Inzet klimaatgelden BEL

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Inzet klimaatgelden BEL Portefeuillehouder Have, R. ten Openbaar Ja Korte inhoud Het voorstel is om de klimaatgelden (CDOKE) van de drie BEL-gemeenten structureel in te zetten binnen de BEL-Combinatie voor personele capaciteit op het onderwerp Klimaat en Duurzaamheid. De drie gemeenten dragen daartoe de ontvangen CDOKE-gelden over aan de BEL-combinatie om daarmee de personele kosten te dekken. Daarmee wordt direct voldaan aan de voorwaarde dat tenminste 90% van de middelen besteed moet worden aan personele inzet. Besluiten 1. de ontvangen CDOKE gelden in te zetten voor personele capaciteit en deze capaciteit onderbrengen binnen de BEL combinatie; 2. de begrotingswijziging in de gemeentebegroting op te nemen voor de overdracht van de gemeenten naar de BEL combinatie. Aanleiding voorstel In de regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) is aangegeven wat de gemeenten kunnen verwachten aan uitvoeringsmiddelen voor de

Pagina 1 van 6

aanpak van klimaat en duurzaamheid. Deze middelen zijn bestemd voor personele, en bijbehorende materiele kosten van gemeenten. Het voorstel van de drie BEL-gemeenten is om deze gelden één op één door te zetten naar de BEL Combinatie. De middelen zullen in elk geval van 2023 t/m 2025 beschikbaar zijn, en naar verwachting ook in de jaren daarna. Ze kunnen dus structureel worden ingezet voor het bekostigen van personeel. De toegezegde bedragen zullen in de toekomst nog oplopen. Het gaat om de volgende bedragen voor Blaricum, Laren en Eemnes: Gemeente Blaricum Laren Eemnes Totaal

2023 € 250.626 € 259.043 € 213.137 € 722.806

2024 € 252.899 € 261.393 € 215.070 € 729.362

2025 € 255.173 € 263.743 € 217.004 € 743.217

Hoe mag de CDOKE uitkering worden ingezet? De uitkering mag worden gebruikt voor apparaatskosten (minimaal 90%). Deze kosten maakt u voor de uitvoering van klimaat- en energiedoelen op het gebied van de eerder genoemde sectoren. Onder apparaatskosten vallen: o salarissen en sociale lasten voor ambtelijk personeel; o kosten voor ingeleend personeel; o overige goederen en diensten, zoals het afnemen van technisch onderzoek of beleidsonderzoek, een onderzoeksopdracht, het inhuren van bijvoorbeeld een omgevingsdienst, het afnemen van juridische dienstverlening. Maximaal 10% van de uitkering mag worden gebruikt voor overige kosten die te maken hebben met de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. Denk hierbij aan materiële middelen en goederen en alle andere mogelijke uitgaven. De regeling heeft een looptijd tot 31 december 2025. De voorschotten mogen gereserveerd worden voor 2 kalenderjaren volgend op het jaar van uitbetaling. Hiermee bedoelt de overheid dat het voorschot voor 2023 uiterlijk moet zijn besteed op 31 december 2025, het voorschot voor 2024 uiterlijk op 31 december 2026 en het voorschot voor 2025 uiterlijk op 31 december 2027. Doel Op dit moment komen de middelen voor de duurzaamheidsambtenaren uit de duurzaamheidsbegrotingen van de individuele gemeenten.

Door de ontvangen CDOKEgelden direct over te dragen aan de BEL Combinatie kunnen deze ingezet worden voor het creëren van vaste formatie plekken. Hierdoor ontstaat er meer samenhang en continuïteit voor de uitvoering van duurzaamheidactiviteiten tussen de BEL gemeenten.

Pagina 2 van 6

Toelichting besluit (argumenten) 1.1 Voorstel maakt een vaste bezetting mogelijk voor het team ‘klimaat en

duurzaamheid’.

