Transcript Gemeenteraad 26.02.2024

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN EEMNES 26 februari 2024

1.

Opening De voorzitter: Goed, dames en heren, het is acht uur. Dat betekent dat we kunnen gaan beginnen met de raadsvergadering. Maar voordat we beginnen nemen wij een ogenblikje stilte in acht. Dank u wel, dan open ik bij dezen de vergadering. Afwezig is wethouder Havinga-de Jong. Vanmiddag heeft u een nieuw stuk toegezonden gekregen bij agendapunt 5.02, omdat de RIB die was toegevoegd een oude versie was. We gaan straks gewoon een leespauze doen van een kort moment voor degenen die nog niet gelegenheid hebben gehad om tussen alle drukke werkzaamheden door het even te lezen.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Ik kom bij het vaststellen van de agenda. Iemand over de agenda? Dat is niet het geval, dan is hij conform vastgesteld.

3.

Vaststellen besluitenlijst d.d. 29 januari 2024 De voorzitter: De besluitenlijst van 29 januari. Er zijn geen wijzigingsvoorstellen ingediend, dus die is bij deze vastgesteld.

4.

Vragenhalfuur 04.01 Beantwoording vragen PvdA verduurzaming woningen Noordbuurt 01.02.2024 De voorzitter: Komen we bij het vragenhalfuur. Er zijn schriftelijke vragen ingediend door de Partij van de Arbeid over het verduurzamen van de woningen in de Noordbuurt. Daarbij is de beantwoording toegevoegd. Geeft dat aanleiding tot aanvullende vragen? Ik kijk naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Overbeeke. De heer Overbeeke: Dank u wel voorzitter. Allereerst dank voor de beantwoording van de vragen over de verduurzaming. Veel waardering voor het feit dat de Alliantie het groot onderhoud van een behoorlijk aantal woningen in de Noordbuurt aangrijpt om deze ook grondig te isoleren. Ik denk complimenten daarvoor dat dat gebeurt. Je vindt in de Noordbuurt eigenlijk drie categorieën. Gelijksoortige woningen, het zijn iedere keer rijtjes van acht, dat zijn koopwoningen, huurwoningen en ex-huurwoningen en dat zijn de woningen die in de loop van de tijd verkocht zijn door de Alliantie, dikwijls aan bewoners en verder. Dus dat zijn die drie categorieën. Maar het zijn allemaal gelijksoortige woningen, dus je spreekt wel van versnipperd bezit. Dat zien we ook aan de daken. Als je nu door de Noordbuurt rijdt, dan zie je het ene dak is zo hoog, het volgende dak is lager, het volgende dak is weer hoog. En dat is eigenlijk een beetje jammer.

Niet zozeer vanwege het gezicht, maar vanwege de isolatie, want we moeten toch- Het zou toch mooi zijn als er echt een isolatiepact was. Echt een actie dat de hele Noordbuurt goed geïsoleerd zou worden. Isolatie is de beste manier voor energie te besparen. We vinden het beetje jammer dat de gemeente niet gekozen heeft om aan te haken bij de aanpak van de Alliantie. Bijvoorbeeld met informatiecampagnes, financieel engagementen, inzet van lokale ondernemers, de inzet van het Energiedienstenbedrijf schuine streep de regio. Kortom een meer projectmatige aanpak hadden we graag gezien. Maar dan hadden we het ook van tevoren moeten weten, we

wisten het ook niet. Dus nogmaals goed dat de Alliantie dat doet op dit moment. Ze hebben ook een aanbod gedaan aan de woningeigenaren. Ik ben nog even een beetje in de buurt rond geweest maar dat was een aanbod van 35.000 euro gemiddeld voor het isoleren van de daken. En ja, dat mensen daar niet op ingaan, daar kan ik me alles bij voorstellen. Dus dat was niet echt helemaal reëel. Dat is eigenlijk alles wat ik erover wil zeggen. Ik hoop dat in de toekomst als dit soort activiteiten weer beginnen, want het is best een grote activiteit geweest en het is nog steeds gaande, dat er toch wat meer afspraken komen tussen de gemeente en de Alliantie van hoe je dat nou beter geïntegreerd kan aanpakken. Nou daar wil ik het eigenlijk bij laten en misschien is het een idee om met de prestatieafspraken, die er toch ook weer aankomen met de Alliantie, om daar nog eens wat uitgebreider op terug te komen. Tot zover. Ik stel daar verder geen vragen over. De voorzitter: Ik wou net vragen van: u bedoelt waarschijnlijk te vragen van wat kan de gemeente extra doen om de mensen toch te verleiden om mee te gaan in het aanbod van de Alliantie. Maar u zout het op tot de discussie van 18 maart. De heer Overbeeke: Ja, ik denk dat de antwoorden op de vragen- die zijn duidelijk. Een beetje globaal, laat ik het zo zeggen, maar nogmaals, laten we het hier maar bij houden.

De voorzitter: Ik kijk even naar andere leden van de raad of er aanvullende vragen zijn. De heer Van Schaik. De heer Van Schaik: Een kleine reactie op hetgeen wat ik net hoorde, als het mag. Want er werd een suggestie gedaan dat als mensen niet meedoen met de Alliantie dat ze dan, zeg maar, de boot missen en waarschijnlijk het huis niet isoleren. Maar dat hoeft niet het geval te zijn. Want ik ken ook bewoners die het huis van binnenuit geïsoleerd hebben en daardoor het dak niet op hoeven te hogen en dan dezelfde isolatiewaarde nagenoeg komen zeg maar. Maar dat is een andere oplossing. Klopt dat, college? De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de fractie van DorpsBelang. Aanvullende vragen? Niet. Wethouder. Wethouder Reijn: Voorzitter, dank u wel. Kijk het betreft hier- U had het over gespreid bezit, wij spreken over gespikkeld bezit. Maar goed, what’s in a name. Het betreft hier natuurlijk particulieren. We weten niet exact waarom particulieren dan niet op dat aanbod ingaan. Dat kan iets met de prijs te maken hebben. Dat kan qua leeftijd een rol spelen. Dat weten we niet. Dus aanvullend op deze antwoorden hebben we wel nog bij Alliantie de vraag gesteld om daar nog eens nader naar te kijken. En inderdaad op 18 maart kunt u daar in de avond over de prestatieafspraken wellicht nog op terugkomen.

Het feit is dat er voor particulieren natuurlijk wel heel veel andere mogelijkheden zijn. U had het over een prijs van 35.000 euro. Het isoleren is bij mijn weten vele malen goedkoper. Daar hebben we bijvoorbeeld op 8 februari recent in Huis van Eemnes een isolatieavond gehad. Die was fysiek. Een paar dagen later eentje via een webinar. Meer dan 190 particulieren hebben zich daarop ingeschreven. Wat ik meekrijg is dat daar weer 48 mensen voor de inkoopactie hebben ingetekend. Dus er is best wel heel veel vraag naar. Dus daar zijn mogelijkheden om dat via die lijn te doen. We hebben ook natuurlijk nog de opgehoogde duurzaamheidslening, u welbekend, daar kunnen ook mensen, particulieren, zich bij aansluiten of daar in ieder geval gebruik van maken. Dan hebben we natuurlijk nog het Nationaal Isolatieprogramma, waarbij vanuit de eerste regeling armoedebestrijding, maar later nog mensen die daar niet onder vallen, nog weer een grotere groep, die zijn inmiddels aangeschreven, die ook qua isolatie zich op een voucher kunnen beroepen. Dus er zijn heel veel mogelijkheden. En dat daar nog wat extra verleiding of extra communicatie op kan: ja, dat zou altijd kunnen. Maar ik ben niet met u eens dat dat onbekend en onduidelijk is. Tot zover.

