2026-06-23 Commissievergadering Vraag en antwoord Voorjaarsnota

Commissievergadering 13 juni 2026: Vragen van fracties Voorjaarsnota 2027-2030 Invulaanwijzingen: • Elke vraag op een aparte regel. • Vermeld daarbij het onderdeel, programma/paragraaf • en het paginanummer.

1.

2.

3.

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl Fractie Programma/ Pagin Vraag paragraaf anr. CDA 6 Actueel 13 Op dit moment is het de verwachting dat de vrij beeld besteedbare reserve ruim 22 miljoen euro bedraagt en beschikbare dat is dan beschikbaar voor mutaties bestaande reserves investeringen + nieuwe investeringswensen. Het lijkt 2026 t/m onvoldoende gezien de toekomstige projecten zoals de 2030 investering in het Rythovius en de fietsverbinding F67. De investering in het Rythovius alleen al is ruim 38 miljoen, is er wel sprake van een juiste doorkijk naar de toekomst (zie ook hetgeen in het accountantsverslag is opgemerkt op pagina 6 Samenvatting – financiële analyse) en is het investeringsniveau niet te hoog (in 2025 halveert de vrij beschikbare reserve conform pagina 6 van de Samenvatting)? CDA Doorstroming 59 Voor de kapitaallasten staat een min, ik neem aan dat smaatregele dit een plus dient te zijn? n openbaar vervoer (Traject Eersel – Duizel) CDA Aanbrengen 63 In deze paragraaf wordt geschreven dat de gemeente suggestiestro de wettelijke taak heeft het terugdringen van het aantal ok witte ongevallen door verbetering van de verkeersveiligheid. stenen Dient in dit kader dan ook niet gekeken te worden naar

Antwoord De algemene reserve vrij besteedbaar bedraagt na de investeringen in de voorjaarsnota € 21.659.000,-. De genoemde investeringen in het meerjareninvesteringsprogramma zoals het Rythovius College en F67 zijn al financieel gedekt. In 2025 heeft een technische omzetting plaatsgevonden, gelabelde middelen voor investeringen in de algemene reserve zijn omgezet naar een dekkingsreserve voor betreffende investeringen. Dit verklaart het verschil zoals genoemd in het accountantsverslag.

Nee, in principe staat bij de losse formats een min als het lasten zijn.

De verkeersveiligheid van onder andere de Wilhelminalaan is momenteel onderwerp van gesprek in het lopende overleg met de dorpsraad. Indien sprake is van gemeentelijk groen dat het zicht belemmert, wordt dit op korte termijn teruggesnoeid.

26.09920 Pagina 1 van 7

4.

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl Wilhelminala de onoverzichtelijke straten van rechts op de an en Heike Wilhelminalaan als men vanuit de richting van in Vessem Middelbeers komt. Doordat het totale zicht wegvalt door de hoge heggen is 30 kilometer per uur een gevaarlijke snelheid. Voorstel is deze wegen geen voorrang te geven of de heggen te verlagen. Zou u dit eens willen bekijken/onderzoeken qua verkeersveiligheid? CDA Vervroegen Algem Er wordt vervroeging realisatie uitbreiding formatie voor realisatie een het jaar 2027 gevraagd, echter wordt uitbreiding van het uitbreiding financiële team voldoende meegenomen, nu ook de formatie accountant aandacht vraagt voor de aanwezige druk op 2027 de kwaliteit van de financiële processen?

5.

VVD

4

7

Waarom extra verhogen van de leges en toeristenbelasting terwijl de inkomsten al harder stijgen dan de reguliere index?

6.

VVD

1

20

7.

VVD

4

42

8.

VVD

6.

44

Dorpen maken het verschil. Waarom worden er losse eenmalige investeringen structureel opgenomen in de exploitatie? De kapitaallasten worden doorberekend in de afvalstoffenheffing en dus doorberekend aan de inwoners. Wat betekent dit concreet aan stijging per huishouden? De inspectie moet nog worden uitgevoerd. Hoe komt met aan het bedrag van 500.000,- ?

