Wegenbeheerplan 2024 - 2028
Tekst van het document
BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Wegenbeheerplan 2024 - 2028 Portefeuillehouder Have, R. ten Openbaar Ja Korte inhoud Een wezenlijk onderdeel van het beheer van de openbare ruimte is wegbeheer. Om dit zo efficiënt en veilig mogelijk te kunnen uitvoeren, is er geld nodig. Door middel van uitgevoerde inspecties is er inzicht verkregen in de staat van onderhoud van het areaal waarop benodigde onderhoudsmaatregelen worden afgestemd. Besluiten De raad stemt in: 1. Het wegenbeheerplan 2024-2028 vast te stellen; 2. Het tekort voor onderhoud wegen 2024 mee te nemen in de zomernota van 2024; 3. Het tekort/overschot voor onderhoud wegen 2025 en verder, mee te nemen in de kadernota 2025 en begroting 2025/meerjarenraming 2026 t/m 2028; 4. In de zomernota 2024 onderzoekskosten (€ 25.000) op te nemen voor het opstellen van voet- en fietspadenplan; 5. In de zomernota 2024 onderzoekskosten (€ 25.000) op te nemen voor het opstellen van een beheerplan polderweg
Pagina 1 van 8
6. Een krediet beschikbaar te stellen voor de reconstructie Meentweg ad € 595.000; 7. Een krediet beschikbaar te stellen voor de reconstructie Stachouwerweg ad € 200.000. Aanleiding voorstel De termijn van het huidige Wegenbeheerplan 2017-2021 van de gemeente Eemnes is al enige tijd afgelopen en een nieuw beheerplan is nodig. Hiervoor zijn weginspecties van het totale areaal uitgevoerd om opnieuw de onderhoudsbehoefte vast te stellen. Voor het berekenen van de onderhoudsbehoefte is de wegbeheersystematiek van het CROW de leidraad. In onderstaande diagram is de huidige wegbeheersituatie van de gemeente weergegeven.
Hierin is af te lezen dat 59% van het areaal wordt beoordeeld als goed, 13% wordt beoordeeld als voldoende en 28% van het areaal te maken heeft met een onderhoudsachterstand. Dit betreft een oppervlakte van ca. 202.114 m². Uitgaande van de CROW-systematiek mag de onderhoudsachterstand niet hoger dan 10% bedragen. De gemeente staat hiermee voor een uitdaging.
Vervolg op vorige beheerplan 2017-2021 Na vaststelling van het Wegenbeheerplan 2017-2021 is in de genoemde periode uitvoering gegeven aan het wegbeheer. Jaarlijks zijn de wegen geïnspecteerd, is er groot en klein onderhoud uitgevoerd en zijn urgente klachten adequaat opgepakt en verholpen. De inspectiegegevens zijn jaarlijks verwerkt en getoetst aan de normen in de CROWsystematiek waaruit een lijst met groot onderhoud is voortgevloeid. De onderhoudslijst is Pagina 2 van 8
ter plaatse geverifieerd en waar nodig nog iets aangepast (beheertoets) om vervolgens aan de hand van werkomschrijvingen uit te voeren. Geconstateerd is dat het beschikbare budget op basis van een momentopname in 2016 met name in de laatste jaren van de looptijd van het beheerplan niet meer aansloot bij de beheerbehoefte van de gemeente.
Waarom nu pas een nieuw wegenbeheerplan? In 2021 is het voorgaande wegenbeheerplan afgerond en heeft voldoende input gegeven om een aantal grote projecten verder te kunnen uitwerken en voorbereiden. Denk hier vooral aan de projecten;
Gepland (groot) onderhoud bij het project “HOV in ’t Gooi”;
Gepland (groot) onderhoud bij het project “Ontsluiting A27 – Zuidersingel”.
Doel Het doel van het wegenbeheerplan is inzicht geven in de kosten die in de komende beheerperiode aan wegenonderhoud moeten worden uitgegeven om het (bestaande) wegenareaal veilig en begaanbaar te houden binnen de wettelijke, bestuurlijke en financiële kaders. Toelichting besluit (argumenten)
1.1 Vaststellen van het wegenbeheerplan De gemeente Eemnes is verantwoordelijkheid voor een veilig en goed onderhouden wegenareaal. Om hier sturing aan te geven maakt men gebruik van een wegenbeheerplan. Een wegenbeheerplan functioneert tevens als informatiemiddel in het kader van provinciaal toezicht. Gemeenten zijn op grond van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincie en gemeenten) verplicht een wegenbeheerplan op te stellen.