O sorry, ja. Ik denk ik pak hem hierin mee. Omdat ik niet in eerste instantie een vraag had gehoord. Nee, dat hoef je niet van buiten te zien. Je kan ook de schil van binnen. Excuus, ja. Dus de schil van binnen kun je ook aanleggen en dan hoef je niet aan de buitenkant allerlei maatregelen te nemen. Dus ja, absoluut waar. Merendeels zelfs aan de binnenkant. De voorzitter: Dank u wel. Dan zeggen wij nog toe dat wij na zullen gaan of de Alliantie inzicht kan geven wat de beweegredenen zijn voor de mensen om niet mee te willen gaan. Dat kan divers zijn. En voor het overige kunt in ieder geval, als u nog vragen heeft over de aanpak van de Alliantie, dat op de achttiende maart aan de Alliantie zelf stellen. Daarmee is het vragenhalfuurtje bij deze afgehandeld. 5.

Te bespreken onderwerpen 05.01 Benoeming voorzitter Rekenkamer BEL De voorzitter: Dan gaan we naar de te bespreken onderwerpen en dat is de benoeming van een voorzitter van de Rekenkamer BEL. De heer Van den Brink is namens u afgevaardigd geweest in de selectiecommissie en de heer Belhadj is uit de selectie gekomen. De heer Van den Brink zal kort verslag doen van de werkzaamheden van de selectiecommissie. De heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Dank u wel. Wij hebben in december een eerste sollicitatieronde gehouden waar deze kandidaat uit kwam en dat is ook wat ons betreft de kandidaat voor het voorzitterschap van de Rekenkamer. We denken dat hij een brede ervaring heeft, in het lokaal bestuur ook, en om die reden een hele geschikte kandidaat is, ook gezien zijn verdere achtergrond. Voor een tweede kandidaat-lid van de Rekenkamer hebben we een tweede sollicitatieronde moeten houden in januari, omdat er in december eigenlijk niet heel veel respons was. Opvallend genoeg was er in januari aanzienlijk meer respons en daar hebben we een tweede kandidaat uit geselecteerd die volgende maand officieel benoemd wordt. Het moet me wel van het hart dat we het wel even moeten hebben over: en wat nu. Want het zijn allebei kandidaten die niet zelf direct ervaring hebben met een Rekenkamer en die wel een beetje op weg geholpen zullen moeten worden met de nieuwe Rekenkamer.

Dus ik geloof dat er- ik weet niet of dat een formele beweging is of dat er een begeleidingscommissie moet worden ingesteld of zo. Samen met Laren en Blaricum. Ze hebben zich ook allebei voorgenomen om een rondje te doen langs de colleges en ook langs de raden om zich even voor te stellen. Deze meneer zal in de raad van Blaricum officieel worden benoemd, als ik me niet vergis. De voorzitter: Bij mij staat hier Laren, aanstaande woensdag. De heer Van den Brink: Hij hoeft maar één keer benoemd te worden, vandaar dat dat in een van de drie raden gebeurt. Dat is eigenlijk alles wat ik erover wil zeggen, waar wel een vraag in zit van hoe we er tegenaan kijken hoe we er verder mee omgaan. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga even rond. De heer Seldenrijk. De heer Seldenrijk: Dank u wel voor uw openhartigheid op dit punt. Ik was even niet- Is er bewust voor gekozen om te kiezen voor ervaren en onervaren of is dat gewoon wat uit de selectie gekomen is? Zonder naar de personen te kijken natuurlijk. De heer Van den Brink: Dat is niet heel bewust voor- Ja er is wel gezocht naar mensen met enige ervaring in de lokale politiek, om het zo maar te zeggen, dat is deze kandidaat. Die andere kandidaat die heeft een aantal

andere kwalificaties die we goed aanvullend vonden en er zaten bij de sollicitanten geen mensen die ook in een andere rekenkamer actief zijn of geweest zijn. Dat had wel heel fijn geweest. Hoewel de wetgeving op het gebied van rekenkamers natuurlijk ook veranderd is. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar de fractie van de VVD, mevrouw Van der Linde. Mevrouw Van der Linde: Dank u wel voorzitter. Allereerst onze dank aan de heer Van den Brink voor het werk wat hij hierin gestopt heeft en de keuzes die gemaakt zijn. Wij kunnen ons ook vinden in deze keuze. Wat het onboardingproces betreft, ik neem aan dat de gemeente hier wel een standaard proces ondertussen voor heeft. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van D66, de heer Defferding. De heer Defferding: Dank u wel voorzitter. Mooi dat er uit de selectiecommissie iemand is gekomen die deze Rekenkamer kan voorzitten. Dus wij kunnen het besluit ook steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van DorpsBelang, de heer Pouw. De heer Pouw: Dank u wel voorzitter. Allereerst ook dank aan de heer Van den Brink en ook de afgevaardigden uit Laren en Blaricum van de wervingscommissie. Wij kunnen ook uiteraard voorstellen met de meneer die hier voorligt.

En ik dacht dat we in het presidium al iets hadden gezegd over de begeleiding en volgens mij hadden we ook iemand al aangekeken die daar prima en uitstekend geschikt voor is om dat verder op te pakken. Dus dat wou ik nog even benoemen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel allen voor uw instemming met het voorstel. De heer Seldenrijk: Voorzitter. Ik had vragen aan de heer Van den Brink en volgens mij ging daarna gelijk de eerste ... De voorzitter: O ja, sorry. Maar ik geef de heer Van den Brink nog even iets mee. Want volgens mij is de heer Van den Brink in de het afgelopen presidium bevorderd van selectiecommissie tot begeleidingscommissie. Tegelijkertijd het onboarding. We hebben een onboarding hier voor medewerkers, maar we hadden tot nu toe een stichting en een ambtelijk secretariaat, dus er zal in samenwerking met de twee nieuwe leden wel even gekeken moeten worden van hoe gaan we precies afspraken maken en procedures. Daar hebben volgens mij de twee nieuwelingen, die dan ook kennelijk nieuw in het vak zijn, wel enige behoefte aan, dus wie weet. Dus daar ligt een belangrijke taak voor de heer Van den Brink. De vraag van de heer Seldenrijk. De heer Seldenrijk: Nee, die was uitdrukkelijk beantwoord door de heer Van den Brink. Het ging mij erom, we zijn in de eerste termijn, dus uiteindelijk, wij mogen ons woordje nog doen volgens mij.

Dus ik wil in ieder geval de selectiecommissie bedanken voor hun werk. Ook de collega's uit Laren en Blaricum natuurlijk. En we kunnen instemmen met de voordracht die voorligt. Uitdrukkelijk van de twee andere kandidaten, die komt pas de volgende maand aan de orde, dus het is hier en daar ook een beetje voorbarig om daar nu al uitspraak over te doen. Maar in ieder geval, we kunnen stemmen de voordracht. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan wensen bij de heer Van den Brink heel veel succes in de begeleiding van degenen die zij hebben geselecteerd. Het is denk ik goed om dat in afstemming ook te doen met de drie griffiers, zodat we daar ook heldere afspraken hebben over van welk budget, wat zijn de procedures, hoe gaan

we te werk en allemaal dat soort zaken. Dus laten we zorgen voor een zachte landing. Dan bij dezen heeft u allen ingestemd met de benoeming van de voorzitter van de Rekenkamer BEL. Als het goed is in de volgende vergadering dan het lid en dan zijn wij op orde. 05.02 Voorgenomen investering Stedin (nazending) De voorzitter: Gaan wij naar de voorgenomen investering van Stedin. Dat is een wensen en bedenkingenvoorstel die u kunt meegeven aan het college. Vanmiddag is daar een nieuw stuk toegevoegd, want de raadsinformatiebrief was niet helemaal correct en dus hebben we vanmiddag maar even het collegevoorstel toegevoegd. Ik weet niet of u allen in de gelegenheid bent geweest om dat te lezen, of dat we eerst even een korte lees pauze moeten doen. De heer Schade en de heer Van den Brink. De heer Schade: Dank u wel voorzitter. Kunt u aangeven waarin het door mij in ieder geval nog niet gelezen nieuwe stuk ernstig afwijkt van het wél door mij met grote zorgvuldigheid bestudeerde vorige stuk? De voorzitter: De heer Defferding. O nee, de heer Van den Brink zag ik. Sorry. De heer Van den Brink: Ik zie hier iBabs … nog steeds staan, terwijl ik wel ververst heb. Raadsinformatiebrief met daarachter tussen haakjes: niet correct. De voorzitter: Daarboven staat collegevoorstel als het goed is.

