D66 Algemene beschouwingen

Begrotingbehandeling 2025 D66-beschouwing programmabegroting 2025 – Eemnes In onze samenleving verdient iedereen gelijke kansen, en dat principe vormt wat D66 betreft het fundament van het beleid. D66 gelooft dat iedereen, ongeacht achtergrond, inkomen of leeftijd, zich thuis moet kunnen voelen in Eemnes. Dit uitgangspunt brengt echter verantwoordelijkheid met zich mee, vooral in tijden van financiële krapte. De gemeente Eemnes staat de komende jaren voor uitdagende keuzes vanwege de beperkte middelen. De huidige begroting legt de nadruk op kostenbeheersing en selectieve bezuinigingen. Voor D66 is het van essentieel belang dat deze keuzes geen afbreuk doen aan inclusiviteit en de gelijke behandeling van alle inwoners. De begroting toont onder meer de noodzaak van herstructurering aan, waarbij D66 scherp in de gaten zal houden dat noodzakelijke aanpassingen binnen de verschillende programma’s geen nadelige gevolgen hebben voor de meest kwetsbare inwoner. In onze visie mogen deze maatregelen niet leiden tot uitsluiting; gelijke toegang tot essentiële zorg en ondersteuning moet gewaarborgd blijven. Daarnaast wil D66 dat de gemeente blijft inzetten op preventieve voorzieningen en integrale samenwerking, vooral nu de behoefte aan veiligheid, zorg, jeugdhulp en betaalbare huisvesting groeit.

Iedereen moet in Eemnes de kans krijgen om zelfstandig en volwaardig mee te doen, en dat vraagt een visie die voorbijgaat aan kortetermijnoplossingen. Dit streven naar sociale gelijkheid omvat ook gelijke toegang tot goed openbaar vervoer, digitale voorzieningen en duurzame woonmogelijkheden. D66 steunt een aantal ombuigingsvoorstellen die het college naar voren heeft gebracht. Tegelijkertijd onderkennen we dat de financiële druk niet mag leiden tot een afname van de uitvoeringskracht of de zichtbaarheid van ons lokaal bestuur. Regionale samenwerking is onmisbaar, maar de betrokkenheid bij inwoners moet behouden blijven. D66 staat klaar om bij te dragen aan een toekomstbestendig, gelijkwaardig Eemnes waarin ieder individu de kans krijgt om bij te dragen en mee te doen. Laten we ook in 2025 investeren in een inclusieve samenleving waarin iedereen zich gezien en gehoord voelt.

1

Begrotingbehandeling 2025 Ronde 1 : Buitenruimte onderhouden en duurzaam en prettig wonen (2&3) (p29 – p57) Ons Natuurlijk Kapitaal Eemnessers ervaren veel woongenot in hun dorpse en landelijke omgeving, die bijdraagt aan hun kwaliteit van leven. D66 Eemnes wil deze leefomgeving duurzaam beschermen en verbeteren. Daarbij moet duurzaamheid hand in hand gaan met logische en efficiënte samenwerking bij werkzaamheden. Toch valt op dat veel doelstellingen momenteel blijven steken bij voorbereiding en ideeën. Concrete uitvoering is er nauwelijks, aangezien veel nog aan de gemeenteraad moet worden voorgelegd. Een positieve uitzondering is de renovatie van de koeienspeelplaats, maar verder wachten we nog op verbetering in het beheer en onderhoud van de openbare ruimte – juist daar waar inwoners dagelijks mee te maken hebben. Dit onderhoud laat op steeds meer plekken te wensen over en verdient daarom prioriteit.