Tot op heden is de invulling van het team duurzaamheid op gemeentelijk niveau geregeld via maatwerkafspraken. Een groot deel van de personele inzet is op basis van inhuur van externen. Door de CDOKE-gelden vanuit de gemeentelijke budgetten over te hevelen naar de BEL Combinatie kan vanuit deze gelden een vast team worden bekostigd, zoals dit ook voor andere teams binnen de BEL is georganiseerd. 1.2 Voorstel maakt een bredere en efficiëntere dekking van (verplichte) klimaat- en duurzaamheidsonderwerpen mogelijk. Met het samenvoegen van de CDOKE-gelden binnen de BEL kan een uitbreiding van het team ‘klimaat en duurzaamheid’ worden gerealiseerd. Door de inzet van medewerkers binnen het team te structureren op basis van thema’s (in plaats van gemeenten) kan

efficiënter worden gewerkt. Een uitbreiding van het team maakt het daarnaast mogelijk duurzaamheidsonderwerpen op te pakken die nu binnen de BEL-gemeenten geen opvolging krijgen (maar wel steeds urgenter worden). Een voorbeeld daarvan is het onderwerp circulariteit. 2.1 Het vaststellen van de begrotingswijziging zorgt voor een structurele jaarlijkse overdracht van de klimaatgelden naar de BEL-combinatie. Door de jaarlijkse overdracht te borgen in de processen van de gemeenten kan de BELcombinatie deze middelen direct inzetten voor de borging van de vaste medewerkers binnen het Cluster Klimaat, Milieu en Afval. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader -Klimaatakkoord -Klimaatwet Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie De CDOKE-gelden worden per gemeente uitgekeerd. Er is een formeel besluit nodig van iedere individuele gemeente binnen de BEL om de gelden beschikbaar te stellen aan de BEL-combinatie. Binnen de BEL-combinatie zal de organisatie van het team ‘klimaat en duurzaamheid’ én de werving van vaste medewerkers voor dit team moeten worden opgepakt. Kanttekeningen Overige budgetten Voor de uitvoering van het klimaatbeleid zijn ook nog andere budgetten beschikbaar die voor de uitvoering van projecten gebruikt kunnen worden. Deze bestaan uit: o

Subsidies (voorbeelden): o Rijk: Energiearmoede en NIP

Pagina 3 van 6

o Provincie: Soortenmanagementplan (Provincie Utrecht), Energiebesparing (Provincie Noord-Holland o Gemeente budget Voor bepaalde onderwerpen ontvangen gemeenten subsidies vanuit het rijk. Voorbeelden hiervan zijn subsidies voor de aanpak van energiearmoede, en voor de uitvoering van een lokaal isolatieprogramma. Ook op provinciaal niveau kunnen voor bepaalde onderwerpen subsidies worden aangevraagd. In de basis wordt het CDOKE budget aangewend om vanuit het team de basisactiviteiten op te pakken. Het opstellen van bijvoorbeeld beleid- en visiestukken vallen hierbinnen. Indien er voor een bepaalde thema subsidie beschikbaar is dan zal dit aan het budget voor het betreffende thema worden toegevoegd. Indien er verdere, aanvullende activiteiten voor gemeenten worden uitgevoerd dan zullen hiervoor specifiek middelen vanuit de gemeente beschikbaar worden gesteld. Hiervoor zal dan een apart college –en of raadsvoorstel worden ingediend. Financiën De volledige CDOKE subsidiegelden die de gemeenten aan het begin van het jaar ontvangt van het rijk wordt, door middel van een voorschotfactuur, overgebracht naar de BEL Combinatie. De factuur die de BEL Combinatie opstelt, wordt in het eerste kwartaal van het boekjaar verstuurd aan de gemeenten. Aan het einde van het jaar komt een afrekening vanuit de BEL Combinatie richting de gemeenten.

