Reconstructie westelijk deel Laarderweg (1)

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Reconstructie westelijk deel Laarderweg Portefeuillehouder Eek, J. Openbaar Ja Korte inhoud Het westelijk deel van de Laarderweg (vanaf de rotonde tot en met Tetteroo) is toe aan groot onderhoud. De gemeente grijpt deze gelegenheid aan om de weg verkeersveiliger in te richten, met name voor fietsers en voetgangers. Dat doen we door realisatie van brede fietsstroken, het regelen van de voorrang, het nemen van snelheidsremmende maatregelen en door het verbeteren van de oversteekbaarheid van de weg. Daarbij volgen we de handreiking van het CROW waarin inrichtingskenmerken van een gebiedsontsluitende 30km weg (GOW30) zijn beschreven. Bij de totstandkoming van deze handreiking waren tevens de landelijke Fietsersbond, Veilig Verkeer Nederland (VVN) en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) direct betrokken. Mede op basis van uitgebreide participatie is daaruit het Voorlopig Ontwerp tot stand gekomen. Het verkeerskundig advies is dat ontwerp te realiseren. Het college volgt dat advies en vraagt de raad dat over te nemen. De raad besluit: 1.

Het voorliggende Voorlopig Ontwerp (met GOW30 inrichting inclusief wijziging van de voorrangssituatie) voor het deel van de Laarderweg vanaf de rotonde tot en met het bestaande zebrapad conform bijlage 1 vast te stellen. Pagina 1 van 9

2.

Het college op te dragen het gehele project (c.q. realisatie van het Voorlopig Ontwerp) binnen de door de raad gestelde kaders uit te voeren.

3.

Daartoe een voorbereidingskrediet van €250.000 beschikbaar te stellen uit de investeringsplanning van de programmabegroting 2026.

4.

Van de te maken kosten 94% toe te rekenen aan wegen en als afschrijvingstermijn 15 jaar te hanteren.

5.

Van de te maken kosten 6% toe te rekenen aan verkeersregelinstallaties.

6.

De oversteek Braadkamp - Minnehof (tussen het bestaande zebrapad en Tetteroo) te laten betrekken bij de herinrichting Braadkamp en een voorstel daartoe af te wachten.

Aanleiding voorstel In het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP 2017) is gesteld dat de uitvoering van werkzaamheden zich dient te concentreren op het verbeteren van de verkeersveiligheid, met name voor voetgangers en fietsers. Bij de benodigde reconstructie (van het asfalt) van het westelijk deel van de Laarderweg wordt daar invulling aan gegeven. Daartoe is (d.d. 6 november 2023) een bestuursopdracht Laarderweg opgesteld die na de gemeenteraadsvergadering (d.d. 18 december 2023) geamendeerd is vastgesteld. In de vergadering werd het onderwerp afgesloten met de woorden dat via een intensief participatieproces met omwonenden van de Laarderweg meerdere ontwerpvarianten en een voorkeursvariant (c.q. het voorliggende Voorlopig Ontwerp) dienden te worden opgesteld. Dat is gedaan: op basis van twee bewonersavonden (d.d. 4 april 2024 en 11 juli 2024), een stakeholdersoverleg (d.d. 28 november 2024) en een advies van Veilig Verkeer Nederland is een Voorlopig Ontwerp gemaakt. Als afronding van het participatieproces hebben belangstellenden tijdens een inloopbijeenkomst (d.d. 25 februari 2025) daarop kunnen reageren. In de commissie ruimte (d.d. 12 mei 2025) is vervolgens naar aanleiding van inspraak door het presidium verzocht een alternatief ontwerp uit te werken zonder voorrangsregeling op de Laarderweg west.