De heer Van den Brink: Ja, en welk van de stukken is nu ververst? De voorzitter: Het collegevoorstel is nieuw. De heer Van den Brink: Oké. Als u dan aan kunt geven wat de verschillen zijn, hoef ik niet te lezen. Of is het handiger om het te lezen? De voorzitter: Nou ja, we kunnen ook gewoon de behandeling doen. Het belangrijkste verschil is dat in de raadsinformatiebrief wordt gezegd van: we gaan hiervoor een lening afsluiten en dat heeft consequenties voor onze financiële solvabiliteit en dat soort dingen. Dat is waar als wij inderdaad de volledige aanvraag van de Stedin hadden gehonoreerd, maar voor een bedrag van iets meer dan 1 miljoen gaan we echt geen lening afsluiten. Dus dat had er allemaal uit gemoeten. Dus dat is eigenlijk het belangrijkste verschil. Dus als wij het bedrag wat Stedin eigenlijk zou willen ontvangen van de gemeente Eemnes dan hadden we een lening moeten afsluiten, maar onze financiële positie is dusdanig dat ik hiervoor niet een leninkje van 1 miljoen ga afsluiten. Dat is het belangrijkste verschil. Maar het wordt wel gesuggereerd in de hele raadsinformatiebrief en die is nog gebaseerd op een investering die factor vier hoger was. Voldoende helder, of gewoon vijf minuten leespauze? Ja we zijn er nu toch. Nee, u wil allemaal beginnen? De leespauze even doen? Dan kunnen we ook even kijken of er nog koffie in de hal te krijgen is.

Dan schors ik tot vijf voor half negen. Het is vijf voor half negen, dan heropen ik de vergadering en dan gaan we gewoon het rondje af. Dan begin ik bij de fractie van DorpsBelang, de heer De Zeeuw. De heer De Zeeuw: Dank u wel voorzitter. Ik heb het stuk thuis al even snel doorgelopen. Het verschilt op een aantal details wel van het een en het ander. Het ene gaat eigenlijk- In de oorspronkelijke informatiebrief ging het alleen maar over een lening en nu wordt eigenlijk in het midden gelaten of je voor een lening gaat of uit de liquide middelen, uit de reserves zou kunnen financieren. Er zijn een aantal dingen die toch- Dat Stedin

ongelofelijk veel geld moeten investeren, dat begrijpen we en dat moet ook gebeuren, want ja, we moeten gewoon een goed functionerend systeem hebben. Ik vind zelfs de investering van het Rijk dan nog ten opzichte van het geheel nog relatief mager. Dat ligt onder de 10 procent, ligt het, 5, 6 procent van het hele Rijk, van heel Nederland. Dus zo veel is dat niet. Nou dan zien we dat er, dat noemen ze dan cornerstone investments, verenigd zijn de provincies Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland. Dan zouden de steden Utrecht en Amersfoort nog meedoen, maar ik heb gezien in de tweede memo dat wordt gesteld dat Amersfoort deze ronde overslaat en de volgende keer mee zou doen. Dus daar moeten we ook nog eens naar kijken. Om een beetje een idee te geven van wat aan Eemnes gevraagd wordt. Kijk, ik begrijp Stedin wel hè, dat ze zo veel mogelijk medestanders willen hebben. Maar goed, er wordt gevraagd om 1,2 miljoen te investeren. Nou dat vind ik nog steeds een vrij fors bedrag voor een kleine gemeente als Eemnes. Om even het verband te leggen met de gemeente Zeeland die 5 miljoen doet, of sorry, de provincie Zeeland, dan zou je dat maal 40 moeten verhogen dan kom je 50 miljoen uit. 51 miljoen zou de investering van de provincie Zeeland zijn als ze hetzelfde zouden doen dan die 1,2 miljoen die Eemnes investeert op basis van het aantal inwoners. Dus ja.

Ik vond dat van 5 miljoen van de provincie Zeeland nou niet direct iets waarvan ik zeg: nou, die gaan er eens eventjes stevig voor. Die zeggen ook dat ze het op dit moment nog eventjes rustig aan willen doen, dus dat geven ze ook wel aan. En zij investeren het uit de liquide middelen ook ze zeggen ze expliciet om de ja de ratio’s die ze hebben op financieel gebied, de solvabiliteitratio en schuldenquoten niet verder te verslechteren. Dus ik weet niet hoe slecht ze daar zijn, maar in ieder geval ze hebben duidelijk ervoor gekozen om uit de liquide middelen te halen. Nou kun je zeggen dat kunnen we hier in Eemnes ook doen. En uit de opmerking van de voorzitter begrijp ik dat die overweegt om het ook uit de liquide middelen te doen van de reserve die we hebben voor het klimaat. Maar ook daarvan moet ik zeggen dat ik me afvraag of dat wel zinvol is, zeker gezien het feit dat we bezig zijn om die reserve zo snel mogelijk, dat hebben we ook in het coalitie… afgesproken, om zo snel mogelijk naar zeven à tien miljoen te gaan, om eens wat buffer en wat vlees op de botten te hebben. Als dit weer eraf gaat, is dat ook niet direct goed, zeker in de context van 2026. Daar moeten we ook nog rekening mee houden wat er allemaal op ons afkomt.

Dus ik moet zeggen, ik kan me- In feite zie ik wat hier allemaal staat, maar wat ik eigenlijk wil vragen aan de aan de voorzitter is: is het wel- dat solidaire standpunt wat we innemen ten opzichte van Stedin, is dat financieel verantwoord? Dat is eigenlijk de vraag die ik in eerste instantie in de eerste ronde aan de voorzitter heb. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de fractie van het CDA, de heer Seldenrijk. De heer Seldenrijk: Dank u wel voorzitter. Laat ik beginnen met een aantal bijna technische vragen, laat ik het zo zeggen, en dan wil ik toch wel een betoog houden van dat we toch nog wel hinken op twee gedachtes in dit hele stuk en die je ook terugziet in het stuk. Het eerste stukje, bijvoorbeeld Zeeland geeft aan zeggenschap te willen in het handelen van Stedin om de Zeeuwse belangen vertegenwoordigd te hebben. Inderdaad, aan de overkant werd ook genoemd, de bedragen die hierbij komt zijn heel anders dan hier in Utrecht. Als je natuurlijk een beetje vertaalt ook naar de provincie Utrecht. Kijk, Zeeland, het is provincie Zeeland, de gemeentes aldaar, hoe is hier die verhouding in de provincie Utrecht? Wat heeft de provincie Utrecht en wat hebben de gemeentes onderling? We hebben natuurlijk ook nu net discussie gehad over de windmolens natuurlijk hier deze raadszaal.

