Collegeprogramma 2022 - 2026 versie na college 4 oktober 2022

Door via het welzijnswerk voorkomen dat iemand echt zorg nodig heeft, kan voor de gemeente goedkoper zijn en het levert een betere sociale cohesie in Eemnes op. Het Sociaal Cultureel Planbureau SCP biedt in haar publicatie “Uitdagingen in het sociaal domein. Nieuwe gemeentebesturen aan zet” hiervoor mooie aanzetten. De toenemende vergrijzing en de aandacht voor het gezond en veilig kunnen opgroeien in Eemnes vergt een integrale benadering. We hebben een breed pakket aan activiteiten en instellingen, elkaar kennen en de kenbaarheid bij onze inwoners kan beter. Het uitbreiden van de formatie met bijvoorbeeld 0,66 fte (3 dagen) sociaal-cultureel werker HBOschaal 9 (€ 50.000) die tevens coördineert nemen we als pilot voor 2023 – 2025 op. . Of dit het beste past bij de gemeente, HvE of Versa Welzijn of een andere instelling is nader te bezien. In 2025 evalueren we of dit heeft geleid tot een beter preventief voorveld in de WMO.

Samen zorgen Het zijn de generaties voor ons die de welvaart hebben opgebouwd, ons land beter hebben doorgegeven en volop kansen hebben gecreëerd voor ons. Juist daarom vinden we dat ouderen gewaardeerd en gerespecteerd moeten worden. Een fatsoenlijke gemeente heeft een groot hart voor ouderen. Daarom zetten we ons de komende vier jaar in om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan, hen een veilige oude dag te bezorgen en sociale structuren voor ouderen te versterken. We nemen daarom de volgende maatregelen: • We gaan een effectief en doelmatig beleid voeren om ouderen te ondersteunen. • We ondersteunen (ook financieel) en stimuleren de komst van zorgrestaurants zoals Marjan Kookt en de gezamenlijke maaltijd in het Huis van Eemnes voor ouderen waar zij terecht kunnen voor een gezonde en betaalbare maaltijd. Samen eten is gezellig en voorkomt eenzaamheid. • Wij gaan het gesprek aan met de woningcorporaties en met zorgaanbieders om te stimuleren dat in alle seniorencomplexen huismeesters aanwezig zijn. Ouderen hebben dan een vast aanspreekpunt voor hun vragen en klachten.

83

De sociale wijkteams vervullen een belangrijke rol in zorg en ondersteuning dicht bij de mensen. We vergroten de bekendheid en toegankelijkheid van de buurtteams en blijven mensen wijzen op het bestaan van de buurtteams. Verder onderzoeken we de mogelijkheden om buurtteams nog meer integraal te laten werken bijvoorbeeld ook rondom werk & inkomen. Door een betere samenwerking tussen alle organisaties die actief zijn in Eemnes zien we kans om effectiever en efficiënter te werken. Samen met organisaties voor ouderen, mantelzorgers, vrijwilligers en professionele instellingen stimuleren en ondersteunen we initiatieven om ouderen zelfredzaam te maken. We werken vanuit het preventie akkoord. Zorg en ondersteuning voor ouderen organiseren we dichtbij en in de eigen wijk. Tegelijkertijd willen we daar waar nodig de overgang van zelfstandig wonen naar een verpleeghuis ondersteunen en zo soepel mogelijk laten lopen Juist in de wijk kunnen informele en formele zorg samen zorgen dat onze inwoners zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven. De kwaliteit van leven blijft hoger en het versterkt de sociale cohesie. Daarom ondersteunen en waarderen we vrijwillige inzet, bewonersinitiatieven, mantelzorg, eenzaamheidsbestrijding, sociaal makelaarschap en gemeenschapskracht.

Dat doen we door onder andere extra te investeren in activiteiten in het Huis van Eemnes als centrale ontmoetingsplek in Eemnes. We waarderen nabuurschap en inwoners die vrijwilliger of mantelzorger (jong & oud) zijn en faciliteren en ondersteunen hen waar mogelijk. Om mantelzorgers te ontlasten willen we een goed lokaal aanbod aan dagbesteding. De sociale kaart willen we verrijken en verbreden met de vrijwilligersinitiatieven op het gebied van zorg. En geven we een zichtbare plek op onze website. De regeling hulp bij huishouden groeit sneller dan we kunnen dragen waardoor wachtlijsten ontstaan. We tornen niet aan het recht op hulp bij huishouding, maar ontmoedigen het gebruik van de regeling door mensen die genoeg middelen hebben te vragen dit zelf te organiseren of betalen. Dit doen we door per 1 januari 2023 een inkomenstoets in te voeren. Een goed werkende Vrijwilligerscentrale is zeer belangrijk voor onze inwoners en wordt voortgezet. Afspraken worden geëvalueerd en geactualiseerd De jaarlijkse uitreiking van de koeientrofee voor sport en vrijwilligers willen we behouden en de bekendheid vergroten.

Pilot verbeteren toegang mantelzorgondersteuning

€ 25.000 (i)

Dit budget is om uitvoering te geven aan de pilot verbeteren toegang tot mantelzorgondersteuning, deze pilot wordt in BEL-verband uitgevoerd. De actiepunten uit deze pilot zijn: heroriëntatie mantelzorgwaardering, meer bewustwording bij mantelzorgers en professionals over mantelzorg en het creeren van een duurzame ondersteuningsstructuur voor mantelzorgers te ondersteunen. Ook kan deze pilot inwoners helpen langer zelfstandig te blijven wonen. Deze actiepunten komen voort uit de am-

84

bitie geformuleerd in de programmabegroting 2022: ‘Onze inwoners zijn zo lang mogelijk zelfredzaam. Voor diegenen, die dat niet meer kunnen bieden wij ondersteuning, via maatwerk.’ Het inzetten op de ondersteuning van mantelzorgers is een integraal onderdeel van deze ambitie. De gemeente heeft bij de meicirculaire 2022 € 25.000 ontvangen voor de uitvoering van deze pilot. Dit bedrag is niet geoormerkt, we stellen dit bedrag beschikbaar door het naar 2023 over te hevelen. De kosten bestaan uit het ontwerpen van een bewustwordingscampagne (extern), drukwerk/adverteren, het vernieuwen van de functie mantelzorgondersteuner sociaal wijkteam (middels training/tijdelijke uitbreiding) en deelname ontwikkeling regionaal (digitaal) informatiepunt.

