Raadsvoorstel zienswijze jaarstukken 2023, ontwerpbegroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 V (1)

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Zienswijze jaarstukken 2023, ontwerpbegroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU Portefeuillehouder Benthem, R. van Openbaar Ja Korte inhoud De jaarstukken 2023, de ontwerpbegroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 worden door de Veiligheidsregio Utrecht aan de gemeenteraad aangeboden zodat hierop een zienswijze kenbaar gemaakt kan worden. De jaarrekening 2023 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 4.510.000. Hiervan wordt € 2.508.000 gestort in reserves met het doel een hogere financiële

weerbaarheid te creëren om een (incidentele) verhoging van de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast wordt € 2.002.000 teruggestort naar de

gemeenten. Voor de gemeente Eemnes betekent dit een teruggave van € 14.000. Op basis van de geactualiseerde begroting bedraagt de bijdrage voor de gemeente Eemnes in 2024 € 692.000. In 2025 gaat de bijdrage omhoog naar € 719.000. Besluiten 1. kennis te nemen van de inhoud van de jaarstukken 2023 VRU; 2. kennis te nemen van de inhoud van de ontwerpprogramma 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU; 3. bijgaande zienswijze vast te stellen en kenbaar te maken bij het Dagelijks Bestuur (DB) van de Veiligheidsregio Utrecht.

Pagina 1 van 6

Aanleiding voorstel De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) heeft op 4 april een brief gestuurd met daarin de uitnodiging om een zienswijze te geven op de jaarstukken 2023, de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024. Doel Doel is namens de gemeente invloed uit te oefenen op de verantwoording en begroting van de Veiligheidsregio als verbonden partij/gemeenschappelijke regeling. Toelichting besluit (argumenten) 1.1. Met de jaarrekening wordt aangesloten op de zienswijzen voor de kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024. Hierin hebben verschillende gemeenteraden verzocht om rekening te houden met de financiële situatie van de gemeenten door een positief rekeningresultaat terug te storten naar de gemeenten en een (incidentele) verhoging van de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te voorkomen. Wanneer de VRU het totale positieve resultaat van € 4.510.000 aan reserves toevoegt, wordt er meer financiële weerbaarheid gecreëerd en meer risico’s afgedekt en daarmee de kans verkleind dat er een hogere bijdrage aan gemeenten moet worden gevraagd. 2.1. Wanneer er meer duidelijk is over de mogelijk aanvullende kosten voor het

verbeteren van de dekking Amersfoort-Noord, zal dit worden meegenomen in de meerjarenraming van de Veiligheidsregio Utrecht. In de begroting zijn de kosten voor de eerste fase verbeteren dekking Amersfoort opgenomen. Het eindplaatje in Amersfoort kan niet in één keer bereikt worden. In de fases 2 en 3 wordt een voorstel gedaan om te groeien naar de uiteindelijke bezetting. De realisatie van fase 2 en 3 voor het verbeteren van de dekking Amersfoort-Noord gaat op een gegeven moment aanvullend, structureel budget vragen. De gemeente Eemnes heeft op 30 januari een zienswijze kenbaar gemaakt op de kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024. Hierin heeft de gemeente Eemnes aandacht gevraagd voor de dekkingsproblematiek in Amersfoort-Noord. Ook is er gevraagd of de VRU kans ziet om die kosten te beperken, en zo niet, deze kosten mee te nemen in de meerjarenraming. De Veiligheidsregio Utrecht heeft in de aanbiedingsbrief toegezegd, zodra bekend, deze kosten mee te nemen in de meerjarenraming. 1.3. Stijging bijdrage gemeente onvermijdelijk en noodzakelijk. In de voorgaande jaren is steeds geprobeerd zo veel mogelijk binnen de begroting op te vangen, maar het wordt steeds moeilijker om ruimte binnen de begroting te vinden voor nieuwe ontwikkelingen. Een stijging van de gemeentelijke bijdrage zal dan ook onvermijdelijk en noodzakelijk zijn.

