RIB evaluatie afvalinzameling

INFORMATIENOTA RAAD EEMNES Datum vaststelling college: 23 augustus 2022 Van

het college van B&W

Aan

de gemeenteraad van Eemnes

Portefeuillehouder Have, R. ten Informatie bij

E. van Elsäcker, Medewerker Ruimtelijke Ontwikkeling

Onderwerp

Evaluatie huishoudelijke afvalinzameling Eemnes Portefeuillehouder Have, R. ten Openbaar Ja

Kennisnemen van

De resultaten de evaluatie afvalinzameling Eemnes en de rapportage ‘Naar een hoger

niveau van Circulariteit’. In mei 2022 is er een enquête gehouden bij het burgerpanel. De uitkomsten van de enquête zijn opgenomen in bijlage 4 ‘Samenvatting vragen en resultaten ‘Afvalscheiding’ van het burgerpanel. Aanleiding (inleiding)

In het collegeprogramma 2018-2022 is opgenomen dat het huidige afvalsysteem zal

worden geëvalueerd. In augustus 2020 is de inzameling van grondstoffen en restafval

tussentijds geëvalueerd en op basis daarvan voorstellen geformuleerd die de inzameling zouden kunnen versterken. Nu is het beleid van de gemeente op het gebied van de

grondstoffen- en restafvalinzameling wederom tegen het licht gehouden. Daarbij is tevens bekeken wat de invoer van vier afzonderlijke maatregelen (methodes) zou betekenen.

Pagina 1 van 4

De beoordeling van het beleid van de afgelopen jaren en het aangeven van de mogelijke betekenis van eventuele maatregelen worden in twee delen gesplitst. In deel 1 wordt de

grondstoffen- en afvalinzameling vanaf 2017 geëvalueerd en in deel 2 worden mogelijke scenario’s om de milieuprestaties te verhogen naast elkaar gezet. Kernboodschap

Dit alles heeft tot doel om te kunnen beoordelen of de landelijke VANG-doelstellingen, te weten 75% gescheiden inzamelen en 100 kg per inwoner restafval, zijn gehaald alsmede inzicht verkrijgen in welke mogelijke scenario’s er zijn om prestaties te verhogen.

1. De resultaten van de huishoudelijke inzameling zijn tegen het licht gehouden

Uit de rapportage “Evaluatie inzameling grondstoffen en afval gemeente Eemnes” blijkt dat we de landelijke scheidingsdoelstelling van 75% halen (nl. 78%) en we met de hoeveelheid restafval met 160 kg per inwoner per jaar boven de landelijke doelstelling van 100 kg zitten (peiljaar 2020; landelijk gemiddelde is 180 kg/inwoner). In vergelijking met de andere gemeenten in de provincie Utrecht zit Eemnes in de buurt van de kopgroep van weinig restafval per inwoner. De kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen, ook die van PMD, is goed. In het restafval zitten nog zoveel grondstoffen (GFT,OPK,PMD, glas, textiel etc.) dat daarmee, in combinatie met een reductie van de totale hoeveelheid grondstoffen en restafval, de doelstelling van 100 kg restafval per inwoner gehaald zou kunnen worden. Nota bene: in de periode waar de evaluatie over gaat, zit 2 jaar inbegrepen waar er sprake was van de corona pandemie (2020-2021). Dit heeft geleid tot een duidelijke stijging in het aanbod grondstoffen en ook van restafval. Dit moet bij de resultaten in ogenschouw worden genomen.

2. Hoe kunnen we de hoeveelheid restafval verminderen?

Om deze vraag te beantwoorden is in de rapportage “Naar een hoger niveau van

Circulariteit” naar 4 mogelijke scenario’s gekeken, te weten het huidige systeem te

optimaliseren met communicatie en voorlichting, nascheiden, diftar en omgekeerd

inzamelen. Van de 4 methodes is beoordeeld wat het milieueffect is, wat de kosten zijn en wat het betekent voor het serviceniveau. Kort samengevat blijkt hieruit dat:

-

het in zetten op communicatie en voorlichting de minste kosten met zich meebrengt en dit toch een hoger scheidingsresultaat kan opleveren: een afname restafval met 12,5% en toename grondstoffen 2,5%.

-

Diftar en omgekeerd inzamelen een hoger milieurendement leveren maar de kwaliteit van de ingezamelde stoffen naar beneden gaat. Diftar zal naar verwachting uiteindelijk een vermindering van de kosten met zich meebrengen, maar daar gaan grote Pagina 2 van 4

investeringen aan vooraf. Omgekeerd inzamelen zal een stijging van de afvalstoffenheffing betekenen en verlaagt de service naar de inwoners. -

Nascheiden milieu-neutraal is, wel het serviceniveau verhoogt maar daar hogere kosten en een eenmalige versnelde afschrijving van 50.000,- tegenover staan.

