Memo betekenis provinciaal verslag en plan voor Eemnes december 2024 2.0

Memo Onderwerp Datum Van Aan

: : : :

Provinciaal verslag en plan PRT in relatie tot gemeente Eemnes 20 december 2024 College Gemeenteraad

Vraag presidium 13 november 2024 De raadsinformatiebrief van de provincie Utrecht en het provinciaal verslag PRT en provinciaal plan stond op de lijst ingekomen stukken van het presidium van 13 november jl. De fractievoorzitter van D66 stelde de volgende vragen. Welke gevolgen kan dit hebben voor Eemnes? Verzoek om een memo te maken, te bespreken in commissie BSM januari 2025. Inleiding De minister van Justitie en Veiligheid publiceert conform de Spreidingswet tweejaarlijks de opvangopgave per provincie en de indicatieve verdeling per gemeente; dit is de capaciteitsraming. Daarin is opgenomen hoeveel opvangplekken de komende twee jaren nodig zijn. Op 1 februari 2024 is deze capaciteitsraming gepubliceerd. Daarin is opgenomen dat op 1 januari 2025 in totaal 96.000 opvangplekken noodzakelijk zijn. Met daarbinnen 8.140 opvangplekken voor alleenreizende minderjarige vreemdelingen (amv). Verdeelsleutel Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft een verdeelsleutel vastgesteld en op 31 januari 2024 gepubliceerd. Alle provincies hebben inmiddels een provinciaal plan ingediend bij de minister, die uiterlijk 31 december beoordeelt of het plan akkoord is en hiermee aan de wettelijke taak wordt voldaan (verdeelbesluit).

Provinciaal plan en verslag PRT De PRT Utrecht heeft ook een provinciaal plan vastgesteld conform de bestuurlijke afspraak uit de geactualiseerde Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen. Alle Utrechtse gemeenten hebben de provincie laten weten hoe zij invulling (gaan) geven aan alle opvangopgaven- en huisvestingstaakstelling. In het provinciaal plan staat dan ook de opvangopgave van asielzoekers, Oekraïense ontheemden en de huisvestingsopgave van statushouders van alle Utrechtse gemeenten. Het provinciaal verslag is inmiddels verzonden aan de minister van Asiel en Migratie. Op basis daarvan zal de minister voor het eind van het jaar een verdeelbesluit nemen. De minister heeft de mogelijkheid om daarin de restopgave zelf in te vullen en kan in het verdeelbesluit opnemen welke gemeenten worden aangewezen en hoeveel opvangplaatsen zij minimaal moeten realiseren. Vervolgens hebben gemeenten maximaal 6 maanden de tijd om tot realisatie van de asielopvang te komen.

1

Resultaten asielopgave Spreidingswet In de afgelopen 2,5 jaar is het totaal opvangplekken in de provincie Utrecht bijna verdubbeld naar 4.705 plekken. De Utrechtse gemeenten geven aan in januari 2026 aan ‘harde opvangcapaciteit’ 3.523 opvangplekken te realiseren, waarvan 355 AMV-plekken. Deze ‘harde opvangcapaciteit’ is in gebruik tussen 1 juli 2025 en 1 februari 2026. Daarnaast is er ‘harde plancapaciteit’ van 575 opvangplekken, waarvan 40 AMV-plekken. In totaal is daarmee de minimale dekking, van ‘harde opvangcapaciteit’ en ‘harde plancapaciteit’, 50% van de provinciale opgave. Aanvullend zijn er bij veel gemeenten veel initiatieven in ontwikkeling. Het gaat om circa 3.400 tot 4.000 opvangplekken. Al met al is er perspectief voor ca. 8.000 plekken. Dit toont een grote bestuurlijke bereidheid aan bij de Utrechtse gemeenten om de asielopvang gezamenlijk te regelen. Vervolg De Commissaris van de Koning heeft in zijn provinciaal verslag de minister gevraagd de brede context (waaronder ongewijzigde besluitvormings- en ruimtelijke procedures, tekortschietende capaciteit COA) mee te wegen bij en tevens om overleg te voeren voorafgaand aan een verdeelbesluit.

De minister van Asiel en Migratie heeft aangegeven voor het eind van dit jaar (2024) een verdeelbesluit te zullen nemen waarin de benodigde opvangplaatsen per provincie voor asielzoekers over de aangewezen gemeenten worden verdeeld. Vanaf het nemen van de verdeelbesluiten hebben gemeenten een wettelijke taak, en dienen zij uiterlijk 1 juli 2025 het aantal opvangplekken beschikbaar te hebben gesteld dat aan hen wordt toegewezen. Het COA bepaalt in alle gevallen welke asielzoeker waar wordt geplaatst. Zoals bekend wil het Kabinet de Spreidingswet intrekken. Brief december 2024 Minister aan de Tweede Kamer Op 2 december heeft de minister een brief naar de Kamer gestuurd waarin zij de actuele situatie van de asielketen en de Oekraïense ontheemden beschrijft. Zij geeft daarin in aan dat de capaciteitsraming in het kader van de Spreidingswet is vastgesteld op 96.000 opvangplekken. COA capaciteitsbehoefte De minister geeft aan dat in de komende periode gemeenten voor een grote uitdaging staan om naast de opvang van Oekraïners en crisisnoodopvang ook voldoende woningen te vinden voor statushouders. Naar verwachting neemt het aantal statushouders dat wacht op huisvesting toe. Door een hogere instroom (onder andere vanwege de instroom van nareizigers) en een achterblijvende uitstroom naar gemeenten zal het aantal statushouders in de opvang toenemen.