Hoewel dit afwijkt van de GOW30-richtlijn en door zowel ambtelijke organisatie als college wordt afgeraden, is de variant alsnog uitgewerkt en bijgevoegd ter kennisname. Uitvoering van het Voorlopig Ontwerp, met enkele wijzigingen ter verbetering van de oversteekbaarheid van de Laarderweg, blijft het voorstel van het college aan de raad. Na besluitvorming wordt het project overgedragen aan team Civiel dat het Voorlopig Ontwerp vertaalt naar een bestekstekening (het zogenaamde Definitief Ontwerp). NB -

Vanwege het amendement van DorpsBelang is ook een ontwerp voor een nieuwe rotonde met eenrichtingsfietspad uitgewerkt. In de commissie van 12 mei jl. is echter de wens geuit om rond deze rotonde een tweerichtingenfietspad te realiseren. Deze wens is door het college meegenomen en beoordeeld. Uit onderzoek blijkt echter dat hiervoor onvoldoende ruimte is. Daarmee vervalt de

Pagina 2 van 9

mogelijkheid om een nieuwe rotonde aan te leggen. Het alternatieve ontwerp voor de rotonde (bijlage 2) wordt daarom niet ter besluitvorming aangeboden. In het kader van de participatie en de bestuursopdracht zijn verschillende

-

aanvullende ontwerpvarianten (3a t/m 3e) uitgewerkt. Deze hebben belangrijke nadelen en maken geen onderdeel uit van het Voorlopig Ontwerp. De raad wordt gevraagd daarvan kennis te nemen, niet om hier besluiten over te nemen. Doel Met dit voorstel wordt de raad gevraagd om het Voorlopig Ontwerp voor het westelijk deel van de Laarderweg vast te stellen. Hiermee kan de weg verkeersveiliger worden ingericht, in lijn met de ambities uit het GVVP 2017 en met name voor voetgangers en fietsers. Toelichting besluit (argumenten)

1.1 Het Voorlopig Ontwerp verbetert de verkeersveiligheid en sluit aan bij het GVVP en de bestuursopdracht. Het Voorlopig Ontwerp (geraamd op € 2.058.819) bevat een pakket aan maatregelen die de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers aantoonbaar verbeteren, zoals beoogd in het GVVP 2017 en de vastgestelde bestuursopdracht. De belangrijkste elementen zijn: •

Bredere fietsstroken waarbij meer ruimte aan fietsers wordt gegeven op de Laarderweg.

•

Snelheidsremming in een logisch ritme (zoals geadviseerd door VVN) door inpassing van plateaus met een aangepaste taludhoogte om trillingen te voorkomen.

•

Realisatie van een “30 poort” (30 op het wegdek en portalen met snelheidsaanduiding) op de Laarderweg nabij de rotonde.

•

Het regelen van de voorrang op alle kruisingen vanaf de rotonde tot de Noordersingel (bij De Minnehof). Hierbij volgen we de handreiking GOW30 waarin dit is voorgeschreven alsmede het advies van de politie. Reden voor de bepaling in de handreiking (en het eensluidende advies van de politie) is dat ‘flankongevallen’ (die meermaals zijn voorgekomen de afgelopen 10 jaar op de Laarderweg) daarmee zoveel mogelijk worden voorkomen. De voorrangsregeling als onderdeel van de GOW30 inrichting is ook een belangrijk criterium voor subsidieverlening door de provincie.

•

Verbetering van de oversteekbaarheid door verbreding van de middengeleider en vervanging van de verkeerslichten ter hoogte van het fietspad bij de voormalige Boni en door toevoeging van zebrapaden. Na het uitvoeren van de reconstructie zal overgegaan worden tot aanpassing van het “kindlint” als onderdeel van de schoolroute waarin de oversteek bij de voormalige Boni ligt.

•

Extra aandacht op overstekende scholieren door toevoeging van de tekst “schoolzone” op het wegdek en waarschuwingsborden aan weerszijden van de oversteek ter hoogte van de voormalige Boni. Pagina 3 van 9

•

Toepassing van streetprint tussen de fietsstroken in waardoor (naast een dorpse uitstraling) de inrichting volledig in lijn met de Handreiking GOW 30 wordt en de politie op basis daarvan kan handhaven op snelheid.

•

Het geleiden van voetgangers op het westelijk deel van het plein aan De Minnehof richting het bestaande zebrapad door middel van het planten van een haag evenwijdig aan de Laarderweg. Ook om fietsen en autorijden over het plein te voorkomen.

•

Toevoeging van in totaal drie zebrapaden bij De Minnehof: (1) op de Noordersingel tussen brugje Fazantenhof en de Minnehof, (2) op de Laarderweg tegenover de voormalig Rabobank en (3) op de Braadkamp van de voormalig Rabobank naar het plein.

