Ombuiging leerlingenvervoer

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Ombuiging leerlingenvervoer Portefeuillehouder Havinga, M. Openbaar Ja Korte inhoud De uitgaven voor leerlingenvervoer in Eemnes zijn relatief hoog en de regeling in Eemnes is ruimer dan in de andere HBEL-gemeenten. In de meerjarenbegroting 2025-2028 is een besparing op het leerlingenvervoer opgenomen. Hierbij is ingezet op 10% besparing ten opzichte van de uitgaven 2023. Om deze besparing te realiseren is een wijziging van de verordening en de beleidsregels noodzakelijk. Besluiten 1. De verordening leerlingenvervoer Eemnes te harmoniseren met die van de andere HBEL-gemeenten.

Aanleiding voorstel De uitgaven voor leerlingenvervoer in Eemnes zijn hoog vergeleken met omringende gemeenten. Ter vergelijking, de uitgaven in Eemnes voor 2025 zijn ca. 300.000 euro, tegenover ca. 150.000 euro voor Blaricum en ca. 100.000 euro voor Laren. De reden hiervoor is dat in Eemnes relatief veel kinderen gebruik maken van aangepast vervoer, wat veel kostbaarder is dan andere vervoersvoorzieningen (fiets, OV). Ongeveer Pagina 1 van 7

80% van de kinderen, die op leerlingenvervoer zijn aangewezen, maakt gebruik van aangepast vervoer (taxibus). In totaal gaat het in Eemnes om 43 leerlingen in de leeftijd van 6 tot 18 jaar. Een voorziening voor het reizen met openbaar vervoer of met eigen vervoer komt aanzienlijk minder vaak voor. Dit wordt verklaard door de uitzonderingsregels voor Eemnes en het tot recent (tot de realisering van de HOV) beperkte openbaar vervoer. De reden dat er in Eemnes snel een aanvraag voor vervoer wordt gedaan is omdat de scholen voor bijzonder onderwijs niet dichtbij zijn, zoals in Huizen, Hilversum en een deel van Blaricum. Ouders kunnen het zelf brengen en halen niet makkelijk zelf organiseren en de begeleidingstijd is relatief lang. Daarnaast is de drempel om een kind zelf te leren met bijvoorbeeld fiets of OV naar school te gaan door de afstand hoog. Om te normaliseren en op termijn een besparing te realiseren heeft de gemeenteraad ingezet op een ombuiging. Om deze ombuiging te realiseren is een wijziging van de verordening en de beleidsregels noodzakelijk. Doel Herzien van de regeling leerlingenvervoer. Toelichting besluit (argumenten)

1.1 De verordening van Eemnes wijkt af van die van de andere HBEL-gemeenten. De bestaande verordening is vastgesteld (als onderdeel van de verordening sociaal domein, in de raad van januari 2022. Voor wat betreft de verordening is er één afwijking voor Eemnes, vergeleken met de andere gemeenten in de HBEL. Het betreft het volgende: -

Voor Eemnes is de kilometergrens in de verordening 4 km in plaats van 6 km voor speciaal basisonderwijs.

Artikel 7. Afstandsgrens 1. Een vervoersvoorziening wordt toegekend als de afstand van de woning naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school voor: a) basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs meer bedraagt dan zes kilometer; b) b. speciaal basisonderwijs als bedoeld in de Wet op het primair onderwijs meer bedraagt dan vier kilometer; c) c. speciaal onderwijs meer bedraagt dan twee kilometer. Door de kilometergrens voor speciaal basisonderwijs op 6 kilometer te bepalen wordt de verordening gelijkgetrokken met Blaricum, Laren en Huizen. Hiermee sluiten we ook aan op het advies van de VNG (modelverordening). NB. Financieel gezien zal een wijziging van de kilometergrens per saldo niets uit maken omdat er geen SBO-scholen dichterbij dan 6 km zijn.

Pagina 2 van 7

1.2 Er is een data-analyse uitgevoerd om te beoordelen op welke manier een besparing kan worden bereikt. Er is een bezuinigingsopdracht voor het leerlingenvervoer. Aan de hand van een dataanalyse zijn samen met de consulenten van de gemeente Huizen de mogelijkheden om de regeling te versoberen en/of uniformeren onderzocht. Er zijn de volgende opties om het aantal kinderen in het aangepast vervoer te verminderen: Optie 1: opnieuw beoordelen beschikkingen Beschikkingen zijn vaak voor de gehele schoolperiode afgegeven. De verordening biedt echter de ruimte om deze opnieuw te beoordelen. -

Met de komst van de HOV zijn de reistijden voor veel kinderen aanzienlijk verminderd. Dit betekent dat als beschikkingen opnieuw worden beoordeeld een aantal kinderen nu wel met het OV kan reizen, omdat de totale reistijd nu binnen de maximale reistijd (1,5 uur) en/of begeleidingstijd (2,5 uur) valt. Op basis van de data gaat het om ongeveer 2-5 leerlingen. NB. Leerlingenvervoer is maatwerk en de draagkracht van een gezin en evt. beperking van het kind moet in de afweging worden meegenomen.

