[21.24506] - Omgevingsvisie 2.0 (tekst) ruwe versie

21

onderzoeken we een mogelijke overstap (op het openbaar vervoer) richting Eindhoven Airport via Meerheide en de kernen Vessem of Knegsel en Wintelre binnen de gemeente Eersel. De exacte locatie van de HUB wordt nog bepaald door de regio. Verkeersveilig Eersel Naast de bereikbaarheid heeft de verkeersveiligheid prioriteit van de gemeente Eersel. Het streven is 0 verkeersdoden. Dit is conform het streven van de provincie Noord-Brabant. Verschillende verkeersstromen moeten veilig naast elkaar kunnen functioneren. Het moet ook passen in de functie van het gebied. Toegankelijk voor iedereen In de bestaande en nieuwe gebieden willen we een goede algemene toegankelijkheid voor iedereen realiseren. We willen ervoor zorgen dat mensen met een beperking zoveel mogelijk onvoorwaardelijk mee kunnen doen aan de samenleving. Dat doen we door bij nieuwe ontwikkelingen direct bij het ontwerp, inrichting en uitvoering van gebieden te zorgen voor een goede toegankelijkheid voor iedereen. Denk hierbij aan veilige oversteekplaatsen, toegankelijke vluchtwegen en toegankelijke bestrating. We betrekken hierbij eventueel ook de bewoners om wie het gaat. Daarmee neemt de zelfstandigheid en de gelijkwaardigheid in het maatschappelijk functioneren van onze inwoners toe.

22

3.4

Toekomstbestendige samenleving als hefboom

om te besparen. We gaan met inwoners, bedrijven en andere organisaties in de gemeente Eersel concreet aan de slag met het treffen van energiemaatregelen.

KERNKEUZES ‘TOEKOMSTBESTENDIGE SAMENLEVING ALS HEFBOOM’  

Bijdrage leveren aan de klimaatopgaven. Eersel als gezonde, schone en veilige leefomgeving.

Duurzaamheid & energie Duurzaamheidsambities van Eersel Op het gebied van duurzaamheid sluiten we aan bij het Nationale Klimaatakkoord, waarin wordt gestreefd naar een reductie van de nationale broeikasuitstoot van 49% in 2030 en 95% in 2050 (ten opzichte van 1990). Wij zetten in op een zogenaamde Trias Energetica-strategie, bestaande uit: -

energiegebruik voorkomen, energie besparen en efficiëntie verbeteren; duurzame energie opwekken en gebruiken; de restvraag op schone wijze voorzien van fossiele bronnen.

De opgaven uit het Nationaal Klimaatakkoord zijn op regionaal niveau uitgewerkt in een Regionale Energie Strategie (RES). De regio wordt door het Klimaatakkoord als een goede schaal gezien om dit op te pakken. Eersel vormt daarbij onderdeel van de regio MRE (Metropool Regio Eindhoven). De RES gaat evenals het Klimaatakkoord in op de gebouwde omgeving (energiebesparing en warmtetransitie) en elektriciteit (opwekking en infrastructuur). Vanuit het RES leveren we een bijdrage doormiddel van de opwekking van zonne-energie.

Duurzame mobiliteit De Metropoolregio Eindhoven zet in op een mobiliteitstransitie. We willen richting de toekomst niet alleen focussen op het autogebruik, maar ook andere vormen van vervoer toepassen (zoals het openbaar vervoer en fietsverkeer). We zetten daarom in op sterke verbetering van de (inter-)nationale en regionale connectiviteit met openbaar vervoer en fiets, ontwikkeling van een netwerk van mobiliteitshubs, slimme mobiliteitsoplossingen en robuuste afwikkeling van auto- en vrachtverkeer langs bestaande tracés (zie ook het deelthema ‘mobiliteit’). Hierbij is, net als bij meerdere duurzaamheidsambities, gedragsverandering en intensieve samenwerking in de Triple Helix (onderwijs, overheid en bedrijfsleven) randvoorwaardelijk om de mobiliteitstransitie te laten slagen. Strategie 2: Duurzame energie opwekken en gebruiken Zon-op-dak We willen de potentie voor zonne-energie op bestaande en nieuwe gebouwen (zon op dak) zo goed mogelijk benutten. Samen met de reductie van energie leidt dit er toe dat er minder grootschalige energievoorzieningen nodig zijn die het landschap in de Kempen belasten. Uitgangspunt hierbij is de zonneladder voor de Metropoolregio Eindhoven met daarbij een voorkeursvolgorde voor de realisatie van zonnepanelen:

Strategie 1: Energiegebruik voorkomen, energie besparen en efficiëntie verbeteren Energiereductie Energie die niet wordt gebruikt, hoeft ook niet te worden opgewekt. Daarom leggen we de nadruk op gedragsverandering: we willen de inwoners van Eersel stimuleren zoveel mogelijk energie te gaan besparen. Die boodschap spitsen we toe op specifieke doelgroepen, situaties en mogelijkheden. We gaan weerstanden wegnemen en mensen handelingsperspectief bieden: wat kunnen ze concreet doen

-

Voorkeur 1: we willen zoveel mogelijk zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen; Voorkeur 2: Als dat niet kan, staan we zonnepanelen toe op ongebruikte terreinen in bebouwd gebied; Voorkeur 3: zonnepanelen in het landelijke gebied staan we beperkt toe indien voorkeur 1 en 2 onvoldoende opleveren om onze doelen te realiseren.

23

MEE BEZIG Daarbij gaat de voorkeur uit naar het combineren van functies. We zijn hiervoor bezig met het opstellen van een plan van aanpak. Zo kunnen acties concreet worden opgepakt door inwoners en bedrijven in de gemeente Eersel.

Grootschalige en innovatie energieopwekking Met alleen zonnepanelen op daken gaan we de ambitie (200 terajoule Duurzame energie opwekking in 2030) niet halen. Daarom denken we, in lijn met de zonneladder2, na over het inzetten op de nieuwste en vriendelijkste vormen van (grootschalige) energieopwekking. Serieuze kansen zien we voor een energieopwekkende en geluidwerende voorziening langs de A67 (trede 2). Deze biedt diverse koppelkansen. Niet alleen wordt groene energie opgewekt, ook het geluid wordt gereduceerd en de uitstoot van fijnstof wordt opgevangen. Daarnaast staan we grootschalige zonne-energie toe in een beperkt gebied ten noorden van Wintelre om duurzame energie op te wekken. Hieraan zijn de volgende voorwaarden verbonden. -

-

-

-

Ten eerste vinden we het belangrijk dat de omgeving van het zonnepark baat heeft bij de ontwikkeling. Daarom moet dit project een financiële afdracht doen in een omgevingsfonds en in een duurzaamheidsfonds. De besteding van gelden uit het omgevingsfonds moeten een fysiek en/of ruimtelijk karakter hebben. Bij het duurzaamheidsfonds gaat het om het gemeentebreed uitvoeren van grotere duurzaamheidsprojecten. Ten tweede is een goede landschappelijke inpassing van het zonnepark cruciaal. We gaan een toetsingskader opstellen om duidelijk de voorwaarden mee te geven voor de ontwikkeling van het zonnepark. Ten derde willen we dat de ondergrond in de oorspronkelijke staat kan worden hersteld na afloop van de levensduur van het zonnepark. Dit wordt ook meegenomen in het toetsingskader. Tot slot zorgen we ervoor dat als er een concreet plan ligt, we dit plan toetsen aan de desbetreffende regelgeving. Zo voorkomen we dat het zonnepark niet de toegestane wettelijke normen overschrijdt.

2 De zonneladder geeft aan dat het de voorkeur heeft om duurzame zonne-energie langs

grootschalige infrastructuur op te wekken in plaats van op goede agrarische gronden.

