Collegevoorstel aankoop aandelen Stedin definitief

BESLISVOORSTEL COLLEGE EEMNES Besluitvormend orgaan

Gemeente Eemnes - College van B&W en/of burgemeester Gemeentecode Eemnes

Onderwerp

Aandeelhouderschap in bedrijf Stedin N.V. Portefeuillehouder Benthem, R. van Openbaar Ja

Korte inhoud

In het college programma 2022-2026 van de gemeente Eemnes is opgenomen dat de

gemeente open staat voor een actievere rol van de gemeente in Stedin. Na een langdurig traject is er medio december 2023 een concrete uitvraag vanuit Stedin gekomen om aandelen te kopen. Het definitieve besluit dient voor 31 maart 2024 kenbaar te zijn gemaakt bij Stedin. Besluiten

1. Aankopen van 1500 aandelen Stedin voor een bedrag van maximaal € 1.200.000; 2. De gemeenteraad middels bijgevoegd raadsinformatiebrief te informeren;

Aanleiding voorstel

Netbeheerder Stedin werkt aan het verzwaren en uitbreiden van het energienet in de

provincie Utrecht. Dit is nodig omdat de vraag naar elektriciteit tot 2030 meer dan zal verdubbelen en het vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven aantrekkelijk moet blijven.

Pagina 1 van 6

Om de energietransitie en daarmee gepaard gaande uitbreidingen te realiseren, investeert Stedin tot 2030 minimaal € 8 miljard in haar energienetten. Dit bedrag zal nog verder oplopen zodra de verder opgeschaalde politieke duurzaamheidsambities van het Rijk,

onder andere als gevolg van Fit55, verder zijn vertaald naar concreet beleid en concrete

investeringsbehoefte. Dergelijke investeringen kan Stedin financieel niet op eigen kracht realiseren. Daarom is Stedin in overleg met haar aandeelhouders al geruime tijd aan het

verkennen, of overheden in haar verzorgingsgebied die nog geen aandeelhouder zijn, toe kunnen treden tot de kring van aandeelhouders. Waaronder ook de gemeente Eemnes.

Binnen de groep van niet aandeelhouders hebben de provincies Zeeland, Zuid-Holland en Utrecht en de gemeenten Utrecht en Amersfoort zich verenigd als Cornerstone Investors

(CI) om in gezamenlijkheid te onderzoeken op welke wijze zij invulling kunnen geven aan de kapitaalbehoefte van Stedin. Het Rijk heeft op Prinsjesdag 2022 toegezegd te willen participeren met € 500 mln.

Inmiddels zijn de onderhandeling klaar en is er een bedrag per aandeel bepaald welke tot 31 maart 2024 van toepassing is. Het bedrag per aandeel is € 781,54 per gewoon aandeal. Doel

Door aandelen van Stedin te kopen draagt de gemeente Eemnes bij aan de

energietransitie en het versterken van het energienet van de gemeente Eemnes. Een netbeheerder dient een publiek belang waarbij veiligheid, leveringszekerheid, betaalbarheid van energie en de energietransitie voorop staan. Toelichting besluit (argumenten)

We nemen als gemeente Eemnes onze maatschappelijk verantwoordelijkheid om bij te

dragen aan de energietransitie. Een goedwerkende en up to date energienet is voor zowel burger als bedrijf van essentieel belang.

Voorheen was de provincie Utrecht en alle gemeenten in Utrecht geen aandeelhouder van Stedin. De provincie Utrecht gaat aandelen kopen maar ook andere gemeenten binnen de provincie Utrecht hebben toegezegd aandelen te willen kopen. De gemeente Eemnes is

solidair met de gemeenten binnen de provincie Utrecht en draagt bij aan de ambities van Stedin en doet mee om de energietransitie tot een succes te maken. De gemeente Amersfoort zal in deze ronde niet participeren, maar in een volgende wel. De Provincie Zeeland en alle Zeeuwse gemeenten participeren wel in deze aandelenemissie.