-

Er is een mogelijkheid om deels openbaar vervoer en deels aangepast vervoer toe te kennen. Ouders kunnen worden gevraagd kinderen zelf begeleid via OV te brengen (ochtend) of halen (middag), als de maximale begeleidingstijd dan binnen de 2,5 uur valt.

-

De bestaande verordening biedt de ruimte een maatwerkvoorziening te verstrekken in de vorm van een e-bike. Afgelopen schooljaar is dit voor het eerst toegepast en 2 kinderen maken hier nu gebruik van. De eerste signalen zijn positief. In het lopende schooljaar zal aan meer ouders worden voorgelegd hier gebruik van te maken.

Optie 2: uniformeren verordening en beleidsregels Door de verordening en beleidsregels gelijk te trekken met Blaricum, Laren en Huizen zullen de uitzonderingsregels voor Eemnes komen te vervallen. De maatregel die de meeste impact heeft is het schrappen van de maximale begeleidingstijd (2,5 uur). Als deze voorwaarde komt te vervallen zullen een aanzienlijk aantal kinderen zijn aangewezen op OV, eventueel met begeleiding. Naar verwachting gaat het om 7-15 leerlingen die nu met aangepast vervoer naar het SBO in Hilversum en Huizen gaan. NB. Leerlingenvervoer is maatwerk en de draagkracht van een gezin en evt. beperking van het kind moet in de afweging worden meegenomen. Optie 3: In rekening brengen van loze ritten Door de consulenten in Huizen is geconstateerd dat er relatief veel loze ritten zijn in Eemnes. Dit betekent dat ouders een rit niet afmelden als hun kind hier geen gebruik van Pagina 3 van 7

maakt. De kosten worden dan wel door de vervoerder in rekening gebracht. Op dit onderdeel is inmiddels actie ondernomen. Inmiddels wordt bij de regio informatie opgevraagd, zodat de consulenten ouders hierop kunnen aanspreken. NB. Vooralsnog kan hier niet op worden gehandhaafd. Er is wel de mogelijkheid in de nieuw vast te stellen beleidsregels hier een bepaling over op te nemen. Hierdoor zouden (na schriftelijke) waarschuwing de kosten van de loze rit bij ouders in rekening gebracht kunnen worden.

2.1 Het is een bevoegdheid van het college om beleidsregels vast te stellen. De bestaande beleidsregels zijn voor het laatst vastgesteld in 2022. Het college heeft er destijds nadrukkelijk voor gekozen om de bestaande uitzonderingsregel voor Eemnes te handhaven. Dit had sterk te maken met de gebrekkige bereikbaarheid van Eemnes met het OV. Met de realisering van de HOV is dit veranderd. De beleidsregel wijkt af op het volgende punt: -

De maximale begeleidingstijd is bepaald op 2,5 uur.

3.4 Maximale begeleidingstijd De begeleiding van een leerling naar school mag een begeleider maximaal 2,5 uur per dag kosten. Als wijze van berekening wordt gehanteerd: heenreis = vertrek thuis tot aanvang of einde schooltijd; terugreis = na aanvang of einde schooltijd tot aankomst thuis (met gebruikmaking van kortst aansluitend OV, volgens 9292.nl). Het schrappen van deze bepaling leidt ertoe dat een aanzienlijk aantal kinderen aangewezen zal zijn op OV. Het vaststellen van nieuwe beleidsregels is een bevoegdheid van het college. Het zorgt ervoor dat voor inwoners het beleid t.a.v. de toepassing van de verordening duidelijk zal zijn. Voor de volledigheid worden de concept beleidsregels bijgevoegd. Duurzaamheid N.v.t. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader De wettelijke plicht van de gemeente met betrekking tot de bekostiging van vervoerskosten geregeld in: •

artikel 4, eerste lid, van de Wet op het primair onderwijs (WPO)

•

artikel 4, eerste lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO)

•

artikel 4, eerste lid, van de Wet op de expertisecentra (WEC)