Transitievisie warmte In 2030 moeten in Nederland zeker twee miljoen huizen van het aardgas af zijn. Het Rijk verwacht daarom van iedere gemeente eind 2021 een Transitievisie Warmte. Ook wij moeten keuzes maken over welke oplossingen het beste passen. Daarbij is het belangrijk te weten welke warmtebronnen al aanwezig zijn. Wordt het ‘all electric’ of een mix van voorzieningen? De antwoorden op deze en diverse andere vragen moeten wij samen met alle betrokkenen in kaart brengen. Draagvlak en samenwerking zijn noodzakelijke randvoorwaarden om per wijk de beste maatschappelijke en technische oplossing te vinden. Strategie 3: de restvraag op schone wijze voorzien van fossiele bronnen Deze strategie is een gevolg van de eerste twee strategieën. We zullen namelijk niet direct energieneutraal zijn en hebben de komende tijd nog altijd een restvraag. Om de (krimpende) vraag naar fossiele brandstoffen zo schoon mogelijk uit te laten voeren sluiten we bij deze strategie aan bij het Rijksprogramma.

Circulaire economie Overige maatregelen verduurzaming De ambitie van de gemeente Eersel is de transitie naar een circulaire economie in te zetten. Dit houdt in dat producten en grondstoffen zo lang mogelijk in de keten worden gehouden, materiaalketens op een duurzame manier worden gesloten en waarde wordt gecreëerd uit afvalstromen. Om meer grondstoffen te halen uit huishoudelijk afval hebben de gemeenteraden van de vijf Kempengemeenten de Kadernota Grondstoffen vastgesteld. Veel van wat weggegooid wordt, kan namelijk weer teruggebracht worden tot nieuwe grondstoffen en half-fabricaten. Daarbij is het belangrijk dat het voor alle betrokken partijen haalbaar en zinvol is om zo veel mogelijk gescheiden aan te leveren en in te nemen. Daarom gaan we het inzamelen van recyclebare grondstoffen zo makkelijk mogelijk maken. Inwoners, ondernemers en stichtingen willen we actief betrekken, inspireren en informeren over de positieve gevolgen van een circulaire economie. Uiteindelijk willen de Kempengemeenten zich

24

gaan richten op ‘grondstoffen’ en minder spreken van ‘afval’. De Kempen moet zo een plek worden waar de circulaire economie daadwerkelijk tot leven komt, en dat op z’n Kempisch: met boerenverstand en met elkaar.

Toekomstbestendige landbouw Innovatieve, duurzame en natuurinclusieve landbouw Een heel groot gedeelte van de gronden in het buitengebied blijft in gebruik voor agrarische doeleinden. Tussen Vessem en Knegsel en het gebied bij Wintelre hebben we gebieden aangewezen wat primair agrarisch gebied blijft. We willen inzetten op het verduurzamen van de landbouw (meer richting kringlooplandbouw) om de koppeling met de natuur en de relatie met het historische Kempische landschap te versterken. Daarom moedigen we natuurinclusieve landbouw aan bij de agrarische ondernemers. Specifiek gericht op agrariërs in het buitengebied wijzen we op het belang van erfbeplanting. Dit zorgt voor koelte in de zomer, isolatie in de winter en vangt fijnstof op. Bovendien wordt door een betere landschappelijke inpassing van grootschalige bedrijfsgebouwen de ruimtelijke kwaliteit van het landschap en de biodiversiteit verbeterd. Dit is weer belangrijk om de huidige recreatie in het gebied in stand te houden en/of uit te breiden. Verder werken we op kleine schaal aan het op peil brengen van de grondwaterstanden. De intensieve landbouw rondom de beekdalen zal verminderd moeten worden. Uiteindelijk willen we toe naar landbouw die minder milieuproblemen en verdroging met zich meebrengt.