Bewegen voor 65+

€ 5.000 (S)

Als gevolg van ouderdom en chronische aandoeningen hebben 65-plussers regelmatig te maken met bijvoorbeeld eenzaamheid en problemen in het dagelijks functioneren. Dat maakt lang zelfstandig thuis blijven wonen soms lastig. Bewegen helpt lichamelijke en sociale problemen die optreden bij het ouder worden te voorkomen of beperken. Regelmatig bewegen kan de gevolgen van het verouderingsproces vertragen en vitaliteit stimuleren, waardoor 65-plussers langer zelfredzaam kunnen blijven en kunnen blijven meedoen in de maatschappij. Dit zorgt ook voor lagere zorgkosten. Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten van bewegen op gezondheid van diverse bevolkingsgroepen, waaronder 65-plussers. In het verleden hebben we via onderzoeken en huis-aan-huis bezoeken door vrijwilligers onze ouderen gestimuleerd op bijvoorbeeld mee te doen aan het GALM-project van EGV. We willen een breed aanbod van beweegmogelijkheden voor ouderen. De buurtsportcoaches creeren bewustwording bij de sportaanbieders en stimuleren dat aanbieders voldoende aanbod hebben voor deze doelgroep.

Dementie

€ 20.000 (S)

Dementie is een combinatie van symptomen waarbij de hersenen informatie niet goed meer kunnen verwerken. De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer. In Nederland hebben zo’n 290.000 mensen dementie en ieder uur komen daar vijf mensen bij. Dementie veroorzaakt een hoge ziektelast voor de patiënt en heeft een grote impact op zowel de patiënt als de omgeving van de patiënt. Gemiddeld leven mensen 6,5 jaar met dementie. Naast de hoge zorgkosten brengt dementie ook een relatief hoge belasting met zich mee van de ruim 800.000 mantelzorgers die gemiddeld 40 uur per week voor een naaste met dementie zorgen. Weinig beweging is een van de belangrijkste beïnvloedbare risicofactoren voor het krijgen van dementie. Eemnes blijft een dementievriendelijke gemeente. We laten een Dementiescan door Alzheimer Nederland uitvoeren. Samen met onze partners stellen we vervolgens een gemeentelijk actieplan voor omgang met dementie op. Het Alzheimer-café koesteren we en willen we in de toekomst uitbreiden als dagactiviteit voor mensen met deze aandoening, zodat mantelzorgers ontlast worden. Ook bij nieuwbouw houden we rekening met dementie als we seniorenwoningen bouwen. Van alle kwetsbare ouderen heeft 32 procent dementie en naar verwachting zal dat aantal richting 2050 verdubbelen.

85

Eén tegen eenzaamheid Met het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid wil het Rijk de trend van eenzaamheid onder ouderen doorbreken. Dit wordt gedaan met een brede beweging in de samenleving die ervoor staat dat ouderen meedoen en voelen dat ze ertoe doen – ook als ze minder vitaal en actief zijn. Samen. We sluiten ons aan bij dit actieprogramma. 8,3% van onze inwoners voelt zich ernstig tot zeer ernstig eenzaam. We kennen in Eemnes veel verschillende initiatieven als de Zonnebloem, Met je Hart, BAS Bel, Rode Kruis, de kerken, samen met hen smeden we een lokale coalitie.

Woonzorgvisie

€ 75.000 (I)

We sluiten aan bij de visie op de toekomstige ouderenzorg van het Rijk en bepalen in een woonzorgvisie hoe we kunnen inspelen op en omgaan met de vergrijzing in Eemnes. De komende jaren groeit het aantal 65-plussers met ruim 25%, welke kansen en uitdagingen biedt dat ons als gemeente en onze instellingen. Het ministerie van VWS heeft in juli 2022 een visie op de toekomstige ouderenzorg uitgewerkt. Geconstateerd wordt dat zowel de voorkeuren van ouderen veranderen als de omstandigheden. De Nederlandse bevolking wordt steeds ouder en ouderen in Nederland zijn een steeds meer diverse groep. Ouderen verschillen in hun mogelijkheden om hun leven zelf goed vorm te geven, hun netwerk, hun vaardigheden om gebruik te maken van digitale toepassingen en hun financiële mogelijkheden. Bovendien verschillen ouderen in hun voorkeuren. Wat zij wel gemeen hebben is dat iedereen oud wil worden, maar niemand oud wil zijn. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig zijn, regie houden op hun eigen leven en wonen op een plek waar ze zich thuis voelen. Digitalisering wordt daarom sterk benadrukt. Dit vraagt een andere manier van werken in de zorg. Digitale technologieën helpen ouderen hun zelfstandigheid te behouden en hun kwaliteit van leven te bevorderen.