Voor de uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de samenvattende oplegger (bijlage 3).

3. Communicatie en voorlichting leiden tot meer bewustwording en daarmee naar een vermindering van restafval

Naast hetgeen uit de beoordeling van de 4 scenario’s blijkt, komt uit het burgerpanel naar voren dat de inwoners van Eemnes tevreden zijn met de huidige manier waarop het restafval en de grondstoffen worden ingezameld. Wel is er de wens om meer (achtergrond)informatie te verstrekken. Communicatie en voorlichting op het gebied van het scheiden van afval dragen bij aan bewustwording van de inwoners en leiden tot minder restafval en meer grondstoffen. Ook zal de kwaliteit van de gescheiden grondstoffen verbeteren.

4. Relatief weinig kosten gemoeid met communicatie- en voorlichtingscampagne

Met een communicatie- en voorlichtingscampagne gaat een bedrag van circa € 10.000,- gemoeid. Doordat de hoeveelheid restafval afneemt en de hoeveelheid grondstoffen toeneemt, zal dit er toe leiden dat het restafval lager wordt en er meer ontvangsten voor de grondstoffen worden ontvangen. In de begroting van 2023 is dit bedrag meegenomen.

5. Er zijn mogelijkheden om de hoeveelheid restafval nog meer te verminderen

Zoals uit de tabel blijkt, zal met Diftar en omgekeerd inzamelen een hoger rendement kunnen worden gehaald, maar die scenario’s betekenen een aanpassing van het huidige systeem waar forse kosten mee gemoeid gaan. Het serviceniveau naar de inwoners blijft gelijk of neemt af. Bovendien zal bij een overstap naar een andere methode altijd moeten worden bekeken of het verwerkingscontract dat via de AVU is afgesloten moet worden opengebroken. In 2026 verloopt dit contract. De ontwikkelingen met betrekking tot de afvalinzameling zijn steeds in beweging en gaan snel. Door in 2024 opnieuw te bekijken wat de landelijke ontwikkelingen zijn met betrekking tot de inzamelmethoden en dit voor Eemnes opnieuw voor de verschillende afwegingskaders (milieu, financiën, service) te toetsen, kan tijdig, voordat de nieuwe aanbesteding voor juli 2026 moet worden gedaan, worden besloten of er een nieuw inzamelsysteem zal worden ingevoerd. De AVU zal hier een belangrijke rol in spelen, net zoals dat tot op heden is gebeurd. Pagina 3 van 4

Consequenties

Met de aanpak zoals nu is voorgesteld, zal naar alle waarschijnlijkheid de landelijke doelstellingen van 100 kg/inwoner nog niet gehaald worden. Door in 2024 opnieuw te bekijken wat de landelijke ontwikkelingen zijn met betrekking tot de inzamelmethoden en dit voor Eemnes opnieuw voor de verschillende afwegingskaders (milieu, financiën, service) te toetsen, kan tijdig, voordat de nieuwe aanbesteding voor juli 2026 moet worden gedaan, worden besloten of er een nieuw inzamelsysteem zal worden ingevoerd. De AVU zal hier een belangrijke rol in spelen, net zoals dat tot op heden is gebeurd. Communicatie

In overleg met communicatie zal een bericht gepubliceerd worden in de Rotonde, gemeentewebsite en op social media. Vervolg

Via de AVU doet de gemeente mee aan algemene afvalcampagne ‘Afval van Utrecht’ (deze campagne gaat dit jaar starten). Met de AVU is afgesproken dat zij de gemeente specifiek kunnen ondersteunen in de campagne. De communicatie richt zich op bewustwording bij inwoners. In samenwerking met afdeling communicatie en de AVU wordt een gerichte campagne voor de gemeente Eemnes opgesteld. Hierbij zal

ook worden gekeken naar de communicatie materialen/middelen die beschikbaar zijn via het landelijk Uitvoeringsprogramma van Afval Naar Grondstof – Huishoudelijk Afval

(VANG-HHA) 2021-2025, welke bedoeld is om gemeenten te helpen bij het volbrengen van hun in de keten om afval goed te scheiden, te voorkomen dan waardevolle

grondstoffen worden verbrand en zo een bijdrage te leveren aan een circulaire economie.

Bijlagen -

Bijlage 1: Evaluatie inzameling grondstoffen en afval gemeente Eemnes

-

Bijlage 2: Naar een hoger niveau van afvalscheiding

-

Bijlage 3: Samenvattende oplegger en aanbevelingen

-

Bijlage 4: Samenvatting vragen en resultaten burgerpanel ‘Afvalscheiding’

Pagina 4 van 4