Gezondheid & veiligheid Gezonde leefomgeving Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn, en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk is. Het gaat dus om gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering. Daarvoor werken we samen met de GGD. Schone lucht is een basisvoorwaarde voor een gezonde leefomgeving. Wandel- en fietspaden zorgen ervoor dat de auto vaker wordt laten staan en er vaker gefietst en gewandeld wordt. Hierdoor neemt de hoeveelheid vervuilende uitlaatgassen af. Verder zorgen we dat wonen en druk verkeer gescheiden zijn en dat bedrijven zo veel mogelijk op afstand staan.

Ook geluid is in dit kader van belang. Op sommige plekken in de gemeente wordt geluidsoverlast ervaren door de snelweg en het vliegverkeer van Eindhoven Airport. Stille plekken zijn belangrijk voor een gezonde leefomgeving: mensen kunnen er tot rust komen en ontstressen. Stil betekent niet dat er geen geluid is, maar wel dat er prettige of neutrale geluiden hoorbaar zijn. De gemeente Eersel heeft met haar ruime buitengebied voldoende plekken om tot rust te komen. We zorgen er ook in onze kernen voor dat (net zoals bij het thema schone lucht) functies op een juiste manier zijn gemengd, zodat er geen overlast ontstaat. We monitoren dit samen met de inwoners en houden contact door middel van de klankbordgroep ‘Meten’. Een ander aspect van het realiseren van een gezonde leefomgeving is het aanleggen van ‘groene sociale knooppunten’. Dit zijn openbare plekken die zo zijn ingericht dat jong en oud uitgenodigd worden om hier samen te komen én te bewegen. Op deze ‘groene sociale knooppunten’ kan gespeeld, gesport en gepraat worden. Zo bevorderen we de sociale cohesie en de fysieke gezondheid. In onze kernen zorgen we dat hiervoor voldoende ruimte is. Veilige fysieke leefomgeving Samen met de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) willen we veiligheids- en gezondheidsrisico’s voorkomen.

De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost heeft kernwaarden ontwikkeld waarmee de fysieke leefomgeving zo veilig mogelijk kan worden ingericht. De kernwaarden zijn input voor de omgevingskwaliteit ‘veilige fysieke leefomgeving’. Zeker als het gaat om een zo klein mogelijke kans op brand, ramp of crisis. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang risico’s zoveel mogelijk uit te sluiten. Incidenten kunnen echter altijd voorkomen, denk aan branden in gebouwen, incidenten bij evenementen, natuurbrand of uitval van nutsvoorzieningen. Daarom denken we bewust na over de manier van inrichten van de omgeving en gebouwen om zoveel mogelijk mensen te beschermen tegen mogelijke risico’s. Verder zijn goede vluchtroutes nodig; deze vergroten de zelfredzaamheid van mensen in het gebied. Daarnaast is het belangrijk dat het gebied snel en effectief toegankelijk is voor hulpdiensten, middels goede aanrijdroutes en een goede bereikbaarheid.

25

Duurzame veiligstelling van drink- en grondwater Drinkwatervoorziening is in Nederland van nationaal belang. Hierbij hoort kritieke infrastructuur die nodig is voor winning en distributie van het drinkwater. De gemeente Eersel heeft allereerst een grondwaterbeschermingsgebied in Vessem waarmee we rekening moeten houden. We zorgen voor de duurzame bescherming van de openbare drinkwatervoorziening. We voorkomen grondwaterverontreiniging zo veel mogelijk door in onze grondwaterbeschermingsgebieden en waterwingebieden vervuilende activiteiten te weren. Ten tweede hebben we ook een drinkwaterproductielocatie en een waterwingebied voor menselijke consumptie waarmee we rekening moeten houden. Vooral omdat met allerlei ontwikkelingen de druk op de ruimte in de ondergrond toeneemt. We nemen daarom drinkwater nadrukkelijk mee in onze ruimtelijke gebiedsopgaven en keuzes. We houden rekening met de verschillende gebruikers van de ondergrond, zoals bijvoorbeeld energie, riolering en drinkwater. Bij stedelijke inrichting gaan we zoeken naar oplossingen waarbij de temperatuur in het drinkwaterleidingnet niet te hoog oploopt. Bijvoorbeeld door slim gebruik te maken van de schaduw die bomen bieden.