Deze technologieën bestrijken uiteenlopende levensdomeinen: huishouden, sociale interactie, bewegen, veiligheid, (vrijwilligers)werk, vrijetijdsbesteding, gezond en actief leven en zorg. Het programma van VWS kent vijf zogenaamde actielijnen:  Samen vitaal ouder worden (onder meer het versterken van de ondersteuningsstructuur en intergenerationeel wonen)  Sterke basiszorg voor ouderen (onder meer het bevorderen van goede samenwerking binnen de zorg (tussen het langdurige zorg domein, het medisch domein én het sociaal domein) en het realiseren van aanspreekbare- en herkenbare teams in de wijk)  Passende Wlz-zorg (Wet Langdurige Zorg) (onder meer het scheiden van wonen en zorg en domeinoverstijgend samenwerken)  Wonen en zorg voor ouderen (onder meer de realisatie van 250.000 woningen geschikt voor ouderen tussen nu en 2030)

86

 Arbeidsmarkt en Innovatie (onder meer het ontwikkelen van nieuwe werkvormen en sociale en

technologische innovatie) Dat betekent ook wat voor de zorg en het aanbod in Eemnes. We stellen samen met de verschillende partners een visie op ouder worden in Eemnes op. De nieuwe woonzorgvisie is ook van belang voor het toekomstige bouwprogramma op de diverse locaties in Eemnes.

Wonen voor ouderen / Visie op zorg en wonen voor ouderen Om langer thuis te kunnen wonen zijn voldoende passende woningen, voorzieningen en onderdeel zijn van een sociaal netwerk, van cruciaal belang. Er is een dringende vraag naar duurzaam passende oplossingen voor het grote woningtekort met een toenemende behoefte aan flexibel wonen en vraag naar diversiteit in (extra) wonen. De ouder wordende samenleving stelt daarnaast ook eisen aan de inrichting van de leefomgeving. Een prettige, groene, veilige en leefbare woonomgeving met voorzieningen dichtbij, ondersteunt betrokkenheid en sociale cohesie in de buurt. Op basis van het voorgaande zouden toekomstbestendige woonvormen moeten bijdragen aan minder eenzaamheid, minder zorgbehoefte en een betere doorstroming op de woningmarkt. Het creeren van voldoende passende woningen vraagt daarmee om voldoende diversiteit aan woonvormen. Nieuwe semicollectieve woonvormen, zoals hofjes en (tijdelijke) mantelzorgwoningen, kunnen daarnaast verbinding tussen leeftijdsgroepen en culturen stimuleren. We gaan het gesprek aan met zorgaanbieders om de mogelijkheid van een woonzorgzone (bijvoorbeeld aan de Noordkant van Eemnes) te onderzoeken. (aangepast) Wonen rondom zorgvoorzieningen met een sociale ontmoetingsfunctie en de mogelijkheid daar op termijn ook zelf (intramuraal) terecht te kunnen past bij de verschillende wensen en behoeften.

Inclusie Eemnes is weliswaar klein, maar toch een diverse gemeente. Daar zijn we trots op. Er wonen ruim 40 nationaliteiten in onze gemeente en 15 procent van de bevolking heeft een migratie-achtergrond (de helft daarvan niet-westers). We vinden het belangrijk dat iedereen zichzelf kan zijn en veilig is, ongeacht afkomst, (seksuele) identiteit, leeftijd, sociaaleconomische status, levensbeschouwing of beperking. Het mag niet uitmaken waar je vandaan komt en wie je bent voor de kansen die je krijgt. Om een inclusieve gemeente te zijn en te blijven gaan we daarom door met diversiteitsbeleid, bevorderen we inclusie en treden we hard op tegen discriminatie, (institutioneel) racisme en etnisch profileren. Eemnes moet een plek zijn waar iedereen veilig is en zich veilig voelt. Ook maken we werk van toegankelijkheid: van onze eigen gemeentelijke gebouwen tot de openbare ruimte. Het VN-verdrag Handicap is hierin leidend. In het straatbeeld houden we rekening met de diversiteit bijvoorbeeld door bij straatnamen en pleinen meer vrouwen terug te laten komen. Hierover gaan we in gesprek met de straatnamencommissie die in opdracht van de gemeente werkt. De gemeente als organisatie moet een afspiegeling van de samenleving zijn. Hier hoort een veilige, inclusieve en cultuursensitieve werkomgeving bij.

87

Kinderen hebben een stem en deze moet gehoord worden. We maken er werk van dat het perspectief van kinderen wordt meegenomen in het beleid dat de gemeente voert, bijvoorbeeld door de jeugdraad te betrekken. Wij vinden jeugdparticipatie belangrijk: jongeren weten vaak zelf goed wat in hun situatie het beste is; ze hebben het recht op zeggenschap over hun eigen leven. We zorgen dat de gemeentelijke dienstverlening toegankelijk en begrijpelijk is. De communicatie is op B1-niveau. Nederlands is de standaard voertaal; waar nodig communiceren we ook in andere talen

Vluchtelingen, asiel en integratie We willen mensen die huis en haard hebben moeten verlaten en op zoek zijn naar een veilige plek, in Eemnes echt verwelkomen. We hebben in alle eerdere situaties waar mensen op de vlucht moesten altijd bijgedragen aan een opvang die veilig en menswaardig is. En dat doen we met de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne opnieuw. Alle vluchtelingen uit alle windstreken die een veilig onderkomen zoeken vanwege dreiging, oorlog, geweld of andere noodsituaties (denk aan politieke dreiging, bedreiging om wille van seksuele- of genderidentiteit of bekering) zijn bij ons welkom. We ondersteunen Goede Buren, Steuncomité Eemnes- Oekraïne en Vluchtelingenwerk in hun zeer gewaardeerde werk. Inburgeren betekent meedoen vanaf dag één. Dat geldt voor wonen, werken en leren. Onze ambities gaan verder dan wat er landelijk van ons gevraagd wordt omdat we weten dat meedoen aan de samenleving bijdraagt aan goede integratie en inburgering. We streven er naar om minimaal te voldoen aan de taakstelling voor het huisvesten van de statushouders en lopen het liefst daar licht op vooruit. Onze ambitie is om mensen zo goed mogelijk te laten inburgeren. Dit betekent zo snel mogelijk de Nederlandse taal leren, mensen leren kennen en meedoen in de samenleving door (vrijwilligers)werk. In andere gemeenten bestaat het model van de welkom-spreekuren.