Stel dat de provincie meer geld heeft zitten dan de gemeentes die er onder hangen, welke stem gaat er vóór op dat moment? Want dan heb je een tegenstrijdig belang. Dat zijn van die dingen waar je toch een beetje tegenaan loopt. Zelf hadden wij eerder gezegd een beetje de gedachte van: kunnen we niet een bepaald bedrag binnen het RES-verband doen? Eigenlijk is dat veel mooier hè? Je hebt natuurlijk de RES Amersfoort, of tenminste de regio. Je hebt je gezamenlijke ambitie, dus eigenlijk moet je ook zoiets juist oppakken binnen de RES, lijkt mij. Dat zou veel mooier zijn in de vele gemeentes, die wel en die niet. Dus dat zou ons prettiger klinken, laat ik het zo zeggen. Dat bedrag is nog niet helemaal helder. Er wordt

gepraat over 1 miljoen, 1,2 miljoen. In het eerste stuk waren dat 1 miljoen lening en 2 ton kwam ergens anders vandaan. Die 1,2 waar komt die nu precies vandaan? Dat is ons niet helemaal helder. En ook wat gaat dat ons kosten? Voor de eerstkomende jaren 2027 staat natuurlijk een kleine begroting erin, negatief. Wat erna wordt weten we niet, maar we zien wel de marge natuurlijk heel erg smal zijn. En wij zijn natuurlijk in 2026 ook met zijn een klein gat in de begroting bij ons vandaan. Wij weten niet wat de toekomst brengen moge, maar ik zie nog niet dat de overheid nou heel veel gaat bijplussen. Dus daar ligt bij ons best wel zorgen. Dat is dus financiële positie van ons. Waar komt er geld vandaan? En Stedin zelf. Als je natuurlijk het stuk zelf leest, ook als je naar Stedin natuurlijk even verder kijkt, Stedin qua eigen vermogen staat er natuurlijk vele malen beter voor dan onze eigen gemeente. Dan krijg je ook een beetje de vraag natuurlijk: waarom kan Stedin het zelf niet ergens vandaan toveren, want op het moment dat het eigen vermogen genoeg is, kan je genoeg leningen aangaan. Dat heeft ook weer te maken met hoeveel rente moet jij betalen op de kapitaalmarkt of hoeveel dividend ga je uitkeren, het is maar net hoe je het bekijkt, maar feitelijk ligt daar wel de crux natuurlijk.

Als wij … pakken, als je praat over zeggenschap, op het moment dat jij een miljoen neerlegt bij Stedin, in onze optiek is dat natuurlijk nul, want dat zegt helemaal niks. Wat wij natuurlijk wel belangrijk vinden, is dat je als overheid, en dat is dus de meerdere lagen natuurlijk, dat jij wel zeggenschap houdt in dit soort cruciale infrastructuur in Nederland. We zullen toch niet willen dat Liander en Stedin in buitenlandse handen terechtkomt. Dus vanuit die optiek vinden we het wel belangrijk dat wij dat wel zelf in eigen hand houden. En wie dat is, dat is mij om het even, of dat een provincie, het Rijk of wie dan ook is. Dat is ook voor ons natuurlijk een beetje het punt. Het dividend wat Stedin kan uitkeren is natuurlijk ontiegelijk laag en daardoor kunnen ze ook niet zomaar kapitaal aantrekken vanuit bijvoorbeeld een pensioenfonds. En dan krijgen we weer een beetje het kip-eiverhaal. De overheid die bepaalt de prijs die Stedin mag rekenen voor een meter kabel, om het zo maar te zeggen. Dus die winstmarges van Stedin liggen ontiegelijk laag en ik denk dat daar ook een heel stuk van de oplossing ligt om die hele kapitaalinjectie, die niet alleen Tennet nodig heeft, maar dus ook de onderliggende Stedin, Liander en weet ik veel wie allemaal, komt natuurlijk wel daarvandaan natuurlijk.

Dus het is wel een beetje het kip-eiverhaal van hoe moet dat gaan lopen en of wij daar nu als gemeente in moeten springen om dat te gaan bekostigen, ten koste van onze eigen begroting. Want zo moeten we het wel met zijn allen zien. Daar hebben wij toch lichtelijk vraagtekens over. Aan de andere kant: wij zien wel dat wij wel dit soort dingen in eigen hand moeten hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de VVD, de heer Schade. De heer Schade: Dank u wel voorzitter. Bij eerste lezing van dit voorstel was deze fractie vol begrip voor datgene wat wordt voorgesteld, het voornemen van het college. Omdat wij ook wel inzien dat er wat nodig is en dat de netcongestie en de netverzwaringseisen die nodig zijn, dat zelfs een simpele gemeente als Eemnes, die als beleid formuleert dat er meer zon op boerendaken moet, wat niet kan omdat het net het niet aankan, er groot belang bij heeft dat dat net wordt aangepakt. Blijven bij ons dezelfde vragen die al tweemaal aan u gesteld zijn, dus die ik niet zal herhalen. Met als additionele vraag aan u, voorzitter: het eigen vermogen van Stedin, is dat werkelijk zo onvoldoende om het kapitaal uit de markt te kunnen halen om haar taken op een goede manier te vervullen, dat een druppel op de gloeiende plaat, want dat mag je de 1,2 miljoen van Eemnes wel noemen als je in het grotere geheel kijkt, dat die zo nodig is.

Als u die vraag naar onze tevredenheid kunt beantwoorden, kan ik melden dat wij verder geen problemen hebben met dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Ik heb ook een aantal vragen en opmerkingen. De eerste is eigenlijk, ik zie boven dit voorstel staan Beslisvoorstel college Eemnes. Met andere woorden het is geen raadsvoorstel. We worden

gewoon- Onze mening wordt gevraagd. Er zijn net al een paar vragen gesteld die ik even wil herhalen of aanscherpen: gaat het nou over 1 miljoen of gaat het nou over 1,2 miljoen? Mijnheer Seldenrijk maakte een opmerking over dat iedereen die aandelen zou kunnen kopen bij wijze van spreken. Maar als ik me niet vergis, zijn de aandelen van Stedin niet vrij verhandelbaar en in handen van een aantal overheden. Wat dat betreft is Stedin het resultaat van een privatiseringsgolf, maar half eigenlijk, want het zijn nog steeds overheidsinstanties die eigenaar zijn. Alleen zijn die aandelen dan nu niet gelijkmatig verdeeld over de overheden in het verzorgingsgebied. Wat dat betreft zie je eigenlijk een beweging terug die mij als PvdA’er wel aanspreekt, is dat we als overheid zeggen: we willen die nutsbedrijven toch eigenlijk zelf wel in de hand houden. Maar dan zou het wel voor de hand liggen dat die aandelen wat gelijkmatiger gespreid zijn over de overheden in het verzorgingsgebied. Vergeet ook niet dat een aantal van die overheden, met name provincies, indertijd heel veel geld verdiend hebben met die privatisering en sommigen zitten nog op een heleboel geld. Dus eigenlijk zouden in eerste instantie die provincies daar een rol moeten vervullen. Maar goed, ik vind ook dat je als gemeentes een beetje solidair moet zijn.

En het is geen hele interessante investering, maar je houdt wel met zijn allen een beetje zeggenschap en dat is ook wat waard. Dus wat dat betreft kunnen we ons eigenlijk wel vinden in het voorstel. Ik heb het voorstel nog even opnieuw gelezen, maar ik ben niet zo goed in zoek de verschillen, dus ik zie de verschillen met vanmiddag eigenlijk niet zo erg. Want ik begrijp het toch goed dat de keuze eigenlijk is: je kan dan 1 miljoen lenen of je kan het uit de reserve halen. Als je uit de reserve haalt, hoef je geen rente te betalen. Als ik me niet vergis. Maar dat staat er nog steeds in, die 20.000 euro rente per jaar. Dus graag enige verduidelijking over wat nou precies de bedoeling is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van D66, de heer Defferding. De heer Defferding: Niet zo heel veel meer te melden, maar ik kan me wel vinden in de opmerkingen en vragen van de collega's. In de basis is het wellicht een beetje vreemd dat we als gemeente moeten gaan bijdragen aan een geprivatiseerde organisatie. Maar ook al een paar keer genoemd is dat we er zelf ook wel baat bij hebben dat Stedin goed hun werk kan doen, zodat we zelf ook met onze verduurzaming aan de slag kunnen en op het juiste moment de juiste kabels in onze gemeente hebben liggen. Voor dit bedrag kopen we die invloed natuurlijk niet, maar als we dat dan willen, moeten we daar ook wel een steentje in bijdragen.