26

3.5 Uitdagingen voor de Omgevingsvisie versie 3.0 Op de voorgaande pagina’s hebben wij onze ideeën voor de omgevingsvisie gepresenteerd. Het een is verder uitgewerkt dan het ander, maar samen geeft dit een compleet beeld van waar wij als gemeente naar toe willen als het gaat om de leefomgeving van onze inwoners, welke keuzes we maken, en waarom. We beseffen dat nog niet alle keuzes zijn gemaakt. In de begeleidende raadsbrief hebben we al een aantal uitdagingen opgenoemd waar volgens ons in het proces richting de Omgevingsvisie 3.0 aandacht aan gegeven moet worden.

27

3.6 Van een thematische benadering naar een gebiedsgerichte aanpak Op de volgende pagina’s zoomen we in op de inhoud van de Omgevingsvisie voor de zes kernen: Duizel Eersel Knegsel Steensel Vessem Wintelre Hiermee laten we zien hoe de thematische uitwerking zich ruimtelijk manifesteert op de kaart van Eersel. In deze zogenaamde ‘gebiedsprofielen’ worden per kern de bestaande kwaliteiten en knelpunten weergegeven, evenals koppelkansen en uitdagingen waar we in de toekomst mee aan de slag gaan. De grenzen tussen de verschillende gebieden zijn zo aangegeven dat de karakterverschillen duidelijk worden. Het kan voorkomen dat een specifieke locatie op de grens van twee gebieden ligt en dus twee keer vermeld wordt. Wij vinden het belangrijk om de dialoog over onze ruimtelijke ambities op gang te brengen. Deze omgevingsvisie biedt voldoende aanknopingspunten om het gesprek met alle betrokkenen aan te gaan, voordat we afwegingen maken om te komen tot de definitieve Omgevingsvisie (versie 3.0).

28

Detailkaart 1 – Duizel, Meerheide e.o. Bestaande kwaliteiten en knelpunten Duizel is herkenbaar als Kempisch woondorp. Het groen rondom de kern zorgt ervoor dat het landschap aan de randen behouden blijft. De woningbouw is volop in ontwikkeling. In Duizel-Noord worden in 2022 circa 60 woningen bijgebouwd. De omgeving van Duizel kent een mix van functies. Allereerst loopt de A67 dwars door de gemeente; een belangrijke afslag bevindt zich aan de oostkant van Duizel. Aan deze afslag ligt het industrieterrein Meerheide, met zowel kleinschalige als wat grotere kavels. Op Meerheide is veel lokale en innovatieve bedrijvigheid aanwezig. De basiskwaliteit van het industrieterrein is voldoende en er worden al toekomstgerichte maatregelen genomen, zoals zonnepanelen op daken. Ten tweede is ten zuiden van de kern een bedrijf gevestigd, dat op korte termijn het pand zal verlaten. We zijn de mogelijkheden van deze locatie aan het inventariseren, waarbij de nadruk komt te liggen op economische activiteiten. Naast economische bedrijvigheid is er ruimte voor recreatie: op het landgoed Duynenwater (het voormalige E3-strand) vinden verschillende ontwikkelingen op het gebied van vrijetijdseconomie plaats. Koppelkansen Brainport is groeiende en de grens van bestaande bedrijventerreinen komt in zicht.

Door de goede bereikbaarheid is het gebied rondom Meerheide een aantrekkelijk en potentieel zoekgebied voor lokale bedrijvigheid. In combinatie met de al gevestigde innovatieve bedrijven biedt dit mogelijkheden voor clustereffecten waar bedrijven economisch voordeel uit halen. Uitdagingen De uitbreiding van bedrijventerrein Meerheide moet naar de toekomst toe niet gaan botsen met het recreatiegebied Duynenwater. We waarborgen de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het recreatiegebied. Met de komst van nieuwe bedrijvigheid dient hiermee dan ook rekening gehouden te worden. We streven naar een goede landschappelijke inpassing van het bedrijventerrein.

