Groeidocument op weg naar het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort

OPINIËREND VOORSTEL COMMISSIE RUIMTE EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes – Commissie Ruimte Eemnes Gemeentecode Eemnes Onderwerp Groeidocument: op weg naar het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort Portefeuillehouder Have, R. ten Openbaar Ja Korte inhoud Begin dit jaar hebben de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg de startnotitie van het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort vastgesteld. Dit heeft geleid tot het ‘Groeidocument Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort’. Dit is een tussenstap om de opbrengst van de vele gesprekken en de voorgestelde richting te toetsen bij alle betrokkenen (belanghebbenden, raden en staten). Met dit opiniërend voorstel wordt u aan de hand van drie vragen in de gelegenheid gesteld richting te geven aan het uiteindelijke Handelingsperspectief. Wat wordt concreet aan de raad gevraagd? a. Kunt u instemmen met de uitgangspunten voor het toekomstperspectief van onze regio ? b. Heeft u suggesties voor aanscherping van het document? c. Biedt het proces tot nu toe voldoende input voor een goede belangenafweging bij de vaststelling van het Handelingsperspectief?

Pagina 1 van 4

Aanleiding Als regiogemeentes hebben wij in 2021 het Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort 2030-2040 vastgesteld, welke richting geeft aan de ontwikkeling van de regio. Het Handelingsperspectief Buitengebied is één van de uitwerkingsprogramma’s hiervan. Op 24 januari 2023 heeft het college van Eemnes de Startnotitie om tot een Handelingsperspectief te komen vastgesteld. Zie bijlage 2 voor de Startnotitie. Ook de colleges van de andere regiogemeenten hebben deze vastgesteld. Wij hebben de raad hier eind januari 2023 over geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Met het Handelingsperspectief werken we aan een gezamenlijk beeld van de toekomst van ons buitengebied. In het buitengebied is meer vraag om ruimte dan er in het gebied is. Het op te stellen Handelingsperspectief is een concretisering van de (ruimtelijke) opgaven in het buitengebied tot 2040 op basis van de huidige situatie, vastgestelde ruimtelijke opgaven en trends en ontwikkelingen. Ook geeft het inzicht in mogelijkheden voor verdienmodellen en het prioriteren en combineren van functies. Met het Handelingsperspectief geven wij als regiogemeenten en hun partners een kader en richting voor uitvoering van ambities in het buitengebied.

De vele ruimteclaims in het buitengebied maken dat we (zoals vastgelegd in de Startnotitie) gekozen hebben voor een participatief proces dat ruimte biedt aan verschillende belangen en verschillende toekomstbeelden. Want de toekomst voor de één is de zorg van de ander. Maar er is ook een gedeeld beeld. Over hoe we elkaar nodig hebben, over de behoefte aan duidelijkheid, aan keuzes, en de zorg over de kwaliteit van het gebied en hoe we die borgen voor toekomstige generaties. Het Handelingsperspectief wordt geschreven door BVR Adviseurs en Ecorys, in opdracht van Bureau Regio Amersfoort namens de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg en de provincie Utrecht. Gebiedspartijen en belanghebbenden zijn actief betrokken. Samenhang met ander beleid Ook op landelijk niveau is er behoefte aan een aanpak voor het landelijk gebied. In juni 2022 heeft het Rijk de startnotitie van het Nationaal Programma Landelijk Gebied gepubliceerd. Dit programma brengt de opgaven op het gebied van stikstof, natuur, water, klimaat en bodem samen en zorgt voor een gecombineerde aanpak voor een vitaal landelijk gebied. Elke provincie levert hiervoor een gebiedsprogramma op, dat de kaders van de opgaven in het buitengebied omschrijft.