De gemeente dient de afrekening op te nemen in de jaarrekening. Begrotingswijziging nodig? Ja Uitvoering Nederland wil in 2050 klimaatneutraal zijn. Gemeenten hebben in het nationale Klimaatakkoord (2019) een regierol toebedeeld gekregen in de energietransitie. In 2021 hebben gemeenten belangrijke stappen gezet in de planvorming voor de energietransitie op lokaal niveau. Zo hebben ook de gemeenteraden van de gemeenten Laren, Blaricum en Eemnes allemaal een Transitievisie Warmte vastgesteld, waarin de mogelijkheden om op den duur aardgasvrij te worden in kaart zijn gebracht. Daarnaast zijn in regionaal verband Regionale Energiestrategieën (RES) opgesteld, met onder andere een strategie voor het opwekken van duurzame energie. Naast klimaatverandering zorgen toenemende energieprijzen en afname van de leveringszekerheid van aardgas voor extra urgentie om concrete stappen te zetten in de energietransitie. De gemeenten Laren, Blaricum en Eemnes staan daarbij in grote lijnen voor eenzelfde opgave. Door samen te werken en op verschillende deelgebieden van de

Pagina 4 van 6

energietransitie kan sneller en efficiënter resultaat geboekt worden. De gemeenten hoeven dan niet ieder voor zich het wiel uit te vinden. Daarom slaan de drie gemeenten de handen ineen en stellen samen een samenwerkingsagenda voor de energietransitie binnen de gebouwde omgeving op.

Onderwerpen voor de samenwerkingsagenda De energietransitie in de BEL-gemeenten is een meervoudige opgave die bestaat uit drie pijlers: energiebesparing, zorgen voor duurzame energiebronnen, en aanpassing van de energie-infrastructuur. Ook binnen die pijlers zijn weer verschillende deelgebieden te onderscheiden. Per deelgebied zal bekeken worden of de opgave per gemeente of in BELverband wordt opgepakt.

Deelgebieden voor de samenwerkingsagenda en uitvoeringsagenda 2023-2024 Voor de samenwerkingsagenda en het uitvoeringsprogramma 2023-2024 komen we op basis van het toetsingskader tot de volgende deelgebieden binnen de energietransitie die worden opgenomen in de samenwerkingsagenda en het uitvoeringsprogramma 20232024 van de gemeenten. De focus van de activiteiten ligt op de uitvoering van het beleid. Binnen de beleidsvelden van de 3 gemeenten kunnen de ambities verschillen, maar in de uitvoering zit veel overlap. Zie hieronder een overzicht van de onderwerpen waar op samengewerkt kan worden.

(deel)gebieden Uitvoering Transitievisie Warmte (TVW): Lokale isolatieprogramma NIP Gezamenlijke aanpak voor isolatie en energiebesparing bij koopwoningen. Daaronder valt onder andere een aanpak in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma. Denk aan acties zoals collectieve inkoopacties, showroomcontainer, fysieke bijeenkomsten over energiebesparing, buurt- of straatacties. Uitvoering TVW: Duurzaamheidscommunicatie en bewustzijnsontwikkeling Een gezamenlijke communicatiestrategie en contentkalender, waarbij wordt samengewerkt met energiecoöperaties en overige lokale duurzaamheidsorganisaties. Daarnaast kunnen gezamenlijk fysieke bijeenkomsten georganiseerd worden. Uitvoering TVW: Verduurzaming bronnen Focus op bodemwarmte en aquathermie Uitvoering TVW: Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Bestrijding energiearmoede

Pagina 5 van 6

Bijvoorbeeld door de inzet van energiecoaches en Klimaatroute. Uitvoering RES: Ontwikkeling van zonnecarports en zon op grote daken O.a. door het delen van resultaten haalbaarheidsonderzoeken. Soortenmanagement Een voorwaarden voor isolatie van woningen is dat er een soortonderzoek plaatsvindt, naar o.a. vleermuizen. Door dit samen uit te voeren worden kosten voor inwoners beperkt. Bevorderen van samenwerking tussen energiecoöperaties Energiebesparingsplicht voor bedrijven Aanvragen van subsidies voor verduurzaming bij Rijk of provincies Communicatie n.v.t. Bijlagen -Raadsvoorstel -Begrotingswijziging Steller M. Radstake(mrads). Registratiedatum 11 mei 2023

Pagina 6 van 6