29

Detailkaart 2 - Eersel (dorp) e.o.

Detailkaart 3 - Knegsel e.o.

Bestaande kwaliteiten en knelpunten De kern Eersel vormt het sociale, culture en economische hart van de gemeente. Met een grote diversiteit aan publieksgerichte functies heeft Eersel een centrumfunctie binnen de gemeente. Het toeristische gebied waarin Eersel ligt en de campings en huisjesparken in de omgeving zorgen er voor dat de kern (voornamelijk in het hoogseizoen) profiteert van toeristen (dagrecreanten en verblijfstoeristen). Zo bedient de kern Eersel zowel de consumenten die de reguliere boodschappen komen doen als de toeristen die komen genieten van de horeca of even willen rondkijken.

Bestaande kwaliteiten en knelpunten Knegsel is gelegen in

Koppelkansen Niet in de hele kern van Eersel zijn winkels toekomstbestendig en gewild. Daarom kiezen we voor een concentratie van winkels en consumentgerichte functies in het hart van Eersel. Dit betekent dat (leegstaande) winkel- en horecapanden buiten het centrum op termijn mogen transformeren naar een andere invulling, bijvoorbeeld wonen. Het is belangrijk dat het centrum haar vitaliteit behoudt: met consumentgerichte functies, de toevoeging van nieuwe woningen (bijvoorbeeld in de aanloopstraten) én een goede balans tussen gebouwen en groen. Om ook in de toekomst de bereikbaarheid van de regio, inclusief onze gemeente, te waarborgen onderzoeken we (in samenspraak mét de regio) de mogelijkheden om bij de kern Eersel een passend mobiliteitsknooppunt (HUB) te realiseren. Vanaf de OV-as richting Eindhoven onderzoeken we een mogelijke overstap (op het openbaar vervoer) richting Eindhoven Airport via Meerheide en de kernen Vessem of Knegsel en Wintelre. Ten zuiden van Eersel liggen er voldoende kansen voor Natuurpoort Ter Spegelt om vanuit hier de omliggende natuur te beleven.

Uitdagingen De detailhandel staat onder druk in Nederland, zo ook in Eersel. Internetwinkelen, toenemende concurrentie, vergrijzing: de kassa rinkelt minder vaak. Om de leefbaarheid en levendigheid van het centrum van Eersel te behouden zal het centrum zich moeten aanpassen om aan de veranderende wensen van de consument te voldoen. We zullen dit samen met de gebruikers en ontwikkelaars oppakken.

30

een landelijk en bosrijk gebied. Het motto ‘wonen in een groene omgeving’ is zeker van toepassing op Knegsel, waar oude akkers tot aan het dorpslint reiken. Het leefklimaat in de kleinste kern van de gemeente heeft een flinke impuls gekregen met nieuwbouw in het dorpshart en op de locatie Poelenloop. Binnen de kern wordt wel overlast door sluipverkeer ervaren. Dit zorgt juist weer voor afname van de leefbaarheid en de veiligheid in het woongebied. Koppelkansen Ten zuidwesten van Knegsel bevindt zich een zogeheten recreatieve schakelzone, dit gebied vormt een recreatief uitloopgebied. Hier is de versterking van de natuur en het landschap uitstekend te combineren met het beleven en het eventueel toevoegen van kleinschalige recreatieve voorzieningen. Het gaat hier om kwalitatieve ontwikkelingen op het gebied van ‘experience leisure’ die we bij voorkeur nog niet hebben. Het landschap ten noordwesten van de kern is primair in gebruik als agrarisch gebied. De laatste jaren echter zijn diverse bedrijfsvormen ontstaan in vrijkomende agrarische bebouwingen (VAB’s). We zijn volop bezig om deze VAB’s zo goed mogelijk in te vullen (of eventueel te slopen). We denken graag mee wat mogelijk is, zonder dat het ten koste gaat van de Kempische woon- en landschapskwaliteiten. Uitdagingen Doorgaand verkeer in woongebieden is slechts tot op zekere hoogte gewenst.