•

Het huidige zebrapad (Minnehof – Braadkamp) en het beoogde zebrapad bij de voormalige Rabobank worden voorzien van een zweepmast met een verlicht waarschuwingsbord boven het wegdek. Hierdoor worden deze zebrapaden (die zich op wegvakken bevinden waar de verkeerssnelheid hoger is dan ter plaatse van de andere beoogde zebrapaden) ook in het donker beter verlicht.

•

Vervanging van het verouderde verkeerslicht nabij de Veldweg in plaats van eerder voorgestelde realisatie van een zebra met middengeleider.

Zoals ook aangegeven in de bestuursopdracht blijft de Laarderweg beschikbaar voor vrachtverkeer en agrarisch verkeer. Het verminderen van verkeersintensiteit op Laarderweg-West maakte geen onderdeel uit van de bestuursopdracht en is dus ook niet als doelstelling opgenomen in het ontwerp.

1.2 Het Voorlopig Ontwerp is het resultaat van een zorgvuldig en uitgebreid participatieproces. De raad heeft in december 2023 verzocht om een intensief participatieproces gebaseerd op het gemeentelijk participatiebeleid en de wettelijke kaders. Dat proces is volledig doorlopen met ruimte voor bewoners, belangenorganisaties en andere stakeholders. Hoewel de participatie aanvankelijk moeizaam verliep, is uiteindelijk sprake geweest van een stevig traject waarbij: −

bewoners en belanghebbenden meerdere keren zijn gesproken;

−

een stakeholdersoverleg heeft plaatsgevonden met politie, brandweer, BasBel, Woon Advies Commissie, Fietsersbond, Winkeliersvereniging, schooldirecteuren en AKOE;

−

tijdens een inloopbijeenkomst gelegenheid is geboden om op het Voorlopig Ontwerp te reageren;

−

alle reacties, het stakeholdersverslag en het advies van VVN als bijlagen zijn toegevoegd ter kennisname van de raad.

Het ontwerp voldoet aan de eisen van de politie voor wat betreft het kunnen handhaven van de verkeersveiligheid omdat het eenduidig de inrichting volgt van de handreiking Pagina 4 van 9

GOW30. Het ontwerp voldoet daarmee ook aan de eisen van de Provincie Utrecht voor het verbeteren van de veiligheid voor fietsers en de verkeersveiligheid in het algemeen.

2.1 Een nieuwe rotonde is niet mogelijk omdat er onvoldoende ruimte is voor een tweerichtingenfietspad. Vanwege het amendement op de bestuursopdracht is ook de rotonde (met boer en koe) aan het projectgebied toegevoegd. Omdat de ruimte ontbreekt om een nieuwe rotonde te realiseren met een adequaat tweerichtingenfietspad daaromheen vervalt realisatie van een nieuwe rotonde. De wensen van de commissie (zoals geuit op 12 mei jl.) leiden tot handhaving van de bestaande rotonde. De inritconstructie op de Laarderweg nabij de aansluiting op de rotonde verwijderen we wel aangezien die niet volgens de richtlijnen is vormgegeven. Gezien het ontsluitende karakter dat de Laarderweg deels heeft is een inritconstructie ook niet passend. Een plateau (met zebrapad) en 30 poort (30 op de weg en portalen met snelheidsaanduiding daarlangs) zijn passender. Daarnaast vermindert verwijdering van de inritconstructie de hinderlijke trillingen die omwonenden nu ervaren.

3.1 De uitgewerkte ontwerpvarianten behoren niet tot het Voorlopig Ontwerp. De alternatieve varianten (3a t/m 3e) zijn conform de bestuursopdracht uitgewerkt, maar maken nadrukkelijk geen onderdeel uit van het Voorlopig Ontwerp. Deze varianten zijn ter kennisname bijgevoegd; ze worden niet voorgesteld ter besluitvorming vanwege de nadelen die eraan kleven (zie kanttekeningen). Duurzaamheid Realisatie van het Voorlopig Ontwerp voorziet in meer ruimte voor fietsers en betere oversteekvoorzieningen voor voetgangers. Dat stimuleert de actieve mobiliteit hetgeen (mogelijk) leidt tot minder autogebruik. Daarmee voldoet de inrichting eveneens aan het STOMP-principe waarbij prioriteit wordt gegeven aan meer duurzame mobiliteit (zoals lopen, fietsen). Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Wegenverkeerswet 1994 GVVP Eemnes (2017) Gemeentelijke participatiebeleid Wettelijke kaders participatiebeleid Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Er is geen relatie met de BEL gemeenten. Kanttekeningen Het voorstel als gevolg van het amendement tot realisatie van een nieuwe rotonde met eenrichting fietspad (bijlage 2) is afgewezen in de commissie ruimte van 12 mei. Reden Pagina 5 van 9

