitaallasten en onttrekkingen aan de reserves (voor zover deze een directe relatie hebben met de kapitaallasten/afschrijvingen). Bouwen en wonen Binnen deze productgroep is een negatieve afwijking van € 95.202,- ten opzichte van de begroting 2023. Dit verschil wordt veroorzaakt door: - de ontvangen Rijksbijdrage voor het budget voor tijdelijke huisvesting vluchtelingen. Per saldo € 135.000,- positief. Zie ook programma 0 voor de tegenhanger van deze post; - ophoging post gemeenteleges conform voorjaarsnota 2024-2027, € 70.000,- positief; - pilot wildcrossen conform eerste bestuursrapportage 2023, € 48.000,- negatief; - implementatie uitvoering woonbeleid conform eerste bestuursrapportage 2023, € 15.000,- negatief; - vermindering inkomsten met betrekking tot verhuur gebouwen € 48.430,- negatief; - diverse mutaties op verschillende posten, waaronder prijsindexering, verzekeringen en belastingen, en saldo ODZOB € 1.632,- positief. Woonomgeving en leefmilieu Binnen deze productgroep is een negatieve afwijking van € 38.042,- ten opzichte van de begroting 2023.

Dit verschil wordt veroorzaakt door: - Onderhoud groen betreffende onbenutte post 2023, € 15.000,- positief; - Onderhoud straatmeubilair/speeltoestellen incidenteel budget 2023, € 17.400,- positief; - Indexering, verzekeringen en belastingen diverse posten € 61.457,- negatief; - Saldo overige mutaties diverse posten € 8.985,- negatief. Planologie Binnen deze productgroep is een positieve afwijking van € 1.336.162,- ten opzichte van de begroting 2023. De voornaamste reden hiervoor is het positieve saldo van € 1.291.842,- op de bouwgrondexploitatie. De post bouwgrondexploitatie zit echter budgetneutraal in de begroting wanneer er ook rekening wordt gehouden met de bijbehorende kapitaallasten, apparaatskosten en de boeking van het resultaat dat in programma 10 is opgenomen. Verder is het budget bestemmingsplannen algemeen in 2024 opgehoogd met € 20.000,- in verband met kleinere aanpassingen/updates van het tijdelijk Omgevingsplan. Dit conform de voorjaarsnota 2024-2027. Daarnaast is er in 2023 een incidentele pilot sloopregelingen 2023 geweest. Dit veroorzaakt een positief verschil van € 64.000,-.

Beleidsdocumenten -

Verordening Kwaliteit Vergunningen Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht Uitvoeringsbeleid Kwaliteit Vergunningen Toezicht en Handhaving, 1 e herziening Beleidsregel afwijkingen bestemmingsplan 2021 Omgevingsvisie 2.0 Visie Buitengebied 2.0 Kempische visie op wonen 2019-2023 Nota Impuls Sociale Woningbouw Beleidsplan gemeentelijke bos- en natuurterreinen 2021-2030 Kwaliteitsplan groen 2012 Bomenbeleidsplan Gemeente Eersel 2013 Bomenbeheerplan Gemeente Eersel 2013 - 2023 Beleidsplan Groen Loont! 2017 Nota grondbeleid

4. Milieu Door het uitvoeren van de activiteiten die vallen onder dit programma willen we het volgende maatschappelijke effect realiseren: “Inwoners van de gemeente Eersel wonen in een schone, gezonde en duurzame leefomgeving”.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? AFVAL- EN GRONDSTOFFEN Indicator 22. Omvang huishoudelijk restafval (verplicht)

Realisatie Restafval per inwoner inclusief milieustraat: 2022: 54 2021: 58

Kg/inwoner

Norm Norm: 2023: 50 kg (inclusief milieustraat, meetbaar in 2023) Landelijke VANG-doelstelling: 100 kg per inwoner