Om financieel voldoende aan de investeringsbehoefte van Stedin bij te dragen en wat

financieel haalbaar is voor de gemeente Eemnes, is ons voorstel om voor een waarde van maximaal € 1.200.000 aandelen te kopen. De te betalen prijs per aandeel is in deze

Pagina 2 van 6

uitgifte mede door het Rijk beoordeelt (ook zij nemen voor deze prijs af) en is daarmee marktconform. Duurzaamheid

Aankoop van aandelen Stedin past binnen de energietransitie en is opgenomen in het

collegeprogramma 2022-2026. Dit past binnen het doel om binnen de gemeente Eemnes een duurzame leefomgeving te creëren. Collegeprogramma

De volgende passage is opgenomen in het collegeprogramma en de begroting van Eemnes:

Aandeelhouderschap Stedin € 20.000 (3 jaar)

We staan open voor een actievere rol van de gemeente in Stedin. De investeringen in de energietransitie zijn fors en Stedin heeft als publieke uitvoerder ook eigen

vermogen nodig. We participeren in de uitbreiding van het aandelenkapitaal voor

minimaal onze relatieve positie binnen het Stedin werkgebied. Afhankelijk van de

business case nemen we meer aandelen af. Hier gaat de kost (investeren) voor de baat (dividend op termijn) uit. De forse investeringen zullen pas na enkele jaren

hun rendement opleveren. Het gaat om een investering die een fors beslag legt op onze liquide middelen en waarvan het de vraag is of de aandelen ooit weer

vervreemd kunnen worden. Tegelijkertijd zien we de noodzaak om het eigen

vermogen van Stedin te verhogen om de investeringsopgave mogelijk te maken. We verwachten in 2026 quitte te spelen (toegerekende rente minus ontvangen dividend). Aangezien er op ons een beroep wordt gedaan vanwege de klimaattransitie financieren we het nadeel uit de reserve klimaat.

Op bovenstaande overwegingen komen we (deels) terug, namelijk het duurt gelet op de netcongestie en de forse investeringen die Stedin moet gaan plegen mogelijk langer

voordat er een dividendrendement van 3% of meer wordt behaald. Dus we nemen geen

extra aandelen af, ook gelet op de onzekere situatie voor gemeenten in 2026 en verder. Hoewel dit op termijn zeker ook een kans is, zijn we dus wat voorzichtig.

In de begroting financieren we de deelname vanuit de reserve klimaat. Nu we echter voor

maximaal € 1,2 mln. investeren, stellen we voor dit via de algemene dekkingsmiddelen te laten verlopen. Het bedrag onderaan de streep is beperkt.

Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Treasurystatuut Eemnes

Pagina 3 van 6

Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie

Dit voorstel heeft geen relatie tot de andere BEL-gemeenten en de BEL combinatie. Kanttekeningen

1.1 De eerste jaren is het financieel geen winstgevende businesscase. Naar verwachting

zal dit ook een aantal jaar duren. Het kost de gemeenten Eemnes dus geld om deel te nemen. Dit is ook gebleken uit het adviesrapport van bureau Zanders, welke voor de cornerstone investors een onderzoek heeft gedaan. Na 2027 tot aan 2046 laten de resultaatprognoses echter een aanzienlijke verbetering zien, waardoor over tijd de

dividendinkomsten de gederfde renteopbrengsten zouden moeten overtreffen (naast het gegeven dat ook waarde in de onderneming wordt opgebouwd aangezien Stedin zal groeien als gevolg van de capaciteitsuitbreiding).

1.2 De inbreng van Eemnes is beperkt als je het vergelijkt met de kapitaalbehoefte van Stedin. In hoeverre is het noodzakelijk om mee te doen in verhouding tot welke

zeggenschap gemeente Eemnes er voor terugkrijgt? De deelname in deze emissie is

dan ook vooral ingegeven uit de noodzaak (ook in Eemnes) dat er fors moet worden geïnvesteerd in ons elektriciteitsnetwerk en we daaraan willen bijdragen.

1.3 Doordat het Rijk instapt wijzigt het dividend beleid bij Stedin. Zij zetten in op een

lagere pay-out ratio. Momenteel is het beleid dat maximaal 50% van de nettowinst

aan dividend mag worden uitgekeerd. Als het beleid wordt gewijzigd zal dit naar +-

30% gaan. Wel wordt er waarde opgebouwd voor de aandeelhouders wanneer het niet uitgekeerde dividend opnieuw wordt geïnvesteerd.