daartoe is dat eenrichtingverkeer in de praktijk lastig is te handhaven en dat uit ervaringen uit het verleden bleek dat fietsers toch twee richtingen opgaan ook al is dat niet toegestaan. Het college wijst erop dat dit echter de meest toegepaste en aanbevolen inrichtingsvorm voor rotondes binnen de bebouwde kom is. In de praktijk komen er nu bij de rotonde regelmatig (bijna) ongelukken voor.

1.1 Hoewel het Voorlopig Ontwerp (bijlage 1) beargumenteerd de beste keuze is voor de verkeersveiligheid is realisatie van een of meer van de andere varianten ook mogelijk. Naar aanleiding van de bestuursopdracht, op verzoek van aanwonenden en deels op basis van het advies van VVN zijn ook andere varianten technisch uitvoerbaar. Dit betreft de varianten:

Ovonde (bijlage 3a) •

Geraamde kosten: € 897.954.

•

Net als bij de rotonde is er onvoldoende ruimte voor een tweerichtingenfietspad.

Extra oversteek ten westen van de Hasselaarlaan (bijlage 3b) •

Opgenomen vanwege een advies van VVN.

•

Vereist het verwijderen van drie parkeerplaatsen en het kappen van één boom.

•

De meerwaarde weegt niet op tegen de ruimtelijke impact, mede omdat op vier andere locaties al nieuwe en verbeterde oversteken worden aangebracht. Die alternatieve oversteken zijn via de parallelwegen goed bereikbaar.

•

Variant kruispunt Braadkamp – Laarderweg – Noordersingel (bijlage 3c) Geraamde kosten: €691.215.

•

Nadelen:

• o

Hogere verkeerssnelheid in noord–zuidrichting door het strekken van de bocht, wat gevaar veroorzaakt nabij het winkelgebied waar regelmatig voetgangers oversteken.

o

Aanzienlijke kosten door verleggen van de Noordersingel, aanpassing van fietsroutes en benodigde watercompensatie.

o

Verkorting van het plein bij De Minnehof met circa 20 meter en een verschuiving van de weg richting de gevels.

o

Nieuwe voorrangssituatie doorbreekt het ruimtelijke wegbeeld, waardoor risico op foutief verkeersgedrag ontstaat (door voorrang te nemen in plaats van te verlenen).

Aangepaste variant van bovenstaande (bijlage 3d) •

Geraamde kosten: €639.613.

•

Nadelen: o

Een tweerichtingenfietspad langs een 30 km/u-weg is niet passend.

Pagina 6 van 9

o

Extra risico’s bij het laaddok en de parkeergarage door beperkt zicht op kruisend verkeer met fietsers vanuit twee richtingen.

o

Minder goed zicht vanaf de Laarderweg op verkeer dat vanaf de Braadkamp komt door obstakelwerking op de hoek.

o

Linksaf slaan wordt moeilijker vanwege het ontbreken van haakse aansluitingen.

o

Verwijderen van een beeldbepalende boom en twee parkeerplaatsen is nodig.

Laarderweg niet als voorrangsweg (bijlage 3e) •

Geraamde kosten: €2.058.819

•

Naar aanleiding van inspraak is deze variant uitgewerkt.

•

Uitvoering daarvan wordt sterk afgeraden door het college.

•

Een afzonderlijke, uitgebreide onderbouwing staat in de Oplegger alternatieve variant 3e (bijlage 10).