1.2 Het wegenbeheerplan binnen de Omgevingswet De nieuwe Omgevingswet trad op 1 januari 2024 in werking. Onder de Omgevingswet vervalt de verplichting om een gemeentelijk wegenbeheerplan op te stellen. Gemeenten zijn nog steeds verplicht om invulling te geven aan hun wegbeheertaak. Bij de opbouw van dit wegenbeheerplan is rekening gehouden met de invoering van de Omgevingswet, door het wegenbeheerplan alvast als programma op te stellen. Het betreft echter nog geen officieel programma conform de systematiek van de Omgevingswet omdat deze is opgesteld onder de oude wet Ruimtelijke Ordening. De invoering van de Omgevingswet en het proces van het opstellen van dit wegenbeheerplan liep gelijk. Voor de procedure hanteren we daarom de ‘oude’ route.
1.3 Het areaal breidt uit
Pagina 3 van 8
De gemeente Eemnes beheert circa 744.000 m2 verhardingen, inclusief half verharde- en onverharde wegen. Het te beheren areaal is in de periode 2016-2021 met ca. 30.000 m2 toegenomen. De grootste toename is waarneembaar bij de elementenverhardingen. De uitbreiding van de nieuwbouwlocatie Zuidpolder draagt hieraan bij.
1.4 Koppelkansen worden benut Indien conform dit beheerplan groot onderhoud aan een bepaalde weg plaatsvindt, ontstaan er kansen om werk-met-werk te maken. Zo wordt standaard gekeken of een weg bij groot onderhoud op een duurzaam veilige wijze kan worden ingericht. Voorbeelden zijn het aanbrengen van snelheid remmende maatregelen, het aanleggen van fietssuggestiestroken (Tour de Force) of het vervangen van tegelfietspaden door asfalt. Daarbij wordt ook gelet op het (indien van toepassing) meer inclusief maken van de openbare ruimte. Ook worden de kansen voor een grotere klimaatbestendigheid bekeken. Voorbeelden hiervan zijn het afkoppelen van kolken van het riool, het verlagen van de berm of het verminderen van verharde oppervlakte. Tevens kan het groot onderhoud aan de weg aanleiding vormen om de naastliggende groeninrichting en beplanting te vervangen.
1.5 Een positief effect op de midden lange termijn Er is berekend dat na circa 5 jaar het cyclisch onderhoudsbudget van de gemeente kan worden bijgesteld naar een jaarbedrag van € 196.000,-. Dit kan alleen bijgesteld worden als de projecten en de maatregelen aan het wegenareaal van de gemeente zijn uitgevoerd en er rekening wordt gehouden met een theoretische levensduur van 50 jaar. Dit budget is afdoende om het areaal op onderhoudsniveau B te kunnen onderhouden.
Pagina 4 van 8
Duurzaamheid Het uitgangspunt voor beleid is het toepassen van duurzaam beheer. Dat wil zeggen dat de wegen tegen zo laag mogelijke (exploitatie)kosten op een zo hoog mogelijk kwaliteitsniveau in stand worden gehouden, waar mogelijk met toepassing van duurzame materialen. Er worden tijdig maatregelen getroffen om de wegconstructie zo lang mogelijk in stand te houden. Hierdoor is er geen sprake van kapitaalvernietiging. De juiste kwaliteit op de juiste plek, met als uitgangspunt: indien mogelijk hergebruik van materialen. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Met het uitvoeren van de inspecties en het opstellen van een rapportage wordt in de basis voldaan aan de CROW-richtlijnen. Verder wordt er voldaan aan Artikel 16 van de Wegenwet en artikel 6:174 Burgerlijk Wetboek. Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie De wegenbeheerplannen zijn in een gezamenlijke opdracht van de drie gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren opgesteld. Kanttekeningen
2.1 De gemeente staat op het punt een grote inhaalslag uit te voeren aan haar wegbeheer. Het college en de raad hebben het mogelijk gemaakt om door middel van (grote) integrale projecten een forse impuls te geven aan de onderhoudsstaat van het verhardingsareaal van de gemeente. Inmiddels wordt uitvoering gegeven aan het (onderhoud) bij de projecten “HOV in ’t Gooi” en de “Ontsluiting A27 – Zuidersingel”. Daarnaast is het project “boomwortelopdruk” voorbereid en gereed voor uitvoering. De volgende projecten zijn eveneens in de planning opgenomen ter voorbereiding en realisatie:
onderhoud aan de rijbaan Noordersingel, Stadwijksingel en Plantsoen;
wijkschouwen;
wegreconstructie Veldweg;
wegreconstructie Raadhuislaan.
In de planperiode van het wegenbeheerplan 2024 – 2028 wordt de opgelopen onderhoudsachterstand van 28% flink teruggebracht naar een te verwachte percentage van ca. 10%.
2.2 De (half)verhardingen hebben meer aandacht nodig De laatste jaren hebben de (half)verhardingen meer en meer aandacht nodig.