Samen met onze partners, zoals Goede Buren en het Taalcafé, bekijken we of we dat ook in het Huis van Eemnes kunnen aanbieden om zo de mogelijkheid om mensen te ondersteunen bij vragen rondom werk en financiën, fysieke en psychische gezondheid en het vinden van een sociaal netwerk in Eemnes te bevorderen.

Sturen op resultaat Welzijnswerk dat een gemeentelijke subsidie ontvangt dient meetbare doelen en uitvoeringsprogramma’s te formuleren.

Samen zijn we HBEL In het collegeprogramma van Huizen zijn verschillende beleidsvoornemens opgenomen die we omarmen en tot de onze maken. Het is ook voor de medewerkers effectiever wanneer we beleid en wensen zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. Daarnaast kiezen we op onderdelen soms onze eigenwijze eigen koers, maar wel alleen daar waar we ook echt verschil denken te moeten maken.

88

Grip op sociaal domein 2.1.1. Sturen vanuit inzicht. Dat is het doel voor de komende vier jaar op het gebied van sociaal domein. Grip krijgen op de uitgaven, grip krijgen op het leveren van goede kwaliteit, grip krijgen op effectiviteit en efficiëntie. Meetbare doelen maken het mogelijk om resultaten inzichtelijk te krijgen. Inzicht geeft kennis en op basis van kennis kan gestuurd en bijgestuurd worden. Een belangrijke focus komt te liggen op preventie. Door tijdig in te grijpen kan de noodzaak tot uitgebreide hulptrajecten vaker voorkomen worden. 2.1.2. Ingezette besparingsmaatregelen worden voortgezet. De effectiviteit wordt gemonitord en bewaakt via het management dashboard sociaal domein. 2.1.3. Het waardengericht werken wordt verder uitgewerkt en geïntegreerd in het nieuwe beleidsplan Sociaal Domein. 2.1.4. Inwoners die het niet zelf redden krijgen de ondersteuning die ze nodig hebben, passend bij hun situatie. Daarbij worden duidelijke afspraken gemaakt over wat zij van de gemeente kunnen verwachten, maar andersom ook wat de gemeente van hen verwacht. 2.1.5. Er wordt meer ingezet op preventie met als doel zwaardere zorg te voorkomen. Jaarlijks wordt geëvalueerd of de investeringen in preventie effectief zijn. De uitkomsten van deze evaluaties worden aan de commissie Sociaal Domein voorgelegd. 2.1.6.

Alle partijen die gemeentelijke subsidie ontvangen dienen meetbare doelen en uitvoeringsprogramma’s te formuleren. Periodiek wordt hierover gerapporteerd aan de commissie Sociaal Domein. Laagdrempelige toegang, maatwerk en cliëntondersteuning 2.3.1. Inwoners van Huizen kunnen op één plek terecht bij de gemeente als ze maatschappelijke hulp nodig hebben. Er wordt naar hen geluisterd om de hulpvraag duidelijk te krijgen. Hierbij wordt ‘over de grenzen heen gekeken’. Door breder te kijken en verder te denken kan de beste oplossing voor de inwoner, de gemeente én de samenleving gevonden worden. 2.3.2. Hulp vragen bij de gemeente dient zo laagdrempelig mogelijk te zijn. Persoonlijk contact heeft de voorkeur boven papieren formulieren of de website. 2.3.3. Informatie over de beschikbare ondersteuning in Huizen dient laagdrempelig en toegankelijk te zijn voor iedereen. Ook voor mensen die niet digitaal vaardig zijn. 2.3.4. Er wordt een verkenning op casusniveau uitgevoerd naar de vraag hoe door creatief om te gaan met de bestaande regelgeving kan worden gekomen tot een meer doelmatige besteding van middelen, zonder in te leveren op de kwaliteit van de zorg. De resultaten hiervan worden periodiek besproken met de commissie Sociaal Domein.

Hierbij wordt uitgegaan van de volgende randvoorwaarden: - oplossingen die worden geboden kunnen standaard of anders zijn dan de inwoner vraagt, maar belangrijk is dat het proces toetsbaar is; - bij hulpvragen van inwoners wordt ‘out of the box’ gedacht; - het proces is bij iedereen gelijk, maar de uitkomsten zijn verschillend omdat elke situatie anders en elke persoon anders is. 2.3.5. Bij elke hulpvraag wordt gezocht naar de beste oplossing. De specifieke situatie van de inwoner is hierbij altijd het uitgangspunt. De gemeentelijke professional handelt met inachtneming van het volgende: - zoveel als mogelijk zelf of samen met de eigen omgeving oplossen; - lukt dit niet, dan wordt algemeen gebruikelijke dienstverlening ingezet;

89

- is dat niet voldoende, dan wordt maatwerk ingezet. 2.3.6. Bij aanvang van een traject, voorafgaand aan een eerste gesprek, wordt aan cliënten duidelijk gemaakt dat de mogelijkheid bestaat om gebruik te maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner. 2.3.7. Pre-mediation wordt als vast onderdeel van de bezwaarprocedure toegepast als de inwoner het niet eens is met het besluit van de gemeente. De inwoner kan hierbij een beroep doen op onafhankelijke cliëntondersteuning. 2.3.8. Mantelzorgers worden gewaardeerd. Netwerkbijeenkomsten voor mantelzorgers worden voortgezet. Er wordt voor gewaakt dat mantelzorgers overbelast raken door hen zo goed mogelijk te ondersteunen indien dat nodig is. Over de mogelijkheden hiervoor wordt duidelijk gecommuniceerd op de gemeentelijke website en via de betrokkenen. Inkomenstoets huishoudelijke hulp 2.4.1. Met ingang van 1 januari 2023 wordt een inkomenstoets ingevoerd op basis waarvan bepaald wordt of er recht is op huishoudelijke hulp.