1.4 Toetreding op latere termijn is ook mogelijk. Het is wel zo dat, hoogstwaarschijnlijk, de prijs per aandeel hoger zal zijn. De huidige gesprekken hebben ruim twee jaar geduurd, een volgende ronde is niet snel te verwachten. We participeren nu voor dezelfde prijs als het Rijk.

1.5 Stedin heeft nog niet alle verwachte investeringen opgenomen in haar prognose

omdat een deel van de investeringen afhangt van de uitwerking van (Europese) weten regelgeving. Dit kan leiden tot een hogere behoefte aan eigen vermogen dan nu bekend is.

Financiën

Voor de jaren 2023 t/m 2026 is er € 20.000 ter dekking van de rentelasten minus de

ontvangen dividend in de begroting opgenomen. Dit besluit is in het college programma 2022-2026 genomen. De verwachting is

Wanneer we € 1.000.000 als lening nu zouden moeten aantrekken, dan is de huidige

rente daarover ca. 3%. Momenteel hanteert de gemeente Eemnes in de begroting een rekenrente van 1%. Voor de toekomst zal dit verhoogd worden naar 2% gelet op de

gestegen rente en nieuw aan te gane leningen. Vandaar dat 2% als uitgangspunt gebruikt wordt om het effect te berekenen. Let wel, er is in de begroting al een stelpost

opgenomen voor die extra rentelasten, dus het is een theoretische berekening. Pagina 4 van 6

Gebaseerd op de jaarcijfers 2022 van Stedin is er € 3,13 aan dividend per aandeel

uitgekeerd. Op basis van het aantal aandelen dat er gekocht kunnen worden, zou dit op een dividend van gemiddeld € 5.000 per jaar uitkomen. Dit bedrag is wel gebaseerd op het beleid dat maximaal 50% van de nettowinst aan dividend uitgekeerd mag worden,

welke na intreding van het Rijk hoogstwaarschijnlijk naar rond de 30% gaat. Maar het gaat niet om grote bedragen. Ter info: de provincie Zeeland hanteert in haar Statenvoorstel

een dividendrendement van 1,5% die vanaf 2027 verder zou kunnen oplopen. Wij ramen 0,5% en zijn dus voorzichtiger.

Het halfjaarverslag 2023 van Stedin laat de groei in netcapaciteit (en gebruik) ook

duidelijk zien, de omzet is met 33% gestegen en de nettowinst ruim verdubbeld (van € 19 mln. in 2022 naar € 44 mln. in 2023). De komende jaren zal dankzij de investeringen die omzet verder groeien, echter voordat investeringen gaan renderen is er sprake van een ‘badkuip’ effect (verglijkbaar bij een grondexploitatie).

Uit het rapport van Zanders blijkt dat de verwachting is dat het financieel rendement de komende jaren wel gaat stijgen, maar het is nog niet duidelijk vanaf welk moment de dividend inkomsten groter dan de gederfde rentebaten zijn.

Mocht de keuze zijn om nu al aandelen te kopen, dan krijgt de gemeente Eemnes over

het jaar 2023 ook al dividend uitgekeerd. Zie onderstaand overzicht voor een financiële vertaling gebaseerd op een investering van € 1.000.000;

Toegerekende rente Dividend

2023 2024 2025 2026 2027 € - € 20.000 € 20.000 € 20.000 € 20.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000 € 5.000

Saldo

€ 5.000 € -15.000 € -15.000 € -15.000 € -15.000

Dekking begroting

€ 20.000 € 20.000 € 20.000 €

Saldo

€ 25.000

€ 5.000

-€

-

€ 5.000 € -15.000 € -15.000

NB op dit moment is de feitelijke begrotingsrente nog steeds 1%

Begrotingswijziging nodig? Nee

Pagina 5 van 6

Uitvoering

Na akkoord van het college wordt er definitief een akkoord gegeven om de aandelen Stedin NV te kopen. Ook nemen wij de extra financiering behoefte mee in de liquiditeitsplanning van de gemeente Eemnes. Communicatie Nvt.

Bijlagen

Informatiebrief raad Aandeelhouderschap in bedrijf Stedin N.V. Bestuurlijke samenvatting rapport bureau Zanders Steller

J. van Rooij(jrooi). Registratiedatum 30 januari 2024

Pagina 6 van 6