Wat D66 betreft is het helemaal niet verkeerd om hierin te participeren. Mits dat, en dat is een beetje de vraag van mijn buurman van zojuist, mits dat niet negatief drukt op onze begroting. Want als we hier een lening voor moeten gaan afsluiten en we staan zelf 15.000 euro per jaar in het rood, is dat wel een beetje lastig verkopen, zou ik dan zeggen. Maar als dat niet het geval is, wat ik volgens mij ook wel een beetje heb gehoord, dan is het een investering die ons geld kost, maar ook een heel klein beetje op gaat leveren in de komende jaren. Mocht het nou echt heel erg spannend worden, dan zou het, dat is misschien ook een vraag die ik wil stellen, kunnen we die aandelen dan ook weer verkopen? Als het echt heel erg ingewikkeld wordt en we die 1,2 miljoen weer terug nodig hebben. Voor de rest ben ik nieuwsgierig naar de antwoorden op de vragen die collega’s al gesteld hebben. Dank u wel. De heer Van Benthem: Dank u wel voorzitter. Goed. Is het nou 1 of 1,2 miljoen? Het oude stuk had het over 1 miljoen en we hebben toen gezegd van: we weten gewoon de uitgifteprijs dus laten we nou voor een rond bedrag aan aandelen gaan, dus 1500 aandelen en dan kom je op iets minder dan 1,2 miljoen uit mijn hoofd, 1,17 miljoen of zoiets dergelijks, dus maximaal 1,2 miljoen. Dat staat er nu, omdat ze anders op een heel raar aantal aandelen zouden komen.

Gaan we hier nou een lening voor sluiten of uit de liquide middelen? Dit doen we gewoon uit de liquide middelen. Dus we hoeven hier geen lening voor af te sluiten. Dus dan is het niet iets uit de reserves, maar in plaats van dat het op onze bank staat, bezitten we dan aandelen. Dus aan de activazijde verandert er iets, aan de creditzijde verandert er in principe niks. Dus onze solvabiliteit blijft

hetzelfde en al die ratio's blijven hetzelfde. Het is alleen een verschuiving van liquide middelen naar aandelen. Is de bijdrage van het Rijk relatief mager? Het Rijk moet natuurlijk aan al die netwerkbeheerders een bedrag overmaken. Aan Stedin is het 500 miljoen. Ik vind 500 miljoen best wel veel geld, maar ze moeten natuurlijk ook Liander ondersteunen en ze moeten ook, ik geloof Delta heet dat voor een deel daar in het zuiden, dus er zijn meer netwerkbedrijven die de komende jaren fors moeten investeren. Dus het Rijk moet als het goed is in al die verschillende netwerkbedrijven gaan investeren. Dan is 500 miljoen voor Stedin, plus dan Liander en dat soort dingen, dus het gaat best wel om een behoorlijk bedrag op Rijksniveau. Is de vraag van Stedin nou 1 miljoen? Als we kijken naar de kapitaalbehoefte van Stedin versus wat ze kunnen lenen op de markt. Dan blijft er een deeltje over, want de markt zal zeggen we willen dat u een bepaalde solvabiliteit heeft. Als gemeente hanteren we een solvabiliteit van 20 procent. Als we eronder zitten, dan krijgen we ergens een rood dingetje bij BDO en als we daarboven zitten, is het goed. Bij een als groen gekwalificeerde investering, zoals het bij Stedin is, dan is de solvabiliteit die je zou moeten houden minder dan 10 procent. Dus wat dat betreft is hun vliegwiel veel groter dan die van ons.

Op basis van die kapitaalbehoefte en het feit dat de Zuid-Hollandse gemeenten en de provincie Zuid-Holland twee jaar geleden al extra heeft gestort in het aandelenkapitaal, hebben ze berekend: wat zou dan voor een gemeente als Eemnes een gewenste kapitaalbehoefte zijn en dat zou een participatie zijn tussen de 2 en de 4 miljoen. Dus waar wij voor intekenen, is ruim aan de onderkant wat ze eigenlijk hopen dat de Utrechtse gemeenten doen. Kijk je naar het totale inwoneraantal, dan pakken wij gewoon: wat is aan Amersfoort gevraagd versus ons inwoneraantal en dan kom je ongeveer op 1 miljoen. We hebben dat iets verhoogd om op een mooi aantal aandelen te komen, maar dan doen wij onze verantwoordelijkheid. En dat is het dan wat ons betreft ook. Dus het is niet zo van dit is nu en dan komen we over twee jaar nog meer met 1 miljoen en over 3 jaar nog meer met 1 miljoen. Het staat kennelijk niet zo goed in het collegevoorstel, maar ons voorstel is om het niet meer uit de reserve klimaat te halen. Die reserve klimaat is niet onze buffer van minimaal 5 miljoen algemene reserve, maar dat is een afzonderlijk potje waaruit we allerlei klimaatonderzoeken zouden kunnen bekostigen de komende jaren. Maar daar gaat u zelf over. Dus we doen het niet de last van de reserve. Wat dan het bedrag is, daar kom ik dan zo wel op.

Als het gaat om zeggenschap: een participatie van 1,2 miljoen is een zeggenschap achter de komma. Dus ik ga er niet van uit dat ik naar Zeeland moet voor een aandeelhoudersvergadering om daar zo onder het genot van Zeeuwse mosselen- Nou ja dat ga ik zeker niet doen. Maar dan kan de wethouder Reijn dat gaan of onder oesters. Maar die zeggenschap: het is meer dat wij ook snappen en we weten ook wat Stedin hier gaat doen in onze gemeente. Ik dacht 21 kilometer leidingen in Eemnes moeten worden vervangen, want die zijn verouderd. Het betekent dat- nou ja je weet dat we een stationnetje onlangs de begraafplaats gepland hebben. Dat betekent in Eemnes een verdubbeling van het aantal elektriciteitshuisjes in de wijk. Dus wat dat betreft wordt er in Eemnes ook de komende jaren heel veel geïnvesteerd en is het ook in ons eigen belang dat we een Stedin in staat stellen om die forse investeringen te doen. Dat is dan ook meer de publieke verantwoordelijkheid die wij als gemeente nemen. We zeggen: Stedin heeft een enorme opgave. We snappenen ik zou liever zien dat het Rijk het allemaal betaalt of de pensioenfondsen. Maar zolang dat niet geregeld is, zullen wij ook als gemeente onze verantwoordelijkheid moeten doen. Zou de provincie Utrecht niet wat meer kunnen doen? Absoluut. De provincie Utrecht heeft gecasht tegelijkertijd met de gemeente Eemnes.