Pagina 2 van 6

3.1. Voorleggen aan de gemeenteraad is conform Gemeenschappelijke Regeling VRU Ingevolge artikel 4.4 en 4.5 van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Utrecht, krijgt de gemeenteraad de gelegenheid om een zienswijze over de financiële stukken van de Veiligheidsregio naar voren te brengen. Middels bijgevoegde conceptbrief wordt u een voorstel gedaan over het indienen van een zienswijze. Duurzaamheid De Veiligheidsregio vindt het belangrijk om op zorgvuldige wijze met onze omgeving en planeet om te gaan. Het thema duurzaamheid staat dan ook hoog op de agenda en is een belangrijk focuspunt binnen planvorming. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Met de herziening van de Wet gemeenschappelijke regelingen die sinds 1 juli 2022 van kracht is, zijn wijzigingen doorgevoerd die effect hebben op het bestuurlijk traject van de (ontwerp-)programmabegroting. De voornaamste zijn: 1. Gemeenteraden hebben twaalf weken de tijd om hun zienswijze op de Ontwerpprogrammabegroting te delen. Dit was voorheen acht weken. 2. Het dagelijks bestuur stelt de raden schríftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijzen van de raden, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Dit doet zij voorafgaande aan het vaststellen van de programmabegroting door het algemeen bestuur.

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Eemnes maakt deel uit van de Veiligheidsregio Utrecht. De gemeenten Blaricum en Laren maken onderdeel uit van de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. Kanttekeningen 1.1. Verklaring accountant De accountantscontrole is nog niet volledig afgerond. Dit komt mede door de onduidelijkheid over het aanpassen van de landelijke kaders naar aanleiding van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is daarom ook nog niet in de stukken opgenomen. Bij de interne controles en accountantscontrole zijn tot op heden geen grote afwijkingen geconstateerd. Er wordt dan ook weer een accountantsverklaring met een goedkeurende strekking verwacht. De rechtmatigheidsverklaring en de controleverklaring zullen in de definitieve jaarstukken worden opgenomen. Deze stukken zullen na vaststelling door het algemeen bestuur in juli 2024 naar de gemeenten worden verzonden.

Pagina 3 van 6

Financiën

Jaarrekening 2023 In 2023 werd in totaal een bedrag van € 93,5 miljoen aan gemeentelijke bijdragen

gevraagd. Voor Eemnes kwam dit neer op een bijdrage van € 667.000, welke middels de jaarrekening 2023 naar beneden is bijgesteld naar € 661.000.

De jaarrekening 2023 van de VRU wordt afgesloten met een positief resultaat van € 4.510.000. De realisatiecijfers worden vergeleken met de geactualiseerde begroting 2023 die op 3 juli 2023 door het algemeen bestuur is vastgesteld. Hier werd nog een resultaat van € 0 begroot. De afwijkingen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door aanvullende overheadvergoedingen van in totaal € 4.100.000 met betrekking tot de werkzaamheden voor de crisisnoodopvang in 2022 en 2023. De kosten voor de crisisnoodopvang bedroegen in 2023 € 16,3 miljoen en worden budgettair neutraal doorbelast aan het COA. De overheadvergoeding, onder andere voor leiding en coördinatie en de inzet van adviescapaciteit, is daarop een uitzondering en wordt door het COA afzonderlijk vergoed aan de VRU. Daarnaast is de rijksbijdrage € 0,6 miljoen hoger dan begroot door de toekenning van de loon- en prijsaanpassing voor 2023. Dit voordeel heeft een structureel karakter en is daarom in de geactualiseerde begroting 2024 verrekend met de gemeentelijke bijdrage.

Ontwerpbegroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 In het jaar 2024 wordt een totaalbedrag van € 102,6 miljoen aan gemeentelijke bijdragen gevraagd. Dit betekent voor Eemnes een bijdrage van €692.000, waarvan € 19.000 wordt besteed aan het individueel gemeentelijk pluspakket. Voor 2025 is het totaal aan gemeentelijke bijdragen €107,5 miljoen en hiervan betaalt Eemnes € 719.000, waarvan € 20.000 aan het individueel gemeentelijk pluspakket (IGPP) en de rest is voor het gezamenlijke basistakenpakket (GBTP). In de begroting van de gemeente Eemnes is een bedrag van € 693.000 opgenomen voor 2024 en verder. Voor 2024 is er voldoende dekking voor de gemeentelijke bijdrage, maar voor 2025 is er een tekort. De begroting 2025 wordt bijgesteld in de kadernota 2025. De ijkpuntscores van het Gemeentefonds voor het onderdeel Brandweer en Rampenbestrijding vormen de basis voor de verdeling van de bijdrage per gemeente voor het gezamenlijk basistakenpakket (GBTP). In het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdrage voor het GBTP zijn de nieuwe ijkpuntscores uit de septembercirculaire 2023 toegepast. Voor de gemeente Eemnes betekent dit een vermindering van de verdelingsgrondslag voor de gemeentelijke bijdrage van 0,004% aan de gehele bijdrage aan de VRU (van 0,64% naar 0,64%, zie tabel 1). Concreet betekent dit € 4.000 minder bijdrage in 2024.