Het opheffen van de voorrang van rechts is niet wenselijk; Conform de landelijke richtlijnen van Duurzaam Veilig is het uitgangspunt binnen dergelijke verblijfsgebieden dat kruispunten gelijkwaardig zijn. Het wegnemen van de voorrang kan leiden tot hogere snelheden op de Wilhelminalaan, wat de veiligheid verslechtert. Met de komst van een inkoopadviseur zal een verschuiving plaatsvinden van werkzaamheden die nu bij financiën zijn ondergebracht naar de inkoopadviseur. Wij verwachten hiermee voldoende capaciteit beschikbaar te krijgen voor de uitdagingen zoals beschreven door de accountant. Een groot deel van deze uitdagingen zijn immers inkoop gerelateerd. Mocht de capaciteit toch onvoldoende blijken, komen wij hierop terug in de bestuursrapportage/voorjaarsnota. Het tarief van de toeristenbelasting wordt niet gewijzigd. De hogere geraamde baten voor de gemeente is als het gevolg van een verwachte omzetgroei van de toeristische sector. Ook de leges, met name omgevingsvergunning, zijn bijgesteld naar de verwachte volumegroei. In de begroting is tot en met 2026 incidenteel voorzien in een krediet. Nu wordt, cf. BBV, in de voorjaarsnota voorgesteld om vanaf 2027 structureel hiervoor een exploitatiebudget te ramen. Conform het uitgangspunt dat afvalstoffenheffing 100% kostendekkend is worden ook deze kosten doorberekend via de afvalstoffenheffing.

Specifiek voor deze investering zou dit circa €10,- per huishouden per jaar zijn. Het beleidsbeheerplan wegen is in februari 2026 vastgesteld. We zijn hier uitgegaan van een geschat bedrag op basis van historische cijfers. Hierin zijn de vervangingsinvesteringen opgenomen voor de komende beleidsperiode op basis van de technische levensduur. Na inspectie wordt bepaald welke deklagen prioriteit hebben en welk budget we daarvoor nodig hebben.

26.09920 Pagina 2 van 7

9.

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl VVD 6. 50 Waarom moet alle verlichting vervangen worden?

10.

VVD

7

52

11.

VVD

3.

54

12.

EVM

4.0

6

Kloppen de verwachtingen m.b.t. de meicirculaire zoals weergegeven op pagina 6?

13.

EVM

5.1.3

10

14.

EVM

5.1.3

10

15.

EVM

5.1.3

11

Kan een inschatting gemaakt worden voor welk deel van de geschatte 12 miljoen investeringen aanspraak gemaakt kan worden op subsidies? Zijn er ook gebouwen in het vastgoedbestand die 2050 mogelijk niet halen i.v.m. de ruimtelijke opgaven die we hebben? Zo ja, wat is hiervan dan het effect op deze geschatte investeringen? Is uit de meicirculaire op te maken hoeveel hoger de DU uitvalt als gevolg van het verplaatsen van de CDOKE middelen naar een hogere (maar niet geoormerkte) DU?

16.

EVM

5.1.3

11

De conventionele armaturen hebben een hoog energieverbruik en zijn zeer storingsgevoelig. Het overgrote deel hiervan zijn PLL lampen, deze worden niet meer geproduceerd en kunnen daarom niet gerepareerd worden wanneer deze uitvallen. Ook draagt dit bij aan duurzaamheid.

Heeft de beoordeling voor de renovaties bij de verenigingen al plaatsgevonden of moet dit nog gebeuren? Welk concreet resultaat levert dit project op voor Eersel en hoe zeker is de provinciale subsidie van 250.000,-?

In hoeverre kunnen de investeringen van 8-10 miljoen gedekt worden uit deze hogere DU?

