[23.14048] - Betoog P-GL Voorjaarsnota 2024

Beschouwing PvdA-GroenLinks bij de voorjaarsnota 2023 zoals uitgesproken tijdens de raadsvergadering op 27 juni 2023 (door fractievoorzitter Frank Cools)

Voorzitter, Wij maken ons zorgen. Ondanks dat er de afgelopen periode enkele goede besluiten zijn genomen zoals de ontwikkeling van de kerk in Steensel zijn wij erg geschrokken van de financiële situatie van onze gemeente. De accountant hield ons voor dat Eersel financieel gezond is. Maar aan het eind van hun mondelinge verslag, hier in de zaal, werd wel ongevraagd opgemerkt dat de projecten voor de komende jaren goed moet worden gemonitord. De conclusie die wij daaruit trekken is dat het financiële plaatje van het afgelopen jaar -want dat is de enige taak van de accountant- groen licht krijgt maar dat dat niet gaat gelden voor de komende jaren, en zeker wanneer het huidige college met hulp van ESA en VVD al haar wilde prestige-plannen uit wil voeren. Bij de laatste voorjaarsnota en begroting hadden wij het al over “uitgeven alsof morgen niet bestaat” en “na ons de zondvloed”. Daar is niets aan veranderd. Deze coalitie rijdt vol gas -tussen geluidswal en -scherm- op de afgrond af. De cijfers over de komende drie jaar zijn daar een ondubbelzinnige voorbode van. In onze beschouwing bij de voorjaarsnota 2022 anticipeerde wij er al op dat de uitbreiding van de fte’s ernstig op de exploitatie zou gaan drukken.

Was er toen binnen het college niemand die de raad had kunnen voorspellen dat dit tot deze negatieve cijfers zou gaan leiden? Tijdens de verkiezing riep ESA van de daken dat we niet moesten gaan fuseren in de Kempen maar dat het geheimen wapen was: méér samenwerken tussen de gemeenten. Daar zou de winst inzitten. Top op de dag van vandaag heeft dat alleen maar tot verlies geleid waarbij de verschillende samenwerkingsvormen die er waren en zijn alleen maar verder worden afgebouwd. “Een excellente regio van wereldformaat” schrijft deze coalitie in haar bestuursakkoord. Onze vraag aan het college: wat is inmiddels de visie van dit gemeentebestuur op de -synergiewinst- die samenwerking met de Kempengemeenten op zou kunnen leveren? Vorig jaar spraken wij onze zorg uit over de kaderstellende rol van de gemeenteraad. Het afgelopen jaar zijn we ook weer vooral -soort van achteraf- gevraagd om (geplande) uitgaven goed te keuren waarbij het -onder andere- gezien de gewekte verwachtingen in het dorp of omdat -bepaalde processen al zover waren gevorderd- er haast niks anders op zat dan bij het kruisje te tekenen. Wat ons betreft zijn de cijfers van deze voorjaarnota daar ook weer het resultaat van.

Waarom hebben wij het afgelopen jaar/half jaar deze negatieve cijfers niet op ons af zien komen? We hebben steeds ‘deel-besluiten’ genomen over (veel geld) zonder daar ooit bij zijn te geïnformeerd hoe groot de pot was waar dat geld uit moest komen. Vaak hebben we daar naar gevraagd maar nooit een antwoord gekregen. “Daar moet u het maar mee doen” was dan de reactie. Hoe kijkt het college aan tegen haar informatieplicht aan de raad? Met zo’n manier van werken kan het ook haast niet anders dat een voorjaarsnota met dergelijke cijfers uit de lucht komt vallen. De indruk die we altijd kregen van het college was dat er voldoende geld was, is en zou zijn en dat er nog miljoenen binnen zouden komen vanwege bouwprojecten. Waar zien we die prognoses ergens terug? Hier moeten we als raad ook de

hand in eigen boezem steken. Als collectief hadden wij ook meer financiële onderbouwing en toelichting moeten eisen van het college. Pvda-GroenLinks is erg verbaasd nu het college aan de raad komt vragen waarop bezuinigd zou kunnen, moeten, mogen. Eerst de raad overstelpen met verzoeken om miljoenen aan krediet zonder daarbij goed inzage te geven in de financiële stand van zaken en daarna de bal bij de raad neerleggen met de vraag waarop bezuinigd moet worden. Het zou mooi zijn geweest als het college nu dan óók zelf die keuzes had gemaakt en dat als advies aan de raad had voorgelegd. Enige eigen politieke keuze en visie ligt hier in ieder geval niet aan ten grondslag. Dat is wel duidelijk. U vraagt; wij draaien. Dit college is vooral het college van de Grote Projecten. Een geluidscherm van 6 miljoen voor een probleem dat primair thuis hoort bij Rijkswaterstaat. Plannen om een relatief nieuwe gemeentehuis af te breken en naar de rand van het dorp te verplaatsen en dat zelfde voor de Muzeval. En het verhuizen van het Rythovius zonder dat de school daar zelf ooit om heeft gevraagd. Alles zonder financiële noodzaak maar wel een mooi verhaal bij het het bier en de rosé in de voetbalkantine of op de golfclub. Voorzitter, Pvda-GroenLinks heeft ook mooie ideeën. Niet erg sexy qua uitstraling maar wel noodzakelijk en behorende bij de kerntaken van een overheid.

We noemen er maar een paar met bijbehorende vragen aan het college: - Wanneer gaan er in onze gemeente weer bakstenen op elkaar voor sociale woningbouw? En wat is het plan van dit college om de belofte voor betaalbare woningen voor starter in te lossen? - Wanneer wordt er een begin gemaakte met de aanleg van het 1e toilet voor mensen met een beperking? Voor een gastvrije gemeente die inclusieve, vrijetijdseconomie hoog in het vaandel voert is het ronduit gênant dat dat zo lang moet duren. Overigens komt het huidige begrootte bedrag ons nogal hoog over. - Wanneer worden er -zoals in de Peel- voortvarend, concrete stappen gezet om onze Eerselse bijdrage te leveren aan de nationale inspanning om vluchtelingen op te vangen? Vanuit het Rijk krijgen we daarvoor tonnen euro’s. - Wanneer wordt er écht werk gemaakt aan de problematiek met de huisvesting voor verschillende lagere scholen in de gemeente? - Wat is de visie ten aanzien van openbaar vervoer in alle dorpen wanneer het aantal woningen in onze gemeente -zoals aangekondigd- zou moeten gaan verdubbelen? Bij deze onderwerpen horen wij van de kant van het college veel “tenzij” en heel weinig “doen”. Ik kom tot een afronding. Als je genoeg geld hebt om één of meerdere honden in huis te nemen is het in Eersel heel mooi Kempisch wonen in het groen.

In het kader van de liberale gedachte van een overheid op afstand en je eigen verantwoordelijkheid nemen krijg je dan in Eersel gratis hondenpoepszakjes waar óók de mensen met het allerlaagste inkomen, en zonder hond, hun belastingcentjes aan mee betalen. Inderdaad een vorm van solidariteit maar niet de onze. Voorzitter, ik sluit af met de woorden: in Eersel is alles Samen met de VVD Anders.