Pagina 4 van 6

De percentages van de ijkpuntscores werken niet een-op-een door in de wijziging van het GBTP, omdat er ook gebruik gemaakt wordt van een compensatiemechanisme binnen de verdeelsystematiek. De bestuurlijke adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën heeft door onderzoeksbureau Cebeon onderzoek laten doen naar de werking van het compensatiemechanisme. Hieruit blijkt dat in de huidige berekening van de compensatiebedragen niet genoeg rekening wordt gehouden met de ontwikkeling van de ijkpuntscores vanaf 2015. Concreet betekent dit voor de gemeente Eemnes een verminderde bijdrage van € 7.000 vanaf 2025 (tabel 14). Ook zijn de hogere lasten FLO-overgangsrecht benoemd omdat de veiligheidsregio’s onlangs geconfronteerd met een fiscale tegenvaller voor de kosten van het FLOovergangsrecht. Veel brandweer- en ambulancemedewerkers hadden tot 2006 recht op functioneel leeftijdsontslag (FLO). Dit FLO is per 1 januari 2006 afgeschaft. Voor medewerkers die onder de FLO-regeling vielen, is FLO-overgangsrecht afgesproken. De Belastingdienst heeft geconcludeerd dat over een deel van de kosten met terugwerkende kracht een RVU-heffing (52%) moet worden afgedragen. De kosten t/m 2023 zijn verwerkt in de exploitatie 2023. Vanaf 2024 is nog onduidelijk of de VRU deze meerkosten moet gaan dragen.

Dit betekent dat de budgetten voor het FLOovergangsrecht bij het opstellen van de kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 alleen worden verhoogd met de reguliere loon- en prijsaanpassing. Brede doeluitkering Rampenbestrijding De hoogte van de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) bedraagt voor 2024 en 2025 € 611.000 meer dan opgenomen in de huidige meerjarenraming. Deze extra inkomst wordt in mindering gebracht op de bijdrage van de gemeenten voor het GBTP, voor de gemeente Eemnes scheelt dit € 4.000 in 2024 en € 1.000 in 2025. Ontwikkeling brandweerzorg Amersfoort De proefperiode (oktober 2021 – oktober 2023) heeft de VRU incidenteel uit de ontwikkel- en egalisatiereserve bekostigd. De structurele inbedding van de bezetting in Amersfoort-Noord (fase 1, uitbreiding met 7 fte) leidt tot een structurele verhoging van de kosten voor het basisbrandweerzorg (gemeentelijk basistakenpakket) met € 530.000 per jaar vanaf 2025. Voor de realisatie van fase 2 en 3 is te zijner tijd (nog onbekend wanneer) nog een aanvullend structureel budget benodigd van ca. € 2,6 miljoen. Begrotingswijziging nodig? Nee

Pagina 5 van 6

Uitvoering De gemeenten worden verzocht on hun reactie uiterlijk 24 juni 2024 kenbaar te maken. De gemeente Eemnes heeft de stukken op 8 april ontvangen. Hierdoor zijn de gestelde termijnen niet haalbaar. De gemeente Eemnes zal de Veiligheidsregio voorzien van een concept zienswijze. De officiële zienswijze wordt na de raadsvergadering van 8 juli 2024 aan het Dagelijks Bestuur (DB) toegezonden. De zienswijzen worden besproken in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 8 juli 2025. Communicatie De zienswijze van de gemeenteraad wordt zo spoedig mogelijk na het besluit naar het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht verstuurd. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2023, begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024; 2. Voorlopige jaarstukken 2023; 3. Ontwerpbegroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024; 4. Zienswijzen kaders ontwerpbegroting 2025, geactualiseerde begroting VRU 2024; 5. Infographic jaaroverzicht VRU 2023; 6. Raadsbesluit; 7. Concept zienswijzebrief. Steller K. van Bachum(kbach). Registratiedatum 16 april 2024

Pagina 6 van 6