90

Financiële paragraaf Sociale samenhang

2023

2024

2025

2026

Positieve gezondheid en preventie

30.000

30.000

30.000

30.000

Drugs, alcohol en gokken

10.000

10.000

10.000

Formatie soc.cult. Wek

50.000

50.000

50.000

Pilot mantelzorgondersteuning

25.000

overheveling budget 2022

-25.000

Bewegen voor 65+

5.000

5.000

5.000

5.000

Dementie

20.000

20.000

20.000

20.000

Woonzorgvisie

bij RO

Budgettair effect

115.000

115.000

115.000

55.000

91

Sport Cultuur en vrije tijd Maatschappelijke opgave conform global goals

Visie Wij stimuleren de sport- en cultuurbeleving voor iedereen. Maatschappelijke doelen binnen het sociaal domein worden verbonden aan sport, bewegen en cultuurbeleving.

Ontwikkelingen We zien veel betrokkenheid van inwoners bij Eemnes en mensen met een goed initiatief. Dat willen we zo veel mogelijk stimuleren en faciliteren. Dat doen we door extra middelen in een initiatievenfonds te stoppen, maar we kijken ook naar eigentijdse vormen die hieraan kunnen bijdragen. Initiatieven uit straten, buurten en verenigingen steunen we actief met een bijdrage. Kunst en cultuur prikkelt, verbindt en zet aan tot nadenken. De waarde die cultuur toevoegt aan Eemnes en samenleving is niet altijd in euro’s uit te drukken en wordt vaak pas achteraf duidelijk. Maar wij zien die waarde onmiskenbaar en vinden een goed cultureel klimaat belangrijk. Amateurs, professionals en organisaties geven we de ruimte om een aantrekkelijk cultuuraanbod te kunnen creeren. Kunst kleurt Eemnes. Cultureel en religieus erfgoed waarderen we als inspiratiebron en als plek voor zingeving. Deze vormen een verbinding tussen het heden en verleden. Creativiteit en vrijheid zijn kernwaarden van een open samenleving. Kunst en cultuur vormen een onmisbare basis voor een leven in vrijheid, waarin nieuwe wegen kunnen worden verkend en mensen zich ten volle kunnen ontplooien. Kunst en cultuur zetten aan tot reflectie, maken emoties los, ont-

92

roeren en ontregelen. Ze wijzen de weg naar transformatie, verandering en innovatie die de samenleving nodig heeft om te overleven en te bloeien. We willen nadrukkelijk de cultuursector betrekken bij maatschappelijke vraagstukken waar het draait om transformatie. We vinden het van belang dat alle Eemnessers van jongs af aan in aanraking komen met sport. Sporten en bewegen is tenslotte gezond en je leert er sociale vaardigheden. Waar deelname niet vanzelfsprekend is, stimuleren wij dit. Het behoud van het jeugdsportfonds en de buurtsportcoaches zijn voor ons daarom belangrijk. Wij blijven dan ook inzetten op breedtesport ook voor mensen met een beperking. Naast sporten bij een vereniging kun je ook bewegen in de openbare ruimte. De openbare ruimte in de wijken is geschikt en aangelegd om een rondje te kunnen hardlopen, wandelen of een potje voetbal te kunnen spelen met je vrienden. Bij de inrichting van de openbare ruimte houden we rekening met bewegen.

Sport, spelen en bewegen

€ 20.000 (S)

Speelplaatsen zijn groen, met name bij de scholen. Want we vinden het belangrijk dat alle kinderen kunnen sporten. De bekendheid van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en de Stichting Leergeld wordt verbeterd. We vinden dat alle kinderen in Eemnes een zwemdiploma moeten hebben, want zwemmen is niet alleen leuk, maar ook van levensbelang ineen land vol water. We stimuleren het zwemmen door gerichte voorlichting. We stimuleren sterke sportverenigingen en samenwerking/samengaan van sportverenigingen. We ondersteunen sportverenigingen met het werven van vrijwilligers. In het Sportakkoord is aandacht voor verenigingsondersteuning, we stellen hiervoor € 3.000 structureel beschikbaar. Samen met sportverenigingen gaan we in gesprek over alcoholgebruik, roken en gezonde voeding. We zoeken mogelijkheden om sport en bewegen in te zetten als preventiemiddel in het sociaal domein. Aan ouders en kinderen voor wie de kosten van sport moeilijk zelf te dragen zijn, zal door middel van het “Kindarrangement Meedoen”, Jeugdfonds Sport en Cultuur” en het “Volwassenenfonds” ondersteuning worden gegeven. We voeren op tijd gesprekken met de SV Eemnes over de vervanging van het kunstgrasveld. Sporten en spelen in de buitenruimte is toegenomen, dat gaan we verder stimuleren. Bijvoorbeeld door meer kleine veldjes of sportcontainers te realiseren. Voldoende watertappunten zijn hiervoor ook van belang.

Buitensporten krijgt meer aandacht en wordt toegankelijker. Voor het plaatsen van outdoor beweeg-/fitnesstoestellen in de openbare ruimte wordt €40.000 beschikbaar gesteld. Een behoefteonderzoek wordt uitgevoerd om volledig aan te sluiten bij de wensen van de inwoners (we gebruiken daarvoor bijvoorbeeld ons burgerpanel).