Want wij hebben natuurlijk indertijd onze aandelen PUEM van de Provinciale Utrechtse Elektriciteitsmaatschappij ook verkocht. Voor mijn tijd. Het is lang geleden, maar dat is allemaal verkocht aan toen het concern Eneco en Eneco moest gesplitst worden in een leveringsbedrijf en een netwerkbedrijf. En vervolgens degenen die de PUEM hebben gekocht hebben nog meer gecasht toen ze Eneco hebben verkocht aan ik geloof een buitenlandse partij. Ik dacht aan Zweedse. Dus wij hebben in het verleden zelf ook gecasht. Daar hebben we ook een paar miljoen winst opgehaald. En nu komt eigenlijk de vraag en die vraag had eigenlijk veel eerder gesteld moet worden, namelijk toen: is het niet handiger om het verkopen van gas en elektra te privatiseren en het netwerkbedrijf gewoon toen al zelf te houden. Dus dat hadden we eigenlijk toen moeten doen. Binnen

de RES-regio weet ik dat Soest heeft gezegd dat ze ook participeren. Maar de RES is geen Wgr of iets dergelijks. De RES zijn wij als gemeenten die daar in samenwerken, maar het is geen BV, NV of iets dergelijks, dus het is geen entiteit. De 1,2 miljoen is dus 1500 aandelen. Dan het technische stuk. Waarom rekenen we toch rente toe, ondanks dat we geen lening doen? Nou als we iets op de bank hebben staan, krijgen we rente, dus als we iets van de bank overhevelen naar een investering dan rekenen we gewoon rente toe. Onze begrotingsrente is eigenlijk op dit moment 1 procent, dus ik zou eigenlijk 1 procent rente moeten toerekenen. We hebben gezegd laten we maar 2 procent toerekenen, dan zijn we wat netter. Als ik de huidige begrotingsrente toereken dan kost ons deze investering 5000 euro per jaar. Dus dat is wat onder aan de streep. En dan zeggen we, dat is voor ons betreft een aanvaardbare uitgave, ook met het licht op het ravijnjaar. Ga je 2 procent toerekenen, dan is het 15.000, maar die 2 procent daar verwacht ik nog lang niet aan te zitten als het gaat om onze begrotingsrente. Het mooiste zou zijn als Stedin en de aandelen van Stedin bijvoorbeeld door de pensioenfondsen mogen worden aangehouden. Maar op dit moment is het nog zo dat het verplicht de publieke organen moeten zijn, gemeenten, provincies of de staat.

Nou verwacht ik dat niet iedere gemeente volledig zal inschuiven. Nou we zien het aan Zeeland. Die zeggen: we doen een bedragje, maar we zitten ook nog wel eens met uitdagingen. Dat is ook de reden voor Amersfoort om te zeggen: we moeten meer dan 20 miljoen bezuinigen, dus of dit nou op dit moment de investering is die we zouden willen doen, daar heeft het college nee van gezegd. En de raad heeft gezegd: we willen toch dat u het in de kadernota opneemt. Dus de raad heeft gezegd: nee, we willen toch onze verantwoordelijkheid nemen. Als je kijkt naar wat Stedin gaat investeren in het Utrechtse, u heeft daar op de RES-bijeenkomst wat van gehoord, dat is ongeveer 1 miljard in de provincie Utrecht. Dus als je dan uitgaat van 10 procent, dan zouden eigenlijk de Utrechtse gemeenten en de provincie ongeveer 100 miljoen aan eigen vermogen moeten leveren. Dat gaat hem waarschijnlijk niet helemaal worden, omdat zoals u weet alle Utrechtse gemeenten nadeelgemeenten zijn bij de herverdeling gemeentefonds. Zolang dat is, is dat best wel een uitdagende financiële situatie. De winsten van een netwerkbedrijf worden gereguleerd. Dus je hebt de Autoriteit Consument en Markt en die hanteert gewoon als vergoeding voor het eigen vermogen: wat is de rente op vreemd vermogen. Dat is op dit moment 4 procent.

Dus op termijn krijgen we een rendement van 4 procent, dus dat is hoger dan dat 0,5 procent wat we nu rekenen. Dat komt omdat de volgende tariefstelling is pas over, ik dacht drie jaar of over vier jaar. De Autoriteit Consument en Markt neemt een bepaalde periode ontrieven. Dus de investering gaat pas renderen op zijn vroegst 2028, 2029. Dan is 4 procent wel hoger dan wat wij krijgen van de schatkist, want de schatkist is niet zo heel gunstig. Is het een druppel op een gloeiende plaat? Wij gaan als gemeente Eemnes niet de kapitaalbehoefte van de Stedin oplossen. Dat zouden we ook niet moeten willen. Het is wel zo dat als je genoeg druppels op een gloeiende plaat gooit, hij vanzelf een beetje afkoelt. Maar onze 1 miljoen zal niet het enorme verschil maken. Is het een interessante investering? Op termijn is het zeker een interessante investering, maar dan zit ik pas na 2028 te denken. U kunt dat ook zien zoals in het stuk staat de tussentijdse cijfers van Stedin en dan zie je een enorme stijging van de omzet. Als we kijken waar we naartoe gaan met de elektrificatie van Nederland dan zal die omzet steeds verder stijgen, omdat we allemaal van het gas af moeten, vroeg of laat. Nou die rente per jaar toerekenen, dat is onze gederfde rente. We gaan geen lening afsluiten.

En verkopen: ik ga ervan uit dat, tenminste ik neem aan dat op enig moment de discussie zal gaan worden gestart, van: is het niet heel verstandig dat dit soort maatschappelijke voorzieningen ook deels door onze pensioenfondsen worden gefinancierd? Daar hebben we hele goede voorbeelden van. Bijvoorbeeld in Japan, waar de pensioenfondsen weliswaar 100 procent moeten investeren in Japan. Maar het zou ook heel logisch zijn als onze eigen pensioenfonds in dit soort aandelen mogen participeren. Dat mag nu nog niet, maar wie weet wat het nieuwe kabinet, wat er ooit zal komen, allemaal gaat doen. Dus resumerend. We betalen het uit de liquide middelen. Dat betekent dat als je theorie boekhoudkundig moet je dus rente toerekenen en weer daartegenover de dividend zeggen. In het geheel van de begroting 2025 valt dit eigenlijk weg, maar dat mag ik formeel niet zeggen. Dat was het, denk ik.

Ik ga niet zeggen dank u wel. We gaan weer een tweede termijn. De fractie van DorpsBelang. De heer De Zeeuw: Dank u wel voorzitter. U heeft allerhande dingen mooi verteld, maar ik vind het een beetje rommelen. Tussen liquide middelen en dan is het reserve klimaat en dan is het weer een lening die we sluiten en dat wordt allemaal eventjes hier tussendoor gegooid. Het komt mij behoorlijk rommelig en niet echt verantwoord komt het allemaal over. Dat is de eerste opmerking die ik zou willen maken. Ten tweede is het zo mijnheer Van den Brink zei het terecht. Wie heeft er gecasht? Dat zijn de provincies geweest toentertijd en komt dan met iets van zo lang geleden, maar zo’n lang geheugen hebben we niet meer. Dus dat cashen van die provincie is een paar jaar geleden gebeurd en het zijn forse bedragen geweest en de provincie zit er ook voor ons. Dus kijk de RES-regio is geen juridisch concept, maar dat is de gemeente of de provincie Utrecht wel. Dus waarom doet de provincie dit niet, voor alle gemeentes, inclusief de gemeentes? Ook overigens in Zeeland. Daar hebben ze tussen haakjes staan gemeentes, maar volgens mij heeft er nog geen enkele gemeente in Zeeland iets gedaan. De provincie betaalt voor de provincie en de gemeentes. Zo zit het in elkaar. Als u het stuk goed leest van de provincie Zeeland, dan ziet u dat daar nergens staat dat de gemeentes betaald hebben daar.

Het derde punt is, waarom moet Eemnes zo vooroplopen als alleen Soest nog maar meedoet? Als wij onze financiële positie vergelijken met alle andere gemeentes staan wij er op een aantal punten veel slechter voor dan andere gemeentes. BDO is altijd de eerste om ons elk jaar te vertellen hoe slecht we ervoor staan, dus waarom moeten we dan ook nu gaan op onze reserves, of nou, reserves niet, maar de liquide middelen die op de bank staan. Moeten we daar weer 1 miljoen afhalen zogenaamd omdat we daarmee de reserve niet hoeven aan te tasten. Het is allemaal een beetje schuiven van postjes moet ik zeggen. Dus al met al maakt het geen positieve indruk. Hoe kan het zijn dat Amersfoort zegt deze ronde doen we niet mee? U zegt de raad heeft wel gezegd, maar het college niet. Dus waarom kunnen wij niet eens een ronde overslaan en afwachten hoe we 2026 kunnen bespelen met alle problemen die op ons afkomen, in plaats van nu al als een van de eerste gemeentes in de provincie Utrecht het vingertje op te steken: ja, wij willen wel meedoen hoor. Dus ik heb daar toch wel de nodige vragen over, moet ik zeggen. Dank u wel. De voorzitter: Ja, maar het is wel de bedoeling dat u een advies geeft. Oké dan zometeen overleg. Ga ik naar de fractie van het CDA. De heer Seldenrijk: Volgens mij gaan we naar de derde termijn, dus dat ken ik dat misschien ook wel. Nee, goed.