Naar verwachting is op 1 januari 2026 circa 1 op de 2 COA-bewoners statushouder. Het COA gaat uit van een capaciteitsbehoefte van in totaal 115.000 opvangplekken op 1 januari 2026. Hiervan zijn naar verwachting 7.100 amv opvangplekken nodig op 1 januari 2026. De uit de Spreidingswet voortkomende capaciteitsraming van in totaal 96.000 opvangplekken is daarmee niet toereikend voor de verwachte totale COA bezetting op 1 januari 2026.

2

Duurzame opvanglocaties Het realiseren van grote locaties blijft wat de minister betreft nodig om de opvangbehoefte in te kunnen vullen. Grote locaties passen in principe binnen de kaders van de Uitvoeringsagenda en zijn aanvullend op de ruimte die het COA en gemeenten hebben om kleinschalige locaties te realiseren. Het realiseren van voldoende reguliere opvangplekken is randvoorwaardelijk voor een succesvolle implementatie van de Uitvoeringsagenda. De inzet van noodopvang, cruiseschepen, hotels en tijdelijke gemeentelijke opvang wordt zoveel mogelijk voorkomen. Bestaande noodopvanglocaties zullen op termijn vervangen worden door structurele opvangplekken. Opvang alleenstaande minderjarige vreemdelingen De druk op de opvangcapaciteit voor amv blijft reden tot zorg. Het COA zet stevig in op de realisatie van voldoende opvangplekken voor deze kwetsbare doelgroep, maar ondanks deze inzet blijft het tekort aan amv-plekken fors. Het COA beschikt begin oktober over 4.130 opvangplekken voor amv, terwijl er in 2025 fors meer nodig zijn. Maatregelen tegen asielinstroom Een essentieel aspect van de kabinetsinzet rond asielmigratie is dat Nederland moet gaan behoren tot de categorie lidstaten met de strengste toelatingsregels van de EU.

Er wordt een ambitieus wetgevingspakket opgesteld en nog dit jaar gaan de asielnoodmaatregelenwet, met daarin acht maatregelen en het wetsvoorstel tot invoering van het tweestatusstelsel naar de Raad van State. Het asielhervormingspakket ter uitvoering van het Europees Asielen Migratiepact gaat nog dit jaar in consultatie. De maatregelen hebben tot doel om de komende jaren de asielinstroom als volgt te beperken. 2023 50.670

2024 69.820

2025 76.400

2026 78.780

2027 24.730

2028 24.730

Beeld in Eemnes Samen met lokale en regionale maatschappelijke organisaties werken we hard om de benodigde opvangplekken te realiseren voor vluchtelingen. De komende periode blijft aanhoudende inzet op de opgaven voor opvang van asielzoekers, Oekraïense ontheemden en de huisvestingsopgave van statushouders nodig. Er wonen op dit moment 82 Oekraïners in de tijdelijke woningen aan de Barbeelstraat. Daarnaast zal op korte termijn voor een periode van twee jaar extra opvang worden gerealiseerd voor circa 14 Oekraïners in kerkelijk centrum De Wel. Daarmee vangen we 96 Oekraïners op. Zoals eerder aangegeven bedroeg per 31 januari 2024 het aantal opvangplaatsen voor asielzoekers waaraan in de volgende twee jaren naar verwachting behoefte zal zijn, in totaal 96.000 opvangplaatsen.

3

De locatie Goyergracht Zuid biedt inmiddels sinds januari 2024 plek aan 32 amv-ers. In de Bestuursovereenkomst die met het COA is afgesloten, is de afspraak gemaakt dit aantal uit te breiden. De Spreidingswet geeft een indicatief aantal van 65 benodigde opvangplekken voor Eemnes aan. Gelet op de structurele opvangbehoefte zijn wij voornemens om deze capaciteit van 65 opvangplekken te bieden op de genoemde locatie. In de Begrotingsraad van 4 november 2024 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen om amv-opvang voor een langere periode (5 jaar) aan te bieden. Wij zijn hierover in gesprek met het COA om uitvoering van het amendement mogelijk te maken. Verdeelbesluit minister Asiel en Migratie Op vrijdagavond 20 december hebben wij het verdeelbesluit van de minister van Asiel en Migratie ontvangen. Het verdeelbesluit luidt als volgt. Het ministerie AenM haalt 4.149 regulier en 375 AMV plekken uit het provinciaal verslag PRT Utrecht. Er is een restopgave van 3.362 regulier en 321 AMV plekken. Van verdeling restopgave zijn 8 gemeenten uitgezonderd.

die hun indicatieve opgave realiseren: - Baarn, Eemnes, Utrechtse Heuvelrug, Woerden en Zeist (5) Of door Uitruil: - Oudewater Uitzonderlijke eerdere prestaties aan opvang asiel en/of Oekraïne sinds 2023 meer dan 200% van hun gemeentelijke opgave opvang Oekraïense ontheemden: - Renswoude en Woudenberg De minister verdeelt de restopgave naar rato over de overige 18 gemeenten. Elke gemeente wordt door het verdeelbesluit wettelijk verplicht om op 1 juli 2025 ca. 97% van zijn indicatieve opgave te realiseren. Het verdeelbesluit betekent voor Eemnes dat wij voldoen aan de provinciale opvangplaatsen en dat deze door de minister in het verdeelbesluit zijn bevestigd. Er is een aantal opvangplekken dat in de provincie Utrecht nog moet worden ingevuld, de restopgave. Eemnes is uitgezonderd van het invullen van deze restopgave omdat wij onze indicatieve opgave van 65 opvangplaatsen gaan realiseren.

4

5

6