Wat gaan we daarvoor doen? Om de kaders uit te werken worden de volgende projecten uitgevoerd: - Onderzoek naar update circulair centrum (Milieustraat) Eersel; - Onderzoek kringloop- en hergebruikcentra bouwmaterialen; - Optimalisatie bestaande inzamelstructuren oud papier, glas, textiel; - Verbetering en optimalisatie kennis van de inwoners ten aanzien van afvalstromen; - Communicatie. ENERGIE Indicator 23. CO2-reductie t.o.v. 1990 (eigen indicator) % reductie ten opzichte van 1990

Realisatie 2021 83.700 ton (excl. CO2-uitstoot auto(snel)wegen = 19,2% reductie) 2020 81.800 ton (excl. CO2-uitstoot auto(snel)wegen = 21,0% reductie)

Norm Norm: 55% CO2-reductie in 2030 en 95% reductie in 2050 (gemeentelijk beleid in lijn met het klimaatakkoord) In ton CO2: 2030: 46.597 (45%) 2050: 5.117 (5%)

IJkpunt 1990 103.550 ton CO2-uitstoot Wat gaan we daarvoor doen? Het uitvoeren van acties op vijf sub thema’s: 1. Gemeentelijk vastgoed; 2. Gebouwde omgeving; 3. Mobiliteit; 4. Grootschalige opwekking; 5. Landbouw. Acties die zijn uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025. Onderdeel hiervan is ook de voortgang te meten met behulp van de duurzaamheidsbarometer.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? GEMEENTELIJK VASTGOED Indicator 24. CO2-reductie t.o.v. 2012 (eigen indicator)

Realisatie 2022: - 21,29% (-277 ton kg CO2)

Norm Norm 2025: 39% CO2-reductie t.o.v. 2012

% reductie ten opzichte van 2012

2020: -17,26% (-225 ton kg CO2)

In ton kg CO2: In 2012: 1.303 (=100%) Doel 2025: 795 (= 61%)

Wat gaan we daarvoor doen? Verdere uitvoering geven aan het realiseren van 164 duurzaamheidsmaatregelen om de 39% reductie te realiseren in 2025. Acties staan uitgewerkt in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025.

ENERGIEREDUCTIE EN ZON-OP-DAK Indicator 25. Energiebesparing ten opzichte van 2007 en duurzame energieopwekking (eigen indicator)

Realisatie 2021 75 TJ duurzaam opgewekte elektriciteit 16,4% energiebesparing t.o.v. 2007

In TJ

2020 61 TJ duurzaam opgewekte elektriciteit 18,0% energiebesparing t.o.v. 2007

Norm Norm: 2030: 15% energiebesparing t.o.v. 2007 2030: 200 TJ duurzame energieopwekking

IJkpunt 2007 2.186 TJ energieverbruik Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak. Hierin zitten acties die betrekking hebben op het maximaliseren van de energiereductie bij woningen en bedrijfspanden. We focussen ons in 2024 voornamelijk op bedrijven. We geven uitvoering aan het Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel, waarin verschillende regelingen zijn opgenomen om bestaande woningen in de gemeente versneld te verduurzamen.

GROOTSCHALIGE OPWEKKING Indicator 26. Grootschalige opwekking (eigen indicator)

Realisatie 2022: 0 TWh 2021: 0 TWh

Norm Norm: 0,055 TWh grootschalige opwekking in 2030

In TWh Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030. In 2024 zal onder andere het vergunnen van het zonnepark nabij Wintelre verder vorm krijgen. De komende jaren zal in samenwerking met de overige MRE-gemeenten langs de A67 en Rijkswaterstaat een traject worden doorlopen om energieopwekking langs de rijksweg mogelijk te maken (Klimaatcorridor A67).

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? DUURZAME ENERGIE Indicator 27. Hernieuwbare elektriciteit (verplicht)

Realisatie 2021 Eersel: 22,5%

In %

2020 Eersel: 18,5%

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Wat gaan we daarvoor doen? - Eigen ingekochte stroom is groen door aankopen Garanties van Oorsprong; - Uitvoering geven aan het plan van aanpak energiereductie en zon-op-dak; - Uitvoering geven aan het beleid grootschalige zonne-energie gemeente Eersel 2020-2030; - Uitvoering geven aan de acties opgenomen in het Uitvoeringsprogramma duurzaamheid 20212025.