Wegen, Verkeer en Vervoer We zijn tevreden met de uitvoering van het wegenbeheerplan en hopen op daadwerkelijke verbeteringen, in tegenstelling tot wat er gebeurde met de Noordersingel. Eemnes is een van de best bereikbare gemeenten, en D66 wil de toegankelijkheid voor fietsers verder versterken. De deelscooters laten we liever achterwege; niet alleen is het financieel vaak onrendabel, maar het levert ook ongewenste straatvervuiling op. De aanpassing van de Meentweg en Stachouwersweg is een goed begin, maar het valt op dat er opnieuw vooral onderzoek wordt gedaan zonder concrete vervolgplannen. D66 hoopt dat deze plannen in 2025 voorgelegd kunnen worden en dat er voldoende middelen voor beschikbaar zijn. Ook het doortrekken van de Eikenlaan juichen wij toe. Wel blijven er nog verbeterpunten in het centrum van Eemnes, waar 'no-regret maatregelen' wel erg voorzichtig klinken. D66 wil ambitie zien in de aanpak van het centrum.

Afvalwater en Waterhuishouding Het is positief dat het veranderende klimaat erkend wordt. Het is echter al decennia aan de gang, en we willen nu concrete actie om schade en overlast te voorkomen waar mogelijk. Laten we in Eemnes de uitdaging aangaan en maatregelen nemen om onze gemeenschap weerbaarder te maken tegen de effecten van klimaatverandering.

Ondersteuning Ombuigingen De ombuigingsvoorstellen binnen dit programma kunnen wij ondersteunen.

2

Begrotingbehandeling 2025 Duurzaam en Prettig Wonen in Eemnes De woningvoorraad groeit gestaag, maar voor veel Eemnessers schiet het nog tekort als het gaat om betaalbare woningen. Tegelijkertijd heeft de gemeente nog grote reserves in onbebouwde grond. D66 ziet kansen om deze grond optimaal te benutten, zeker dichtbij voorzieningen. Dit vraagt om duidelijke en gedurfde besluiten, en we kijken vol verwachting uit naar de resultaten van het locatieonderzoek. D66 gaat ervan uit dat ook de coalitie inziet dat we deze kansen moeten grijpen. We hopen bovendien dat reeds besproken plannen snel tot uitvoering worden gebracht, zodat we kunnen inspelen op de woonbehoefte van onze inwoners. Het is positief dat de implementatie van de Omgevingswet en het Omgevingsplan op de agenda staat. Dit is geen keuze, maar vormt wel een cruciale stap voor de toekomst van Eemnes. •

Amendement versnellen woningbouw

Milieu en Duurzaamheid D66 vindt het belangrijk om de doelstellingen van de Regionale Energiestrategie (RES) na te streven. We zijn trots dat we een bijdrage hebben geleverd aan de opwek van duurzame energie, die door de provincie is geaccepteerd en breed gedragen wordt door onze inwoners. Energie besparen blijft het uitgangspunt: wat je niet verbruikt, hoef je ook niet op te wekken. Wat we wel duurzaam opwekken, komt ten goede aan onze inwoners. Daarnaast steunen we maatregelen voor een schonere lucht in Eemnes. We bevinden ons in de nabijheid van twee drukke snelwegen, wat onze invloed beperkt. Daarom willen we ons extra richten op lokale initiatieven waar we wél verschil kunnen maken.

Afval Hoewel dit onderwerp binnenkort uitgebreid aan bod komt, wil D66 alvast aangeven te willen kiezen voor een efficiënte afvalinzameling die de beste resultaten behaalt. Wij steunen initiatieven die inwoners betrekken bij acties tegen zwerfafval, want samen kunnen we een schoner Eemnes realiseren.

Ondersteuning Ombuigingen De overige ombuigingsvoorstellen binnen dit programma kunnen wij ondersteunen.

3

Begrotingbehandeling 2025 Ronde 2 : Besturen en diensten verlenen in een veilig Eemnes en de algemene inkomsten en uitgaven (1&6) Besturen en dienstverlening in een veilig Eemnes D66 vindt het belangrijk dat dienstverlening toegankelijk is voor iedereen, maar om direct in te zetten op 100% digitale dienstverlening, lijkt ons niet passend. Hoewel digitalisering een belangrijk hulpmiddel is, moet fysieke toegankelijkheid behouden blijven voor inwoners die hier behoefte aan hebben. Toegankelijke dienstverlening is ons uitgangspunt, waarbij digitale middelen een versterkende rol kunnen spelen.

