Concept kaderbrief 2026 GGDrU

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Concept kaderbrief 2026 GGDrU Portefeuillehouder Havinga, M. Openbaar Ja Korte inhoud Voor u ligt ter zienswijze de concept kaderbrief 2026 van de GGD regio Utrecht. De Kaderbrief vormt het startpunt van het proces van plannen, begroting en verantwoording 2026 en geeft een beeld van de te verwachte trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor publieke gezondheid voor het begrotingsjaar 2026. De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze over de algemene financiële en beleidsmatige kaders in de kaderbrief naar voren te brengen. Besluiten De raad neemt kennis van de concept kaderbrief 2026 GGDrU en besluit: 1. De volgende zienswijze in te dienen op de concept kaderbrief 2026 GGDrU: A. Gemeente Eemnes roept de GGDrU net als bij de kadernota en begroting van 2025 op om in de begroting 2026 rekening te houden met de bezuinigingsopgaven waar de gemeenten voor staan. Dit betekent een (nog) efficiëntere bedrijfsvoering voeren en een beleidsarme begroting opstellen, waarbij er geen financiële ruimte zal zijn voor onvoorziene ontwikkelingen.

Pagina 1 van 6

B. Het ravijnjaar 2026 betekent dat veel gemeenten structureel minder ontvangen van het Rijk en daarnaast zijn de meeste Utrechtse gemeenten nadeel-gemeenten bij de herverdeling van het gemeentefonds. De Provincie Utrecht heeft bijgevoegd staatje gemaakt om de uitdaging te illustreren. Anders dan het woord suggereert is het dus geen eenmalig ravijn, maar een structureel lager niveau van inkomsten. De kaderbrief 2026 GGDrU schetst een stijging van €1.494.000,- voor de regio Utrecht. Dit is een stijging van 2,65% ten opzichte van de begroting 2025-0. De gezamenlijke Utrechtse gemeenten hebben als financieel kader voor alle gemeenschappelijke regelingen een taakstelling (bezuiniging) van 3% ten opzichte van 2025 afgesproken. Wij verzoeken u dan ook bij de begroting 2026 met voorstellen te komen om op die taakstelling van 3% uit te komen. Dit betekent voor Eemnes een bezuinigingsopdracht van 5.65%. C. Er is weinig financiële ruimte om de afgesproken taakstelling van 3% te behalen. Het Algemeen Bestuur heeft gekozen voor een inhoudelijke doorontwikkeling, gecombineerd met een financiële taakstelling op het eigen takenpakket van de GGDrU (0,5%) en de mogelijkheid voor gemeenten om op maatwerk te bezuinigen. Om tot de taakstelling van 3% te komen, zal ook gekeken moeten worden naar alternatieve mogelijkheden om te bezuinigen.

Gemeente Eemnes wil hierin de mogelijkheid om te bezuinigen op basistaken niet op voorhand afdoen. Wel is het daarbij van essentieel belang om goed te onderzoeken wat de risico’s en impact voor onze inwoners zou zijn, alvorens een voorstel voor te leggen aan de raden. Aanleiding voorstel De Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU) speelt een cruciale rol in het bevorderen, bewaken en beschermen van de publieke gezondheid binnen de regio Utrecht. Ieder jaar dient de GGDrU een kaderbrief in, die het startpunt vormt van het proces van plannen, begroting en verantwoording en die een beeld geeft van de te verwachten trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor de publieke gezondheid voor het begrotingsjaar. De kaderbrief schetst de financieel technische uitgangspunten en geeft een doorkijk naar de belangrijkste ontwikkelingen voor het kalenderjaar 2026. De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze over de algemene financiële en beleidsmatige kaders in de kaderbrief naar voren te brengen. Dit

Pagina 2 van 6

proces draagt bij aan een democratische besluitvorming en zorgt ervoor dat de begroting aansluit op de behoeften van de verschillende gemeenten en hun inwoners. Alle zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de begroting van 2026. De (ontwerp)begroting 2026 zal medio april 2025 eveneens voor zienswijze aan gemeenteraden worden gezonden. De gemeenteraden hebben op deze manier twee momenten om invloed uit te oefenen op de ontwikkeling van GGDrU. Bij dit voorstel is een concept zienswijze opgesteld over de financiële uitdagingen die ons voorstaan en de mogelijke bezuinigingen die de GR GGDrU kan meenemen in de begroting voor 2026.

Doel Het doel is om de gezondheid van de bevolking te verbeteren, gezondheidsongelijkheden te verminderen en de gemeenschap te beschermen tegen gezondheidsrisico's. De gemeenteraad heeft middels zijn zienswijze op de concept kaderbrief 2026 invloed op de financiële en bestuurlijke kaders voor de publieke gezondheidszorg.