ENERGIELABELS Indicator 28. Woningen met geregistreerd energielabel A (eigen indicator) In %

Realisatie 2022 Percentage woningen met een geregistreerd energielabel: 48,9%

Norm Norm: > het gemiddelde van gemeenten tot 25.000 inwoners

Percentage van alle woningen met een energielabel dat energielabel A heeft: 34,7% 2021 Percentage woningen met een geregistreerd energielabel: 45,6% Percentage van alle woningen met een energielabel dat energielabel A heeft: 34,1% Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan de regelingen die zijn opgenomen in het Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel. Dit leidt niet direct tot hogere geregistreerde energielabels, maar zorgt er wel voor dat meer woningen geïsoleerd worden naar deze standaard.

Toelichtingen op ontwikkelingen/speerpunten 2024 Afval-/Grondstoffen De gemeente Eersel richt haar grondstoffenbeleid op de transitie naar een Circulaire Gemeente. Het lineaire economiemodel waarin waardevolle grondstoffen worden uitgeput heeft geen toekomst. We werken in de gemeente naar een circulaire economie, waarin we producten en grondstoffen zo lang mogelijk in de keten houden, op een duurzame manier materiaalketens sluiten en waarde creëren uit afvalstromen. De circulaire economie is geen doel op zich. Het is onderdeel van een duurzame samenleving die gericht is op het verminderen van de milieudruk. Een duurzame samenleving voorkomt afval, streeft naar optimaal hergebruik van producten en grondstoffen, wordt gevoed door duurzame energie, draagt bij aan klimaatbescherming en heeft oog voor People, Planet en Profit. Het streven is om zo veel mogelijk grondstoffen met een zo hoog mogelijke kwaliteit in de (lokale) kringloop te behouden. Dit resulteert er automatisch in dat we zo min mogelijk restafval overhouden dat verbrand moet worden. We wensen een circulaire samenleving waarin het sluiten van kringlopen de normaalste zaak van de wereld is en af zijn van de wegwerpeconomie.

Dit kunnen we alleen realiseren als de kennis van de inwoners op peil is ten aanzien van op welke manier er moet worden ingezameld en vooral wat de consequenties zijn van het verkeerd aanbieden van bepaalde afvalstromen. 40

De speerpunten voor 2024 zijn: - Onderzoek naar update Circulaire centrum/Milieustraat - Voorlichting kennis inwoners ten aanzien van verschillende te scheiden afvalstromen - Aanbesteding ‘Transport en verwerking’ Milieustraat - Vervangen/updaten bestaande inzamelmiddelen Duurzaamheid Energie De gemeente heeft de wettelijke taak om een daling van de CO 2-uitstoot van 55% in 2030 en 95% in 2050 te realiseren ten opzichte van 1990. Dit willen we behalen door onder meer zelf het goede voorbeeld te geven (gemeentelijk vastgoed) en inwoners en bedrijven te stimuleren minder en duurzamere energie te gebruiken (energiereductie en zon op dak) en door grootschalige duurzame energieopwekking in te zetten. Daarnaast zijn er diverse andere acties die worden gedaan en die zijn samengevat in het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2021-2025. Transitievisie Warmte De Transitievisie Warmte is in december 2021 vastgesteld. In 2022 zijn de eerste plannen verder uitgewerkt. In 2023 is het Besparingsprogramma vastgesteld en is begonnen met de uitvoering van de eerste regelingen uit dit programma. In 2024 worden de overige regelingen uit het Besparingsprogramma verder uitgerold. Uitvoeringsprogramma duurzaamheid De gemeente Eersel heeft de opgave op het gebied van duurzaamheid verdeeld over de vijf thema’s.