Veiligheid en handhaving Op het gebied van veiligheid zien we nog ruimte voor verbetering. Handhaving moet niet alleen zichtbaar zijn, maar ook effectief. D66 pleit voor handhaving die zich richt op het juiste moment op de juiste plaats. Dit betekent dat politie en handhavers beter moeten inspelen op de actuele behoeften in de wijk en dat de effectiviteit van hun aanwezigheid periodiek wordt geëvalueerd. Het gedrag van de jeugd heeft meer aandacht nodig, niet alleen voor problematisch alcohol- en drugsgebruik, maar ook voor bredere gedragsproblemen die een negatieve invloed hebben op de leefbaarheid en veiligheid. D66 wil graag dat inwoners van Eemnes zich veilig voelen en pleit daarom voor preventieve én, waar nodig, corrigerende maatregelen gericht op jongeren. Een effectieve aanpak vraagt om een regelmatige evaluatie van resultaten. We stellen voor dat het college periodiek rapporteert over de voortgang en behaalde resultaten op het gebied van jeugdproblematiek, waarbij het aangekondigde dashboard een hulpmiddel kan zijn om deze resultaten zichtbaar te maken. •

Motie zichtbaar maken inzet op jeugd

D66 vindt begrijpelijke en benaderbare communicatie essentieel. Iedereen moet zijn of haar vragen durven stellen en een helder antwoord krijgen, of dat nu aan de balie is of via een brief. “U gaat in workshops (brainstormsessies) de Hostmanshipfilosofie introduceren” En even later wilt u het taalgebruik aanpassen naar begrijpelijk. Hier raakte ik even een beetje verward. Toch vindt D66 het van groot belang dat iedereen zijn vraag kan en durft te stellen aan de gemeente en dan ook een begrijpelijke reactie krijgt. Of dat nu aan de balie is of per brief.

4

Begrotingbehandeling 2025 Bestuurlijke zaken en participatie Participatie is voor D66 een basisprincipe, niet alleen in woorden, maar ook in de praktijk. Te vaak zien we dat inwoners onvoldoende ruimte krijgen om echt mee te denken en te beslissen. D66 streeft ernaar om bewoners daadwerkelijk te betrekken en serieus te nemen in de besluitvorming. Het online beschikbaar maken van vergaderingen is een goede stap en draagt bij aan de transparantie en toegankelijkheid van ons bestuur.

Openbare orde en veiligheid: aandacht voor ondermijning en preventie De strijd tegen ondermijning verdient maximale aandacht. Vooral kleinere gemeenten zijn kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit, zeker in landelijke gebieden en op bedrijventerreinen. D66 is van mening dat de huidige controlefrequentie – één integrale controle per jaar – onvoldoende is om ondermijning effectief aan te pakken. Wij pleiten daarom voor een frequentere en intensievere controle om ondermijnende activiteiten beter in beeld te krijgen en aan te pakken. •

Motie ondermijning

D66 waardeert dat de gemeente de prioriteiten van de regionale veiligheidsstrategie omarmt. Bij de behandeling van het Integraal Veiligheidsplan hebben we hiervoor gepleit, en we zijn blij dat deze koers nu zichtbaar wordt in het beleid.

5

Begrotingbehandeling 2025 Ronde 3 : Sporten, ontwikkelen & leren en meedoen in Eemnes (4&5) (p.58 tm p. 68) Sporten, ontwikkelen en leren in Eemnes D66 Eemnes ziet sport, cultuur en onderwijs als essentiële pijlers voor een gezonde, betrokken en toekomstgerichte gemeenschap. Onze visie op het programma richt zich op het versterken van verbindingen tussen cultuur, sport en maatschappelijke doelen in het sociale domein. Dit doen we door samenwerking met lokale organisaties, het stimuleren van breedtesport en cultuurparticipatie, en een sterk onderwijsaanbod.