Nee. In april hebben startgesprekken met de betreffende verenigingen plaatsgevonden. Het concrete resultaat is de aanleg van een ecologische verbindingszone (EVZ) naast de Run tussen Eerdbrand en Schadewijk. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid met Waterschap de Dommel. Het waterschap heeft begin dit jaar met de provincie afspraken gemaakt over de op te pakken trajecten en deze EVZ is er daar een van. Daar is dus de toezegging dat hier geld voor is. Uiteindelijk is compensatie voor lonen en prijzen in de meicirculaire hoger geweest dan in de voorjaarsnota is aangegeven. Voor een onderbouwing zie de raadsinformatiebrief. Neean vanwege de lange doorlooptijd is het niet te voorspellen welke subsidieregelingen beschikbaar komen en wat de exacte kosten zullen bedragen. Nee, uitgangspunt is dat alle gebouwen verduurzaamd gaan worden voor 2050. De verplaatsing van specifieke uitkering naar een decentrale uitkering (DU) heeft al in 2026 plaatsgevonden. Toen is voor 1 jaar een DU toegekend (2026). Op dit moment is de uitkering CDOKE weer voor 1 jaar toegekend. Voor het jaar 2027. Voor latere jaren is nu nog niets bekend. De DU is voor 2026 en 2027 hoger dan de specifieke uitkering uit het verleden. De CDOKE middelen zijn bedoeld voor het vergroten van de uitvoeringskracht voor het klimaat- en energiebeleid. Dit geld is

26.09920 Pagina 3 van 7

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl

17.

EVM

3

29

Wat zijn feitelijk gezien de positieve resultaten en effecten vanaf 2023 ten opzichte van de situatie daarvoor?

18.

EVM

2

35

Kunt u aangeven op basis van welk groeiscenario de leerlingprognoses en daarmee de investeringen voor het IHP zijn gebaseerd? Als dit gebaseerd is op een maximale groei van 2750 woningen, wat zou dan wijzigen bij een groeiscenario naar 5500 woningen?

bedoeld om de organisatie te versterken, specifiek voor personeel, inhuur van deskundigen en opzet van projecten. Ondanks de onzekerheid over de uitkering voor 2028 en verder hebben wij (met instemming van de Provincie) al wel structurele lasten (€ 432.268,-) gedekt via deze middelen. Zoals u in de raadsinformatiebrief van de meicirculaire kunt lezen resteert hiervan in de jaarschijf 2027 nog een saldo € 267.000,- wat op dit moment ten gunste van het exploitatiesaldo komt. Vanwege het uitblijven van structurele middelen willen we nu niet nog meer structurele lasten dekken uit deze CDOKE middelen. In hoeverre de benodigde investeringen voor het warmteprogramma uit deze middelen gedekt kunnen worden is dus nog uiterst onzeker. Sinds de start van de pilot in 2023 is het wildcrossen in de natuurgebieden merkbaar afgenomen. In sommige gebieden, zoals de Buikheide, komt het vrijwel niet meer voor door gerichte handhaving, betere bebording en fysieke maatregelen. In andere gebieden is sprake van minder frequent en meer ontmoedigd gebruik door de zichtbare aanwezigheid van de groene BOA en gezamenlijke controles met politie en Samen Sterk in Brabant (SSiB). Het IHP (vastgesteld op 2 juli 2024) gaat uit van de leerlingenprognose gebaseerd op de leerlingenaantallen van 1 oktober 2023 en het toen bekende woningbouwprogramma (ruim 1.400 woningen t/m 2033).

