Raadsvoorstel uitbreiding raadzetels

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan

Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes

Onderwerp

Uitbreiding raadszetels verkiezingen 2026 Portefeuillehouder Griffier

Openbaar Ja

Korte inhoud

De gemeenteraad bestaat momenteel uit 13 zetels. In maart 2025 is het inwoneraantal boven de 10.000 inwoners uitgekomen. Het voorstel is om het aantal raadszetels te verhogen van 13 naar 15 o.b.v. een extra peiling door het CBS per 1-10-2025. Besluiten

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 het aantal raadszetels uit te breiden van 13 naar 15 zetels. Inleiding

Het aantal leden(zetels) dat een gemeenteraad telt is vastgelegd in de gemeentewet

Artikel 8 1De raad bestaat uit: 9 leden in een gemeente beneden de 3 001 inwoners; 11 leden in een gemeente van 3 001- 6 000 inwoners; 13 leden in een gemeente van 6 001- 10 000 inwoners; 15 leden in een gemeente van 10 001- 15 000 inwoners; 17 leden in een gemeente van 15 001- 20 000 inwoners; etc..

Pagina 1 van 4

2. Vermeerdering of vermindering van het aantal leden van de raad, voortvloeiende uit wijziging van het aantal inwoners van de gemeente, treedt eerst in bij de eerstvolgende periodieke verkiezing van de raad. De gemeente Eemnes heeft momenteel 13 leden omdat het aantal inwoners tot 1-1-2025 nog onder de 10.000 lag. In de loop van 2025 is gebleken dat het aantal inwoners boven de 10.000 is gekomen. Om het aantal raadszetels uit te kunnen breiden moeten we rekening houden met Artikel 1 van de gemeentewet.

In Artikel 1 wordt gesteld dat voor het vaststellen van het inwoneraantal als peildatum 1 januari van het jaar voorafgaand aan het jaar van de verkiezing van de raad wordt gehanteerd. Lid 2 geeft echter een uitzondering aan.

Artikel 1 1.In deze wet wordt verstaan onder het aantal inwoners van een gemeente: het aantal inwoners volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari. 2.Voor de vaststelling van het inwonertal, bedoeld in artikel 8, geldt als peildatum 1 januari van het jaar voorafgaand aan het jaar van de verkiezing van de raad. Het Centraal Bureau voor de Statistiek kan op schriftelijk verzoek van de raad het inwonertal per de eerste dag van de vierde maand voorafgaande aan de maand van de kandidaatstelling vaststellen, indien aannemelijk is dat een in dat artikel genoemd inwonertal op genoemde datum is overschreden. In dat geval geldt dit tijdstip als peildatum. In ons geval geld dus niet automatisch een verhoging van het aantal leden bij de

eerstvolgende verkiezingen maar de gemeentewet schrijft voor dat op basis van het

aantal inwoners gepeild op 1 oktober 2025 de gemeenteraad er ook voor kan kiezen om

bij de eerstvolgende verkiezingen in maart 2026 over te gaan naar een verhoging van het aantal zetels. Het CBS heeft deze peiling sowieso uitgevoerd en ons op 30-10-2025

meegedeeld dat de gemeente Eemnes op 1-10-2025 uit 10.105 inwoners bestaat. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om bij de verkiezingen in maart 2026 over te gaan naar een uitbreiding van het aantal raadsleden. Doel

Versterking van de lokale democratie. Meer raadsleden betekent dat meer perspectieven en belangen binnen de gemeente en regionaal kunnen worden vertegenwoordigd. Er is ook een betere verdeling van de werkdruk mogelijk. Raadsleden hebben te maken met

Pagina 2 van 4

steeds zwaardere dossiers (sociaal domein, woningbouw, duurzaamheid, financiën). Met meer zetels kan het werk beter worden verdeeld.

Tevens wordt de controlerende en kaderstellende rol versterkt. Een iets grotere raad kan meer tijd en capaciteit vrijmaken voor de kernfunctie: het controleren van het college en het bepalen van beleid.

Toelichting besluit (argumenten)

De gemeenteraad wordt een bredere afspiegeling van de bevolking. Kleinere partijen

maken meer kans op vertegenwoordiging, wat de diversiteit vergroot. Daarmee profiteert de besluitvorming van meer invalshoeken en deskundigheid.

Meer raadsleden betekent ook meer capaciteit voor commissies, werkgroepen en

portefeuilleverdeling. De continuïteit van het raadswerk neemt toe bij ziekte, vertrek of overbelasting.

De balans tussen raad en college wordt versterkt: de raad kan zijn controlerende taak beter uitvoeren.

Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Gemeentewet artikel 1 en 8

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Geen

Kanttekeningen

-Uitbreiding van het aantal zetels in de gemeenteraad kost meer geld. De extra kosten zijn echter gering en leveren een groot democratisch rendement op. De extra kosten komen alleen 4 jaar eerder, per 2030 gaan we sowieso over naar 15 raadsleden.

-Men kan zeggen dat de raad al groot genoeg is. De omvang van de raad moet echter passen bij de bestuurlijke taakzwaarte, niet alleen bij het inwonertal.

-Er moeten meer kandidaten gezocht worden voor de verkiezingen. Een groter aantal

zetels verlaagt de kiesdrempel en maakt deelname voor kleinere partijen aantrekkelijker. Financiën

De jaarlijkse meerkosten voor 2 extra raadsleden word geschat op €40.000,-

Hoger aantal raadsleden geeft wettelijk gezien ook ruimte voor 0.4 fte meer wethouders Dit is echter een keuze.

Begrotingswijziging nodig Nee

Uitvoering

Indien de raad akkoord gaat met de uitbreiding zal er melding worden gedaan bij de

afdeling burgerzaken voor de verdere uitwerking voor de verkiezingen 2026. Verder zal Pagina 3 van 4

de griffier intern de praktische zaken in gang gaan zetten waaronder de inrichting van de raadzaal, aantal benodigde licenties etc. Er zijn in ieder geval genoeg tafels en stoelen omdat de gemeenteraden van Laren en Blaricum ook uit 15 leden bestaan. Communicatie Bijlagen

-Raadsbesluit

-Bericht CBS met bewonersaantallen per 1-10-2025 Steller

A.H. de Graaf(agerr). Registratiedatum

3 november 2025

Pagina 4 van 4