Cultuur en Media D66 ondersteunt het idee dat cultuurbeleving voor iedereen toegankelijk moet zijn en hecht waarde aan verbindingen tussen cultuur en maatschappelijke vraagstukken. Het Huis van Eemnes speelt hierin een sleutelrol door dagbesteding te bieden en sociaal isolement te verminderen. Wij pleiten voor verdere versterking van de culturele infrastructuur, zoals verwoord in de kunst- en cultuurnota 'Kunst inspireert, Cultuur verbindt'. Dit is essentieel om cultuurparticipatie breed te bevorderen en samenwerking in het sociale domein te intensiveren.

Sport Sport draagt bij aan de gezondheid en zelfredzaamheid van onze inwoners en biedt waardevolle mogelijkheden voor maatschappelijke participatie. D66 wil een inclusieve sportomgeving in Eemnes waar iedereen, ongeacht achtergrond of beperking, toegang heeft tot sport en beweging. Wij blijven ons inzetten voor breedtesport en ondersteunen het Jeugdfonds en Volwassenenfonds Sport & Cultuur. De buurtsportcoaches spelen een cruciale rol in het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl, en daarom blijft D66 hun inzet steunen.

Onderwijs D66 Eemnes wil een toekomstbestendig onderwijsaanbod met voldoende voorzieningen en goede samenwerking tussen schoolbesturen en voorschoolse voorzieningen. Dit waarborgt een doorlopende leerlijn, inclusief en kwalitatief onderwijs dicht bij huis. Wij geloven dat onderwijs de basis legt voor een gelijkwaardige kans voor ieder kind en zijn blij met de focus op passende onderwijshuisvesting en inclusiviteit.

Gezondheid en Participatie Jongeren zijn essentieel voor het toekomstbeeld van Eemnes, en D66 wil hen actief betrekken bij wat er speelt in hun gemeenschap. Of het nu gaat om participatie, educatie, of inclusiviteit: jongeren doen ertoe. Tegelijkertijd maken we ons zorgen over de problematiek waar een deel van onze jongste inwoners mee kampt. Soms gebeurt dit

6

Begrotingbehandeling 2025 onzichtbaar, binnen de eigen leefomgeving. Er zijn signalen dat we grip verliezen, met als gevolg dat jongeren ongewenste activiteiten ondernemen op ongewenste plekken. Er is onvoldoende aandacht voor het gebruik van alcohol en andere middelen, en Eemnes loopt in dat opzicht niet achter op de grote stad. Dit vraagt om extra inzet. D66 steunt daarom niet de ombuiging die het budget voor de aanpak van alcohol- en drugsgebruik verlaagt, want dit zou ons vermogen om preventief en effectief op te treden verzwakken. Ook deelname aan het regionale PHP zien wij als goede stap, ook al brengt dit kosten met zich mee. •

Amendement ombuiging alcohol en middelen

Meedoen in Eemnes D66 staat voor een inclusief Eemnes, waar iedereen kan deelnemen aan de samenleving, ook degenen die met een verblijfsstatus naar ons dorp komen. Wat er ook wordt besloten rond de spreidingswet, Eemnes moet zich inzetten voor opvang van statushouders waar dit mogelijk is. Het is voor ons niet relevant wat buurgemeenten doen; Eemnes draagt zijn eigen verantwoordelijkheid. Dit doen we nu al voor mensen uit Oekraïne en Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV-ers), en dat blijven we met volle overtuiging voortzetten. D66 steunt de meeste ombuigingen in het programma, behalve die ten aanzien van de aanpak van alcohol- en drugsgebruik.

7