De meest recente leerlingenprognose is gebaseerd op de leerlingenaantallen van 1 oktober 2025 en het woningbouwprogramma van 2.750 woningen (t/m 2040). Over de consequenties daarvan bent u met de raadsinformatiebrief van 7 april jl. op hoofdlijnen geïnformeerd. De verkenning en vertaling van de groei van het Rythovius College wordt opgepakt en de aanvraag voor extra tijdelijke huisvesting voor 't Busseltje wordt beoordeeld in het kader van het Onderwijshuisvestingprogramma 2027. Zonder woningbouwprogramma voor 5.500 woningen (verdeeld over de kernen met tijdsplanning) kan nog geen

26.09920 Pagina 4 van 7

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl

19.

PRO

Rapport Berenschot

11

20.

PRO

11

21.

PRO

26

Betreft: Daarmee worden de kosten gemaximeerd op het rijksbudget dat beschikbaar is voor de uitvoering van de Participatie. Heeft dit consequenties voor andere onderdelen, die onder Participatie vallen? Zo ja, welke? Betreft: Hiermee zijn de middelen niet meer direct geoormerkt voor de uitvoering van Klimaat- en Energiebeleid. Hoe kan worden gezorgd, dat gewaarborgd wordt, dat met het wegvallen van dit oormerk, deze middelen toch direct ingezet worden voor de uitvoering van Klimaat-en Energiebeleid? Betreft: Sociale voorzieningen De regelingen met een inkomensgrens tot 120% vervallen als de inkomensgrenzen worden verhoogd tot 130%. Hierdoor verdwijnt het stapsgewijs afbouwen van regelingen bij een stijgend inkomen, omdat er geen regelingen meer zijn tussen 105% en 130% van het inkomen. Wat is het voordeel voor een individuele inwoner als wel de inkomensgrens wordt verhoogd tot 130%?

leerlingenprognose opgesteld worden. Er kan dan ook geen doorrekening gemaakt worden van de financiële consequenties op het gebied van onderwijshuisvesting voor de begroting. De groei heeft effect op alle onderdelen van de gemeentebegroting. Het is nu niet haalbaar een realistische inschatting te maken van zowel de daarmee gepaarde inkomsten in het gemeentefonds als de uitgaven op bijvoorbeeld de terreinen van de jeugdzorg en WMO. Nee, dit betreft alleen ondersteuning richting werk en de inkomensvoorziening (bijstandsuitkering). Dit betreft niet de bijzondere bijstand en de minimaregelingen die hiermee samenhangen. De algemene uitkering wordt niet gekoppeld aan specifieke taken. We zullen bij uw raad terugkomen met raadsvoorstellen rondom Klimaat- en Energiebeleid waarbij uw raad keuzes kan maken over de inzet van financiële middelen. Voor nu zijn er enkel middelen beschikbaar tot en met het jaar 2027. Het voordeel is dat inwoners met een inkomen tussen 120% en 130% toegang krijgen tot regelingen waar zij nu geen recht op hebben. Het gaat om: • de collectieve ziektekostenverzekering (lagere premie voor aanvullend pakket) • de Participatieregeling 18+ (financiële ondersteuning voor participatie) Voor deze groep kan dit leiden tot: • lagere maandelijkse zorgkosten, of • een extra financiële bijdrage voor maatschappelijke participatie.

Kort gezegd: een kleine groep inwoners krijgt extra ondersteuning die zij bij 120% niet zouden ontvangen.

26.09920 Pagina 5 van 7

22.

23.

24.

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl PRO 26 Is bekend hoeveel minder de armoedeval is bij 130% t.o.v. 120%?

PRO

PRO

26

26

Kunt u concreet aangeven wat voor consequenties het in de praktijk heeft voor een afzonderlijke inwoner wanneer het percentage van 120% wordt gehanteerd?