93

De maatschappelijke waarde van sport zou een vanzelfsprekend onderdeel van het netwerk van sociale- en maatschappelijke organisaties in de wijk moeten zijn. Sport heeft een nadrukkelijke functie in het versterken van gezondheid en het organiseren van activiteiten waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. We gaan in overleg met het Huis van Eemnes, scouting en Versa (en andere partijen) om in navolging van andere gemeenten een programma van drie weken sport, spel, leren en doen-week mogelijk te maken in de zomerperiode. Een dergelijke kindervakantieweek wordt gefaciliteerd door het beschikbaar stellen van middelen, een locatie, dranghekken en hout- en restafval. Sportverenigingen dragen niet alleen sportief maar ook sociaal-maatschappelijk bij. We trekken daarom samen met onze sportverenigingen op om de sociale functie van sportverenigingen verder te versterken. Ook onderzoeken we hoe het jongerenwerk en onze sportverenigingen ‘gematcht’ kunnen worden om jongeren beter te kunnen bedienen. We hebben nadrukkelijk oog voor de belevingswereld en behoeften van jongeren. We realiseren om die reden in Impuls activiteiten gericht op (talent) ontwikkeling en weerbaarheid van onze jongeren. Wij hechten waarde aan de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. Bewegen draagt hieraan bij. Daarom stimuleren we iedereen dagelijks voldoende te bewegen.

Om kinderen al op een vroege leeftijd kennis te laten maken met sport/bewegen en een breed motorische ontwikkelingen te stimuleren, is de gemeente bereid om het aanbod van Nijntjegym op alle scholen in Eemnes voor de groepen 1 en 2 deels te financieren. Uitvoering komt voor de gemeente neer op € 14.000. In onze gemeente kunnen (sociaal) kwetsbare groepen sporten en bewegen hoe, waar en wanneer zij willen. We nemen zoveel mogelijk belemmeringen weg. Wij bouwen gezamenlijk aan een inclusieve, sociaal veilige en beweegvriendelijke omgeving die bijdraagt aan een gezondere en vitalere gemeente. We stimuleren scholen, sportaanbieders, welzijnswerk te werken aan een veilig, plezierig en enthousiasmerend sport- en beweegklimaat. We inventariseren welke sportaanbieders eraan toe zijn om de stap te maken naar een duurzame sportlocatie en gaan hier vervolgens werk van maken. Wij maken gebruik van kennis uit binnen- en buitenland wat echt werkt, van erkende interventies tot deelname in sportprojecten. We doen onderzoek naar de haalbaarheid van het oprichten van een Sportraad. Een lokale sportraad is een samenstelling van sportaanbieders in een gemeente, een bundeling die er in principe is ‘van, voor en door de sport’. Het belang van een lokale sportraad is het versterken van het samenwerkingsverband van sportpartners.

De sportraad kan generieke vraagstukken en uitdagingen die voor de sport in de gemeente gelden samen oppakken.

94

Pedagogisch sportklimaat

€ 10.000 (S)

Gemiddeld beoordelen ouders en jeugdtrainers het pedagogisch sportklimaat op de voetbalvereniging als voldoende. Maar er zijn ook uitdagingen, vooral als het gaat om scholing van alle trainers in pedagogische en didactische basisprincipes. Dat blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut onder ouders, trainer-coaches en jeugdsporters. Een op de vijf ouders maakt zich wel eens zorgen over begeleiding. In het voetbal vindt de meerderheid van de ouders (61%) de trainer van hun kind pedagogisch bekwaam. Toch maakt een op de vijf zich wel eens zorgen over de begeleiding die hun kind krijgt bij de vereniging. Ouders zien hierbij verschillen tussen clubs en tussen niveaus binnen de club. Zo krijgen de teams die op hoger niveau spelen betere begeleiding. Trainers belangrijk voor plezier in de sport Het gedrag van een trainer maakt veel verschil voor hoeveel plezier jonge voetballers in de sport hebben. De voetballers zelf vinden een aantal zaken belangrijk voor een trainer:  een positieve houding;  een goede balans tussen serieus zijn (regels opstellen, ingrijpen bij ruzie) en humor (grapjes maken tussendoor);  ruimte om aan te geven wat de kinderen willen oefenen, zodat ze kunnen werken aan hun verbeterpunten. Opleiding van waarde voor trainers Trainer-coaches die een trainersopleiding hebben gevolgd herkennen de aspecten van een pedagogisch sportklimaat (bv.

het stimuleren van autonomie) beter dan trainers die geen opleiding hebben gevolgd of die weinig ervaring hebben. Een scholing of opleiding met expliciete aandacht voor aspecten van pedagogisch handelen is dus van grote waarde voor trainers. In de voetbalsport zijn relatief veel niet-opgeleide trainers actief, terwijl ouders en trainers in deze sport juist veel uitdagingen ervaren (zoals onsportief gedrag). Ook bij de binnensporten is een pedagogisch sportklimaat belangrijk. We gaan over een goed pedagogisch klimaat in gesprek met de sportverenigingen en stimuleren dat trainer-coaches minimaal een (basis) opleiding volgen. De basisopleiding van een bond is veelal (gratis of tegen een gering bedrag) onder de noemer van ons lokale Sportakkoord te volgen. Een uitgebreidere opleiding voor trainer-coach bij veel bonden kost tussen de € 375 – 800 p.p. We verhogen het budget voor het Sportakkoord met € 10.000 om vooral gericht opleiden bij onze sportverenigingen te stimuleren en ook herhaal cursussen en bijscholing structureel mogelijk te maken.

Sportevenement(en)

€ PM

Eemnes heeft een prachtig en uitgestrekt buitengebied, maar ligt ook in een omgeving waar buitensporten veelvuldig (kunnen) worden beoefend. Gezamenlijk met Laren, Blaricum en Huizen zal wor-

95

den bekeken of we een jaarlijks terugkerend sportevenement kunnen organiseren over de gemeentegrenzen heen. Te denken valt bijvoorbeeld aan een halve triatlon, een BEL-wielerronde, een mountainbike-evenement etc. Hierbij worden lokale ondernemers en verenigingen betrokken. Hierdoor krijgen ook andere sporten een kans zich te manifesteren in onze gemeente.