Wat moeten we als gebruikers van het gebied doen om onze doelen te behalen? In onze provincie is dit het Utrechts Programma Landelijk Gebied (het UPLG). Met het UPLG kan ook aanspraak gemaakt worden op het landelijke Transitiefonds Landelijk Gebied en Natuur. Van belang is dat we als regio weten wat we willen en hoe we de toekomst van ons buitengebied voor ons zien. Met de vaststelling van het Handelingsperspectief eind dit

Pagina 2 van 4

jaar leveren we een belangrijke bouwsteen aan voor de uitwerking van het UPLG in een gebiedsprogramma voor onze regio. Het ligt in de verwachting dat in komende periode ook meer informatie beschikbaar komt uit andere trajecten, zoals de Regionale Energie Strategie (RES Regio Amersfoort en Foodvalley) en het RPLG (Regionaal Perspectief Landelijk Gebied) van Foodvalley. De wederzijdse afhankelijkheid tussen al deze programma’s vraagt om nauwe samenwerking. Het Handelingsperspectief gaat uit van bestaande kaders en uitgangspunten die voortkomen uit nationale en Europese opgaven en bestaand beleid. Dit is een gegeven dat we op regionaal niveau niet kunnen veranderen, maar het Handelingsperspectief levert wel informatie hoe overheden en gebiedspartijen binnen deze kaders kunnen handelen. Proces opstellen Handelingsperspectief Volgens de Startnotitie was het de bedoeling om een concept Handelingsperspectief, inclusief uitvoeringsprogramma en participatierapport voor reflectie aan de gemeenteraden voor te leggen. In het proces om te komen tot het Handelingsperspectief is geconcludeerd dat het goed is om alle georganiseerde belanghebbenden niet alleen in de zogenaamde gebiedsateliers input te laten geven, maar ook actief feedback bij hen op te halen, tegelijk met de consultatie bij de raden.

Als opdrachtgevers van het Handelingsperspectief hebben de Provincie Utrecht en Regio Amersfoort het gesprek hierover gefaciliteerd en leveren nu het Groeidocument op. Het Groeidocument is een tussenstap om de opbrengst van de gesprekken en de voorgestelde richting te toetsen bij alle betrokkenen (belanghebbenden, gemeenteraden en Staten) voordat de definitieve belangenafweging volgt bij de besluitvorming tot vaststelling van het Handelingsperspectief eind 2023. Zie bijlage 1 voor het Groeidocument. Op 6 juli 2023 is het Groeidocument ‘Op weg naar het Handelingsperspectief

Buitengebied Regio Amersfoort’ vrijgegeven voor belanghebbenden. Dit document gaat nu, zoals eerder afgesproken, ter consultatie langs raden, staten en het waterschap, waarbij aan de gemeenteraden de volgende vragen worden gesteld: a)

Kunt u instemmen met de uitgangspunten voor het toekomstperspectief van onze

regio? b)

Heeft u suggesties voor aanscherping van het document?

c)

Biedt het proces tot nu toe voldoende input voor een goede belangenafweging bij

de vaststelling van het Handelingsperspectief? Wellicht ten overvloede, het groeidocument is geen beleidsdocument dat nu ter goedkeuring wordt voorgelegd, maar een tussenstap. Het is verstuurd naar de deelnemers aan de gebiedsateliers en neemt de partijen mee in wat er speelt en leeft in het gebied en welke kansen en schuurpunten er liggen om met alle gebiedspartijen,

Pagina 3 van 4

inclusief de publieke partijen, samen te werken aan de toekomst van het buitengebied. En het biedt de gelegenheid aan belanghebbenden, maar ook aan raden en staten om te reageren, en om mee te sturen naar een gezamenlijk einddocument. Wij stellen voor om via dit Opiniërend Voorstel de Commissie Ruimte op maandag 2 oktober 2023 de bovengenoemde vragen voor te leggen. De opstellers van het Groeidocument zijn aanwezig en geven een toelichting op het proces dat is doorlopen en beantwoorden vragen. De opbrengst hiervan zal vervolgens door de opstellers worden verwerkt. Vervolgens wordt het stuk aangescherpt tot het uiteindelijke Handelingsperspectief dat eind dit jaar ter besluitvorming aan de gemeenteraden, staten en waterschap zal worden voorgelegd. Financiën Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties. Het opstellen van het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort wordt gedragen door Bureau Regio Amersfoort en mede gefinancierd door de Provincie Utrecht. Bijlagen 1. Groeidocument Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort 2. Startnotitie Handelingsperspectief Regio Amersfoort Steller R. van Buuren / L. de Haan Registratiedatum 19 juli 2023

Pagina 4 van 4