De prioriteit ligt bij verblijven, niet op doorgaand verkeer. We willen Knegsel regionaal verbinden via smart mobility en starten met een pilot ‘F’kes meerijden’.

31

Detailkaart 4 - Steensel e.o. Bestaande kwaliteiten en knelpunten Begin 2021 zijn we gestart met het project ‘Steensel weer één dorp’. De Eindhovenseweg wordt heringericht: er komt een dertigkilometerzone waarin automobilisten zich moeten aanpassen aan hun nieuwe medeweggebruiker: de fietser. De werkzaamheden duren tot circa 2024. Door de herinrichting komt een langgekoesterde wens van de inwoners uit: beide zijden van het dorp worden weer écht met elkaar verbonden. Het project sluit perfect aan bij de keuzes van deze omgevingsvisie: we vergroten zowel de veiligheid (verkeersveiligheid en sociale veiligheid) als de leefbaarheid in Steensel. Bovendien stimuleert deze weg het fietsgebruik, wat weer allerlei andere voordelen met zich meebrengt. Al met al ambiëren we een integraal herontwerp van de openbare ruimte, waarin een prettige leefomgeving en klimaatadaptatie hand in hand gaan. Het project ‘Steensel weer één dorp’ heeft een grote invloed op de kern, zowel tijdens de werkzaamheden als erna. We houden daarom nauw contact met de inwoners over de vorderingen. Koppelkansen In de Kempen zien we problemen rondom tekorten en/of juist overschotten aan water. In de droge periodes heeft met name de landbouw een gebrek aan beregeningswater en in natte periodes veroorzaken overbelaste rioolstelsels wateroverlast in de woonomgeving. Voor een deel is dit een erfenis uit het verleden.

Beekdal de Run is in de tweede helft van de 20ste eeuw rechtgetrokken en verruimd, waarbij veel van de oorspronkelijke slingers in de beek zijn verdwenen. Dit leidde tot ontwatering van het beekdal en verminderde biodiversiteit. Daarom werken we nu samen met onder andere het waterschap aan herstel van het beekdal van de Run. De beek wordt ondieper gemaakt om weer te gaan slingeren en een aantal sloten en greppels worden gedempt om verdroging tegen te gaan. Zo ontstaat een beekdal waarin meer water vastgehouden wordt, ook in tijden van droogte. De terugkerende landschappelijke kwaliteiten kunnen gekoppeld worden aan recreatieve voorzieningen. Het oude beekdal kan straks weer opnieuw beleefd worden. In het project de Levende Run kunnen we veel van deze opgaven aan elkaar koppelen. Een coalitie genaamd ‘Hart van Steensel’ is volop bezig met het ontwikkelen van een nieuw gemeenschapshuis in het voormalige kerkgebouw. In de loop van 2022 wordt het ontwerp verder gedetailleerd uitgewerkt. Omwonenden en direct betrokkenen

worden bij de ontwerpfase betrokken. Dit is een mooie kans om de leefbaarheid en de sociale cohesie te verstevigen. Uitdagingen Steensel is gelegen tussen twee beekdalen (de Gender en de Run) en wordt omsloten door oude cultuurgronden en bossen (Grootgoor). Speciale aandacht voor het landschap is daarom noodzakelijk om de natuurwaarden als zodanig te behouden.