Urban Dance Ground

€ 35.000 (I)

Dansen is ongekend populair. Jongeren leven zich momenteel massaal uit op TikTok om daar hun danskunsten aan vrienden en de rest van Nederland te showen. Deze vorm van social dancing is al eeuwenoud. De Urban Dance Ground maakt social dancing in de buitenlucht mogelijk. Deze dansvloer nodigt jongeren uit om in beweging te komen en elkaar te ontmoeten.

We betrekken de Jongerenraad en het jongerenwerk en maken samen een activatieprogramma op maat, zo weten we dat de investering in de UDG ook loont. We brengen hiermee vooral tienermeiden en andere jongen op een ongedwongen manier in beweging. Uit onderzoek blijkt dat 54% van de jongens de openbare ruimte gebruikt om in te bewegen tegen slechts 7% van de meisjes. Met UDG kunnen we deze trend keren. De openbare ruimte wordt voor meer jongeren een gezellige en aantrekkelijke plek om te zijn. In goed overleg met de doelgroep leggen we op twee locaties in Eemnes een UDG aan.

Social sofa’s en meer

€ 15.000 (I)

96

Op verschillende plekken willen we, in samenwerking met lokale kunstenaars, een aantal social sofa’s plaatsen. De sofa kan iets vertellen over de omgeving, de natuur of gewoon een kunstzinnige uiting zijn. De basis is beton met een mozaïek-beplakking.

Smart JOP’s

€ 75.000 (I)

Helaas veroorzaken groepen jongeren regelmatig overlast door samenscholing en vernielingen in o.a. woonwijken. Dit is erg vervelend voor de mensen uit de buurt. Anderzijds willen we de jeugd de ruimte geven om naar buiten te gaan, samen te komen en bij te praten. Soms is er ook niets aan de hand, maar is er sprake van een onveilig gevoel door een groep rondhangende jongeren. We realiseren een drietal zogenaamde smart JOP’s waar onze jongeren elkaar kunnen ontmoeten. De locaties kiezen we verspreid door Eemnes in samenspraak met jongeren en (eventuele) omwonenden.

Een smart JOP is een outdoor ontmoetingspunt met zitplekken, met meerdere smart functies zoals WiFi, draadloos QI opladen en muziek via Bluetooth. De JOP is geheel standalone en werkend op 100% zonne-energie. Het stuurt jeugd door te faciliteren op slim gekozen plek; jongeren blij, omwonenden blij.

Multifunctioneel gebruik IJsbaan

€ 300.000 (I)/ € 9.500 (S)

In veel gemeenten is de ijsbaan inmiddels omgevormd tot een multifunctionele accommodatie. Door de aanleg van een skeelerbaan kan er dan na 3- 4 dagen vorst al geschaatst worden. Een skeelerbaan is naast skeeler en skaten ook te gebruiken voor andere outdoorsporten, zoals hardlopen (wat velen nu doen op fietspaden of op polderwegen). We onderzoeken de behoefte aan een dergelijke accommodatie in Eemnes.

97

IJs- en skeelerbaan Winterswijk

Accommodaties

€ 5.000 (S)

We onderzoeken of de Hasselbak, Openluchttheater De Liebergh en het Huis van Eemnes tot een integrale en samenhangende programmering kunnen komen. We nemen (extra) budget op voor deze programmering om dit structureel mogelijk te maken.

Programmering Huis van Eemnes

€ 17.500 (2023 en 2024)

Bij de start van het Huis van Eemnes was het de bedoeling gedurende drie jaar de programmering op te zetten, ook commercieel te programmeren en de omslag van zalenverhuur naar hospitality te zetten. Helaas heeft het coronavirus in 2020 en 2021 de gevleugelde start in 2020 behoorlijk inde war geschopt. We zien in 2022 goede ontwikkelingen, maar tegelijk zijn we er nog niet helemaal. In eerste instantie werd deze functie (deels) ingevuld door de bibliotheek. Bij andere culturele instellingen is een medewerker programmeren echter een reguliere functie. We evalueren de afgelopen periode en gaan in 2023 met de directie van het Huis van Eemnes in overleg op welke wijze een medewerker programmeren van toegevoegde waarde kan zijn.

Kunst, erfgoed en monumenten Kunst(uitingen) in de openbare ruimte, zoals muurschilderingen, gedichten, Street art en (tijdelijke) exposities, kunnen een mooie toevoeging zijn om bestaande én nieuwe wijken en buurten aantrekkelijk te maken of te houden. Het brengt ook meer inwoners in contact met cultuur. Daarom krijgt dit de komende vier jaar een stimulans. Ook het beschilderen van elektriciteitshuisjes en kasten van Stedin geeft Eemnes een kleurrijke en vrolijke uitstraling. Het vele erfgoed dat Eemnes rijk is, langs Wakkerendijk, Meentweg en Kerkstraat maakt Eemnes aantrekkelijk voor bewoners en bezoekers. Dit erfgoed – ook immaterieel – koesteren we zo veel mogelijk en moet toegankelijk zijn zodat iedereen er van kan genieten. Verduurzaming van erfgoed is een belangrijk punt van aandacht. Het draagt namelijk bij aan het toekomstig gebruik en functionaliteit. Wel zullen we altijd het cultuurhistorisch belang, het gebruiksbelang en andere maatschappelijke belangen goed met elkaar afwegen. Omdat ons erfgoed de geschiedenis van Eemnes zichtbaar en tastbaar maakt, vinden we dat er letterlijk en figuurlijk ruimte moet