U gaf eigenlijk aan van het is eigenlijk hetzelfde als het op de bank staat. Uiteindelijk zijn het wel aandelen. Toch niet zo’n risico, al is het relatief wel verwaarloosbaar, maar het is wel iets anders. Althans dus ik kijk er wel tegenaan. In mijn eerste termijn had ik het over de RES. Ik zie het ook meer vanuit de RES-regio, dat iedere gemeente binnen de RES-regio zijn aandeel levert. Dat wil niet zeggen als RES gezamenlijk dat je een bepaald bod doet. Dat doen we met andere dingen wel. Maar voor dit zou ik zeggen van als je dan toch dit soort dingen doet, is het wel goed als alle gemeentes meedoet. Op zich van Amersfoort, die hebben natuurlijk wel nu opgenomen en Soest is ermee bezig, maar er blijven een aantal gemeenten over die weer achterover leunen. Dat vind ik eigenlijk wel jammer in dit geheel. Al begrijpen wij de noodzaak van Stedin dat ze geld nodig hebben, zeker gezien de investeringen die eraan komen. Ik vond het positief om te horen dat Stedin voldoende heeft aan 10 procent eigen vermogen, dat uiteindelijk elke euro tien euro waard is, om het zo maar te zeggen, die ze dan waarschijnlijk op kunnen halen. Ik hoop ook dat het zo is, dat anderen daar ook in willen investeren. Dus op zich vind ik dat positief.

Ik weet niet of het positief is, maar u gaf in ieder geval aan dat de investering die u nu vraagt, of het geld dat u nu vraagt, dat het eigenlijk in verhouding zeer behoudend is dan nodig is. Sommige partijen spreekt het aan. Ik weet niet of het ons aanspreekt, maar in ieder geval liever dat als je het bedrag omrekent, dat het niet veel hoger is. Ik sluit me wel aan bij DorpsBelang dat de provincie echt wat meer kan doen. Want eigenlijk voor de provincie Utrecht is het natuurlijk maar een- Ik zou bijna met de

korte naam. Maar in ieder geval dat het eigenlijk maar een flauwekulbedrag is. Ik kan daar geen andere woorden van maken. Kijk als ze 100 miljoen op de bank hebben staan, waarom doe je dan niet meer in dit soort dingen investeren als ze dit soort zaken zo belangrijk vinden. Ik verwijs maar even weer naar de mer toe, de infrastructuur stond, geloof ik op 1 ongeveer om de keuzes te maken en uiteindelijk willen ze er niks in investeren. Dan weet ik het eigenlijk ook niet meer. Dus wat dat betreft, die oproep moet ook wel naar de provincie gedaan worden van als ze dit soort zaken belangrijk vinden, dan moet je er ook in investeren. Ik denk dat dat wel van belang is. Op zich was het positief natuurlijk, dat waarschijnlijk na 2027 of ‘28 dat het er beter uit gaat zien eigenlijk en dat het een goeie investering is. We zullen het alvast in het verkiezingsprogramma opnemen in ieder geval dat er een grote meevaller te verwachten is. Dat vind ik ook wel positief natuurlijk, dat we in ieder geval wel iets doen wat uiteindelijk ook rendeert. Want dat is natuurlijk in het eerstkomende jaar dat je een soort van negatief iets hebt. Dat staat me wel tegen . Dus voor dit moment voorzichtig ‘Ja’. Maar wel onze mening dat uiteindelijk er meer gemeentes mee moeten gaan doen. Anders vind ik het wel heel erg karig. En met name de provincie moet echt over de brug komen.

Een grote broek aantrekken met de molens en ondertussen niet investeren in de infra, dan denk ik dan gaat er iets goed fout. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de VVD, de heer Schade. De heer Schade: Voorzitter, ik zal mij niet voor mij in beschouwingen over datgene wat de provincie of provincies of gemeentes moeten gaan doen. Wij zitten hier voor de gemeente Eemnes. In eerste termijn heb ik gezegd: ik zie de verplichting die Stedin aangaat om hier in dit dorp de boel draaiende te houden op elektriciteitsvoorzieningsgebied. Ik snap het denken van het college om daar een bijdrage aan die investeringen te leveren. Ik heb u een aantal vragen gesteld en anderen in deze raad die u naar onze tevredenheid hebt beantwoord. Dus wij kunnen alleen maar volmondig instemmen met datgene wat u zich voorneemt te doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van den Brink. De heer Van den Brink: Dank u voorzitter, dank voor de heldere antwoorden. Dat maakt het allemaal wat duidelijker. Ik wil wel even reageren op de woorden van de heer De Zeeuw, die zegt waarom moet Eemnes nou weer vooroplopen en waarom moeten wij als eerste ons vingertje opsteken? Nou omdat wij graag het goede voorbeeld geven en hopelijk vindt dit voorstel navolging bij de andere gemeenten. Daar gaan wij dan niet over.

Het lijkt mij dat het op termijn een redelijk solide belegging is met een redelijk gegarandeerd rendement, hoewel dat misschien niet heel hoog is, en je levert een maatschappelijke bijdrage aan een groot probleem. Dus wij zijn hardgrondig voor. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van D66, de heer Defferding. De heer Defferding: Dank u wel voorzitter. Ik kan me wel deels vinden in de woorden van de heer De Zeeuw die zegt dat het rommelig is. En als je het collegevoorstel leest, dan is dat ook wel rommelig. Gelukkig heeft u naar tevredenheid ook van deze fractie de vragen beantwoord en dat geeft ieder geval veel meer duidelijkheid dan dat we in het collegevoorstel kunnen lezen. Dus misschien is het ook nog wel een goed idee om dan toch dat collegevoorstel opnieuw op te schrijven, of in ieder geval met de woorden die u vandaag hier in de raad heeft gegeven. Want juist met die woorden kunnen wij ons prima vinden in het voorstel en denk ik dat we als Eemnes trots mogen zijn dat we hieraan bijdragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Heeft u nu behoefte aan een schorsing?

De heer De Zeeuw: Een aanvullende vraag, want ik ben niet zo financieel onderlegd als u. Want u zegt, ik haal het uit de liquide middelen dus van mijn bankrekening af. Als ik thuis een miljoen op de bankrekening heb staan kan ik daar aandelen van kopen, staat daar tegenover, dat snap ik dan wel. Maar ik kan ook met dat miljoen toch iets anders doen. Kunnen we dat niet gewoon in de lopende begroting, investering, wat je ook terugverdient? Dat is toch ook mogelijk? Nee als ik thuis een miljoen heb en ik koop of aandelen van Stedin of ik doe het in duurzame dingen waardoor ik het later terugverdien. De voorzitter: Ja maar die investering zie ik dan niet terug als inkomsten. De heer De Zeeuw: Maar minder kosten die je op de man gaat uitgeven. Waar het om gaat is, het is voor mij een beetje lastig te begrijpen. U zegt we hebben schijnbaar- Totaal nieuw voor mij en ik zit hier toch al aardig lang, een miljoen op de bank staan, kunnen we effe makkelijk uitgeven, aandelen kopen. En ik denk nou als ik thuis een miljoen op de bank heb staan dan kan ik er ook wat anders mee doen. Dus dat is eigenlijk mijn vraag. De heer Van Benthem: Ja. Maar wij investeren, wij hebben een investeringsplanning onder andere in het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen. Die staan al in de begroting en andere investeringen mogen wij in principe niet doen.