Toelichting besluit (argumenten) De Kaderbrief 2026 kent geen grote inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van vorig jaar. Voor 2026 ligt de focus op soberheid en doelmatigheid, om recht te doen aan de financiële uitdagingen van de 26 gemeenten uit provincie Utrecht.

1.1 De kaderbrief geeft kaders voor het uitwerken van de ontwerpbegroting 2026. Met deze kaderbrief worden het technisch begrotingskader en relevante ontwikkelingen en trends vermeld die als basis dienen voor het uitwerken van de ontwerpbegroting 2026. Voor 2026 ligt de focus op soberheid en doelmatigheid, om recht te doen aan de financiële uitdagingen van de 26 gemeenten in de regio Utrecht. De beschreven ontwikkelingen worden herkend, evenals mogelijke effecten hiervan op de begroting.

1.2 Het financieel kader en de gehanteerde prijzen voldoen aan de afgesproken uitgangspunten. In de kaderbrief 2026 wordt het financieel kader vermeld met specifieke uitgangspunten en begrotingssystematiek, die als basis dienen voor het uitwerken van de ontwerpbegroting 2026. Bekostiging van de basistaken vindt plaats op basis van een inwonerbijdrage (algemene publieke gezondheid), dan wel een kindbijdrage (jeugdgezondheid). Uitzonderingen hierop zijn Toezicht Kinderopvang (op tariefbasis) en een deel van de Forensische Geneeskunde (lijkschouw; deel per verrichting). Voor de uitvoering van maatwerktaken wordt zoals gebruikelijk in het najaar per gemeente een prijsafspraak gemaakt, die wordt vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Deze wordt in 2026 middels een begrotingswijziging verwerkt in de begroting 2026 van de GGDrU. Pagina 3 van 6

1.3 Het is vooralsnog onzeker of de door de GGDrU geraamde kostenstijging als gevolg van loon-en prijsindex en volumegroei binnen de gemeentebegroting kan worden opgevangen. In de kaderbrief geeft de GGDrU een doorkijk naar het verwachte financieel effect van de indexaties. Voor de inschatting van de gemeentelijke bijdrage in 2026 is als basis de op 10 juli 2024 vastgestelde begroting 2025-0 gebruikt. Vervolgens is een inschatting gemaakt van de gewogen gemiddelde verwachte indexatie in 2026 van 2,65%, wat voor Eemnes neerkomt op €23.000,-. De gemeentelijke index is nog niet bekend, zodat nu niet beoordeeld kan worden of de kostenstijging binnen de gemeentelijke index kan worden opgevangen. (zie uitwerking in de financiële paragraaf)

1.4 De GGDrU focust op inhoudelijke doorontwikkeling om toekomstbestendig te blijven, binnen financiële mogelijkheden van gemeenten vanaf 2026 en verder. De GGDrU is zich bewust van de financiële uitdagingen waar gemeenten de komende jaren mee te maken hebben. Het afgelopen jaar zijn verschillende opties besproken om te komen tot een bestuurlijke keuze over de inhoudelijke en financiële koers van de GGDrU. Het Algemeen Bestuur heeft gekozen voor een inhoudelijke doorontwikkeling, gecombineerd met een financiële taakstelling op het eigen takenpakket van de GGDrU. Het gaat om een taakstelling van 0,5%, in totaal €300.000,-, voor Eemnes resulterend in bezuiniging van €2.000,-. Hiermee wordt een eerste invulling gegeven aan een toekomstbestendige organisatie binnen de beschikbare middelen.

1.5 Gemeenten houden ruimte om te bezuinigen op maatwerk indien nodig op basis van de financiële situatie. Gemeenten hebben de mogelijkheid om, afhankelijk van hun financiële situatie, te bezuinigen op het maatwerk. Gemeenten kunnen besluiten om het individuele maatwerk voor 2026 per 1 april 2025 op te zeggen. Hiermee wordt eenmalig afgeweken van de opzegtermijn van 1 jaar op maatwerk. Eemnes neemt, als kleine gemeente, niet veel maatwerk af. Waar kan bezuinigen we vanaf 2026, zodat we als gemeente uitkomen op een bezuiniging op maatwerk van rond de 1,5% (op basis van de financiële gegevens van 2025). Duurzaamheid Er zitten geen duurzaamheidsaspecten aan dit voorstel. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader De Wet publieke gezondheid (Wpg) stelt gemeenten verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg en schrijft voor dat (een deel van) de uitvoering bij de GGD wordt belegd. Pagina 4 van 5 Op basis van de gemeenschappelijke regeling hebben de raden van de betrokken regiogemeenten de mogelijkheid een zienswijze te geven op de kaderbrief.