Pagina 4 van 7

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Dit voorstel heeft alleen betrekking op de gemeente Eemnes. Wel zal een harmonisering van de regels voordelen bieden aan de consulenten leerlingenvervoer (Gemeente Huizen verzorgt de uitvoering van het leerlingenvervoer voor Eemnes). Kanttekeningen

1.1 Een goede overgangsregeling is noodzakelijk. Voor nieuwe leerlingen gaan de nieuwe regels meteen na vaststelling gelden. Voor bestaande situaties is een goede overgangstermijn noodzakelijk. Op zijn vroegst kunnen nieuwe regels gelden met ingang van schooljaar 2026-2027, maar een termijn van minimaal een jaar is wenselijker. Een alternatief is om een sterfhuisconstructie toe te passen.

1.2 Er valt bezwaar van ouders te verwachten. Voor ouders van kinderen die nu al van het vervoer gebruik maken valt bezwaar te verwachten. Niet langer gebruik kunnen maken van aangepast vervoer kan betekenen dat een ouder nu zelf met het OV meegaat om het kind te begeleiden. Ook kan er bezorgdheid zijn of hun kind wel zelfstandig met het OV kan reizen. Financiën In de meerjarenbegroting 2025-2028 is een besparing op het leerlingenvervoer opgenomen. Hierbij is ingezet op 10% besparing ten opzichte van de uitgaven 2023 (de totale uitgaven voor leerlingenvervoer waren in 2023 ruim 330.000 euro). Bij de begroting 2026 zijn de bedragen als taakstelling opgenomen.

Op basis van de data-analyse en de input van de consulenten leerlingenvervoer kunnen we een globale inschatting maken van de besparingsmogelijkheden en consequenties. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat het aantal kinderen dat van het leerlingenvervoer gebruik maakt ongeveer hetzelfde blijft. -

Een maatwerkvoorziening e-bike bedraagt 2.000 euro. Vergeleken met de kosten van aangepast vervoer (gemiddeld 7.000 euro) bespaart dit 5.000 euro per jaar. Vanaf 2025 is dit voor het eerst toegepast en maken 2 kinderen hier nu gebruik van. In het lopende schooljaar zal aan meer ouders worden voorgelegd hier gebruik van te maken. Hieronder wordt ervan uitgegaan dat vanaf 2026 elk jaar aan 1 kind een e-bike wordt verstrekt. Pagina 5 van 7

-

Het huidige tarief voor aangepast vervoer is € 1,75 per kind per kilometer. Uitgaande van 400 vervoersbewegingen (200 schooldagen) bedragen de kosten per schooljaar gemiddeld (10 kilometer) ongeveer 7.000 euro per leerling.

-

De kosten van OV zijn veel lager dan aangepast vervoer. Kinderen in onze regio rijden tot 11 jaar gratis en een begeleidingsabonnement voor ouders is ca. 1.000 euro per jaar.

-

Per kind kan een besparing van ca. 6.000 euro per jaar worden gerealiseerd als in plaats van aangepast vervoer van OV gebruik wordt gemaakt.

-

Leerlingenvervoer is maatwerk en de draagkracht van een gezin en evt. beperking van het kind moet in de afweging worden meegenomen.

Inschatting van de mogelijke besparing binnen een aantal jaar bij gelijkblijvend aantal aanvragen: Aantal

2025

2026

2027

2028

1

10.000*

15.000

15.000

15.000

3

0

18.000

18.000

18.000

42.000

42.000

75.000

75.000

kinderen Maatwerkvoorziening e-bike Opnieuw beoordelen beschikkingen Schrappen maximale

7

begeleidingstijd Totaal

10.000

33.000

*gerealiseerde bezuiniging

Begrotingswijziging nodig? Nee, de bezuinigingsbedragen zijn meegenomen in de begroting. Uitvoering Het college van B&W is bevoegd om de nieuwe beleidsregels vast te stellen. In een separaat voorstel t.a.v. alle verordeningen in het sociaal domein wordt aan de raad voorgelegd om de nieuwe verordening leerlingenvervoer 2026 vast te stellen. Communicatie De gewijzigde verordening en beleidsregels leerlingenvervoer gemeente Eemnes 2026 worden na instemming gepubliceerd in het elektronisch gemeenteblad. Bijlagen -

Gewijzigde beleidsregels leerlingenvervoer 2026

-

Concept raadsbesluit

Pagina 6 van 7

Steller M. van Osch(mosch). Registratiedatum 05 november 2025

Pagina 7 van 7