Geen maatregelen voor vermindering van doorgaand verkeer De wens van enkele bewoners om de verkeersstromen in Eemnes anders te verdelen maakt geen deel uit van de bestuursopdracht. De verwachting is dat: •

de toekomstige doortrekking van de Zuidersingel naar de Eikenlaan leidt tot een beperkte afname van verkeer op de Laarderweg;

•

de aanwijzing van de oversteek bij de voormalige Boni als schoolzone komt te staan in navigatieapps, hetgeen mogelijk zorgt voor minder verkeer.

Daarnaast wordt de objectbewegwijzering aangepast door: •

het portaal met objectbewegwijzering bij de rotonde Laarderweg te wijzigen omdat het teveel bestemmingen met verschillende richtingen aangeeft.

•

te bepalen of verwijzing van bestemmingen via andere routes logischer is;

•

bij de uitrit van de Minnehof vrachtverkeer duidelijker te verwijzen naar de A27 via de Noordersingel.

Een geslotenverklaring voor vrachtverkeer tussen De Minnehof-uitrit en de Laarderweg wordt niet ingesteld, omdat deze waarschijnlijk zal worden genegeerd en moeilijk te handhaven is. Financiën De voorbereiding van het project start in 2026. In die fase worden onderzoeken uitgevoerd, een bestek opgesteld, het Definitief Ontwerp gemaakt, ambtelijke uren ingezet en de aanbesteding doorlopen. De voorbereidingskosten bedragen naar verwachting € 250.000 (excl. btw). Hiervoor wordt via dit voorstel een voorbereidingskrediet gevraagd uit de investeringsplanning.

Pagina 7 van 9

In de investeringsplanning van de programmabegroting 2026 is een totaalbedrag van € 2.100.000 opgenomen, met een afschrijvingstermijn van 15 jaar. De kosten worden als volgt verdeeld: •

94% toegerekend aan wegen, met een afschrijvingstermijn van 15 jaar (dit vereist een raadsbesluit, omdat deze termijn niet in de financiële verordening staat).

•

6% toegerekend aan verkeersregelinstallaties, met een afschrijvingstermijn die wél past binnen de financiële verordening.

De reconstructie wordt naar verwachting in 2027 uitgevoerd en afgerond. Momenteel wordt onderzocht of subsidie vanuit de Provincie Utrecht kan worden aangevraagd. NB Er is geen financiële dekking voor realisatie van: •

een ovonde (of nieuwe rotonde) in plaats van de bestaande rotonde;

•

de twee varianten (3c en 3d) voor herinrichting van het kruispunt Braadkamp – Laarderweg – Noordersingel.

Er is wel financiële dekking voor: •

alternatieve variant 3e omdat bij de keuze voor deze variant het gereserveerde krediet voor het dan vervallende Voorlopig Ontwerp kan worden aangewend.

Begrotingswijziging nodig? Nee Uitvoering Na vaststelling door de raad wordt het Voorlopig Ontwerp uitgewerkt tot een bestektekening (het Definitief Ontwerp), waarna de aanbesteding kan plaatsvinden. •

2026: voorbereiding (onderzoeken, bestek, ontwerpuitwerking, aanbesteding).

•

Tweede helft 2027: uitvoering van de werkzaamheden.

Communicatie Na de besluitvorming informeert het college omwonenden en belanghebbenden over het raadsbesluit en de vervolgstappen. Ook zal op de gebruikelijke manier gecommuniceerd worden over het raadsbesluit en de verdere uitwerking daarvan. Bijlagen 1. Voorlopig Ontwerp exclusief rotonde 2. Voorlopig Ontwerp rotonde (vervallen) 3. Alternatieve (deel)ontwerpvarianten a. Ovonde (vervallen) b. Extra oversteek Laarderweg c. Braadkamp – Noordersingel voorrang Pagina 8 van 9

d. Braadkamp – Noordersingel tweerichtingenfietspad e. Laarderweg west - geen voorrangsweg 4. Reactienota’s participatie Laarderweg (2024-2025) 5. Impressieverslag stakeholdersoverleg 6. Advies VVN 7. Impressieverslag inloopbijeenkomst 8. Telling Laarderweg 9. Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30 (CROW – mei23) 10. Oplegger bij alternatieve variant 3e (Laarderweg west – geen voorrangsweg) 11. Openbaar gemaakte informatie via Woo (Laarderweg west) -Raadsbesluit Steller D. van Straten(dstra). Registratiedatum 26 november 2025

Pagina 9 van 9