Hetzelfde voor 130%

De armoedeval wordt niet kleiner door de grens te verhogen naar 130%; hij verplaatst zich alleen naar een hoger inkomensniveau. Inwoners ervaren nog steeds een terugval in ondersteuning zodra zij boven de grens uitkomen, alleen ligt die grens dan bij 130% in plaats van 120%. De KWIZ-analyse bevestigt dat de armoedeval niet afneemt, maar opschuift. Daarnaast neemt het aantal inwoners dat risico loopt op een armoedeval toe, omdat de doelgroep bij 130% groter wordt dan bij 120%. Wanneer de inkomensgrens op 120% blijft, zijn de gevolgen voor een individuele inwoner als volgt: • Inwoners tot 120% krijgen toegang tot de regelingen voor de laagste inkomens (collectieve ziektekostenverzekering en Participatieregeling 18+). Dit is de meest kwetsbare groep. Het vergroten van het bereik en gebruik van bestaande regelingen binnen deze groep levert het meeste effect op. • Inwoners tussen 120% en 130% komen niet in aanmerking voor deze regelingen. Voor deze groep verandert er dus niets: zij ontvangen nu geen ondersteuning en dat blijft zo. • In de praktijk is het aantal inwoners dat tussen 120% en 130% valt en wordt afgewezen zeer beperkt. Kort gezegd: de gevolgen voor individuele inwoners zijn beperkt, omdat de ondersteuning gericht blijft op de laagste inkomens en weinig inwoners net buiten de grens vallen.

Wanneer de inkomensgrens naar 130% wordt verhoogd, zijn de gevolgen voor een individuele inwoner als volgt: • Inwoners tussen 120% en 130% krijgen wél toegang tot de collectieve ziektekostenverzekering en de Participatieregeling 18+. • Dit kan leiden tot lagere zorgkosten of een financiële tegemoetkoming in participatie.

26.09920 Pagina 6 van 7

Voorjaarsnota 2027-2031 Contactpersoon: Erik van Sambeeck, email erik.vansambeeck@eersel.nl •

25.

PRO

26

Kunt u aangeven, omgezet naar hoofd van de bevolking van Eersel, hoeveel de kosten bedragen, die een verhoging van 120% naar 130% met zich meebrengen?

26.

ESA

9, 10

27.

ESA

28.

ESA

Deelproject 2: Combineren/ clusteren sportaccommodaties. Is het al duidelijk of het college aan de slag gaat met dit deelproject en zien we die verwerking/ voorstel dan terug in de Begroting? Renovaties en investeringen van sportaccommodaties worden gedekt via het meerjareninversteringsprogramma of uit een specifieke voorziening. Kan het college aangeven welke concrete sportaccommodaties in deze voorjaarsnota zijn opgenomen en welke bedragen hier momenteel voor zijn gereserveerd? Waar kunnen we deze middelen in de voorjaarsnota terugvinden? Betekent de structurele verhoging van de OZB dat het college in de toekomst kan investeren in voorzieningen, zoals sportaccommodaties, speelbeleid, gemeenschapshuizen of andere voorzieningen?

Algemene vraag

De armoedeval verschuift naar een hoger inkomensniveau en meer inwoners lopen het risico om bij een kleine inkomensstijging in één keer regelingen te verliezen. Hierdoor lopen meer inwoners risico op een armoedeval. Kort gezegd: een beperkte groep krijgt extra ondersteuning, maar meer inwoners lopen risico op een armoedeval. De verhoging van 120% naar 130% kost de gemeente Eersel naar verwachting structureel € 48.000 per jaar. Omgerekend naar de bevolking (ca. 20.000 inwoners) komt dat neer op ongeveer € 2,40 per inwoner per jaar. Het college gaat een collegeprogramma opstellen en de raad wordt hierover geïnformeerd in de tweede helft van 2026. Alleen de renovatie van de scheidsrechterlokalen van EFC staan nu op de planning voor het jaar 2028. Uw raad wordt gevraagd om hier € 35.000,- investeringskrediet voor beschikbaar te stellen. Zie pagina 52.

Het college gaat een collegeprogramma opstellen en op basis van de doorrekeningen komen we hier bij de verschillende begrotingen op terug.

26.09920 Pagina 7 van 7