32

Detailkaart 5 - Vessem e.o. Bestaande kwaliteiten en knelpunten In de directe omgeving van de kern Vessem komen diverse Kempische landschappen bij elkaar. Van oude cultuurgronden, het kleinschalige coulisselandschap tot aan uitgestrekte bossen en grootschalige (rationeel verkavelde) landschappen van de jonge heideontginningen. Aan de westkant van Vessem vormt de (kleine) Beerze een rode draad in het landschap. Aan de rand van de kern Vessem worden de komende jaren een aantal nieuwe woningen gebouwd. Dit draagt bij aan het zoveel mogelijk in stand houden van de voorzieningen in Vessem. Er is in Vessem een voedselbos en een dorpsmoestuin gerealiseerd. Onder de naam ‘Dorpsmoestuin Vessem’ wordt voedsel geproduceerd op basis van het principe van de permacultuur, zodat het voedselsysteem zichzelf in balans kan houden. Over een aantal jaar kunnen wandelaars in het gebied een rijpe appel plukken. Koppelkansen Het gebied rondom de (kleine) Beerze staat aan de vooravond van een flinke transformatie. Bij het project: Levende Beerze, staat integraliteit centraal. In het project gaat het dan ook om drie gebiedsurgenties: we willen een robuust ecologisch raamwerk creëren, de leefbaarheid in het buitengebied verbeteren en de ruimtelijke kwaliteit van de Kempen en de omgeving Brainport versterken.

Naast behoud en herstel van het oude Kempische landschap willen we ook de agrariër voldoende ruimte bieden. Er zijn nog twee gebieden (ten zuiden van Vessem en ten noordoosten van Wintelre) met de functiezone primair agrarisch gebied. Binnen deze gebieden wordt, binnen bestaande wet- en regelgeving, maximaal de ruimte geboden aan agrarische ontwikkeling, met name aan niet-grondgebonden landbouw. We gaan selectief om met functiewijzigingen. Bedrijfsontwikkeling dient samen te gaan met een goede landschappelijke inpassing van erven en bebouwing. Het herstel van, en de herontwikkelingen rondom het beekdal biedt kansen aan de agrariër die kiest voor natuurinclusieve landbouw. Uitdagingen Het is niet gemakkelijk om nieuwe ontwikkelingen te stimuleren door een integrale aanpak en tegelijkertijd landschappelijke kwaliteiten te behouden. Het is van belang

dat bewoners, de gemeente, het waterschap en het drinkwaterbedrijf goed blijven samenwerken om toekomstige projecten tot een succes te maken.

33

Detailkaart 6 - Wintelre e.o. Bestaande kwaliteiten en knelpunten Rondom de kern Wintelre is een open landschap aanwezig, waarin de kleinschaligheid van oude cultuurgronden goed zichtbaar is. Ten zuiden van de kern Wintelre is een mooi natuurgebied aanwezig: het Groot- en Klein meer. Hier worden belangrijke natuurwaarden gecombineerd met mogelijkheden om er te recreëren en het landschap te beleven. Ten noordoosten van Wintelre ligt een primair agrarisch gebied. Wintelre kent enkele voorzieningen, waaronder een supermarkt. Verder ligt Wintelre nabij Eindhoven Airport waardoor Wintelre te maken heeft met sluipverkeer en geluidshinder. Koppelkansen Ten noorden van Wintelre is een gebied aangewezen als geschikte locatie voor de opwek van grootschalige zonne-energie doormiddel van een zonnepark. Bij de ontwikkeling wordt een omgevingsfonds opgericht. Hierdoor willen we ervoor zorgen dat omwonenden meerwaarde ervaren van het project. We willen samen met de bewoners het zonnepark zo goed mogelijk inpassen in het landschap. Uitdagingen De ligging van de kern Wintelre zorgt voor een sterke relatie met de gemeente Eindhoven en Veldhoven. De ligging aan de rand van de gemeente Eersel heeft daarom invloed op de bereikbaarheid. Om te zorgen voor een betere bereikbaarheid (door het verbeteren van de fietsvoorzieningen en betere OV-verbindingen) is intergemeentelijke afstemming noodzakelijk.

We kijken in regionaal verband welke slimme mobiliteitsoplossingen hier ingezet kunnen worden.