Deze opgave is vertaald naar een uitvoeringsprogramma duurzaamheid 2021-2025, waarin per thema de ambities, doestellingen en acties zijn samengevat. Op een aantal (deel)onderwerpen zijn losse kredieten ter beschikking gesteld, zoals de bestemmingsreserve duurzaamheidsfonds voor energiereductie & zonop-dak. Voor een aantal doelstellingen en acties geldt dit niet en daarvoor worden de financiële middelen aangewend. Besparingsprogramma woningen gemeente Eersel Halverwege 2023 zijn we gestart met de uitvoering van het Besparingsprogramma. Hierin staat een aantal regelingen beschreven om woningen de komende jaren versneld te verduurzamen. In 2023 zijn we gestart met de uitvoering van de eerste regelingen. In 2024 starten we met de uitvoering van de overige regelingen. Schone lucht akkoord Als deelnemer aan het Schone Lucht Akkoord werken we in 2024 verder aan het Uitvoeringsprogramma luchtkwaliteit 2023-2030. Ontwikkelingen Luchthaven Eindhoven In het rapport Opnieuw Verbonden van Pieter van Geel, deed de verkenner in 2019 een advies over de ontwikkeling van Eindhoven Airport in de periode 2020-2030. De uitvoering van het rapport is gestart met het opzetten van de door hem geadviseerde Permanente Overleg Structuur. In 2020 werd met het rapport van de kwartiermakers de basis gelegd voor het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO).

Binnen het LEO zijn voor de aanbevelingen uit het rapport Opnieuw Verbonden werkgroepen opgericht waarin alle betrokken actoren in overleg gaan. De gemeente Eersel vertegenwoordigt in een aantal van deze werkgroepen de randgemeenten. Op bestuurlijk niveau vertegenwoordigt de gemeente Eersel in het LEO de veertien randgemeenten van Eindhoven Airport. De voorzitter van LEO is de directe adviseur over ontwikkelingen rond de Luchthaven Eindhoven voor de minister van I&W en de staatssecretaris van Defensie. Ook de taken van het wettelijke COVM hebben een plek gevonden binnen LEO. Gezien de bijzondere positie van de gemeente Eersel, vanwege haar geografische ligging onder de aanvliegroute, is het van belang om naast het regionale overleg ook lokaal te inventariseren welke zaken er in de gemeente spelen. Dat zorgt ervoor dat de gemeente een ondersteunende rol kan spelen richting de organisaties die de overlast voor onze inwoners kunnen verkleinen. Hiervoor is een klankbordgroep opgericht met inwoners uit de verschillende dorpen van de gemeente. Deze klankbordgroep wordt ondersteund vanuit de gemeente Eersel. Riolering In 2022 is een nieuw verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (vGRP) vastgesteld voor de periode 20232027. Hierin zijn ook de grote rioleringsprojecten over die periode omschreven. Deze zijn opgenomen in het meerjarig investeringsplan 2024-2027.

Deze werkzaamheden aan de riolering worden gedekt door de rioolheffing. In het vGRP is vastgelegd hoe we de rioolheffing inzetten. Zie ook de paragraaf ‘Lokale heffingen’ van deze begroting. 41

De belangrijkste doelstellingen van ons riool- en waterbeheer: - Instandhouding riolering:  Volksgezondheid  Milieubescherming - Ontvlechting schoon en vuil water - Voorkomen van wateroverlast (water in woningen) Daarvoor voeren we dagelijks onderhoud uit en realiseren we (vervangings-)projecten. Deze jaarlijkse kosten verhouden zich ongeveer gelijk. ± 50% onderhoud en ± 50% kapitaallasten voor projecten. Doorlopende projecten riolering in 2024 Omschrijving

Begroot

2021 Vervangen elektromechanisch deel gemalen 1e fase

2021

Voltooid Q2 2024

Toelichting Eersel ZO 76 stuks Eersel, Duizel, Hees 101 stuks

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Eersel&id=86e041ec-c7d8-42b5-80e6-ef5d8efaeff5