Pagina 5 van 8
Intensiever gebruik en invloed van (veel) regen hebben hun impact op de kwaliteit. Door middel van proeven met nieuwe soorten verharding wordt gekeken welke producten het beste toepasbaar zijn voor verschillende wegen.
2.3 Onderzoek noodzakelijk is Om te beoordelen wat de onderhoudsbehoefte is voor bepaalde gebieden binnen het areaal is het noodzakelijk hier nader onderzoek naar te doen. De twee in het oog springende onderwerpen zijn de polderwegen (buitengebied) en de (vrij liggende) fietspaden en voetpaden. De polderwegen dienen nader onderzocht te worden waarbij de restlevensduur bepaald kan worden, en om een goede afweging te kunnen maken voor uit te voeren (levensduur verlengend) onderhoud. Hiervoor worden technieken gebruikt die dit kunnen bepalen voor een ‘slappe’ polderondergrond. De (vrij liggende) fietspaden en voetpaden in de gemeente dienen ook nader onderzocht te worden om te kunnen bepalen wat de restlevensduur is, en om goede afwegingen te kunnen maken voor (levensduur verlengend) onderhoud. Ook het veilig gebruik blijven maken van de fietspaden en voetpaden speelt hier een rol in. Met deze onderzoeken kan bepaald worden welke scenario’s zijn te hanteren voor het voeren van onderhoud en welke toekomstige kosten hier tegenover staan. Ook kan in beeld gebracht worden welke koppelkansen er zijn om op een zo effectieve manier om te gaan met maatregelen. Koppelkansen kunnen gevonden worden in onderhoud van groen, riolen, civiele kunstwerken en bomen.
Financiën Voor een zo goed mogelijke uitvoering van het wegenbeheer is voor de komende 5 jaar (2024-2028) het Wegenbeheerplan Eemnes 2024-2028 opgesteld met de hieronder vermelde financiële consequenties:
Exploitatie (excl. BTW) In de exploitatie is voor onderhoud in de jaarschijven 2024 t/m 2026 een jaarlijks positief saldo van circa € 15.000. Voor 2027 is een overschot van circa € 40.000. Exploitatie wegen, straten en pleinen Onderhoud Stelpost Begroting 2024/meerjarenraming 2025/2027 Wegenbeheerplan 2024-2028 saldo (-/-)
€
2024 240.651 € 240.651 €
2025 240.651 € € 240.651 €
2026 190.651 € 50.000 € 240.651 €
2027 190.651 75.000 265.651
€ € €
225.312 € 15.339 €
225.312 € 15.339 €
225.312 € 15.339 €
225.312 40.339
Pagina 6 van 8
Naast het onderhoud is er ook budget benodigd voor onderzoek voor de polderwegen en de voet- en fietspaden: Omschrijving:
Onderzoek beheerplan polderwegen
€ 25.000,-
Onderzoek voet- en fietspaden
€ 25.000,-
De onderzoeken staan gepland voor 2025. Voorstel is om deze lasten in de zomernota van 2024 op te nemen.
Investeringen (excl. BTW) De volgende investeringen zijn niet opgenomen in de investeringsplanning van de begroting 2024: Omschrijving:
Reconstructie rijbaan Meentweg (Noord)
€ 595.000,-
Reconstructie rijbaan Stachouwerweg
€ 200.000,-
Deze investeringen zijn urgent en voorbereidingen kunnen starten in 2025. Werkzaamheden zijn gereed in 2026. Afschrijving start op 1 januari 2027. Op basis van annuïteiten (2% rente en afschrijvingstermijn van 40 jaar) is de extra jaarlast voor 2027 en verder circa € 20.000.
OPMERKING: AMBTELIJKE FINANCIËLE TOETS IS NIET UITGEVOERD. Begrotingswijziging nodig? Ja, in begroting gemeente Uitvoering Na instemming van het college en de raad wordt het beheer voor de komende 5 jaar (2024 - 2028) volgens plan uitgevoerd. In nauwe samenwerking met de afdeling communicatie worden bewoners, belanghebbenden en weggebruikers op de hoogte gesteld van de uitvoering van werkzaamheden. De volgende middelen worden hiervoor ingezet: • Website van de gemeente; • Bewonersbrieven; • De Rotonde;
• Twitter/Facebook;
• Borden langs de rijbaan.
Pagina 7 van 8
Communicatie De raad stelt het wegenbeheerplan vast. Communicatie hierover vindt plaats volgens de reguliere procedure. Bijlagen
Wegenbeheerplan Eemnes 2024-2028
Financiën Wegenbeheerplan 2024 - 2028
Steller B. Heerschop (bheer). Registratiedatum 12 februari 2024
Pagina 8 van 8