Concept programmaplan transformatie sociaal domein HBEL 2024-2026

OPINIËREND VOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Concept programmaplan transformatie sociaal domein HBEL 2024-2026 Portefeuillehouder Havinga, M. Openbaar Ja Korte inhoud In 2023 hebben we de HBEL visie op het sociaal domein vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe we de komende jaren omgaan met de uitdagingen in het sociaal domein. We vertalen nu de visie door naar een programmaplan. Wat wordt concreet aan het college/de raad of het MT/BEL-bestuur gevraagd? 1. De raad wordt gevraagd om haar op- en aanmerkingen te geven op het concept programmaplan. Aanleiding /omschrijving In 2023 hebben we de HBEL visie op het sociaal domein vastgesteld (zie bijlage 2). Hierin staat beschreven hoe we omgaan met de uitdagingen in het sociaal domein. We vertalen nu de visie door naar een programmaplan (zie bijlage 1). Hierbij maken we onderscheid tussen wat we lokaal doen en waar we in de HBEL gezamenlijk optrekken. Kort gezegd trekken we als HBEL samen op waar het gaat om individuele ondersteuning (inclusief individuele preventie en dagbesteding). Gemeenten zetten zelf lokaal in op de sociale basis en collectieve preventie en collectieve ondersteuning. Deze inzet is grotendeels te

Pagina 1 van 4

vinden in lokale plannen van aanpak in het kader van de Brede Spuk/GALA die gemeenten vorig jaar hebben opgesteld.. Het programmaplan transformatie sociaal domein HBEL gaat in op de individuele ondersteuning die we vanuit het sociaal domein aanbieden. We beschrijven hoe de klantreis er uit zou moeten zien. Deze klantreis is beschreven op basis van de basisprincipes uit de visie sociaal domein. Met een schets van de huidige situatie wordt vervolgens duidelijk wat de speerpunten zijn om deze beoogde klantreis en visie te realiseren: 1. Toegang tot (basis)ondersteuning: inwoners kunnen op 1 plek de (basis)ondersteuning in het sociaal domein vinden. 2. Basisondersteuning: opschalen aanbod basisondersteuning (individueel en groepsgewijs), met gemiddeld kortere, goedkopere trajecten dan bij geïndiceerde ondersteuning. Daarnaast meer samenhang en samenwerking. 3. Indicatie en regie: duidelijker wanneer wel en niet geïndiceerde ondersteuning nodig, meer inzetten met integrale blik en menselijke maat. Passende ondersteuning en normalisering. 4. Geïndiceerde ondersteuning: betere aansluiting op de basisondersteuning (qua inhoud, omvang en qua samenwerking). Deze speerpunten zijn tenslotte uitgewerkt in projecten om de beoogde werkwijze te realiseren. Het voorgestelde programma bouwt voort op de weg die we hebben ingeslagen met de besparingsmaatregelen sociaal domein van 2021.

Met deze maatregelen is het gelukt om inwoners passende ondersteuning te blijven bieden bij een groeiende ondersteuningsbehoefte en financiële middelen die niet navenant meegroeien. Op deze resultaten en ervaringen bouwen we voort, met de verwachting dat ook de komende jaren de ondersteuningsbehoefte toeneemt en tegelijkertijd de financiële middelen vanuit het Rijk niet meegroeien. De eerder vastgestelde HBEL visie Sociaal Domein geeft de kaders voor het sociaal domein voor de komende jaren. Het beschrijft de wenselijke inrichting en werkwijze van het sociaal domein en is daarmee vergelijkbaar met het niveau van de kaders in een beleidsplan. Als vervolg op deze kaders is er een behoefte aan een plan hoe deze werkwijze te realiseren. Dit heeft daarmee het karakter van een programmaplan, dat beschrijft welke acties genomen worden om de werkwijze in het sociaal domein te veranderen. Denk daarbij aan welke organisatie welke ondersteuning levert en de doorontwikkeling van werkmethodieken. Een dergelijk programmaplan gaat over uitvoeringsaspecten in het sociaal domein en beschrijft geen nieuwe kaders. Daarmee is dit plan geen raadsbevoegdheid, maar een collegebevoegdheid. De visie heeft een langere looptijd dan een standaard beleidsplan en loopt tot en met 2030. Om de raad in Pagina 2 van 4

de tussentijd voldoende in positie te houden, wordt in 2026 een tussentijdse evaluatie uitgevoerd op basis waarvan de raad de visie kan bijstellen. Uitvoering De adviesraad Sociaal Domein HBEL is 4 september 2024 meegenomen in het concept programmaplan. In dit stadium geeft de adviesraad nog geen formeel advies, dit volgt later (zie proces hieronder). Wel zijn er al een aantal aandachtspunten meegegeven. Met name: 

De adviesraad geeft aan dat zij al eerder het zichtbaar maken van de mogelijkheden voor hulp en ondersteuning vanuit de HBEL-gemeenten onder de aandacht van de besturen heeft gebracht.



De adviesraad vraagt zich af of de urgentie van transitie wordt gevoeld.



Er wordt aandacht gevraagd voor de kwetsbare inwoner.



De adviesraad vraag aandacht voor best practices.

Tijdens de informatiebijeenkomsten van 10 en 17 oktober 2024 zijn de aanwezige raadsleden van de HBEL-gemeenten meegenomen in het concept programmaplan en hebben de raden al een eerste reactie op het programmaplan geven. Op basis van deze inbreng is het concept programmaplan aangepast (aanpassing zijn geel gemarkeerd).

Daarnaast is informatie vanuit diverse gesprekken of trajecten benut voor de ontwikkeling van het programma. Dit zijn gesprekken of trajecten waarbij de organisaties betrokken zijn die ook een rol hebben in de het sociaal domein. Hierbij was meestal niet het programmaplan expliciet onderwerp van gesprek, maar wel de thema’s die nu onderdeel zijn van dit programma.

Het concept programmaplan wordt nu voorgelegd aan de adviesraad sociaal domein ter advisering en aan de raden om op- en aanmerkingen door te geven. Het concept programmaplan kan worden aangepast op basis van de wensen en suggesties van de raden en de adviezen van de adviesraad. Daarna, naar verwachting in het eerste kwartaal 2025, zal het college het plan vaststellen. Het definitieve plan wordt ter kennisgeving met de raden gedeeld. Kanttekeningen Externe ontwikkelingen kunnen tussentijds vragen om aanpassing van het programmaplan. Denk hierbij aan nieuwe wetgeving vanuit het Rijk, zoals mogelijke aanpassingen van de Jeugdwet, aanpassingen van het abonnementstarief in de Wmo, de concretisering van de Participatiewet in balans. Ook besluiten vanuit het Rijk zoals

Pagina 3 van 4

bezuinigingen op preventie kunnen effect hebben, net zoals de landelijke en regionale uitwerking van zorgakkoorden, en de implementatie van diverse programma’s die de Regio Gooi en Vecht uitvoert op Gezondheid & Ondersteuning, Jeugd & Onderwijs, en Participatie & Werk. Bijlagen 1. Concept programmaplan transformatie sociaal domein 2024-2026 2. HBEL visie sociaal domein 2023-2030 2.1 HBEL ontwikkelagenda 2.2 HBEL stand van zaken omgevings- en organisatiebeeld 2.3 Landschap sociaal domein HBEL Steller L. Broeze(lbroe). Registratiedatum 20 november 2024

Pagina 4 van 4