Dus wij mogen deze aandelen wel investeren maar we mogen niet in andere aandelen investeren, omdat het een publieke functie moet hebben. Voor de rest, op het moment dat ik die miljoen in een weg leeg doe, moet ik het afschrijven. Dus dat levert geen rendement op. Het levert maatschappelijk nut op, maar financieel levert het niks op. Deze aandelen leveren weer een dividenduitkering op. Het is een verdienmodel. Nou in ieder geval even kort nog de antwoorden in tweede termijn. Excuses voor het rommelige voorstel, maar het was de bedoeling dat er een voorstel met wensen en verdenkingen zou komen. Ik denk dat het goed is dat we als naar aanleiding van deze vergadering dat we ook richting de provincie het gevoelen van de raad communiceren dat wij vinden dat de provincie best genereuzer mag zijn als het gaat om het investeren. Dus dat wij vanuit de gemeente Eemnes zeggen van: fijn dat u als provincie investeert, maar we vinden eigenlijk gelet op uw reservepositie dat u een veel groter bedrag zou moeten investeren. Mede namens de gemeenten die het misschien moeilijk hebben. Want wij hebben niet zo goed gescoord bij BDO, maar Amersfoort heeft een 1 gescoord, dus het kan altijd nog slechter. Nog even voor de goede orde. Wij hebben op hetzelfde moment gecasht als de provincie, dus de PUEM-aandelen zijn door de provincie en de Utrechtse gemeenten op hetzelfde moment verkocht.

De provincie zit op best heel veel geld en bij ons is het in het eigen vermogen. Als het gaat om het ravijnjaar 2026 en verder. Als ik begrotingstechnisch het allemaal heel keurig doe en ik reken rente toe, dan kost ons dat onderaan de streep tussen de vijf- en de tienduizend euro, afhankelijk van welke rekenrente ik moet gaan hanteren. Maar toegerekende rente is ook weer een bate in de begroting, dus onderaan de streep maakt het eigenlijk helemaal niet zo heel veel uit. Is het dan een goed renderende investering? Ja, op termijn, maar beperkt. Dus het is 4 procent, het is niet een investering in aandelen waar je 10 of 20 procent rendement doen. Dus de Autoriteit Consument en Markt accepteert een vergoeding over het eigen vermogen van 4 procent. De heer De Zeeuw: Want ik heb gelezen in de stukken ook van Zeeland, of ik weet niet welk stuk het nu langzamerhand is, dat Stedin daar heel bewust voor kiest om de komende tien jaar heel veel te investeren in het netwerk en niet te investeren in de uitbetaling van dividend. Zeeland zegt dat ook, die gezonde business case is het op dit moment niet. Zal het ooit in de toekomst worden. Dan hebben we het niet over 2028, dan hebben we het over tien jaar die je erbij kunt tellen. Dus dan heb je het in het begin jaren dertig zeg maar, 2030 en verder, dat het pas rendabel gaat worden. Daar zijn ze gewoon heel eerlijk in.

Investeren in het netwerk is de eerste taak die ze hebben en niet dividend uitbetalen. Dat naderhand dat dividend dan

aanzienlijk hoger zou kunnen worden, is een ander verhaal, maar reken de eerste tien jaar niet op een positieve business case. Dat is wat ik gelezen heb. De heer Van Benthem: Wat in het Zeeuwse voorstel staat, is dat zij 1,5 procent dividendrendement rekenen met ingang van 2027 of 2028. Ik reken met een half procentje, dus ik ga veel lager zitten dan Zeeland. Omdat ik verwacht dat de investeringen voorrang krijgen boven de dividenduitkering. Dus denk ik dat Zeeland zich nog rijk rekent in hun voorstel en ik ga wat voorzichtiger zitten. De heer De Zeeuw: Ligt nog steeds dat vanaf 2028 een positieve business case ligt. Nou daar geloof ik niks van. De heer Van Benthem: Met onze 1 procent. Ja, maar dat is wat wij betalen, mijnheer De Zeeuw, en daar moet ik mee gaan rekenen. Wij hebben in onze meerjarenbegroting al rekening gehouden met de herfinanciering van onze leningenportefeuille, dus dat is allemaal al doorgerekend in de meerjarenbegroting. Dus ik zie daar geen opdrukkend effect als we dat 1,2 miljoen uitgeven. Zo zie ik het. Ik denk dat u behoefte aan een schorsing. Dan schorsen we tot kwart over acht voor de rokers. De voorzitter: Nog één resterende vraag, de heer Defferding. De heer Defferding: Maar we hoeven toch niet te schorsen, allemaal te vergaderen en zo? Het is gewoon een bevoegdheid van het college en u heeft de bedenkingen gehoord.

Doe ermee wat u wil, zou ik zeggen. De heer De Zeeuw: En iedereen mag op elk moment schorsen. De heer Defferding: Maar het is geen voorstel aan de raad dusDe heer De Zeeuw: Nogmaals, dat is gewoon als iemand wil schorsen, mag die schorsen. De voorzitter: Ik heb de behoefte bij de fractie van DorpsBelang is om even te schorsen, dus laten we dat gewoon even doen. Schorsing tot kwart over negen. Het is kwart over geweest, dus ik heropen de vergadering. Ik kijk nog even naar de fractie van DorpsBelang of het onderlinge beraad nog iets heeft opgeleverd. De heer De Zeeuw: Ja, het heeft nog wat opgeleverd. Ik moet zeggen een van de redenen waarom er een positief eindoordeel is, is dus ook dat Stedin behoorlijk fors gaat investeren. Een van de eerste gemeentes waar ze gaan investeren is in Eemnes, dus dat is in ieder geval een factor die meespeelt. Maar wat in de discussie naar voren kwam: een duidelijk signaal naar de provincie Utrecht dat ze meer kunnen doen en ook aan alle gemeenten in de RES. De RES is dan geen partij, maar alle gemeenten binnen de RES, dat zij ook behoren mee te doen. Die signalen zouden we zeker willen afgeven in het geheel. Voor de rest is het advies om in de toekomst een iets helderder voorstel te beschrijven. Dank u wel. Dat was het. De voorzitter: Dan nemen wij de meningen en gevoelens mee naar het college.

Het CDA nog? De heer Seldenrijk: Nee, ik ga niks toevoegen. Ik had alleen nog een verzoek. Er gaat een brief naar de provincie toe. Dank daarvoor. Ik zou het ook graag naar de staat willen hebben. Niet alleen Gedeputeerde Staten, want uiteindelijk wij hebben hier over gesproken hier in de raad. Ik vind ook dat het dan ook bij de Staten thuishoort.

De voorzitter: En ik denk dat we dat ook dan naar de andere RES-gemeenten sturen van gezamenlijke verantwoordelijkheid, gelet op de forse investeringsbehoefte van Stedin in het Utrechtse. Dank voor uw wensen en bedenkingen en wij zullen proberen de volgende keer een heel klip en klaar en duidelijk verhaal te schrijven, zodat het vanaf het begin af aan duidelijk is. 6.

Sluiting De voorzitter: Dank allen hartelijk voor uw komst. De griffier had ingeschat dat we heel kort zouden vergaderen en heeft dus de borrel na afloop gecanceld. Maar als er nog een kopje koffie in zit dan zou ik zeggen: neem nog een kopje koffie in het bedrijfsrestaurant. Daar staat een machine waar u op kunt drukken en allen dank voor uw komst en tot een volgende bijeenkomst. Ik sluit de vergadering.