Pagina 4 van 6

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie De gemeente Eemnes valt bij wet onder de GGD regio Utrecht. De gemeenten Blaricum en Laren vallen onder de GGD regio Gooi en Vechtstreek. In de praktijk proberen we zoveel als mogelijk met de drie gemeenten gezamenlijk op te trekken op alle thema’s. Kanttekeningen

1.1 Intensivering basistaken en maatwerk is een inschatting. In de kaderbrief 2026 is de omvang van de basistaken en maatwerk gebaseerd op een inschatting. De uiteindelijke werkelijke toe- of afname van deze taken gaat afwijken van de bedragen zoals nu opgenomen. Indexering voor maatwerktaken en intensivering basistaken vindt plaats conform de kostenopbouw van het betreffende product.

1.2 Zekerheid omtrent hoogte loon- en/of premie- en prijsontwikkelingen volgen later. Er is een inschatting gemaakt van de verwachte indexatie voor het jaar 2026. Loon- en/of premie- en prijsontwikkelingen die nog niet zijn meegenomen in de kaderbrief 2026, maar die wel betrekking hebben op het begrotingsjaar 2026 en latere jaren, worden via een begrotingswijziging op de begroting 2026 ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. Begrotingswijzigingen worden altijd voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden.

1.3 Landelijke bezuinigingen worden verwacht op publieke gezondheid en gevraagde financiering op o.a. verhogen van vaccinatiegraad blijft onduidelijk. Uit het Regeerakkoord en de Miljoenennota blijkt dat er €300 miljoen bezuinigd gaat worden op publieke gezondheid, te starten met o.a. bezuinigingen op Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid bij de GGD. Onduidelijk is welke uitwerkingen de voorgenomen bezuinigingen hebben. Ook zijn er vooralsnog geen extra middelen in de Rijksbegroting opgenomen voor maatregelen rond vaccinatiebeleid, ondanks dat het Rijk aangeeft de zorgen over afname van vaccinatiebereidheid serieus te nemen.

1.4. Regionaal afgesproken taakstelling van 3% voor alle GR’en De gezamenlijke Utrechtse gemeenten hebben als financieel kader voor alle gemeenschappelijke regelingen een taakstelling (bezuiniging) van 3% ten opzichte van 2025 afgesproken. De bezuinigingen zoals besproken met het Algemeen Bestuur en zoals omschreven in de kadernota zijn niet toereikend om die taakstelling te behalen. Voorstellen bij de begroting 2026 zullen moeten voldoen aan de taakstellingen van 3%. Financiën De kaderbrief geeft een inschatting van een gewogen gemiddelde verwachte indexatie in 2026 van 2.65%. Dit komt neer op €1.494.000,- voor de regio Utrecht.

Pagina 5 van 6

Voor Eemnes stijgt de bijdrage in totaal met €23.000,- (4,63%), namelijk van €474.000,-

(begroting 2025-0) naar €497.000,-. Deze stijging komt behalve door de indexering ook door de toename in het aantal inwoners en de verhoging van de inwoner- en kindbijdragen. De stijging is minder groot dan vorig jaar (met 8,65% en €35.000,-). De vertaling van de kaderbrief 2026 in de begroting 2026 wordt door de GGDrU dit voorjaar opgesteld. In de kaderbrief worden een aantal onzekerheden genoemd die mogelijk leiden tot een verhoging van de inwonerbijdrage. De GGDrU komt daarop terug bij de begroting van 2026. De gezamenlijke Utrechtse gemeenten hebben in het kader van het ravijnjaar 2026 als financieel kader voor alle gemeenschappelijke regelingen een taakstelling van 3% ten opzichte van 2025 afgesproken. Dit wordt toegelicht in de zienswijze (zie punt B. zienswijze bij besluit)

Begrotingswijziging nodig? Nee, de gemeentelijke begroting voor 2026 nog niet opgesteld. Uitvoering Na het besluit van de Raad wordt de zienswijze aan de GGDrU verzonden. De GGDrU zal de zienswijzen op de kaderbrief 2026 van alle betrokken gemeenteraden meenemen bij het vaststellen van de kaderbrief GGDrU in maart 2026. Op basis van de vastgestelde kaderbrief GGDrU 2025 zal de begroting 2026 worden opgesteld, die in het tweede kwartaal eveneens voor zienswijze aan de gemeenteraden wordt toegestuurd. Communicatie Het is niet noodzakelijk verder te communiceren over dit onderwerp; het is uitsluitend een beleidsmatig onderwerp en in die hoedanigheid niet relevant voor inwoners. Bijlagen RBS - Concept kaderbrief 2026 GGDrU 1. Brief aan raden bij concept kaderbrief 2026 GGDrU 2. Concept kaderbrief 2026 GGDrU 3. Brief aan GGDrU zienswijze op concept kaderbrief 2026 GGDrU

Steller J. Lommel(jlomm). Registratiedatum 14 januari 2025

Pagina 6 van 6