98

zijn voor het behoud van erfgoed in combinatie met een eigentijds gebruik. We willen het verantwoord verduurzamen stimuleren door het aanbieden van een monumentenscan aan de eigenaren van een rijks- of gemeentelijk monument. We handhaven de norm van 1% kunst bij reconstructies en aanleg van openbaar gebied. Bij het Centrumplan (Braadkamp – Plantsoen) zien we kans voor kunst in de openbare ruimte. Bij Zuidpolder Zuid zal 1% van het bouw- en woonrijpmaken worden gereserveerd voor een kunstopdracht die op verschillende plekken in de wijk zichtbaar wordt. We verrijken de openbare ruimte met beeldende kunst en Street art. We koesteren onze instellingen; groot en klein en vinden het van belang dat onze subsidies breed toegankelijk zijn voor organisaties. We willen brede cultuureducatie en een breder cultuuraanbod op gebied van podiumkunsten. Cultuureducatie wordt breed toegankelijk gemaakt voor kinderen. Per leerling komt er structureel meer geld beschikbaar. Het Jeugdcultuurfonds brengen wij beter onder de aandacht. Evenementen dragen bij aan de sociale samenhang. Soms is het voldoende als de gemeente een evenement faciliteert, soms is subsidie nodig. Hier wordt actief met de organisatie van het evenement in meegedacht. Bij bestaande en nieuwe evenementen is aandacht voor de sociale binding voor iedereen, van jong tot oud.

Het organiseren van zoveel mogelijk evenementen wordt gestimuleerd. Hiervoor wordt in eerste aanvang een extra subsidiebudget ter grootte van € 15.000 ter beschikking gesteld. De mogelijkheden worden onderzocht voor het in ere houden en uitbreiden van een bevrijdingsevenement (rondom 5 mei). Hiervoor wordt eerst het gesprek aangegaan met het Feestcomité die dit nu 5-jaarlijks organiseert.

Toekomstbestendig aanbod voor onze jongeren Bij de jeugd leeft soms het gevoel dat er te weinig mogelijkheden voor hen in onze gemeente zijn. De gemeente subsidieert veel partijen om aanbod voor jongeren te ontwikkelen zoals de sportverenigingen, Versa Welzijn, Huis van Eemnes (SCW) en bijvoorbeeld de scouting. We zetten in op het versterken en aanhalen van de verbinding met jongeren, en dan met name de jeugd tot en met 18 jaar. Het contact met deze doelgroep is van belang. De digitalisering van onze samenleving vermindert de zichtbaarheid van deze doelgroep en leidt soms tot ‘verborgen problematiek’. We zetten het budget van jeugd- en jongerenwerk in voor de kwetsbare jeugd en waar het grootste maatschappelijk effect te bereiken is. Samen met onze partners werken we aan een toekomstbestendig aanbod dat past bij de hedendaagse behoeften van de jeugd in Eemnes.

99

Verbinden van cultuur aan het jongerenwerk

€ 15.000 (S)

Twee jaar Corona heeft een enorme impact op jeugd en jongeren. We verbinden cultuur aan het jongerenwerk en creëren een cultureel laagdrempelige plek waar tieners zichzelf zijn en zich thuis voelen. Door het samen werken aan een productie en wekelijks bij elkaar te komen worden jongeren aan elkaar verbonden en wordt een grotere doelgroep bereikt. Om dit plan verder uit te werken willen we financiële middelen reserveren om dit project verder te laten ontwikkelen door een professional in samenwerking met Het Huis Van Eemnes, Versa jongerenwerk, en diverse cultuuraanbieders. In december wordt de kunst en cultuurnota Kunst inspireert, ‘cultuur verbindt´ behandeld door de raad. We willen in Eemnes meer gaan inzetten op preventie en daarin een bredere groep tieners bereiken. Dit willen we doen door met tieners een voorstelling te gaan maken. Ze helpen zelf een voorstelling te bedenken en daarbij kiezen zij een maatschappelijk thema (zie voorbeeld: https://shinehouten.nl) . Daarnaast willen we aan de slag met het landelijke project Meer Muziek In de Klas en onderzoeken of het opzetten van een leerorkest (https://leerorkest.nl/nederland/) tot de mogelijkheden behoort. Door middel van storytelling in samenwerking met de Historische Kring willen wij kennis over erfgoed en hun leefomgeving op een laagdrempelige manier over te brengen aan de jeugd.

Het thema positieve gezondheid ( https://www.iph.nl) is ook op het gebied van kunst en cultuur een thema dat belangrijk is voor alle inwoners en waarmee wij mee aan de slag willen gaan om dit uit te werken. Ten behoeve van de uitwerking en realisatie van de voorgestelde ideeën uit deze nota die gericht zijn op cultuurparticipatie voor jeugd en jongeren, uitbreiding van cultuureducatie, Meer Muziek in de Klas, het leerorkest en positieve gezondheid willen wij structureel € 15.000 per jaar opnemen. De sociaaleconomische achtergrond mag niet bepalend zijn voor de gezondheid. We investeren daarom in preventie. Het bevorderen van een gezonde leefstijl vraagt om een langdurige aanpak. We gaan voor de rookvrije generatie, Sport en dagelijks voldoende beweging zijn een goed middel om gezondheid te bevorderen. Het combineren van sport, spelen en ontmoeten voor alle leeftijden versterkt het welzijn van de inwoners. Open sportparken, Cruijffcourts, jeu de boules banen, boksballen, bootcamp voorzieningen in de openbare ruimte zijn daar goede voorbeelden van. We hebben middelen beschikbaar gesteld om dit soort voorzieningen in de openbare ruimte te verbeteren en uit te breiden.

Schoolmoestuin

€ 4.000 (S)

Dankzij de hulp van vele vrijwilligers en partners ligt er in Eemnes een prachtige moestuin. De moestuin ligt aan het Wilgenpad en komt voort uit het Lokaal Preventie-akkoord. Het is bedoeld om een gezonde leefstijl te stimuleren en plek voor ontmoeting te bieden. De moestuin is een educatieve- en maatschappelijke ontmoetingsplek voor jong en oud. De tuin is in april 2022 aangelegd en ziet er geweldig uit. De opbrengst van de groenten uit de moestuin gaat naar de Voedselbank. De huur voor het perceel is niet in de begroting opgenomen en nemen we op, alsmede een klein budget voor zaden, plant- en pootgoed.

100